Ballina Aktualitet VLEN: 24 muaj qeverisje, 24 vite pritje – Mexhiti numëron investimet dhe...

VLEN: 24 muaj qeverisje, 24 vite pritje – Mexhiti numëron investimet dhe hap betejën për premtimet e pambyllura

VLEN-i mes bilancit dhe testit të premtimeve: Mexhiti numëron investimet, mbron rikonstruimin dhe sfidon opozitën

Dy vite pas hyrjes së VLEN-it në qeverinë e drejtuar nga VMRO-DPMNE, Izet Mexhiti doli në Klik Plus me një bilanc të gjerë politik: investime, ligje, projekte infrastrukturore, rikonstruim qeveritar, por edhe premtime që mbeten të hapura. Në intervistën e 29 qershorit 2026, Mexhiti e paraqiti qeverisjen e VLEN-it si kthesë nga politika e simbolikës drejt shpërndarjes së buxhetit dhe investimeve në vendbanimet shqiptare. Sipas tij, ndryshimi më i rëndësishëm nuk matet vetëm me retorikë, por me faktin se “shqiptarët duhet ta marrin hisen e tyre në buxhet”.

Boshti i parë i bilancit ishte siguria politike dhe distancimi nga praktikat e së kaluarës. Mexhiti tha se gjatë kësaj periudhe nuk ka pasur vrasje politike, raste të montuara politike, burgosje politike apo rrëmbime të fëmijëve për motive politike. Këtë e paraqiti si dëshmi se ndryshimi është proces dhe se, edhe me numra parlamentarë të pafavorshëm për një subjekt shqiptar, VLEN-i ka punuar për të ndryshuar mënyrën e qeverisjes.

Në planin ekonomik dhe infrastrukturor, Mexhiti përmendi shifrën prej rreth 3 miliardë eurosh investime të fokusuara në vendbanimet shqiptare. Në këtë paketë ai futi korridorin 8, projektin Shkup-Bllacë mbi 200 milionë euro, fazën e tretë të sheshit “Skënderbe”, kampusin e Universitetit “Nënë Tereza”, projektet komunale nga kredia hungareze, spitalin e Tetovës dhe spitalin e Kërçovës. Sipas tij, në 15 komuna shqiptare janë 306 projekte në realizim, ndërsa nga 300 milionë euro të kredisë hungareze, 100 milionë euro janë orientuar për komunat shqiptare.

Një pjesë e madhe e intervistës iu kushtua premtimeve që nuk janë mbyllur. Ndryshimi i formulimit “20%” në Kushtetutë mbetet në agjendë, por Mexhiti nuk dha afat konkret, duke thënë se çështja kërkon moment të volitshëm dhe bisedime me partnerët e koalicionit. Edhe Ministria e Diasporës nuk është realizuar, sepse, sipas tij, riorganizimi i tillë kërkon shumicë prej dy të tretash. Megjithatë, ai tha se po diskutohet votimi online ose votimi më i lehtë për diasporën.

Për kazinot dhe lojërat e fatit, Mexhiti pranoi se premtimi nuk është realizuar në formën maksimale të mbylljes së menjëhershme, por e mbrojti ligjin restriktiv si kompromis të rëndësishëm. Sipas tij, distanca minimale prej 500 metrash nga shkollat, çerdhet dhe objektet arsimore, si dhe afati i përshtatjes së bizneseve, do të sjellin mbylljen e rreth 70 për qind të kazinove. Ai shtoi se gjatë dy viteve janë mbyllur mbi 350 faqe online të kazinove që kanë funksionuar në të zezë.

Rikonstruimi i qeverisë ishte tema më e drejtpërdrejtë politike. Mexhiti tha se VLEN-i pas rikonstruimit del më i fuqishëm: me gjashtë ministri nga 18 resorë, shtatë zëvendësministra dhe shtatë deri në tetë sekretarë shtetërorë. Ai theksoi se VLEN-i me kërkesë të vet ka marrë Ministrinë e Drejtësisë, Ministrinë e Kulturës dhe ka kthyer nën përgjegjësi edhe Sistemin Politik, sepse këto dikastere lidhen me reformat, identitetin, Marrëveshjen e Ohrit dhe çështjet e pazgjidhura të shqiptarëve. Ai mohoi se largimi nga Shëndetësia është bërë për të eliminuar Azir Aliun dhe e ndau rastin e Fatmir Limanit, duke thënë se Limani nuk është pjesë e VLEN-it.

Në pjesën për raportet e brendshme të VLEN-it, Mexhiti i relativizoi mungesat e Bekim Çokut dhe Adnan Azizit në aktivitetin e bilancit dyvjeçar, duke thënë se nuk mund të jenë të gjithë në çdo aktivitet dhe se njerëzit kanë detyra zyrtare. Për zërat për përçarje, ai tha se VLEN-i është “shkrirë” si strukturë e përbashkët dhe se dallimet për pozicione janë normale në një subjekt që ka kuadro dhe ambicie.

Debati u ashpërsua te çështjet identitare dhe juridike: ligji i gjuhëve, balancuesi, përfaqësimi adekuat dhe emrat e rrugëve në Tetovë. Mexhiti akuzoi BDI-në se ka lënë zgjidhje gjysmake dhe se tash po përpiqet t’ia faturojë VLEN-it problemet e trashëguara. Për ligjin e gjuhëve, ai tha se problemi ka ekzistuar para ardhjes së VLEN-it dhe lidhet me vërejtjet e Komisionit të Venecias. Për balancuesin, ai pretendoi se edhe ministra shqiptarë të qeverive të mëparshme kishin kërkuar me shkrim shfuqizimin e tij, ndërsa VLEN-i po e zëvendëson me ligj për përfaqësim adekuat.

Ligji për përfaqësim të drejtë dhe adekuat u paraqit si një nga projektet kyçe të VLEN-it. Mexhiti tha se, për herë të parë pas 24 vitesh, përfaqësimi adekuat po ngrihet nga mekanizëm softuerik-statistikor në normë ligjore. Ai pranoi se ligji nuk është ideal dhe se ka kompromis, por e quajti hap më të madh sesa mungesa e plotë e ligjit. Në këtë pikë, ai vendosi një tezë të re: shqiptarët nuk kërkojnë më vetëm kuantitet në administratë, por edhe cilësi, sepse qytetari kërkon administratorin më të mirë, jo vetëm një përfaqësues formal.

Për emrat e rrugëve në Tetovë, Mexhiti fajësoi zgjidhjet e papërfunduara të BDI-së dhe vendimin e mëhershëm që, sipas tij, nuk ishte çuar deri në fund me pëlqim qeveritar. Ai tha se Kasami e ka ngritur çështjen si partner qeverie, është formuar komision dhe zgjidhja do të synojë që realiteti i Shkupit të reflektohet edhe në Tetovë, me emra nga historia shqiptare dhe maqedonase, të lidhur me kontributin për Maqedoninë e Veriut.

Intervista e Mexhitit ishte njëkohësisht bilanc dhe mbrojtje politike. Bilanc, sepse renditi projekte, shifra dhe ligje. Mbrojtje, sepse në çdo çështje të kontestuar ai kërkoi të zhvendosë përgjegjësinë te qeverisjet e mëparshme, te kompromiset e koalicionit ose te nevoja për shumica më të mëdha parlamentare. Për VLEN-in, kjo intervistë ishte përpjekje për ta ndërtuar narrativën e “24 muajve” si kundërpeshë ndaj “24 viteve”. Për opozitën, pikërisht këtu mbetet terreni i debatit: a janë këto rezultate të prekshme për qytetarin, apo vetëm premtime të riformuluara me gjuhë të re politike?

Analizë e gjatë dhe e thelluar politike

Intervista e Izet Mexhitit në Klik Plus nuk ishte vetëm një paraqitje televizive për bilancin dyvjeçar të VLEN-it. Ajo ishte një përpjekje e qartë për të ndërtuar një narrativë politike: VLEN-i si forcë që e ka zhvendosur politikën shqiptare nga simbolika, folklori dhe përfaqësimi formal drejt buxhetit, investimeve, institucioneve dhe ligjeve. Në thelb, Mexhiti kërkon ta vendosë VLEN-in në kontrast me BDI-në: “24 muaj” përballë “24 viteve”.

Narrativa e parë është ajo e normalizimit politik. Mexhiti e nis bilancin me mungesën e vrasjeve politike, rasteve të montuara, burgosjeve politike dhe rrëmbimeve për motive politike. Kjo nuk është rastësi. Para se të hyjë te investimet, ai e vendos çështjen në nivel sigurie politike: qytetari shqiptar, sipas kësaj logjike, nuk ka fituar vetëm projekte, por edhe një klimë më pak represive. Kjo është tezë politike me ngarkesë të madhe, sepse synon të thotë se ndryshimi nuk matet vetëm me asfalt, por edhe me mënyrën si shteti sillet me kundërshtarin dhe qytetarin.

Narrativa e dytë është ekonomizimi i çështjes shqiptare. Mexhiti thotë se ekonomia e determinon politikën dhe se shqiptarët nuk mund të mbeten vetëm në çështje folklorike. Ky është një zhvendosje interesante në diskursin politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Në vend të një politike që flet vetëm për flamur, gjuhë, identitet dhe poste, ai insiston te buxheti, infrastruktura, universitetet, spitalet, rrugët dhe komunat. Kjo nuk e heq dimensionin identitar, por e fut atë në logjikën e shpërndarjes materiale të shtetit.

Shifra prej rreth 3 miliardë eurosh investime në vendbanimet shqiptare është pika më e fortë propagandistike e intervistës, por edhe pika që kërkon më shumë verifikim publik. Në një artikull informativ duhet të shkruhet qartë: “sipas Mexhitit”, jo si fakt i pavarur i verifikuar. E njëjta vlen për 306 projektet në 15 komuna, 100 milionët nga kredia hungareze, 40-60 milionët për universitetin shqip, mbi 20 milionët për sheshin “Skënderbe”, mbi 200 milionët për Shkup-Bllacë dhe mbi 100 milionët për Tetovë e Kërçovë në shëndetësi. Këto janë pretendime konkrete, të forta dhe të matshme, por kërkojnë krahasim me dokumente buxhetore, tenderë, vendime qeveritare dhe realizim në terren.

Pika e tretë është strategjia e “premtimeve në proces”. Kur pyetet për formulimin “20%” në Kushtetutë, Ministrinë e Diasporës, Akademinë Shqiptare, rrugën Tetovë-Prizren, Bankën shqiptare për zhvillim apo gjashtë spitalet rajonale, Mexhiti nuk jep gjithmonë përgjigje përfundimtare. Ai përdor tri formula: “është në agjendë”, “po punohet”, “kërkon kompromis/shumicë më të madhe”. Kjo është teknikë e njohur qeverisëse: premtimi nuk shpallet i dështuar, por vendoset në kalendar të hapur. Politikisht kjo mban gjallë pritjen; redaksionalisht kërkon klasifikim si “pjesërisht i realizuar”, “i nisur”, “i parealizuar” ose “pa afat konkret”.

Rikonstruimi qeveritar është momenti ku Mexhiti tenton ta kthejë një humbje të mundshme perceptimi në fitore strategjike. Pyetja e moderatores ishte e drejtpërdrejtë: VLEN-i humb Shëndetësinë, Politikën Sociale dhe postin për qeverisje të mirë. Mexhiti përgjigjet se nuk ka humbje nëse bëhet shkëmbim i resorëve dhe se VLEN-i ka kërkuar vetë Drejtësinë, Kulturën dhe Sistemin Politik. Në këtë mënyrë, ai zhvendos vëmendjen nga “çfarë humbëm” te “ku duam të kemi fjalën e fundit”. Në praktikë, kjo do të thotë se VLEN-i dëshiron kontroll mbi fushat që prodhojnë simbolikë shtetërore, reforma, përfaqësim dhe identitet.

Ministria e Drejtësisë del si resor strategjik për dy arsye: për faktorin ndërkombëtar dhe për çështjet e pazgjidhura profesionale e juridike, si jurisprudenca, notariati, licencat dhe provimet profesionale. Ministria e Kulturës shpjegohet me logjikën e “hisës” në identitet dhe investime kulturore. Sistemi Politik lidhet drejtpërdrejt me Marrëveshjen e Ohrit. Këto tri fusha së bashku e tregojnë orientimin e VLEN-it pas rikonstruimit: jo vetëm shërbime, por arkitekturë institucionale.

Në raportet e brendshme të VLEN-it, Mexhiti përdor një gjuhë qetësuese. Mungesa e Bekim Çokut dhe Adnan Azizit në aktivitetin e bilancit paraqitet si çështje axhende, jo si sinjal krize. Për zërat për përçarje, ai thotë se dallimet për pozita janë normale, madje shenjë se subjekti ka kuadro. Kjo është përgjigje politike e kalkuluar: nuk mohon ambiciet, por i normalizon ato. Rreziku për VLEN-in është se një koalicion me shumë burime politike mund të prodhojë tensione të brendshme në ndarjen e pushtetit. Përfitimi është se mund të paraqitet si subjekt i gjerë dhe jo si parti e ngushtë.

Pjesa më konfrontuese e intervistës është raporti me BDI-në. Mexhiti ndërton një akuzë të përsëritur: BDI ka lënë zgjidhje gjysmake, ka pasur kohë, poste dhe numra më të favorshëm, por nuk i ka mbyllur çështjet. Ky argument përdoret për ligjin e gjuhëve, balancuesin, emrat e rrugëve në Tetovë, përfaqësimin adekuat dhe disa projekte të tjera. Kjo strategji synon të kthejë sulmin e opozitës në bumerang: kur BDI akuzon VLEN-in për degradim, Mexhiti thotë se problemet janë trashëguar pikërisht nga BDI.

