Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka paralajmëruar dorëheqjen nga posti i presidentit të Republikës, duke njoftuar se do të qëndrojë në detyrë “edhe vetëm disa javë”. Deklarata u bë më 27 qershor 2026, në tubimin e madh “Serbia, një familje”, të mbajtur në sheshin përpara ndërtesës së Kuvendit Popullor në Beograd.
Në një fjalim të gjatë, të ndërtuar si bilanc politik, mobilizim parazgjedhor dhe mesazh për të ardhmen e Serbisë, Vuçiç tha se kjo ishte hera e fundit që u drejtohej qytetarëve në një tubim kaq të madh si president i Republikës.
“Do të jem president edhe vetëm disa javë dhe atëherë do të jap dorëheqje. Asgjë nuk është e përjetshme dhe, falë Zotit, që nuk është”, tha Vuçiç para mbështetësve të mbledhur në qendër të Beogradit.
Ai njoftoi gjithashtu se do ta ndihmojë Partinë Progresiste Serbe, SNS, në zgjedhjet e ardhshme, nëse kjo kërkohet nga drejtuesit e partisë. Propozimi i tij është që lista zgjedhore e SNS-së të quhet “Serbia e Bashkuar”.
Dorëheqja e paralajmëruar, nëse realizohet, do ta ndërpriste mandatin e dytë presidencial të Vuçiçit rreth një vit para përfundimit të tij normal, i cili skadon në mesin e vitit 2027. Ai nuk dha një datë të saktë se kur do ta dorëzojë dorëheqjen dhe as kur mund të mbahen zgjedhjet e parakohshme.
Tubimi “Serbia, një familje”: mesazh uniteti, spektakël politik dhe mobilizim parazgjedhor
Tubimi u mbajt në platoun përpara Kuvendit Popullor të Serbisë dhe ishte organizuar si një ngjarje e madhe politike, simbolike dhe mediatike. Programi nisi që në orët e paradites me aktivitete për fëmijë, punëtori edukative, koncerte, korteo të të rinjve, kolonë motoçiklistësh, flamur gjigant serb dhe prezantime teknologjike.
Pjesa kryesore e programit nisi rreth orës 18:00 me intonimin e himnit të Serbisë, “Bože pravde”. Në skenë u shfaqën edhe robotë humanoidë, të cilët vallëzuan vallen tradicionale serbe “Moravac”, një detaj që mediat proqeveritare e paraqitën si simbol të lidhjes mes traditës dhe teknologjisë.
Në tubim morën pjesë figura të larta shtetërore dhe politike: kryetarja e Kuvendit, Ana Brnabiç, kryeministri Gjuro Macut, kryetari i SNS-së Millosh Vuçeviç, ministra të qeverisë serbe, presidenti i Republikës Srpska Millorad Dodik, kryetari i Kuvendit të Republikës Srpska Nenad Stevandiç, si dhe politikanë nga Mali i Zi, ndër ta Milan Knežević dhe Vladislav Dajković.
Mediat serbe raportuan se qytetarë kishin ardhur nga shumë pjesë të Serbisë, por edhe nga Republika Srpska, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe diaspora. Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë njoftoi se në tubim morën pjesë rreth 207 mijë njerëz, si dhe rreth 2.600 motoçiklistë. Vlerësime të pavarura për numrin e pjesëmarrësve nuk janë publikuar ende.
Një nga elementet më të theksuara vizuale ishte flamuri gjigant serb, i gjatë mbi 500 metra dhe i rëndë rreth një ton. Sipas mediave serbe, flamuri u mbajt nga qindra apo mijëra pjesëmarrës përgjatë rrugës “Kneza Miloša” drejt Kuvendit.
Në tubim ishin të pranishëm edhe serbë nga Kosova. Sipas mediave serbe dhe deklarimeve të zyrtarëve të Beogradit, mbi 5.000 serbë nga Kosova kishin udhëtuar drejt Beogradit për të mbështetur Vuçiçin, me pankartën “Kur Serbia fiton, serbët në Kosovë kanë të ardhme”.