Ligji për përfaqësim adekuat është nyja kryesore politike dhe juridike. Mexhiti e paraqet si zëvendësim të balancuesit me një normë ligjore. Kjo është pikë shumë e rëndësishme: balancuesi ishte mekanizëm administrativ/softuerik, ndërsa ligji synon ta ngrejë çështjen në nivel detyrimi juridik dhe përgjegjësie politike. Megjithatë, këtu ka dilema reale: a mjafton përgjegjësia politike pa sanksione të qarta? A mund të keqpërdoret vetëdeklarimi etnik? A e dobëson përfaqësimin “adekuat” theksi te meritokracia? Mexhiti përgjigjet se ligj ideal nuk ka dhe se shqiptarët sot kërkojnë jo vetëm kuantitet, por edhe cilësi.

Teza e “cilësisë” është një nga momentet më të rëndësishme ideologjike të intervistës. Mexhiti thotë se shqiptarët nuk kërkojnë më vetëm universitete në gjuhën shqipe, por universitete cilësore; nuk kërkojnë vetëm shqiptar në sportel, por administrator të aftë. Kjo është një përpjekje për të modernizuar diskursin e përfaqësimit: nga numrat te kompetenca. Por politikisht kjo është edhe zonë e rrezikshme, sepse opozita mund ta interpretojë si relativizim të përfaqësimit etnik. Prandaj, ligji duhet lexuar në dy dimensione: përfaqësim dhe cilësi.

Çështja e emrave të rrugëve në Tetovë e kthen debatin në terren simbolik. Mexhiti e krahason Tetovën me Çairin dhe Shkupin, duke thënë se atje ka pasur procedura të plota dhe emra shqiptarë në dokumente, ndërsa Tetova ka mbetur me zgjidhje të papërfunduar. Ai fajëson qeverisjet e mëparshme dhe thotë se Kasami ka ngritur çështjen, është formuar komision dhe pritet zgjidhje e re. Këtu VLEN-i synon të tregojë se nuk po mbron vetëm buxhetin, por edhe simbolet.

Përfundimisht, intervista prodhon një bilanc me tri shtresa. Shtresa e parë janë projektet konkrete që Mexhiti i paraqet si rezultate: investime, ligje, projekte komunale, kufij, universitet, spitale. Shtresa e dytë janë çështjet në proces: 20%, diaspora, akademia, Tetovë-Prizren, disa spitale rajonale, kartoni i gjelbër. Shtresa e tretë është beteja narrative me BDI-në: kush e mbron më mirë interesin shqiptar, kush i ka lënë problemet dhe kush po i zgjidh. Për publikun, pyetja vendimtare nuk është vetëm kush e fiton debatin televiziv, por cilat nga këto pretendime shndërrohen në dokumente, buxhete, tenderë, punime dhe shërbime të prekshme.

Përmbledhje kronologjike me pikat kryesore

  1. Hyrja e emisionit vendos kornizën: dy vite qeverisje nga koalicioni VMRO-DPMNE dhe VLEN, çfarë është realizuar dhe çfarë ka mbetur e parealizuar.
  2. Mexhiti e nis bilancin me tezën se gjatë këtyre dy viteve nuk ka pasur vrasje politike, raste të montuara, burgosje politike apo rrëmbime për motive politike.
  3. Ai kalon te ekonomia dhe thotë se shqiptarët duhet ta marrin hisen e tyre në buxhet, sepse standardi, shëndetësia, arsimi dhe infrastruktura ndikojnë drejtpërdrejt te emigrimi i të rinjve.
  4. Përmendet shifra prej rreth 3 miliardë euro investime të fokusuara në vendbanimet shqiptare.
  5. Si projekte kyçe përmenden korridori 8, Shkup-Bllacë, lidhja me Kosovën dhe Shqipërinë, kampusi i Universitetit ‘Nënë Tereza’ dhe sheshi ‘Skënderbe’.
  6. Mexhiti thotë se në 15 komuna shqiptare realizohen 306 projekte, kryesisht nga kredia hungareze, ku 100 milionë euro nga 300 milionë u orientuan për komunat shqiptare.
  7. Moderatorja hap listën e premtimeve të VLEN-it dhe kërkon përgjigje për pikat e parealizuara ose të vonuara.
  8. Për ndryshimin e formulimit ‘20%’ në Kushtetutë, Mexhiti thotë se çështja është në agjendë dhe se po bisedohet me partnerët e koalicionit.
  9. Për vetingun e funksionarëve publikë, Mexhiti përgjigjet shkurt se ai ndodh në vazhdimësi.
  10. Për kazinot, pranohet se premtimi është realizuar pjesërisht, ndërsa Mexhiti mbron ligjin restriktiv me distancë 500 metra nga shkollat dhe çerdhet.
  11. Ai thotë se efekti i ligjit do të shihet pas periudhës së përshtatjes dhe se rreth 70% e kazinove pritet të mbyllen.
  12. Përmendet se janë mbyllur mbi 350 faqe online të kazinove që kanë punuar në të zezë.
  13. Për Ministrinë e Diasporës, Mexhiti thotë se kërkon ligj sistemor dhe shumicë prej dy të tretash, por po diskutohet votimi online ose më i lehtë për diasporën.
  14. Për Akademinë Shqiptare, ai thotë se opsioni mbetet i hapur nëse Akademia shtetërore nuk hap dyert për shqiptarët.
  15. Për rrugën Tetovë-Prizren, ai pranon se projekti është në fazë të projektimit të tunelit dhe se prioritet fillestar kanë qenë korridori 8 dhe Shkup-Bllacë.
  16. Për Bankën shqiptare për zhvillim dhe kreditë pa interes për çiftet e reja, Mexhiti e lidh përgjigjen me mbështetjen e start-up-eve dhe fondet për bizneset e të rinjve.
  17. Për gjashtë spitalet rajonale, ai flet për rridefinime në qeveri dhe për investim mbi 100 milionë euro në Tetovë dhe Kërçovë.
  18. Për kampusin ‘Nënë Tereza’, ai thotë se themelet janë vendosur dhe se punohet me intensitet të lartë.
  19. Te decentralizimi, Mexhiti insiston se komunat shqiptare nuk janë mbështetur kurrë më parë në këtë nivel.
  20. Moderatorja ngre çështjen e mungesës së Bekim Çokut dhe Adnan Azizit në aktivitetin e bilancit dyvjeçar; Mexhiti thotë se mungesa nuk nënkupton problem politik.
  21. Tema zhvendoset te rikonstruimi i qeverisë dhe te fakti që VLEN-i pritet të udhëheqë gjashtë ministri.
  22. Mexhiti e paraqet këtë si fuqizim të VLEN-it: gjashtë resorë nga 18, shtatë zëvendësministra dhe shtatë-tetë sekretarë shtetërorë.
  23. Ai thotë se VLEN-i me kërkesë të vet ka marrë Drejtësinë, Kulturën dhe Sistemin Politik.
  24. Për Shëndetësinë dhe Azir Aliun, Mexhiti mohon se resori është lëshuar për ta eliminuar Aliun.
  25. Për Fatmir Limanin, ai thotë se rasti është tjetër sepse Limani nuk është pjesë e VLEN-it.
  26. Për përplasjet brenda VLEN-it, Mexhiti i sheh ambiciet për poste si frymë normale demokratike.
  27. Intervista kalon te vendimi për emrat e rrugëve në Tetovë dhe te debati rreth Gjykatës Kushtetuese.
  28. Mexhiti akuzon BDI-në për zgjidhje gjysmake dhe thotë se problemet e ligjit të gjuhëve dhe balancuesit janë trashëguar.
  29. Ai thotë se përfaqësimi adekuat do të ngrihet në nivel ligji dhe jo të mbetet mekanizëm softuerik-statistikor.
  30. Në fund, Mexhiti e vendos VLEN-in në rolin e forcës që synon të mbyllë çështje të hapura për 24 vite, ndërsa opozitën e akuzon për bllokim dhe politikë joproduktive.

100 fakte/ide kryesore nga intervista

  1. Intervista u zhvillua në emisionin Klik Plus në TV21 më 29 qershor 2026.
  2. Tema kryesore ishte bilanci i dy viteve qeverisje të koalicionit VMRO-DPMNE dhe VLEN.
  3. Në studio ishte Izet Mexhiti, njëri nga bashkëkryetarët e VLEN-it.
  4. Mexhiti e paraqiti VLEN-in si forcë që erdhi për të sjellë ndryshim në politikën shqiptare.
  5. Ai tha se gjatë dy viteve nuk ka pasur vrasje politike.
  6. Ai tha se nuk ka pasur raste të montuara politike.
  7. Ai tha se nuk ka pasur burgosje politike.
  8. Ai tha se nuk ka pasur rrëmbime të fëmijëve për motive politike.
  9. Mexhiti e përkufizoi ndryshimin si proces, jo si akt të menjëhershëm.
  10. Ai pranoi se VLEN-i ka pasur numra parlamentarë të pafavorshëm për një subjekt shqiptar në ekzekutiv.
  11. Ai tha se ekonomia e determinon politikën.
  12. Ai tha se shqiptarët nuk mund të mbeten vetëm në çështje folklorike.
  13. Ai e lidhi emigrimin e të rinjve me standardin jetësor, shëndetësinë, arsimin dhe infrastrukturën.
  14. Ai tha se fokusi i VLEN-it ka qenë marrja e hises së shqiptarëve në buxhet.
  15. Ai përmendi rreth 3 miliardë euro investime të fokusuara në vendbanimet shqiptare.
  16. Ai përmendi korridorin 8 si projekt me intensitet të lartë.
  17. Ai tha se më 6 korrik pritej nënshkrimi i kontratës për rrugën Shkup-Bllacë.
  18. Ai tha se Shkup-Bllacë është projekt mbi 200 milionë euro.
  19. Ai e lidhi Shkup-Bllacën me lidhjen e Maqedonisë së Veriut me Kosovën.
  20. Ai e lidhi korridorin 8 me lidhjen me Shqipërinë.
  21. Ai tha se qeveria ka ndarë 40 deri në 60 milionë euro për universitet në gjuhën shqipe.
  22. Ai tha se kampusi i Universitetit ‘Nënë Tereza’ po ndërtohet me intensitet.
  23. Ai tha se për fazën e tretë të sheshit ‘Skënderbe’ pritej ndarja e tokës komunës.
  24. Ai e paraqiti fazën e tretë të sheshit ‘Skënderbe’ si investim mbi 20 milionë euro.
  25. Ai e quajti sheshin ‘Skënderbe’ investim kombëtar.
  26. Ai e paraqiti decentralizimin si shtyllë të Marrëveshjes së Ohrit.
  27. Ai tha se në 15 komuna shqiptare realizohen 306 projekte.
  28. Ai tha se projektet komunale janë pa dallim se kush i udhëheq komunat.
  29. Ai tha se nga kredia hungareze prej 300 milionë eurosh, 100 milionë janë për komunat shqiptare.
  30. Ai përmendi projekte në infrastrukturë nëntokësore, çerdhe, shkolla, pishina dhe terrene sportive.
  31. Ai tha se është zgjidhur çështja e njohjes së medresesë dhe teologëve nga Ministria e Arsimit.
  32. Ai e quajti këtë problem 40-vjeçar.
  33. Ai përmendi ligjin për përfaqësim adekuat si normë ligjore pas 24 vitesh.
  34. Ai përmendi ligjin restriktiv për kazinot dhe lojërat e fatit.
  35. Ai tha se një rregull kryesor është distanca minimale 500 metra nga shkollat dhe çerdhet.
  36. Ai tha se masa e ngjashme planifikohet edhe për kreditë e shpejta.
  37. Ai përmendi ligjin për provimin e jurisprudencës.
  38. Ai tha se janë identifikuar rreth 50 provime profesionale në dikastere të ndryshme.
  39. Moderatorja e pyeti për premtimet e planit VLEN 2030.
  40. Ndryshimi i formulimit ‘20%’ në Kushtetutë mbeti çështje e hapur.
  41. Mexhiti tha se për ‘20%’ po punohet për moment të volitshëm.
  42. Ai tha se VLEN-i mban përgjegjësi vetëm për dy vitet e veta në qeveri, jo për 24 vitet e kaluara.
  43. Ai tha se çështja e ‘20%’ është në agjendë dhe po diskutohet me partnerët e koalicionit.
  44. Për vetingun e funksionarëve publikë, ai tha se ndodh në vazhdimësi.
  45. Për kazinot, ai pranoi se efekti ende nuk është ndjerë plotësisht.
  46. Ai tha se kazinot kanë afat përshtatjeje për t’u zhvendosur nga qendrat dhe objektet arsimore.
  47. Ai tha se ligji nuk e ka sjellë vetëm VLEN-i, por është kompromis qeveritar.
  48. Ai tha se ligji për lojërat e fatit pritet të mbyllë rreth 70% të kazinove.
  49. Ai tha se gjatë dy viteve janë mbyllur mbi 350 faqe online të kazinove ilegale.
  50. Për Ministrinë e Diasporës, ai tha se kërkon ligj sistemor dhe dy të tretat.
  51. Ai tha se me VMRO-DPMNE po diskutohet votimi online ose votimi më i lehtë për diasporën.
  52. Për Akademinë Shqiptare, ai tha se ideja lindi nga dyert e mbyllura të Akademisë shtetërore.
  53. Ai tha se shqiptarët mund të mendojnë alternativa nëse Akademia shtetërore nuk hapet.
  54. Për rrugën Tetovë-Prizren, ai tha se duhet të projektohet tuneli.
  55. Ai pranoi se prioritet fillestar kanë qenë korridori 8 dhe Shkup-Bllacë.
  56. Ai përmendi one-stop-shop me Bllacë dhe Qafë Thanë.
  57. Ai tha se me Kosovën, Serbinë dhe Shqipërinë po punohet për lehtësim të qarkullimit.
  58. Kartoni i gjelbër me çmim 1 euro u cilësua si temë bisedimi.
  59. Për Bankën shqiptare për zhvillim, ai foli për mbështetje të start-up-eve.
  60. Ai tha se qeveria ka ndarë rreth 40 milionë euro për hapjen e bizneseve të reja.
  61. Ai tha se një pjesë e fondeve synon të rinjtë në diasporë që duan të kthehen.
  62. Për gjashtë spitale rajonale, ai tha se në qeveri ka kompromise dhe rridefinime.
  63. Ai tha se për Tetovë dhe Kërçovë janë paraparë investime mbi 100 milionë euro.
  64. Në Tetovë, sipas tij, parashihet rekonstruim i spitalit dhe ndërtim i dy objekteve të reja.
  65. Në Tetovë, sipas tij, Fakulteti i Mjekësisë do të ndërtohet në kuadër të klinikës.
  66. Në Kërçovë, sipas tij, parashihet ndërtim krejtësisht i ri i spitalit.
  67. Ai tha se kampusi ‘Nënë Tereza’ ka themele të vendosura.
  68. Ai tha se komunat shqiptare nuk janë mbështetur më parë si në këtë periudhë.
  69. Ai tha se mbështetja nuk është bërë sipas përkatësisë partiake të kryetarëve të komunave.
  70. Ai ftoi mediat të vizitojnë 15 komunat dhe të krahasojnë mbështetjen në terren.
  71. Mungesa e Bekim Çokut dhe Adnan Azizit në aktivitetin e VLEN-it u trajtua si çështje axhende.
  72. Mexhiti tha se VLEN-i nuk mund t’i lërë të gjitha detyrat për një aktivitet partiak.
  73. Në rikonstruimin e qeverisë, ai tha se VLEN-i do të udhëheqë gjashtë resorë.
  74. Ai tha se VLEN-i ka një të tretën e pushtetit.
  75. Ai tha se VLEN-i udhëheq me kryetarin e Parlamentit, Afrim Gashi.
  76. Ai tha se nga 18 resorë qeveritarë, VLEN-i do të ketë gjashtë.
  77. Ai tha se pas rikonstruimit VLEN-i do të ketë gjashtë ministra.
  78. Ai tha se VLEN-i do të ketë shtatë zëvendësministra.
  79. Ai tha se VLEN-i do të ketë shtatë deri në tetë sekretarë shtetërorë.
  80. Ai tha se VLEN-i me kërkesë të vet ka marrë Ministrinë e Drejtësisë.
  81. Ai tha se VLEN-i me kërkesë të vet ka kthyer Sistemin Politik.
  82. Ai tha se VLEN-i me kërkesë të vet ka marrë Ministrinë e Kulturës.
  83. Ai tha se Drejtësia është e rëndësishme për reformat dhe faktorin ndërkombëtar.
  84. Ai tha se Kultura është shtyllë e identitetit dhe e Marrëveshjes së Ohrit.
  85. Ai nuk dha emra zyrtarë për ministritë, duke thënë se bisedimet nuk janë mbyllur.
  86. Emri i Jeton Shaqirit u përmend si figurë e fushës së drejtësisë.
  87. Mexhiti tha se nuk ka bisedime konkrete për Jeton Shaqirin, por ai është profesionist i fushës.
  88. Emri i Agon Fetut u përmend si figurë që mund të ketë shans.
  89. Mexhiti mohoi se Shëndetësia është dhënë për të eliminuar Azir Aliun.
  90. Ai tha se shkarkim për Azir Aliun nuk ka.
  91. Ai tha se ligji për përfaqësim adekuat nuk do ta lërë çështjen në vullnet të lirë të funksionarëve.
  92. Ai tha se do të ketë përgjegjësi politike për moszbatim të përfaqësimit.
  93. Ai tha se gjoba e thjeshtë nuk është gjithmonë mekanizëm efektiv.
  94. Ai tha se shqiptarët sot kërkojnë jo vetëm kuantitet, por edhe kualitet.
  95. Ai tha se nuk mjafton që në sportel të jetë shqiptar, por ai duhet të dijë t’i shërbejë qytetarit.
  96. Për emrat e rrugëve në Tetovë, ai fajësoi zgjidhjet gjysmake të së kaluarës.
  97. Ai tha se Çairi ka 70 emra shqiptarë me procedurë të plotë dhe Shkupi 120 emra në nivel qyteti.
  98. Ai tha se në Tetovë Kasami ka ngritur çështjen dhe është formuar komision.
  99. Ai tha se zgjidhja për Tetovën duhet të reflektojë realitetin me emra nga historia shqiptare dhe maqedonase.
  100. Intervista e vendosi VLEN-in si forcë që pretendon të mbyllë çështje të pambyllura për 24 vite.

Version investigativ: premtimet e realizuara dhe të parealizuara të VLEN-it

Versioni investigativ duhet të ndahet qartë nga artikulli informativ. Ai nuk duhet t’i marrë deklaratat politike si fakte të verifikuara, por t’i trajtojë si pretendime që kërkojnë dokumentim. Për çdo premtim, redaksia duhet të kërkojë: vendimin qeveritar, shumën buxhetore, tenderin, kontratën, afatin, fazën fizike në terren dhe përgjegjësin institucional. Vetëm pas këtij kontrolli mund të përcaktohet nëse projekti është realizuar, pjesërisht i realizuar, në proces, i bllokuar ose vetëm deklarativ.

Premtimi / çështja Statusi nga intervista Çfarë tha Mexhiti Çfarë duhet verifikuar
Formulimi ‘20%’ në Kushtetutë I parealizuar / në agjendë Mexhiti tha se po punohet për moment të volitshëm dhe bisedohet me partnerët. Kërkon shumicë kushtetuese dhe marrëveshje politike; nuk u dha afat.
Ministria e Diasporës I parealizuar Mexhiti tha se riorganizimi kërkon ligj sistemor dhe dy të tretat. Në vend të ministrisë u përmend lehtësimi i votimit për diasporën.
Akademia Shqiptare E hapur / pa zgjidhje përfundimtare U tha se do të shihet nëse hapet Akademia shtetërore ose mbështetet alternativë shqiptare. Nuk u dha model institucional, buxhet apo afat.
Rruga Tetovë-Prizren Në proces projektimi Mexhiti tha se duhet projektuar tuneli dhe se prioritet kanë qenë korridori 8 dhe Shkup-Bllacë. Premtimi për realizim brenda dy viteve mbetet i papërmbushur.
Ligji për lojërat e fatit Pjesërisht i realizuar Distancë 500 m nga shkollat/çerdhet; afat përshtatjeje; synim mbyllje e 70% të kazinove. Duhet verifikuar numri real i mbylljeve dhe respektimi në terren.
Mbyllja e faqeve online të kazinove ilegale Pretendim i realizuar Mexhiti përmendi mbi 350 faqe online të mbyllura. Kërkohet listë zyrtare nga institucionet përgjegjëse.
306 projekte në 15 komuna shqiptare Në proces / pretendim qeveritar U tha se projektet financohen kryesisht nga kredia hungareze. Duhet listë komunale me projekt, vlerë, kontraktor, fazë dhe afat.
100 milionë euro nga kredia hungareze për komunat shqiptare Në proces / pretendim qeveritar Mexhiti tha se 1/3 e mjeteve shkojnë për 15 komuna shqiptare. Kërkohet dokument buxhetor dhe shpërndarje sipas komunave.
Kampusi i Universitetit ‘Nënë Tereza’ Në ndërtim, sipas Mexhitit U tha se themelet janë vendosur dhe punohet me intensitet. Duhet verifikim në terren, leje ndërtimi, kontratë dhe afat.
Sheshi ‘Skënderbe’, faza e tretë Në procedurë U tha se pritej ndarja e tokës dhe hapja e prokurimit. Nuk është realizim fizik; është hap procedural.
Spitali i Tetovës dhe Kërçovës Në proces / plan investimi U përmend investim mbi 100 milionë euro për Tetovë dhe Kërçovë. Duhet ndarë çfarë është miratuar, çfarë është tenderuar dhe çfarë ka nisur.
Ligji për përfaqësim adekuat Në procedurë Mexhiti tha se leximi i parë ka kaluar dhe ligji ngre çështjen në nivel ligjor. Duhet analizë e tekstit final, mekanizmave ndëshkues dhe zbatimit me Badinter.
Balancuesi I shfuqizuar / zëvendësim në diskutim Mexhiti tha se VLEN-i po sjell ligj për të mos e lënë çështjen në mekanizëm softuerik. Dilema mbetet te vetëdeklarimi etnik, meritokracia dhe sanksionet.
Emrat e rrugëve në Tetovë Në kërkim të zgjidhjes U tha se Kasami ka ngritur çështjen dhe është formuar komision. Duhet vendim i ri, procedurë e plotë dhe pëlqim i nevojshëm institucional.
Rikonstruimi: Drejtësi, Kulturë, Sistem Politik I paralajmëruar / politikisht i negociuar Mexhiti tha se këto dikastere janë marrë me kërkesë të VLEN-it. Duhet konfirmim zyrtar i vendimeve dhe emrave pas rikonstruimit.

 

INTERVISTA E PLOTË – CLICK PLUS, 29 QERSHOR 2026

Prezantuesja: Përshëndetje zonja dhe zotërinj. Jeni me emisionin Click Plus në TV 21.

Dy vite qeverisje nga koalicioni VMRO-DPMNE dhe VLEN. Çfarë është realizuar dhe çfarë nuk është realizuar. Ndërkaq së shpejti pritet që të bëhen konkrete edhe rikonstruimi i qeverisë. Se cilat dikastere i ka përfshirë ky rikonstruim do të shohim në ditët në vijim.

Për këto dhe shumë çështje të tjera, sonte në studio kam njërin nga bashkëkryetarët e VLEN-it, zotin Izet Mexhiti. Përshëndetje dhe mirë se erdhe zoti Mexhiti.

Izet Mexhiti: Përshëndetje. Faleminderit.

Prezantuesja: Atëherë në skenën politike shqiptare erdhët si forcë politike e cila do të sjellë ndryshim për këto dy vite qeverisje. Më thoni atëherë çfarë ndryshimesh keni sjellë për shqiptarët?

Izet Mexhiti: E para do nisemi domethënë te ajo që nuk ka pas asnjë vrasje politike, asnjë rast të montuar politik, asnjë burgosje politike, as rrëmbim të fëmijëve për motive politike. Pra nëse kemi parasysh që ndryshimi është proces dhe nuk është akt, mendoj që jemi në këtë drejtim edhe pse numrat në parlament ndoshta janë më të disfavorshme që ka pasur një subjekt politik shqiptar në ndonjë ekzekutiv. Ne jemi munduar çdo ditë me përkushtim prapë për të punuar në këtë drejtim.

E dyta, ne vlerësojmë që shqiptarët duhet ta marrin hisen e tyre në buxhet, sepse vlerësojmë që ekonomia e determinon politikën dhe nuk mundemi në vazhdimësi të mbetemi vetëm në çështjet folklorike. Ato duhen, po duhet edhe ekonomia, për shkak se të rinjtë tanë ikin për shkak të standardit jetësor, për shkak të shëndetësisë së dobët, për shkak të arsimit, për shkak të infrastrukturës e kështu me radhë.

Dhe prandaj përkushtimi ynë dhe fokusi ynë ka qenë që të marrim hisën që na takon dhe mund të them që diku 3 miliard euro janë të fokusuar investimet në vendbanimet shqiptare, duke filluar nga korridori tetë që është me intensitet të lartë, pra po realizohet. Këto ditë po presim të nënshkruhet kontrata, ose më saktësisht më 6 korrik do të nënshkruhet kontrata për rrugën Shkup-Bllacë, që është mbi 200 milion euro, dhe njëra lidh me Shqipërinë, tjetra lidhet me Kosovën.

Po ashtu, e kemi lehtësuar qarkullimin. Kur jemi tek investimet, është edhe investimi që e bënë qeveria e parë në historinë e Maqedonisë që ndan 40 deri në 60 milion euro për ndërtim të një universiteti në gjuhën shqipe dhe atje po punohet me intensitet të lartë, jo ashtu siç proklamon opozita që nuk ka mjete dhe është fiktive, është para zgjedhjeve. Pra tash mund të shkojnë atje dhe të shohin intensitetin sa është.

Jemi në përfundim të procedurave, apo më saktësisht nesër presim që toka t’i ndahet komunës së Shkupit. Faza e tretë e sheshit “Skënderbe” me çka jepet leja e ndërtimit dhe hapet procedura e prokurimit dhe fillimit të punimeve, një investim mbi 20 milion euro që është investim kombëtar.