Fjalimi personal: “14 vjet i kam shërbyer Serbisë”
Vuçiç e nisi fjalimin me falënderime për qytetarët dhe me një ton personal. Ai tha se, për 14 vjet, i ka shërbyer Serbisë në poste të ndryshme: si zëvendëskryeministër, si kryeministër dhe si president.
“Katërmbëdhjetë vjet i kam shërbyer me besnikëri vendit tim. Në çdo vend dhe në çdo moment i kam shërbyer vetëm Serbisë”, tha ai.
Ai theksoi se Serbia ka qenë gjithmonë në qendër të veprimit të tij politik dhe se, sipas tij, nuk ka punuar për interesa të huaja.
“E kam dashur dhe e dua Serbinë më shumë se çdo gjë në rruzullin tokësor. Në çdo moment, në cilindo vend të botës, vetëm Serbia ka qenë në mendimet e mia dhe vetëm për Serbinë jam luftuar. Interesat e askujt tjetër nuk më kanë interesuar kurrë”, deklaroi Vuçiç.
Ai e paraqiti veten si lider që, edhe në momentet më të vështira, nuk është përkulur para presioneve.
“Në momentet më të vështira, kur shumëkush përkulte kurrizin, unë nuk desha të përkulem, sepse e dija se pas meje ishte Serbia”, tha ai.
Bilanci i pushtetit: nga viti 2012 te premtimet për paga dhe pensione
Në pjesën ekonomike të fjalimit, Vuçiç u kthye te viti 2012, vit kur Partia Progresiste Serbe erdhi në pushtet. Ai e përshkroi Serbinë e asaj kohe si vend në dëshpërim, me papunësi të lartë, fabrika që mbylleshin, dinar të dobësuar dhe arkë shtetërore bosh.
Sipas tij, në atë kohë nuk kishte para as për pagesën e pensioneve, ndërsa në 14 vitet e fundit, Serbia ka ruajtur paqen, lirinë dhe pavarësinë, ka hapur vende pune, ka tërhequr investime dhe ka ndërtuar infrastrukturë.
Vuçiç tha se janë punësuar mbi 550 mijë njerëz më shumë krahasuar me vitin 2012, janë sjellë dhjetëra miliarda investime dhe janë hapur fabrika në gjithë vendin. Ai shtoi se Serbia sot është ndër vendet me rritjen më të shpejtë në Evropë dhe në rajon.
Megjithatë, ai pranoi se janë bërë edhe gabime, sidomos me emërimin e disa njerëzve në poste publike.
“Kemi bërë shumë gabime. Kemi vendosur njerëz që nuk e meritonin besimin tuaj, njerëz që kujdeseshin për veten, jo për ju”, tha Vuçiç.
Në të njëjtën kohë, ai paralajmëroi rritje të mëtejshme të pagave dhe pensioneve. Sipas tij, brenda më pak se dy vitesh, paga mesatare në Serbi duhet të arrijë në 1.400 euro, ndërsa pensioni mesatar në 650 euro.
Ai tha se masat e reja për qytetarët më të varfër, veçanërisht për pensionistët me të ardhura të ulëta, do të prezantohen brenda pak ditësh. Vuçiç paralajmëroi edhe një rritje të madhe të pensioneve para janarit, duke përmendur muajt nëntor dhe dhjetor si periudhë të mundshme.
Dorëheqja: “Mua nuk keni nevojë të më largoni, do të largohem vetë”
Pjesa më e rëndësishme politike e fjalimit ishte njoftimi për dorëheqje.
Vuçiç tha se kundërshtarët e tij kishin përhapur idenë se ai nuk do ta linte kurrë postin e presidentit dhe se do të qëndronte me forcë në atë funksion. Ai e mohoi këtë dhe tha se ditët dhe javët e tij si president po përfundojnë.