Po ashtu fokusi ka qenë tek decentralizimi, që është shtyllë e marrëveshjes së Ohrit, dhe për momentin ka 306 projekte që realizohen në komunat shqiptare, në 15 komunat shqiptare, pa marrë parasysh kush i udhëheq komunat, prapë vulën e ka VLEN-i, sepse mjetet janë kryesisht nga kredia hungareze ku nga 300 milion ne kemi marrë 100 milion për komunat tona. Dhe diku punohet infrastrukturë nëntokësore, diku në çerdhe, diku në shkollë, diku në pishina, diku terrene sportive.

Pra thjesht them: nëse ish punuar domethënë kështu nga 3 miliardë në çdo dy vjet në Maqedoninë e pluralizmit, vendbanimet tona do ishin pak më ndryshe.

Prezantuesja: Po mirë zoti Mexhiti, ju përmendët domethënë disa nga projektet, pa harruar që kemi zgjedhur çështjen me ligjin e medresesë si sabah dhe teologët më nuk janë të diskriminuar, domethënë të kryejnë shkollën dhe mos t’u njihet. Pra sot e njeh Ministria e Arsimit dhe ato kanë diplomë zyrtare. Një problem 40-vjeçar që e mbylli VLEN-i.

Është ligji i përfaqësimit adekuat. Pra pas 24 vitesh po sjellim normë ligjore, po bëhet përfaqësimi adekuat. Është ligji restriktiv për kazinot dhe lojërat e fatit. E njëjta do të jetë edhe për kreditë e shpejta që është një e keqe për shoqërinë tonë dhe efektet do të ndjehen. Një prej pikave kryesore është që minimumi 500 metra do të jenë larg shkollave, çerdheve dhe objekteve arsimore, pra mbrojtja e fëmijëve.

Po ashtu është ligji për provimin e jurisprudencës, por jo vetëm për shkak se kërkesa e studentëve ishte për provimin e jurisprudencës. Nëse ne kemi detektuar që janë diku 50 provime profesionale nëpër dikastere të ndryshme, kemi marrëveshje që një nga një t’i zgjidhim domethënë në mandatin tonë.

Prezantuesja: Mirë, ju përmendët disa nga pikat e programit të cilët i keni prezantuar gjatë kohës ku keni hyrë në qeveri. Është plani për vitin 2030, pra një plan voluminoz zoti Mexhiti, sa një libër nëse mund ta shohim. Por ju përmendët disa pika të cilët i keni realizuar nga ky plan, por ka edhe disa pika të cilët edhe pse i keni premtuar, disa prej tyre se do t’i realizoni në 100 ditët e para, disa prej tyre gjatë mandatit dhe disa për dy vitet e para.

Atëherë të vazhdojmë. Nëse jo një nga një, po i përmendim disa pika për shkak se e përmenda plani është shumë voluminoz. Çfarë ndodhi zoti Mexhiti? Atëherë po ju referohem në këtë rast edhe akuzave të opozitës shqiptare të cilët pasi ju prezantuat planin dhe programin e arritura që keni arritur të realizoni brenda këtyre dy viteve, ata dolën edhe me vërejtje të tyre se disa prej pikave nuk janë realizuar. Atëherë ne po shkojmë edhe me pika të cilët ju nuk i keni realizuar, nuk keni mundur në fakt t’i realizoni apo do t’i realizoni gjatë mandatit të ardhshëm.

Ndryshimi i formulimit 20% në kushtetutë. Keni bërë përpjekje në këtë drejtim zoti Mexhiti për të folur me partnerët e juaj koalicionit dhe për këtë rast ndoshta për t’u bërë edhe ndryshimet kushtetuese dhe për t’i hapur rrugë vendit drejt euro-integrimit, për shkak se ka vërejtjen e vazhdueshme në këtë drejtim dhe ka qenë edhe një ndër premtimet e juaja të kësaj qeverie.

Izet Mexhiti: Po punojmë për moment të volitshëm.

Prezantuesja: Mendoni që… po kjo çështje nuk është zgjidhur 24 vjet.

Izet Mexhiti: Domethënë ne mbajmë përgjegjësi për këto dy vite. Mirëpo jo për të arsyetuar, domethënë është në axhendën tonë dhe bashkëbisedojmë me partnerët tanë. Në moment të volitshëm do të sqarohemi para opinionit.

Prezantuesja: Do të marrë kohë edhe dy vite? Në qoftë se brenda këtyre dy viteve nuk keni arritur që tash nëse shkojmë pas planit, plani është i potencuar 2030 aty.

Izet Mexhiti: Po plani është për 2030-in, kjo. Po, e para, ne kemi qenë të vetëdijshëm gjatë premtimeve. Po unë mund të bëj edhe një dokumentacion të tillë me projektet që nuk i kemi premtuar dhe janë realizuar. Po përmendët provimin e jurisprudencës, vetë fakti me 306 projekte domethënë që janë në komunat shqiptare – tha po t’i radhitim nga një faqe për çdo projekt do të jenë 300 faqe. Domethënë do të jetë më shumë se ai materiali aty që e keni.

Prezantuesja: Mirë, atëherë duhet besoj që po, besoj që do t’i futni edhe ata të cilët i keni realizuar, ju i përmendët dhe do t’i futni në plan për programin. Po për programin atëherë, vetingu i funksionarëve publik…

Izet Mexhiti: Ajo ndodh në vazhdimësi.

Prezantuesja: Domethënë, ju e keni premtuar një gjë të tillë, e përmendët çështjen e mbylljes së kazinove. Në fakt ligji për lojërat e fatit është distancimi nga 500 metra, domethënë larg objekteve të shkollave e kështu me radhë. Mirëpo në objektet dhe në fakt në projektet e juaja njëkohësisht shumicën e rasteve është përmendur dhe është premtuar, por edhe në programin tuaj është që do të kemi edhe mbyllje të kazinove. Pse nuk është realizuar plotësisht? Për shkak atë, le ta themi se është pjesërisht i realizuar ky projekt, ky program.

Izet Mexhiti: Mendoj që efektet ende nuk janë pasur. Ata kanë një afat aty derisa të përshtaten, të gjejnë lokalin në periferi larg qendrës. Prandaj edhe efekti definitiv ende nuk është ndjerë te qytetarët, por ndjehet domethënë që nuk janë investimi kryesor në këtë vend, sepse në katër vitet e kaluara ishte biznesi kryesor dhe çdo javë ishte një hapje e kazinove. Tash ndodh që po mbyllen dhe ende nuk e kemi filluar fushatën për t’i promovuar mbylljet që janë, sepse mbylljet do të vijnë pas një periudhe, sepse kanë një afat derisa të gjenden.

Po ashtu nuk do të kenë reklama si në Las Vegas, as në hyrje të Tetovës, as në hyrje të Shkupit, as në hyrje të vendbanimeve të tjera. Ligji është mjaft restriktiv. Pra, një prej pikave është kjo që është 500 metra larg objekteve shkollore. Normal që është ligj të cilin e kemi, dhe nuk e ka sjellë VLEN-i vetë, domethënë në qeveri ka edhe kompromise, se ka dhe partnerë të tjerë që nuk mendojnë ndoshta në mënyrë restriktive si VLEN-i. Pra është një kompromis, mirëpo edhe kështu siç është, afati për katër vjet realizohet edhe kështu siç është, pra diku 70% e kazinove i mbyll. Duhet ta keni parasysh që vetëm në këtë periudhë dyvjeçare janë mbyllur mbi 350 faqe online të kazinove që kanë punuar në të zezë. Pra kjo qeveri ka shpallur një luftë ndaj këtij biznesi, sidomos atij që është jo legal.

Prezantuesja: Brenda periudhës katërvjeçare gjatë mandatit tuaj, në qoftë se do të ketë, do të jetë mandati katërvjeçar nëse nuk do të ketë zgjedhje, atëherë do ta realizoni edhe këtë premtim?

Izet Mexhiti: Mendoj që efektet do të ndjehen nga qytetarët dhe nuk do të ketë nevojë as ta promovojmë, as ta bisedojmë.

Prezantuesja: Krijimi i ministrisë së diasporës. Çfarë ndodhi këtu, zoti Mexhiti? Do të realizohet atëherë ky premtim brenda afatit katërvjeçar?

Izet Mexhiti: Edhe tash e kemi biseduar, por për ta ajo është ligj sistemor dhe duhet 2/3 e shumicës. Mendoj që duhet në një moment të volitshëm ta shohim çështjen e riformatimit, riorganizimit të qeverisë. Po tash në procedurë është me partnerët e qeverisë, me VMRO-DPMNE po bisedojmë që diasporës t’i mundësohet votimi online, votimi i drejtpërdrejtë, domethënë diaspora të ketë qasje më të lehtë gjatë votimeve dhe të kenë të drejtë të barabartë si dhe qytetarët e tjerë. Mund të arrihet ky realizim deri në qoftë se do të kemi zgjedhje të ardhshme parlamentare, veç ka propozime konkrete.

Prezantuesja: Akademia Shqiptare, zoti Mexhiti, për shkak se ka pasur edhe reagime nga akademikët shqiptarë për këtë çështje.

Izet Mexhiti: Po, domethënë rezultati pse shqiptarët u përcaktuan që të formojnë një akademi të tyre ishte për shkak se dyert ishin tejet të mbyllura në Akademinë e Shtetit, Akademinë e Shkencave të Shtetit. Pra ishte dhe një porosi që të hapen dyert e kësaj akademie. Përkundrazi, shqiptarët nëse në vazhdimësi si në të kaluarën e shohin që janë dyert e mbyllura, do të mendojmë për opsione dhe alternativa të tjera që edhe në disa shtete ka modele të tilla. Ne po mundohemi, domethënë deri tash nuk e kemi zgjidhur, mirëpo jemi në kontakt dhe tani për tani lokalish mbështesim në bazë të projekteve. Po do të shohim tash: o do të hapet Akademia e Shkencave, çështje e shtetit, ose do të mbështesim formimin e një akademie shqiptare.

Prezantuesja: Mendoj, ku ngeli projekti në fakt dhe rruga shumë e përfolur, e cila në programin tuaj shkruan se për dy vjet do të realizohet rruga Tetovë-Prizren. Çfarë, ku janë problemet tek pjesa jonë në Maqedoninë e Veriut, për shkak se dihet që punimet po zhvillohen nga pala e Kosovës?

Izet Mexhiti: Nuk ka. Domethënë edhe këtu edhe njëherë do të shfrytëzoj rastin të elaboroj domethënë se kryesisht investimet kapitale dhe sidomos investimet në rrugë janë në Maqedoninë Perëndimore dhe aty ku gravitojnë shqiptarët. Po ashtu edhe te rrugët lokale, është hera e parë që fondet e shtetit të Maqedonisë ndahen mbi një kriter – kriteri i vetëm është numri i banorëve. Pra mjetet shkojnë aty ku janë banorët. Në të kaluarën ka pasur shumë kritere dhe nuk kanë shkuar aty ku janë njerëzit, aty ku janë banorët, por mjetet kanë shkuar sipas kritereve të çuditshme, vetëm e vetëm për të diskriminuar vendbanimet shqiptare.

Tash me këtë që u përcaktua te kredia hungareze, vetëm sipas numrit të banorëve, pra fillimisht kemi një revolucion të rregullimit të rrugëve lokale banesore nëpër komunat dhe vendbanimet shqiptare. E dyta, korridori tetë po punohet me intensitet trefish më të lartë dhe kjo shihet në terren, që është projekt diku 2 miliardë euro. Unë përmenda që edhe projekti Shkup-Bllacë është kanalizuar dhe më 6 korrik do të bëhet nënshkrimi me ndërmarrjen që e hap rrugën për të filluar, që ato 12 kilometra më në fund të ndërtohen për ta lidhur Shkupin me Prishtinën.

Në këtë drejtim pra po punohet, duhet të projektohet tuneli, pra duhet të fillohet procedura për projektimin e tunelit te Prizren. Pra nëse kësaj i shtojmë edhe one-stop-shop-at, domethënë me Bllacë dhe Qafë Thanë, këto ditë u nënshkrua marrëveshja edhe për Qafë Thanë, edhe për Bllacë. Pra në këto dy vjet me intensitetin më të lartë po punohet në lidhjen e Shkupit me Prishtinën dhe Tiranën.

Prezantuesja: Për shkak se ka pasur probleme në këtë rast, përveç mjeteve, për shkak se premtimi ishte që brenda dy viteve ky projekt do të realizohet.

Izet Mexhiti: Po punohet, domethënë tash është në fazë projektimi të tunelit.

Prezantuesja: Mirë, por që është projekti i përbashkët i Maqedonisë me Kosovën.

Izet Mexhiti: Mirë, unë thashë që nga ana e Kosovës punët janë duke u përshpejtuar shumë më shumë se këndej nga ana jonë. Mirëpo të kalojmë tek pikat tjera. Pas në prioritet është Tetovë-Prizren. Ne fillimisht e kemi pasur prioritet korridorin tetë dhe Shkup-Bllacë, pa e harruar edhe Tetovë-Prizren.

Prezantuesja: Themelimi i bankës shqiptare për zhvillim mbetet në objektivat, premtimi kredi zero interes për çifte të reja.

Izet Mexhiti: Tash unë mendoj se vetëm projekti tash shkon domethënë nga Ministria e Ekonomisë që udhëheq Besar Durmishi. Vitin e kaluar janë mbështetur shumë start-up-e dhe shumë të rinj kanë hapur biznese të reja, ndërsa sivjet qeveria ka ndarë diku 40 milionë euro për hapjen e bizneseve të reja, për mbështetjen e të rinjve. Ka një pjesë, një shumë e ndamë edhe për ata që kanë shkuar në diasporë dhe duan të rikthehen. Mund të marrin një fond këtu për të hapur një biznes dhe për t’i rikthyer ata të rinj këtu. Pra në kuadër të kësaj është edhe kjo që po realizohet brenda Ministrisë së Ekonomisë. Vjet dhe sivjet është shumë më e madhe se ajo që kemi premtuar aty.

Prezantuesja: Gjashtë spitale të reja rajonale. Ju keni dhënë shumë pompozitet, i dhatë dhe ndatë mjete në fakt 74 milionë euro nëse nuk gabohem për qendrën klinike në Tetovë, por keni premtuar edhe gjashtë spitale të reja rajonale. Do të ketë realizim të këtyre projekteve?

Izet Mexhiti: Tash ne flasim për idetë, vizionet e VLEN-it dhe mendoj në qeveri ka edhe kompromise dhe rridefinime. Po ajo që është me rëndësi, nëse për shtyp domethënë janë ndarë për klinikën, për fakultetin e mjekësisë edhe për klinikën e shtypit, afër 100 milionë euro për Tetovë dhe Kërçovë. Pra në Tetovë nënkupton rekonstruimin e spitalit, ndërtimin e dy objekteve të reja, fakultetin e mjekësisë që do të ndërtohet në kuadër të klinikës, dhe në Kërçovë kemi ndërtimin krejtësisht të ri të spitalit të Kërçovës. Pra është një investim mbi 100 milionë euro. Pra dhe këtu shihet barazia institucionale, apo ndarja e drejtë e mjeteve, apo siç e përmend VLEN-i, pra edhe këtu kemi marrë hisën tonë për spitalet tona. Po kjo jo vetëm, pra vazhdojmë edhe me investime në të gjitha qendrat e tjera.

Prezantuesja: Po kampusi i Universitetit “Nënë Tereza”, por janë pika të cilët ju i përmendët dhe nuk desha që të ndalemi më shumë. Decentralizimi fiskal, e përmendët edhe ju decentralizimin, investimet në komunat shqiptare, programin e Erasmus-it shqiptar me Kosovën dhe Shqipërinë. Edhe kjo çfarë këtu, për shkak se këtu nuk po shohim diçka shumë konkrete.

Izet Mexhiti: Zoti Mexhiti, ato që i përmenda po realizohen domethënë me intensitetin më të lartë. Kampusi “Nënë Tereza” është në fazë të ndërtimit, janë vendosur themelet dhe punohet me intensitet të lartë. Sa i përket decentralizimit si shtyllë e rëndësishme, unë e them me shumë përgjegjësi që nuk ka pasur qeveri në Maqedoni prej viteve ’90 deri më sot që i ka mbështetur komunat siç i mbështetur kjo qeveri tani, me kredinë hungareze dhe jo vetëm me këtë, pra dhe me fonde të tjera, siç janë rritur edhe buxhetet për arsimin fillor dhe të mesëm. Pra me vetë faktin që ka 306 projekte në 15 komuna shqiptare, ose kemi marrë 100 milion nga 300 milion. Pra 1/3 e mjeteve shkojnë për 15 komuna, ndërsa 2/3 të tjera shkojnë për 60 sa komuna të tjera. Pra në komunat shqiptare nuk është punuar asnjëherë kështu siç punohet tani, dhe kjo është rezultat i politikave të VLEN-it, rezultat i mbështetjes nga qeveria e Republikës së Maqedonisë. Dhe potencoj që nuk kemi bërë ndarje: domethënë e udhëheq komunën BDI-ja, e udhëheq PDSH-ja, e udhëheq VLEN-i – po kanë filluar që t’i shfrytëzojnë këto mjete.

Prezantuesja: Zoti Mexhiti, ju ndërpres. Kanë filluar komunat që t’i shfrytëzojnë këto mjete, po ju ndërpres për shkak se ka pasur zëra sidomos edhe nga opozita, të cilët thonë që vetëm u promovuan se janë ndarë mjetet – 100 nga 200 milionë euro për komunat shqiptare, por realizimi është zero.

Izet Mexhiti: Unë ju ftoj si medium t’i vizitoni 15 komunat tona, ta bëjmë krahasimin. Kur edhe mund të shkoni edhe te kryetarët që janë të opozitës, edhe t’i pyetni se sa kanë pasur mbështetje në kohën kur ka qeverisur BDI-ja dhe tash kur qeveris VLEN-i. Ndoshta nuk do të kenë guximin ta thonë, po mirë t’i merrni numrat dhe t’i krahasoni. Edhe unë them me shumë përgjegjësi: çdokund ku janë bagerat dhe ku po ndërtohet, 99% janë projektet që i mbështet qeveria maqedonase.

Prezantuesja: One-stop-shop-in në pikat kufitare e quani si projekt të mbyllur? Tani që nënshkruat edhe marrëveshje me Bullgarinë dhe me Greqinë, nuk mundet se janë anëtarë të Bashkimit Europian. Pra e kemi filluar me Kosovën, kemi vazhduar me Serbinë dhe po e përfundojmë me Shqipërinë me Qafë Thanë dhe Bllacë. Është një lehtësim i madh për qarkullimin e njerëzve dhe mallrave.

Në qoftë se e quani si projekt të mbyllur këtë, atëherë çfarë me kartonin e gjelbërt për qytetarët që të jetë 1 euro?

Izet Mexhiti: Është temë bisedimi.

Prezantuesja: Mirë, atëherë ka edhe shumë projekte të tjera, thashë edhe më herët, projekte të cilët edhe ju i përmendët, por edhe projekte të cilat besoj që do t’i përmendim edhe gjatë bashkëbisedimeve. Mirëpo ajo që la përshtypje dhe që u diskutua gjatë ditës së djeshme në opinion, kur ju prezantuat edhe të arriturat e VLEN-it gjatë dy viteve qeverisje, ishte mungesa e nënkryetarit të VLEN-it, Bekim Çoku dhe Adnan Azizi. Pse nuk ishin prezent gjatë ditës së djeshme për t’u sqaruar ndoshta edhe për opinionin dhe për t’i hedhur poshtë edhe dilemat në opinion?

Izet Mexhiti: Kështu, nëse hyjmë të analizojmë, aty mund të ketë edhe të tjerë që nuk kanë qenë.

Prezantuesja: Domethënë, se janë dy persona të cilët janë kyç në VLEN.

Izet Mexhiti: Jo, mendoj prapë, flas për njerëz kyç, domethënë që ka dhe të tjerë. Nëse hyjmë të analizojmë, nuk mund të jemi të gjithë pra aty, sepse kanë pozita të ndryshme deputetë, kanë vizita protokollare, zyrtare, dhe VLEN-i nuk mund të përqëndrohet vetëm – e kemi aktivitetin edhe të gjithë VLEN-it jemi aty. Pra, mund të jenë nëpër vizita, nëpër delegacione. Jo, jo, unë me shumë përgjegjësi që ka pasur edhe të tjerë që nuk kanë qenë aty.

Prezantuesja: Domethënë, nuk kuptohet që kur të ketë një aktivitet të VLEN-it, t’i lënë krejt punët e tjera dhe të jemi vetëm te aktiviteti i VLEN-it? E qartë, të ndalemi atë?

Izet Mexhiti: Po, ajo është domethënë kur nuk ka diçka tjetër, mundohen me gjet.

Prezantuesja: Po për shkak se pati reagime edhe në rrjetet sociale dhe jo rastësisht ua bëra këtë pyetje, ndoshta edhe për t’u sqaruar për opinionin.

Izet Mexhiti: Jo, aty nuk ka qenë. Edhe e pashë ministri i ekonomisë Besar se nuk ka qenë, Kaltrina nuk ka qenë, domethënë… Po kjo nuk kupton, ata domethënë pse nuk kanë qenë aty, ka ndonjë problem. Po VLEN-i është parti e përgjegjshme dhe mban përgjegjësi, domethënë edhe normal se ka dhe detyra të tjera, obligime të tjera dhe VLEN-i duhet të jetë edhe atje.

Prezantuesja: Mirë, të ndalemi pak tek rikonstruimi i qeverisë. Zoti Mexhiti, në fillim të korrikut pritet që edhe zyrtarisht të bëhet publike se kush nga emrat do të largohen, çfarë ndryshime të dikastereve do të ketë e kështu me radhë. Tani më është bërë publike se edhe VLEN-i do të udhëheqë me gjashtë ministri. Jeni të kënaqur me këtë rikonstruim të qeverisë dhe a ka pakënaqësi brenda VLEN-it, zoti Mexhiti, për këtë rikonstruim dhe si është realiteti?

Izet Mexhiti: Në fakt, unë kam qenë përpara pjesë e një subjekti dhe kur është vetëm një subjekt… kur ka situata të tilla, domethënë për pozicionime, secili ka ambicie, është legjitime, ka lobime të natyrës së ndryshme. Edhe mendoj që është kjo në kuadër të kornizës, në kuadër të normales. Nuk ka diçka të veçantë, edhe mirë që ka. E keqja është kur i ke pozicionet dhe nuk ke njerëz, nuk ka interes të të përfaqësojnë. Atëherë është keq, kur ka luftë të cilën e bën – je në rrugë të mbarë, je në rrugë të mirë.

Ajo që mund të them është që VLEN-i e përfaqëson shqiptarët dhe ka 1/3 e pushtetit. Nga tre pozitat kryesore në shtet, udhëheq me kryetar të Parlamentit – do të udhëheqë zoti Gashi, ndërsa në qeveri nga 18 resorët, VLEN-i udhëheq me gjashtë resorë. Pra është prapë 1/3 e qeverisë dhe mendoj që VLEN-i nga rikonstruimi do të dalë shumë më i fuqishëm, sepse fillimisht VLEN-i nuk ka qenë subjekt i atij afërsie të ndryshme. Tash do të jenë gjashtë ministra të VLEN-it, shtatë zëvendësministra, shtatë-tetë sekretarë shtetërorë. Pra është një ushtri me djem dhe vajza të përgatitur, profesionistë të cilët programin e VLEN-it do ta vënë në prioritet, ta avancuan dhe të arrijnë dinamikën e ekzekutimit.

Pak që mund të them, ne kemi lexuar opinionin domethënë që në këtë periudhë ka pasur reagime te Ministria e Sistemit Politik ose për marrëdhëniet etnike, marrëveshjen e Ohrit, dhe te Ministria e Drejtësisë. Pra, VLEN-i tash do të udhëheqë me këto dy dikastere, edhe me Sistemin Politik, Marrëveshjen e Ohrit, edhe me Ministrinë e Drejtësisë, edhe me katër resorët e tjerë që i kemi. Janë veç në opinion të promovuar, dhe kjo demonstron fuqinë e VLEN-it dhe përcaktimin e VLEN-it.

Ndoshta në të kaluarën vlerësimi ka qenë që u dëmtua shumë Ministria e Sistemit Politik dhe VLEN-i nuk e mori përgjegjësinë atëherë. Mirëpo ne kemi bërë analizat dhe vlerësimet. Pra, atë që mund të them, pas rikonstruimit VLEN-i hyn edhe më fuqishëm në ekzekutiv.

Prezantuesja: Mirë, do të udhëheqni me gjashtë ministri. Mirëpo do të humbni një ndër ministritë me peshë, është Ministria e Shëndetësisë. Pastaj nuk do të udhëhiqni as me Ministrinë e Politikës Sociale, por njëkohësisht edhe me zëvendëskryeministër për qeverisje të mirë. Nuk keni insistuar që sërish VLEN-i t’i ketë? Po thashë, ajo është njësoj sikur t’i thuash VMRO-së nuk do ta ketë Ministrinë e Kulturës.

Izet Mexhiti: Normal që kur e merr VLEN-i, e ka VLEN-i, nuk mund ta ketë VMRO-ja. Pra nuk ka humbje. Ne kemi bërë analizat tona se ku duhet të përqëndrohemi. Për shembull, pse na duhet Ministria e Drejtësisë? Na duhet se është e rëndësishme për faktorin ndërkombëtar, është e rëndësishme për reformat.

Prezantuesja: Domethënë ju i kërkuat këto ndryshime në dikastere?

Izet Mexhiti: Po, po, po. Është e rëndësishme për reformat dhe duam t’i mbyllim disa çështje që nuk i ka mbyllur të tjerët që kanë pasur gjashtë herë resorin e drejtësisë, e kanë udhëhequr në të kaluarën. Kanë pasur edhe kryeministër, edhe numrat më të favorshëm në parlament dhe në qeveri, por nuk e kanë zgjidhur as jurisprudencën, as notariatin, as për arkitektët, as për ndërtimtarët, dhe nja 30 licenca dhe provime të tjera. Pra dua me një mjeshtër tonë, me një njeri profesional të fushës t’i japë kahje dhe zgjidhje disa problemeve të cilat janë në fokusin dhe prioritetin tonë. Pra me kërkesë tonë, kemi marrë drejtësinë, me kërkesë tonë kemi kthyer Sistemin Politik, me kërkesë tonë kemi marrë edhe kulturën, për shkak se vlerësojmë që është një prej shtyllave të identitetit dhe të marrëveshjes së Ohrit, dhe duam të fokusohemi në aktivitete kulturore dhe investimet në kulturë.