“Ju thoshin se kurrë nuk do ta lija postin e presidentit, se do të qëndroja me forcë në atë vend. Nuk do ta bëj. Këto janë ditët dhe javët e mia të fundit si president i Republikës”, tha ai.
Në një tjetër pjesë të fjalimit, ai u shpreh se askush nuk ka nevojë ta largojë, sepse do të largohet vetë.
“Mua nuk keni nevojë të më largoni, do të largohem vetë”, ishte mesazhi i tij politik.
Megjithatë, ai bëri të qartë se largimi nga posti presidencial nuk nënkupton largim nga skena politike. Përkundrazi, ai tha se do ta ndihmojë SNS-në në zgjedhjet e ardhshme, nëse partia e kërkon këtë.
“Edhe disa javë do të jem president dhe pastaj do të jap dorëheqje. I kam thënë kryetarit të SNS-së se në zgjedhjet e ardhshme, nëse e kërkojnë dhe e dëshirojnë, së bashku me ju do të ndihmoj që të fitojmë besimin e popullit”, deklaroi Vuçiç.
“Serbia e Bashkuar”: emri i listës së re zgjedhore
Vuçiç propozoi që lista e SNS-së në zgjedhjet e ardhshme të quhet “Serbia e Bashkuar”.
“Propozimi im është që lista jonë, lista fituese në zgjedhjet e ardhshme, të quhet ‘Serbia e Bashkuar’. Jo ‘Të bashkuar për diçka’, por ‘Serbia e Bashkuar’. Ky është motoja më e bukur që mund të kemi”, tha ai.
Ky propozim u paraqit si pjesë e mesazhit të tubimit: jo ndarje, por bashkim. Vuçiç e lidhi këtë me nevojën për dialog brenda shoqërisë serbe, edhe mes atyre që mendojnë ndryshe.
“Duhet t’i ofrojmë popullit tonë unitet, jo ndarje. Dalloni nga njëri-tjetri, kini mendime të ndryshme, por bisedoni me njëri-tjetrin”, tha ai.
Në të njëjtën kohë, fjalimi ishte edhe qartë elektoral. Vuçiç tha se beson në një fitore bindëse të listës së tij politike dhe paralajmëroi se zgjedhjet do të vijnë më shpejt sesa mendohet.
“Për fitore, dhe atë së shpejti”, tha ai.
Protestat dhe studentët: akuza për instrumentalizim politik
Një pjesë e madhe e fjalimit iu kushtua protestave antiqeveritare dhe bllokadave të fakulteteve, që prej muajsh kanë tronditur Serbinë. Protestat u intensifikuan pas tragjedisë në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, ku shembja e strehës shkaktoi vdekjen e 16 personave. Protestuesit dhe studentët e kanë lidhur këtë ngjarje me korrupsionin, keqmenaxhimin dhe mungesën e përgjegjësisë institucionale.
Vuçiç, nga ana tjetër, i akuzoi organizatorët dhe mbështetësit e protestave se janë përpjekur ta rrëzojnë vendin dhe se studentët janë manipuluar politikisht.
“Para një viti e gjysmë u përpoqën të na rrëzonin vendin. U përpoqën nga jashtë të na e shkatërronin Serbinë”, tha ai.
Ai pretendoi se fakultetet dhe shkollat janë kthyer në “komitete të partive politike” dhe se protestuesit kanë dashur t’u mohojnë të tjerëve të drejtën për të menduar ndryshe.
Sipas tij, studentët nuk janë fajtorë kryesorë, por janë përdorur.
“Nuk janë fajtorë fëmijët tanë, nuk janë fajtorë studentët. Ata vetëm besuan me naivitet se vendosnin vetë. Fillimisht ishin lodër në duart e politikanëve tanë, pastaj në duart e dikujt tjetër”, tha Vuçiç.
Ai tha se i kishte ftuar studentët për bisedime, por ata nuk kishin pranuar të flisnin me të, ndërsa kishin biseduar me të huaj.
“Një mijë e një herë do t’ua shtrijmë dorën”, tha ai, duke shtuar se i fal për atë që kanë bërë, por nuk do të harrojë atë që, sipas tij, i është bërë Serbisë.
Kjo pjesë e fjalimit ishte ndër më polemiket, sepse e paraqiti krizën politike në Serbi jo thjesht si konflikt të brendshëm demokratik, por si përpjekje të organizuar për destabilizim.
Falje presidenciale dhe thirrje kundër hakmarrjes
Vuçiç paralajmëroi se në periudhën e ardhshme do të përdorë kompetencën e faljes presidenciale për disa qytetarë që, sipas tij, kanë kryer vepra penale nga padija, pakujdesia apo rastësia.
“Në periudhën e ardhshme do të fal shumë njerëz. Edhe tanët, edhe të tyret, sepse të gjithë janë njerëzit tanë. Ne jemi një familje, ne jemi Serbia”, tha ai.
Ai sqaroi se nuk do t’i falë ata që kanë kryer veprat më të rënda, por do të tregojë mirëkuptim për të tjerët.
Në fjalim, ai foli edhe për nevojën për të ndryshuar raportin ndaj kundërshtarëve politikë. Ai përmendi rastin e sulmit ndaj makinës së djalit të Dinko Gruhonjiçit, duke thënë se pushteti duhet të jetë i pari që dënon çdo akt dhune, pavarësisht se çfarë mendon politikisht për kundërshtarin.
“Nuk guxon të ketë hakmarrje dhe revanshizëm”, ishte një nga mesazhet e tij.
Megjithatë, në të njëjtën kohë, ai përdori gjuhë të ashpër ndaj protestuesve dhe kundërshtarëve, duke i akuzuar për dhunë, manipulime dhe përpjekje për shkatërrimin e vendit.
Kosova, Kushtetuta dhe serbët në rajon
Vuçiç përsëriti edhe qëndrimin e tij të njohur për Kosovën. Ai tha se Beogradi është gjithmonë i gatshëm për bisedime për çështje të ndryshme, por jo për atë se kujt i takon Kosova.
“Për gjithçka dhe gjithmonë duam të bisedojmë, por nuk do të negociojmë dhe nuk do të bisedojmë se territor i kujt është dhe kujt i takon Kosova e Metohia. E dini çfarë shkruan në Kushtetutën e Serbisë; për ne kjo është Shkrimi i Shenjtë”, tha ai.
Ai falënderoi serbët nga Kosova që kishin ardhur në tubim dhe tha se Serbia do të jetë gjithmonë pranë tyre.
Në fund të fjalimit, Vuçiç e zgjeroi mesazhin edhe drejt serbëve në rajon, duke përmendur Kosovën, Republikën Srpska, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe komunitetet serbe kudo që jetojnë.
“Për popullin tonë në Kosovë, në Republikën Srpska, në Mal të Zi, në Maqedoninë e Veriut, kudo. Për Serbinë tonë”, tha ai.
Rruga evropiane, Rusia, Kina dhe neutraliteti ushtarak
Në politikën e jashtme, Vuçiç u përpoq të vendosë balancën tradicionale të Beogradit: përshpejtim i rrugës evropiane, por pa prishur lidhjet me Rusinë dhe Kinën.
Ai tha se Serbia duhet të përmbushë detyrimet në rrugën evropiane dhe ta përshpejtojë këtë proces, por nuk duhet të heqë dorë nga miqësitë tradicionale.
“Serbia i merr vetë vendimet e saj”, tha Vuçiç.
Ai theksoi se Serbia nuk do t’i prishë miqësitë me Kinën dhe Rusinë.
“Miqtë tanë, kur është vështirë, nuk i hedhim dhe nuk heqim dorë prej tyre”, tha ai.
Vuçiç foli edhe për nevojën e ruajtjes së neutralitetit ushtarak. Sipas tij, Serbia duhet ta mbrojë vetë qiellin e saj, me avionët, mbrojtjen kundërajrore, ushtrinë dhe policinë e vet, jo me ushtri të huaja.