Prezantuesja: Zoti Mexhiti, deri tani nuk është, edhe pse janë lakuar në opinion emra se kush do të udhëheqë me cilat ministri, por nga ana juaj, nga ana e VLEN-it, por edhe nga ana e kryeministrit ende nuk është bërë asgjë publike. Mund të na thoni emra konkret, apo për shkak se nesër është shumë afër, jemi një ditë para, nuk është mbyllur debati? Prandaj domethënë do të ishte, do ta dëmtoj…

Izet Mexhiti: Edhe bisedimet nëse dal t’i liroj me emra. Unë mund të flas, për shembull, pse duam Ministrinë e Kulturës? Sepse shpesh ne themi që duhet ta marrim hisën tonë në, për shembull, në kulturë, mirëpo nuk mund të ndahet atje buxheti i kulturës të thuash “30% janë për shqiptarët dhe 70% për të tjerët”, sepse kur vjen deri te ndarja, ato janë të ndara në seksione, domethënë janë të ndara për dramë, për letërsi, për art klasike, e kështu me radhë. Prandaj ne po mundohemi tash, siç ishte rasti i panairit të librit shqip që e mbajtëm këtu, e filluam si komunë dhe duam ta fusim mandej në ombrellën e shtetit që të mbetet në afatgjatë. Duam tash të mbajmë festivalin me Vivaldin e muzikës klasike, që në një farë mënyre të jetë një pandan i verës së Ohrit, që mandej të institucionalizohet dhe të futet nën ombrellën e Ministrisë së Kulturës. Pra, patjetër ne të jemi edhe më kreativë, të krijojmë ide që mandej të marrim hisën për atë, dhe në fund mandej të shohim se sa është hisja e shqiptarëve, se nuk mund të pretendojmë me një dikaster ne të themi “ok, ky është buxheti dhe tash i duam 30%”. 30% për çka? Se duhet për dramë, për mozaik… është më dikasteri i kulturës për shqiptarët në Maqedoni. Për këtë frymë, domethënë kemi bërë dhe ndarjen e dikastereve.

Prezantuesja: Po flasim atëherë, po e shpërbleni Jeton Shaqirin për të udhëhequr me dikasterin e Ministrisë së Drejtësisë për atë që bëri për provimin e jurisprudencës, për ligjin për përfaqësim të drejtë dhe adekuat? Për shkak se është një ndër emrat i cili tani më hapur po proklamohet në opinion.

Izet Mexhiti: E para, mund të vlerësojmë se është një prej profesionistëve më të mirë të fushës së drejtësisë në vend, është gjeneratë e re, është akademik i shkëlqyer. Në asnjë rast nuk ka pasur ambicie për ekzekutiv, as nuk e kemi biseduar, po me vetë faktin që kur merret Ministria e Drejtësisë, menjëherë edhe analistët, edhe njerëz nga ana tjetër mendojnë se cili do të bëhet – normal që aty nuk shohin ndonjë ekonomistë ose njeri të kulturës, shohin njerëz të fushës. Edhe këtu ka dalë emri i Jeton Shaqirit. Pra nuk është kërkesa e tij, nuk ka bisedime konkrete. Po a është njeri i fushës dhe atij dikasteri? Po, fusha.

Prezantuesja: Mirë.

Izet Mexhiti: Përndryshe, domethënë jo vetëm te jurisprudenca, por mendimet e tij dhe vlerësimet e tij e kanë ndihmuar edhe shqiptarët, edhe VLEN-in në zgjidhje më të mira.

Prezantuesja: Po ndër emra të tjerë të cilët po lakohen është edhe emri i Agon Fetut. Ka diçka konkrete në këtë drejtim?

Izet Mexhiti: Ka. Po nuk janë të mbyllur. Domethënë nuk është që unë nëse flas, pra mund t’i dëmtoj bisedimet, sepse është çështje e diskutimit të analizave dhe për atë nuk duhet t’i dëmtoj këto.

Prezantuesja: Por është figurë që ja vlen të ketë shans.

Izet Mexhiti: Po.

Prezantuesja: Po mirëpo ka zëra dhe po përflitet në opinion se është dhënë shëndetësia. Po mirë, unë nuk e them vetë, atë që kemi lexuar dhe atë që jemi duke dëgjuar në opinion, se është dhënë shëndetësia për të eliminuar Azir Aliun nga VLEN-i.

Izet Mexhiti: Jo, është e vërtetë? Nuk ka aspak të vërtetë. Domethënë analiza dhe fokusi i VLEN-it ka qenë aty ku duam, pra ta themi fjalën e fundit ose ku e shohim që ai dikaster na duhet për të zgjidhur probleme jetike ose që kanë një kohë të gjatë të mbetura të pazgjidhura për shqiptarët, për studentët, për gjuhën, për çështje të tjera. Mund edhe të kalojë, po nuk ka asgjë definitive që ta them.

Prezantuesja: Po për shkak se disa sondazhe të cilët i bëri kryeministri, u përfol se Azir Aliu është ndër ministrat me rejtingun më të madh dhe me performancën më të madhe, dhe të kërkohet shkarkimi për këtë rast ua bëra edhe këtë pyetje.

Izet Mexhiti: Pra, shkarkim nuk ka. Domethënë janë momente të bisedimeve ndërmjet partnerëve dhe secili niset prej pozicioneve kudo të jetë dhe kudo ta thotë fjalën e fundit.

Prezantuesja: Po, e njëjta pyetje zoti Mexhiti vlen edhe për Ministrinë për Punë dhe Politikë Sociale, për Fatmir Limanin. A ndodh me pyetjen e parë domethënë që ua bëra për Azir Aliun?

Izet Mexhiti: Jo, kjo është çështje tjetër. Domethënë këtu ka ndryshim. Ndërsa te zoti Limani, edhe ai e ka deklaruar dhe ne kemi deklaruar që nuk është pjesë e VLEN-it dhe ne atje shkojmë, flasim për pozitat e VLEN-it dhe do të ketë propozime të VLEN-it, dhe përgjegjësi ato do të marrin përgjegjësi në emër të VLEN-it në ekzekutivin e ardhshëm.

Prezantuesja: Po mirëpo diçka sërish do më thoni, se sërish zëra andejkëndej, por edhe unë po ju bëj pyetje të tjera. Jo te emrat, por thuhet që VLEN-i ka toleruar shumë që ndarja e dikastereve të bëhet edhe atë proporcionalisht me ASH-në e mbetur tani brenda në VLEN, të udhëhequr nga Mimoza Musa. Është e vërtetë kjo gjë? Si mendon pra personalisht, a keni toleruar ju në fakt, keni bërë tolerime në këtë rast që ndarja të jetë proporcionale edhe me ASH-në e cila ka mbetur tani më në VLEN, ku dihet edhe në opinion se janë një pjesë më e vogël ndoshta sesa parti të tjera të cilët e kanë përbërë VLEN-in?

Izet Mexhiti: Është çështje vlerësimi, është relative ajo kush sa është. Po tash VLEN-i jemi, nuk ka më kështu ndarje. Nuk ka LD, ASH, sa e para, dhe do të duhet të harrojmë që Mimoza Musa si deputete, pra edhe atëherë edhe sot, nuk i ka pretendimet te funksionet dhe te pozitat. ASH-ja në krye me zotin Taravari, sepse ishte pjesë e atij grupi parlamentar bashkë me Salimin, u përcaktuan të mbesin me VLEN-in dhe jo të shkojnë me BDI-në, mbasi bindjeve të tyre anti-BDI dhe opozitarëve që kanë qenë. Pra nuk patën forcë, fuqi për diçka për t’i joshur që ato të dalin jashtë bindjeve të tyre. Pra me bindje i kanë kontribuar VLEN-it qëndrueshmërisë dhe unifikimit të VLEN-it, dhe kjo është ajo primarja. Këto të tjerat, thashë.

Prezantuesja: Ua bëj këtë pyetje për shkak se ka zëra që thuhet se po shkrihet krahu i ASH-së brenda VLEN-it dhe kjo është edhe tendenca. Ekzistojnë tendenca të tilla?

Izet Mexhiti: Po e vërteta? Jemi shkrirë të gjithë në VLEN. Domethënë ne kemi pasur rryma të brenda. Apo zoti Bilall Kasami? Kemi pasur takim me 180 funksionarë të VLEN-it dhe për hir të së vërtetës, aq shumë janë shkrirë sa që në momente nuk i njohim nga vijnë, i njohim si VLEN. Po kemi harruar a vjen nga LD-ja, nga Besa, nga ASH-ja, nga Alternativa, ose nga Vetëvendosja.

Prezantuesja: A ka përçarje brenda subjekteve politike që më herët kanë qenë pjesë dhe tani për të dominuar emra konkret se kush do të dominojë me VLEN-in, për shkak se është përfolur shumë zëra, ka pasur zëra që ka brenda mosmarrëveshje mes Adnan Azizit, Bilall Kasamit se kush do të dominojë në VLEN. Nga ana tjetër ka pasur zëra që Mimoza Musa dhe Salim Sulejmani janë shumë nga përvoja politike.

Izet Mexhiti: Kur ka përplasje, kur ka luftë se kush do të bëhet, është mirë në rrugë të mbarë. Kur i ke pozitat dhe njerëzit nuk vijnë me ty, është e keqe, problem të gjesh njerëz për pozita, atëherë është keq.

Prezantuesja: Mirë, do të thotë kështu që unë këtë e shoh pozitive, frymë demokratike apo?

Izet Mexhiti: Po, patjetër.

Prezantuesja: Po mirë, po kalojmë tek çështje të tjera zoti Mexhiti. Atëherë po shohim që kohën e fundit po hapen çështje të cilët drejtpërsëdrejti po prekin shqiptarët. Kishte vendimin e Gjykatës Kushtetuese për shfuqizimin e emërimit të emrave të rrugëve në qytetin e Tetovës. Ngjalli shumë polemika, ngjalli shumë debate, pati protesta nga ana tjetër e opozitës shqiptare e kështu me radhë. Do ta zgjidhni këtë problem atëherë ju si VLEN, përderisa thoni që çështjet të cilat BDI i ka lënë në gjysmë, ne po i zgjidhim. Do t’i zgjidhni edhe këto?

Izet Mexhiti: Nëse flas për çështjen, këto më të gjana domethënë që mundohen t’i përfolen, mundohen ta paraqesin që ka degraduar marrëveshja e Ohrit. E para, këtë mund të kalojë diku në Shqipëri, në Kosovë ku nuk i dinë rrethanat, nuk i dinë detajet. Për ta degraduar marrëveshjen e Ohrit, që është pjesë e kushtetutës, duhen 80 deputetë të votojnë për atë, për ta ndryshuar kushtetutën dhe për ta degraduar marrëveshjen e Ohrit. Po në qoftë se kemi shfuqizime të disa ligjeve të cilat janë shumë të rëndësishme, për shembull shfuqizimi i disa neneve të ligjit për gjuhën. Ama janë në pikëpyetje, janë hapur tema të tilla. Kjo temë na duhet pak hapësirë të shkojmë një nga një.

Ligji i gjuhëve, jo i gjuhës shqipe, ligji i gjuhëve. Problematik ka qenë para se të vijë VLEN-i. Sepse këtë e kanë sjellë në Parlament. Domethënë edhe unë kam qenë pjesë e asaj, tash nuk jam. Unë tash këtu e amnestoj pjesën që nuk ka qenë me BDI, se edhe unë kam një pjesë të përgjegjësisë, por jo përgjegjësinë kryesore aty e ka zoti Ahmeti, për shkak se 20 vjet, jo vetëm për ta elaboruar. Pra, deri në fund ky ligj ka qenë problematik, se e kanë sjellë në qeveri, e kanë sjellë në Parlament ligjin e gjuhëve, dhe pasi e kanë sjellë në Parlament, e kanë dërguar në Komisionin e Venecias. Dhe prej Komisionit të Venecias kjo ka ndodhur, në të kaluarën nuk ka ndodhur tash. Ka ardhur vërejtje për tre sfera: për gjyqësore, për banknotat që asnjëherë nuk kanë qenë të dëgjuara në Maqedoni, që ne krejt e kemi 100 denarë, 50 – kurrë nuk ka pasur dygjuhësi. Problemi ka qenë në gjyqësi dhe problemi tek uniformat. Kështu ka qenë, dhe këto edhe pse e kanë sjellë ligjin, e kanë çuar për mendim Komisionin e Venecias, as nuk e kanë refuzuar Komisionin e Venecias, as nuk kanë implementuar vërejtjet e Venecias, por as nuk i kanë implementuar këto transfera të ligjit në Maqedoni, sepse banknotat në dy gjuhë asnjëherë nuk kanë pasur. Jo.

Domethënë ky problem trashëgohet prej BDI-së. Mandej kjo gjykatë kushtetuese është çështje tjetër që u ka bërë instrument politik. Ne e mbajmë mend Gjykatën Kushtetuese në vazhdimësi dhe Gjykata Kushtetuese mund të ketë dy-tre çështje brenda vitit. Po kështu gjykatë që është bërë si parti politike, si instrument i BDI-së dhe LSDM-së, nuk njeh.

Prezantuesja: Mirëpo ankesat për këtë ligj që zoti Mexhiti janë që në vitin 2019. Mundohen të krijojnë tensione ndëretnike në favor të opozitës, opozita e cila i ka zgjedhur këto nëntë gjykatës në vitin 2023.

Izet Mexhiti: Domethënë këtë ta sqarojmë. E para, domethënë. E dyta, u hap tema e ligjit të gjuhës dhe është harruar tema e ligjit të gjuhës, për shkak se gjykatësja që e kishte lëndën u shkarkua në Gjykatën Administrative si e zgjedhur në mënyrë jo ligjore. Po tash, nëse e kemi te balancuesi, domethënë si mekanizëm statistikor, pra nuk po e degradojmë çështjen. Është fuqizuar balancuesi, ashtu siç ka kërkuar me shkrim Bujar Osmani, Artan Grubi dhe të gjithë ministrat. Nuk e pranojnë se janë nënshkrues të strategjisë. Nëse flisni për shkresën e mendimit me shkrim në seancë të qeverisë kur është diskutuar për këtë, mendimi me shkrim – krejt qeveria, domethënë edhe ministrat shqiptarë, kanë kërkuar. Këtu ka dokument, unë e sfidoj ju mediumin, domethënë mund t’ua dërgoj dokumentin dhe të shohim a është, a nuk është. Pra, këto ministra shqiptarë kanë kërkuar të njëjtën siç kanë kërkuar gjykatësit maqedonë – gjashtë gjykatësit maqedonë të Gjykatës Kushtetuese për abrogim të balancuesit, dhe ne u ballafaçuam me këtë. Pra, Gjykata e zgjedhur prej atyre, mendimi i këtyre u abrogua – balancuesi, dhe ne nuk e lamë situatën kështu siç ka qenë 2002–2015.

Po flasim për ligjin për përfaqësim dhe erdhëm ne, domethënë po sjellim ligj për përfaqësim adekuat. Po e ngremë nivelin për herë të parë, mbasi 24 vjet po sjellet ligj. Për herë të parë nuk do të merret me vullnet, nuk do të lihet në vullnet të mirë të drejtorit, të ministrit, të funksionarit, po me këtë do të merret ligji. Kryeministri i parë në seancat e qeverisë ku mundet, ku mundohet, flas një nga një.

Dhe e fundit është çështja e emrave të rrugëve, ku unë dje i çova selam edhe me Lëvizjen Popullore të Kosovës, e cila është edhe në letërnjoftime, edhe të bashkëqytetarëve tanë të cilët nuk janë shqiptarë, në atë rrugë e kanë letërnjoftimin me Lëvizjen Popullore të Kosovës, themeluese e UÇK-së. Po e dyta, e ke 5 Majin, domethënë në Çair, që është dita mbarëkombëtare e dëshmorit. Aty e ke Adem Demaçin, aty e ke Ukshin Hotin, aty e ke Luigj Gurakuqin, aty e ke 22 Nëntorin, aty ke 28 Nëntorin, aty ke 70 emra shqip me procedurë të plotë. Pra janë në çdo dokument, pra të çdo qytetari në Çair vetëm 70 janë në Çair. 120 emra janë në nivel të qytetit të Shkupit.

Prezantuesja: Po mirëpo doli zoti Mexhiti, në këtë rast pse ndodhi problemi në Tetovë?

Izet Mexhiti: Në Tetovë ka ndodhur problemi se kryetari i komunës e ka sjellë vendimin në bashkëpunim me këshilltarët e VMRO-së, sepse aty janë shtatë emra të historisë shqiptare dhe katër emra janë të historisë maqedonase, sepse edhe këshilltarët e VMRO-së kanë dashur ta heqin aty, jo si propozim në anë, dhe i kanë zëvendësuar me atentatorë të Selanikut, me Nikolla Karev, diçka tjetër – ka qenë e votuar. Dhe domethënë ky vendim i plotfuqishëm i komunës së Tetovës, 20 vjet ka pasur BDI-ja afat vetëm ta sjellë një vendim, një pëlqim në qeveri për këtë vendim që është sjellë në mënyrë ligjore me shumicë të dyfishtë. Këtë nuk e kam bërë as kur e kam pasur kryeministrin shqiptar, dhe kjo mandej ka hapur rrugë që një ish-funksionare e LSDM-së, Zotirovski, ka hapur iniciativë në Gjykatën Kushtetuese për ta parë që ky vendim nuk është deri në fund ligjor, dhe kjo Gjykatë Kushtetuese e zgjedhur nga LSDM, BDI i abrogon këto emra dhe i shfuqizon, edhe pse për hir të së vërtetës tetovarët e dinë që jetojnë në këto rrugë që asnjëherë nuk kanë pasur letërnjoftim me emrat “Abdyl Frashëri”, e këto. Kjo është, më lejo, asnjëherë nuk ka pasur tabela nëpër rrugë, siç është në shkollë, institucione. Nuk është praktikuar asnjëherë kjo për përfitime politike para zgjedhjeve, për të përfituar ndonjë pikë ose për t’u përplasur atëherë BDI-PDSH, se njëra ka qenë në komunë, tjetra në qeveri. Pra problemi qëndron që BDI-ja ka sjellë zgjidhje gjysmake, aty 20 vjet nuk ka sjellë 1% në qeveri, dhe Gjykata Kushtetuese e zgjedhur nga ato e abrogon këtë moment.

Prezantuesja: Po e qartë, zoti Mexhiti. Por ju tani a do të keni një zgjidhje? Për shkak se shoh se reagon zoti Osmani: thotë “kjo është meritë në Shkup, është meritë e BDI-së”, dhe atëherë hap dilemën tash: është rezultat i një vendimi të qeverisë së BDI-së në vitin 2021, në të cilën thotë që kam pasur nderin që të jem pjesë edhe vetë.

Izet Mexhiti: Ok, mirë që ka qenë e vërtetë. Po atëherë BDI-ja ka punuar vetëm për Çairin, nuk ka punuar për Tetovën. Ka pasur diçka kundër Tetovës?

Prezantuesja: Mirë, po pse si ka sjellë pra të njëjtat në Kërçovë, në Strugë, në Dibër, nëpër ato?

Izet Mexhiti: Tash kur duhen meritat, nuk janë të zotit, janë të qeverisë. Kur duhet problemi, jo, problemi është te komunat e Bilalit. Po atëherë a pajtoni edhe ju se vendimin e marrë që në vitin, Bilali i ka fajet? Pse në Strugë bulevardi kryesor është “Jeni Shkolla Kryesore” jo si Broz, ajo tjetra “Proletarët”, e s’diçka, krejt institucionet kryesore. A Bilali ka faj që një të drejtë të fituar që deri në 45 në Kalanë e Kërçovës ka pasur bustin e Skënderbeut, e punuam gati se pas fali, duhet të mbetet që nuk ka reaguar? Për shkak se që pesë vite të drejtën e fituar, njëherë nuk kanë… nuk ka pasur 24 vjet se e kanë kthyer Skënderbeun në Kërçovë, apo rruga kryesore në Kërçovë është “Jena” apo jo si “Brosito”? Edhe për këto fajtor është Bilali.

Pra, këtu mendoj se me fajin e tyre, me paaftësinë e tyre, me zgjidhjet gjysmake të tyre, mundohen ta fajësojnë VLEN-in, dhe kjo dalë ngadalë u kthehet bumerang, sepse nuk janë politika konstruktive. Fundi i fundit, kur e pranon gjysmën, të falet. Pra i ftoj ta pranojnë fajin, ta pranojnë qeverisjen e keqe. Ndoshta gjysma do t’u falet nga qytetarët.

Prezantuesja: Kryeministri Mickoski në këtë rast tha se nuk është vendimtare vendimi i Gjykatës Kushtetuese. Do të thotë kjo që për rastin e Tetovës, emërimit të rrugëve në Tetovë.

Izet Mexhiti: Si partner qeverie, pra zoti Kasami e ka ngritur këtë çështje, ka formuar një komision. Komisioni në mënyrë ligjore është përgatitur që të njëjtën që e kemi bërë në Shkup të reflektojë realitetin edhe në Tetovë, me emra nga historia shqiptare normale, edhe nga historia maqedonase, do të ndryshojë. Ka thënë që do të jenë emra të cilët do të jenë personalitete të cilët kanë kontribuar për vendin, kryesisht për Maqedoninë e Veriut, patjetër. Po shpresojmë atëherë që të zgjidhet kjo çështje, për shkak se përgjegjësi duhet në këtë rast të mbajë zoti Mexhiti, edhe BDI e cila për gjithë këto vite nuk i ka dhënë një zgjidhje konkrete.

Izet Mexhiti: Mbaj edhe mua sa më takon. Po tash unë kam qenë kryetar komune. Nuk mund ta marr përgjegjësinë atë që e ka pasur zoti Ahmeti.

Prezantuesja: Jo, e kisha fjalën për komunën e Tetovës që edhe zoti Kasami pesë vite ka ushtruar detyrën e kryetarit të komunës dhe i ka përdorur në fakt këta emra, por zoti Kasami tha që i kemi përdorur vetëm brenda institucionit të komunës dhe nuk mund që t’i detyrojmë edhe institucione të tjera që t’i përdorin emrat.

Izet Mexhiti: Thashë mjaft sqarim rreth kësaj. Po të vazhdojmë atëherë tek ligji për përfaqësim të drejtë dhe adekuat. Zoti Mexhiti, po shohim që ligji është duke u debatuar ende në Kuvend. Leximin e parë e kaloi, por ka shumë reagime sidomos nga opozita shqiptare. Do t’i keni numrat që ky ligj të kalojë me Badinter në Kuvend, edhe pse opozita është kategorike në këtë rast se ligji më shumë rëndësi i kushton meritokracisë, pra çështjes përfaqësimit të drejtë sesa adekuat, çështjeve etnike, dhe janë duke akuzuar në vazhdimësi se po mungojnë mekanizmat ndëshkuese.

Izet Mexhiti: Para së gjithash, të shkojmë me radhë. Kjo i bie sikur tash të thuash “Marrëveshja e Ohrit nuk është e mirë dhe nuk duhet të votohet, për shkak se te preambula nuk janë përcaktuar maqedonasit, shqiptarët, por janë përcaktuar më tepër koncept qytetar, bashkësi, si bashkësi, e kështu me radhë”. Po ishte një çështje kompromisi, Marrëveshja e Ohrit. Do të thotë edhe kjo se ka qenë kompromis. Po normal që ka kompromis. Mirëpo tash a është, a mund të them sot që Marrëveshja e Ohrit nuk është avancim, edhe Marrëveshja e Ohrit është e keqe për shkak se në fillim atë të preambulës nuk e kanë bërë si duhet, kanë bërë një kompromis? Pra kjo është mendoj që e para, pretekst.

E dyta, ne demonstruam fuqi që mbasi 24 vitesh kjo çështje të zgjidhet me ligj, përfaqësimi adekuat si kategori kushtetuese dhe një prej shtyllave të Marrëveshjes së Ohrit. Pra në frymën e Marrëveshjes së Ohrit, dhe ne do t’i sfidojmë në Parlament. Dhe nëse këto nuk e votojnë këtë ligj, kjo do të tregon se këto kanë mision për mos e sjellë këtë ligj, pra përfaqësimin adekuat.

Prezantuesja: Ata thonë “më mirë mos të votohet sesa të sjellet një ligj jo adekuat”. Kështu e quajnë. Po ju referohen. Ligj ideal nuk mund të ketë. Nëse duam ashtu, asnjë ligj nuk duhet ta sjellim. Po nuk mund ta mohojnë që atë që nuk kanë mundur ta bëjnë ato 24 vjet, VLEN-i e bën për 24 muaj. Pra po sjell ligj për përfaqësim adekuat. Po e ngre këtë çështje në nivel të ligjit dhe jo të një mekanizmi softuerik statistikor siç është balancuesi, apo siç nuk ka pasur aspak prej 2015 deri në 2002, domethënë as balancues nuk ka pasur. Pra për herë të parë do të ketë ligj. Çdo funksionar do të ballafaqohet me thyerje të ligjit. Nuk është e njëjtë – të thotë ligjin dhe të thotë balancuesin. E dyta, nuk do të jetë në vullnetin e lirë të funksionarit, por do të thirret në përgjegjësi në qeveri: a e zbaton përfaqësimin apo nuk e zbaton, dhe mund të ngrihet edhe përgjegjësi politike. Dhe në asnjë moment nuk kemi thënë që nuk do të ketë edhe ndëshkime. Po më e rëndë është për këtë të kesh përgjegjësi politike dhe të shkarkohesh, sesa të të dënojnë 500 euro dhe nesër të shpallësh heroj te kampi yt politik se nuk ka punësuar maqedonas, ose ai nuk ka punësuar shqiptar, sepse ne e kemi punën e gjobave edhe te ligji i gjuhëve, edhe te inspektorati i gjuhëve, por nuk ka ndonjë efekt që mund të matet.

Prezantuesja: Në këtë rast do të thoni që qeveria i ka të gjitha argumentet. Shkojnë që dhe unë i ftoj publikisht për ta sjellë ligjin, mund të kontribuojnë me idetë e tyre, me amandamentet e tyre. Hapësirë për, fundi i fundit, që edhe nëse e marrim që nuk është ligj ideal, është shumë më lehtë nesër kur do të vijë një subjekt politik tjetër shqiptar ose një mandat tjetër për të bërë ndryshim e plotësim të ligjit, sesa të sjellë prej fillimit një ligj të ri. A mund t’i mbani parasysh për këto momente kërkesat?