“Kjo është liri”, tha ai.
Teknologjia, energjia, shëndetësia dhe arsimi
Tubimi nuk ishte vetëm politik dhe elektoral, por edhe programor. Vuçiç paraqiti një sërë premtimesh për zhvillimin e ardhshëm të Serbisë.
Ai tha se Serbia duhet “të nxitojë drejt së ardhmes” dhe të mos presë. Në këtë kuadër, përmendi prodhimin e robotëve humanoidë në Serbi nga gushti, hapjen e data-qendrave në pjesë të ndryshme të vendit dhe investimet në energji.
Sipas tij, Serbia duhet të hapë termocentrale të reja me gaz, të ndërtojë hidrocentrale, centrale të vogla bërthamore dhe, në të ardhmen, edhe centrale të mëdha bërthamore, sepse energjia elektrike do të jetë pasuria më e rëndësishme e vendit.
Në shëndetësi, ai tha se shërbimi ndaj qytetarëve duhet të përmirësohet ndjeshëm.
“Kur vjen pacienti, ai është zot për çdo mjek dhe çdo infermiere”, tha Vuçiç.
Ai paralajmëroi blerje të reja të pajisjeve mjekësore, ndërtim spitalesh dhe maternitetesh në Nish, Beograd dhe qytete të tjera, si dhe ulje të çmimeve të barnave.
Në arsim, ai përdori një gjuhë të ashpër ndaj një pjese të universiteteve, duke thënë se sistemi duhet të ndryshojë dhe se konkurrenca duhet të jetë parim kryesor. Ai i akuzoi disa figura në universitete si “parazitë politikë” që kërkojnë më shumë para, por japin më pak dije për fëmijët.
Votimi simbolik për prioritetet e zhvillimit
Një element i veçantë i tubimit ishte votimi simbolik i qytetarëve për prioritetet e zhvillimit të Serbisë. Pjesëmarrësit kishin mundësi të zgjidhnin 5 nga 15 fusha të propozuara, si shëndetësia, arsimi, rritja e pensioneve, ruajtja e Kosovës sipas qëndrimit zyrtar serb, paqja dhe stabiliteti, siguria energjetike dhe ekologjia.
Organizatorët e paraqitën këtë si mënyrë për të vendosur qytetarin në qendër të politikës. Kritikët, nga ana tjetër, pritet ta shohin si pjesë të koreografisë politike të pushtetit para zgjedhjeve.
Në çdo rast, votimi simbolik u përdor për të forcuar mesazhin e Vuçiçit se zgjedhjet e ardhshme duhet të jenë referendum politik për drejtimin e Serbisë.
Tubimi si kundërpeshë ndaj protestave studentore
Tubimi “Serbia, një familje” u zhvillua në një moment të tensionuar politik. Prej muajsh, Serbia është përballur me protesta të mëdha të udhëhequra kryesisht nga studentët dhe të mbështetura nga qytetarë që kërkojnë përgjegjësi për tragjedinë në Novi Sad, zgjedhje të parakohshme dhe ndryshime politike.
Në mediat kroate dhe ndërkombëtare, tubimi u interpretua si kundërpeshë e fushatës studentore “Studentët fitojnë”, e cila kërkon zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Vuçiç e përdori tubimin për të rikthyer iniciativën politike: nga presioni i protestave te zgjedhjet, nga akuzat për krizë te premtimi për “Serbinë e Bashkuar”, nga kërkesat e opozitës te një skenar i kontrolluar nga pushteti për dorëheqje, zgjedhje dhe rikonfirmim politik.
Çfarë dihet dhe çfarë mbetet e paqartë
Nga fjalimi i Vuçiçit, disa gjëra janë të qarta.
E para, ai ka paralajmëruar dorëheqje nga posti i presidentit brenda disa javësh.
E dyta, dorëheqja e tij do të hapte rrugë për zgjedhje të parakohshme presidenciale, ndërsa ai kërkon edhe zgjedhje parlamentare të parakohshme.