Izet Mexhiti: E dyta, ne duhet të jetojmë me kohën, sepse nëse për shqiptarët para 20 vitesh ka qenë imperativ kuantiteti, sot edhe tek shqiptarët është imperativ kualiteti. Shqiptarët më nuk kërkojnë vetëm universitete në gjuhën shqipe, por shqiptarët kërkojnë që ato tre universitete të kenë cilësi, të kenë kualitet, sepse nesër fëmija aty e merr diplomën dhe prej aty varet fati i jetës. Janë këto edhe tek përfaqësimi adekuat, ka reagime edhe të qytetarëve se nuk ka më rëndësi vetëm në sportel të jetë shqiptari ose në një zyrë të jetë shqiptari, i cili nuk di dhe nuk mund t’i shërbejë për t’i kryer shërbimin. Dhe qytetari shqiptar e kërkon shqiptarin më të mirë, administratorin më të mirë, studentin më të mirë të punësohet aty, që të japë cilësi.

Dhe e treta, nëse ky ligj është keqpërdorur, është pikërisht keqpërdorur balancuesi, sepse nuk ke mund ta identifikosh në fund se çka është personi i cili konkurron për vendin e punës. Ai ka ardhur në konkurs dhe nëse është kërkuar vendi për shqiptar, edhe pse ka qenë maqedonas, turk, kombësi tjetër, për momentin është deklaruar shqiptar, e ka marrë vendin e punës dhe ka vazhduar. Mirëpo edhe në këtë që përkatësia në vullnetin e qytetarëve, një mekanizëm europian – se në bazë të dokumentit të identifikimit, letërnjoftim, pasaportë e kështu me radhë, do të identifikohet a është e vërtetë atë që deklaron përkatësinë etnike. Domethënë shkruhet shumë qartë në ligj.

Prezantuesja: Po thuhet, jo, thuhet që do të jetë në vullnetin e lirë të qytetarëve çështja e përkatësisë etnike dhe pikërisht këtu janë dilemat se a do të ketë keqpërdorim.

Izet Mexhiti: Ajo është zgjidhje që mos të shkojë ligji në Gjykatën Kushtetuese me një iniciativë të re. Kemi bërë zgjidhje kreative që ajo që nuk ka qenë te balancuesi, nuk ka mund të përcaktohet etnia. Këtu me letër identifikimi përcaktohet dhe nuk mund ta mashtrosh komisionin aty që je shqiptar, të deklarosh maqedonas për ta zënë vendin e punës, ose anasjelltas siç ka ndodhur. Pra e kemi eliminuar një padrejtësi dhe një keqpërdorim që ka qenë te balancuesi, eliminohet me ligjin.

Prezantuesja: Për desha shumë të ndalem për shkak se ka pasur këtu shumë vërejtje duke thënë rreth asaj që përkatësia etnike në qoftë se është në vullnetin e qytetarëve, ajo është një çështje shumë e thjeshtë që mund të shkosh dhe ta ndryshosh dokumentin. Por ka pasur edhe përfaqësues të tjerë të VLEN-it që thonë se do të merren parasysh të gjitha dokumentet e identifikimit të qytetarit.

Izet Mexhiti: Po, e përmbyllim atë çështje: etnia bazohet te dokumenti i identifikimit. A ne nuk mund ta ndalim një qytetar që për momentin ai mund të deklarohet si të dojë, se ia ndal dot? Po, çfarë do të thotë se mund të ketë, mirëpo do të vërtetohet me identifikim. Ne nuk mund t’ia ndalim mendimin, shprehjen, po ai mund të thotë “jam edhe jugoslloven”. Ne i themi letërnjoftimi tregon këtë numër, domethënë bie te bashkësia etnike maqedonase.

Prezantuesja: Mirë, të kalojmë tek çështja tjetër. Zoti Mexhiti, në raportin e fundit të Parlamentit Europian thuhet hapur që duhet që të merret parasysh kërkesa e studentëve që provimet shtetërore të jepen në gjuhën shqipe. Më konkretisht që provimi i jurisprudencës të jepet edhe në gjuhën shqipe. Ju e keni plasuar në opinion, por ende nuk kemi asgjë konkrete. Zoti Salihu tha që e kemi gati, jemi në përfundim të draft versionit final, që provimi i jurisprudencës, çështja teorike të jepet në gjuhën shqipe, por çështja praktike në gjuhën maqedonase. Kur do të jetë gati ky draft version?

Izet Mexhiti: E para, edhe pse aty është kontradiktore – ish-ministrat e drejtësisë, ish-njerëzit e ekzekutivit, ish-njerëz që kanë mbajtur përgjegjësi politike 24 vjet, ishim bashkë me studentët në protesta dhe ua bëmë fytyrat dalin. Është çështje tjetër. Ne si VLEN i mbështetëm protestat. Është e drejtë demokratike, është vlerë demokratike, pa marrë parasysh informatave që kemi pasur, por në parim i kemi mbështetur protestat dhe kemi konform kësaj vepruar si qeveri e përgjegjshme. Ndonjëherë e kemi hapur çështjen në qeveri, dhe ne kemi pasur 24 vjet që po sjellim mundësinë që studentët, ashtu siç studiojnë, ashtu siç kanë mësuar në fillore dhe të mesme, ashtu edhe provimin e jurisprudencës ta japin në gjuhën shqipe. Dhe ne nuk shkuam te kërkesa e studentëve që është vetëm për jurisprudencën, se brenda vitit për provimin e jurisprudencës mund të ketë diku maksimum 10 shqiptarë që aplikojnë për atë provim, por ne detektuam afër 50 provime profesionale dhe licenca që mbahen ekskluzivisht vetëm në gjuhën maqedonase, dhe ne kemi hapur debatin dhe kemi marrë përsipër t’i zgjidhim këto çështje një nga një, në frymën e Marrëveshjes së Ohrit dhe duke respektuar gjuhën shqipe.

Prezantuesja: Po zoti Mexhiti, ju në vazhdimësi jeni duke thënë që ne nuk jemi si BDI që bëjnë zgjidhje gjysmake, por nga ana tjetër studentët ofertën të cilët ju e shpalosët në opinion në fakt si VLEN, e kam qëllimin, ata e quajtën si zgjidhje gjysmake – që teoria të jepet në shqip, ndërsa praktika në maqedonisht. Do të jetë kështu zoti Mexhiti?

Izet Mexhiti: Tash ato mund të dalin: teoria, praktika; nesër do të dalë edhe gjyqësia pse nuk funksionon në shqip, prokuroria pse nuk funksionon shqip. Provimet do t’i kenë në gjuhën shqipe dhe përgjigjet do t’i kenë në gjuhën shqipe. Domethënë gjithçka do të jetë në gjuhën shqipe. Është e definuar, do të jetë publik draft versioni.

Prezantuesja: Qetësia dhe prokuroria, gjendja faktike është funksionon maqedonisht.

Izet Mexhiti: Nuk funksionon aspak shqip. Mos harrojmë që këto në 2023 nuk e avancuan gjuhën shqipe. Këto kanë sjellë një listë të posaçme për avancimin e statusit të gjuhës maqedonase. Domethënë, ka qenë dashur që vetëm maqedonisht është në tërë territorin e Maqedonisë. Pak është duke që në përdorim ndërkombëtar është vetëm gjuha maqedonase, e pruan në mënyrë ekskluzive që kur të shkruhet në tabela nuk guxon domethënë renditja të jetë fillimisht maqedonishtja e mandej shqipja. Kjo është vendimi i qeverisë së BDI-së, 2023, dhe sot e flasim të kundërtën. Pra, 24 vjet nuk u zgjidh kjo çështje dhe ne dalim me një protestë të studentëve, themi “u zgjidh çështja” – po jo vetëm jurisprudenca, po ne po punojmë që të zgjidhen edhe 50 provime të tjera profesionale.

Prezantuesja: Ekipet tona janë të punuar në këtë drejtim. Po kur do të jetë afati që studentët do ta kenë në duar edhe opinioni draft versionin, për shkak se janë dhënë afate të ndryshme?

Izet Mexhiti: Besoj në kuadër të afatit, me siguri që edhe ministri i drejtësisë do të jetë i VLEN-it, do të jetë shqiptar, edhe në prioritet do të ketë, me marrjen e përgjegjësisë shqiptar, do të jetë i zgjidhur ky problem. Po jo vetëm, domethënë se unë flas për 50 provime. Ne nuk presim të bëhen edhe 50 protesta të tjera të grupeve të interesave të tjera për t’i zgjidhur këto çështje. Po e detektuam që këto janë lënë anash, janë harruar. Sot ju ka kujtuar për të bërë protesta BDI-ja me studentët. Okej, ne nuk e morëm për të keq, u ulëm, e zgjodhëm si qeveri e përgjegjshme.

Prezantuesja: Si janë raportet me Shqipërinë zoti Mexhiti në këtë rast? A kanë dorë anëtarët e VLEN-it për përfshirjen në protesta në Shqipëri, për shkak se keni parë edhe vetë, ndoshta keni lexuar edhe vetë reagime të disa reagime në rrjetet sociale? A është e vërtetë kjo dhe a korrespondon me të vërtetën?

Izet Mexhiti: Para së gjithash, protestat janë vlerë demokracie, vlerë demokratike, edhe i kontribuojnë imazhit të një shteti. Prandaj dhe kur ndodhën protestat këtu, ne nuk dolëm kundër protestave ose për të detektuar e për t’i sulmuar ato. Përkundrazi, e morëm kërkesën e studentëve si të çiltër dhe punuam për ta zgjidhur atë çështje. Sa i përket protestave në Shqipëri, VLEN-i i ndjek me vëmendje, i ndjek si VLEN. A i mbështet? Jo, nuk distançohemi, po nuk jemi të implikuar. Tash për tash i ndjekim me vëmendje. Uroj që të ketë zgjidhje, sepse është shteti ynë amë. Ndërsa nëse dikush do të thotë që VLEN-i është i involvuar, e flas haptazi këtu që është 100% e pavërtetë, sepse kur do të vlerësojmë që duhet të involvohemi, do ta bëjmë publikisht, nuk e bëjmë fshehurazi.

Ndërsa me Shqipërinë vazhdojmë si shtet amë. Para dy ditëve nënshkruam marrëveshjen e one-stop-shop-it për Qafë Thanë dhe për Bllacë, dhe besoj që javën e ardhshme, në ditët në vijim, bashkarisht do të jemi në promovim të një të mire për të dy shtetet dhe kryesisht për shqiptarët andej-këndej kufirit.

Prezantuesja: Edhe një pyetje tjetër lidhur me raportin e Komisionit Europian. Komisioni Europian, pra Parlamenti Europian në këtë rast shprehu shqetësim zoti Mexhiti për ndikimin e botës serbe, ndikimin rus, por edhe ndikimin kinez në Maqedoninë e Veriut. Si i shihni, si i patë domethënë këto vërejtje?

Izet Mexhiti: Jemi në komunikim pothuajse intensiv me partnerët tanë strategjikë, me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe me Bashkimin Europian. Është interesi ynë që Kina, Rusia, Serbia mos të depërtojnë në Maqedoni, sepse mandej e determinojnë edhe politikën. Pra bashkë jemi me një vijë në këtë drejtim. Mendoj se disa pasoja janë nga projekti famëkeq që, me ardhjen e VLEN-it, po është fuqizuar Open Ballkani, ku aty ka pasur edhe nënshkrim të marrëveshjeve të cilat kanë krijuar efekte në dy vendet, siç ishte rasti në pikat pagesore nëpër rrugët kur udhëtojnë serbët për Greqi ose për këndej, janë të liruar. Ka pasur edhe projekte të tjera në fushën e turizmit, në fusha të tjera, dhe mendoj që janë pasojat e projektit të Open Ballkanit. Fatësisht, disa nga projektet e Open Ballkanit janë duke vazhduar, është panairi i verës, fatmirësisht ka dështuar dhe fillimisht VLEN-i publikisht është kundër Open Ballkanit, këtë e kemi deklaruar edhe në qeveri, në ato vizita, takime. VLEN-i nuk ka marrë pjesë dhe nuk do të marrë pjesë, por qeveria e Maqedonisë po shohim që ka marrë pjesë. Për shembull, çdo verë kur organizohet panair i verës në Beograd, po shohim që marrin pjesë përfaqësues qeveritar. Le të mbetet dhe panairi i verës.

Prezantuesja: Po mirëpo që do të thotë se jo krejtësisht është i takon domethënë pasojave të Open Ballkanit që fatmirësisht është pjesë e historisë së keqe.

Izet Mexhiti: Mirë.

Prezantuesja: Dhe krejtësisht për fund, zoti Mexhiti, atëherë po jua bëj një pyetje të qytetarëve të cilët kanë shkruar shumë për përkthimin e lejeve nëpër vende të Europës, më konkretisht në këto raste dhe për në Itali. Kështu që besoj se i kam borxh një qytetari që vazhdimisht e ka bërë këtë pyetje. Tash duhet të interesohem dhe t’i informojmë kështu në mënyrë të drejtë dhe të saktë. Mos të kalkulojmë, domethënë mos të japim ndonjë përgjigje që nuk do të jetë profesionale.

Izet Mexhiti: Zoti Mexhiti, faleminderit shumë.

Prezantuesja: Faleminderit edhe ju, faleminderit teleshikuesve të nderuar. Ju falenderojmë edhe juve për vëmendjen, ku me këtë emision po e përmbyllim edhe këtë sezon të emisionit Klik Plus. Mirëmbetshin në sezonin e ardhshëm.

Përgatiti: Tetova News