E treta, ai nuk synon të largohet nga politika, por të ndihmojë SNS-në në zgjedhje.
E katërta, lista e SNS-së, sipas propozimit të tij, do të quhet “Serbia e Bashkuar”.
E pesta, ai e ka kthyer tubimin në një platformë politike të plotë: bilanc 14-vjeçar, sulm ndaj protestave, thirrje për unitet, premtime ekonomike, mesazhe për Kosovën, Rusinë, Kinën, BE-në, ushtrinë, teknologjinë, energjinë, arsimin dhe shëndetësinë.
Por mbeten disa paqartësi të rëndësishme.
Nuk dihet data e saktë e dorëheqjes. Nuk dihet kur mund të shpërndahet parlamenti. Nuk dihet kur do të mbahen zgjedhjet e parakohshme. Nuk dihet nëse dorëheqja do të jetë hap real institucional apo lëvizje taktike për të hyrë në zgjedhje me një konfigurim të ri politik.
Analizë: dorëheqje, ripozicionim apo nisje e fushatës së re?
Deklarata e Vuçiçit nuk mund të lexohet vetëm si dorëheqje personale. Ajo është një lëvizje e madhe politike në një moment kur pushteti në Serbi është nën presion nga protestat, nga çështja e Novi Sadit, nga kritikat për korrupsion dhe nga kërkesat për zgjedhje të parakohshme.
Me këtë fjalim, Vuçiç tentoi të bëjë disa gjëra njëkohësisht.
Së pari, të marrë vetë iniciativën. Në vend që dorëheqja t’i imponohet nga presioni i rrugës, ai e shpall atë si vendim të tijin.
Së dyti, të shmangë imazhin e liderit që nuk largohet. Duke thënë “do të largohem vetë”, ai kërkon të neutralizojë akuzat se synon të qëndrojë pafundësisht në pushtet.
Së treti, të mos largohet nga politika, por të kalojë nga posti presidencial në rolin e mobilizuesit kryesor të fushatës së SNS-së.
Së katërti, të ndërtojë një narrativë të re zgjedhore: jo thjesht SNS kundër opozitës, por “Serbia e Bashkuar” kundër ndarjeve, protestave dhe asaj që ai e përshkruan si destabilizim.
Së pesti, të lidhë çështjet e brendshme me dimensionin kombëtar dhe rajonal: Kosova, serbët në Republikën Srpska, Mal të Zi, Maqedoni të Veriut dhe diaspora.
Për opozitën dhe lëvizjen studentore, kjo mund të shihet si përpjekje për ta kthyer krizën politike në zgjedhje të kontrolluara nga pushteti. Për mbështetësit e Vuçiçit, mund të paraqitet si akt përgjegjësie politike dhe kërkim i një mandati të ri popullor.
Në çdo rast, tubimi i 27 qershorit në Beograd shënon një kthesë të rëndësishme në politikën serbe. Pas më shumë se një dekade dominimi të Vuçiçit në skenën politike, Serbia hyn në një fazë të re pasigurie: dorëheqje e paralajmëruar, zgjedhje të mundshme të parakohshme, protesta të vazhdueshme dhe një betejë e re për legjitimitetin politik të vendit.
Përfundimi
Tubimi “Serbia, një familje” nuk ishte vetëm miting mbështetës. Ai ishte shpallje e një etape të re politike. Vuçiç paralajmëroi fundin e mandatit të tij presidencial para kohe, por jo fundin e ndikimit të tij politik. Ai propozoi “Serbinë e Bashkuar” si emër dhe si platformë zgjedhore, premtoi masa ekonomike, sulmoi protestat, ftoi për unitet, rikonfirmoi qëndrimin për Kosovën dhe kërkoi një mandat të ri politik për drejtimin e ardhshëm të vendit.
Pyetja kryesore tani është jo vetëm kur do të largohet nga posti i presidentit, por si do ta përdorë këtë largim për të riformatuar pushtetin në Serbi.
