Një video e publikuar nga ministri izraelit i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben Gvir, ku shfaqen aktivistë ndërkombëtarë të një flote humanitare për Gazën të lidhur, të gjunjëzuar dhe të poshtëruar, ka shkaktuar një valë të gjerë reagimesh diplomatike në Evropë, kritika nga Shtetet e Bashkuara dhe përplasje të forta edhe brenda vetë qeverisë izraelite.
Pamjet, të cilat Ben Gvir i publikoi në rrjetin X me mesazhin “Mirë se vini në Izrael”, tregojnë aktivistë të ndaluar në portin Ashdod dhe në një mjet ushtarak izraelit, me duart e lidhura pas shpine, disa të gjunjëzuar në dysheme dhe të tjerë të detyruar të ulin kokën drejt tokës. Në sfond dëgjohej himni kombëtar izraelit, ndërsa vetë Ben Gvir shihej duke valëvitur flamurin izraelit dhe duke iu drejtuar aktivistëve me gjuhë përçmuese.
Videoja u cilësua nga shumë qeveri perëndimore si akt poshtërues, i papranueshëm dhe në kundërshtim me standardet ndërkombëtare për trajtimin e të ndaluarve.
ככה אנחנו מקבלים את תומכי הטרור
Welcome to Israel 🇮🇱 pic.twitter.com/7Hf8cAg7fC
— איתמר בן גביר (@itamarbengvir) May 20, 2026
Si nisi ngjarja: flota humanitare drejt Gazës dhe ndalimi nga Izraeli
Flota humanitare ishte nisur javën e kaluar nga Turqia me destinacion Rripin e Gazës. Sipas autoriteteve izraelite, në bord ndodheshin rreth 430 aktivistë ndërkombëtarë, të cilët synonin të thyenin bllokadën detare ndaj Gazës, të dërgonin ndihma humanitare dhe të shprehnin solidaritet me palestinezët.
Izraeli e ndaloi flotën të hënën, duke argumentuar se veprimi ishte një përpjekje për të shkelur kufizimet e vendosura ndaj Gazës dhe se organizatorët po vepronin në mbështetje të Hamasit. Organizatorët e flotës i kanë hedhur poshtë këto akuza, duke theksuar se misioni kishte karakter humanitar dhe politik paqësor.
Organizata Adalah njoftoi se një pjesë e aktivistëve ishte dërguar në portin Ashdod, ku po mbahej në pritje të procedurave për deportim. Mes aktivistëve kishte qytetarë nga shumë vende, përfshirë edhe Margaret Connolly, motrën e presidentes së Irlandës.
Videoja që ndezi skandalin
Pas ndalimit të flotës, Ben Gvir vizitoi vendin ku mbaheshin aktivistët. Në videon e publikuar prej tij, të ndaluarit shfaqen në pozicion poshtërues: të lidhur, të ulur në gjunjë dhe në disa raste të shtyrë drejt tokës.
Një prej aktivistëve u ngrit dhe thirri “Free, free Palestine”, por u detyrua të ulej sërish dhe u largua me forcë nga rruga e ministrit. Ben Gvir e shoqëroi publikimin e videos me mesazhin: “Kështu i presim mbështetësit e terrorizmit. Mirë se vini në Izrael”.
Ky veprim e shndërroi një operacion sigurie, të cilin Izraeli po përpiqej ta paraqiste si të kontrolluar dhe pa përplasje të mëdha, në një krizë diplomatike ndërkombëtare.
Reagimi i qeverisë izraelite: distancim nga Ben Gvir
Edhe brenda Izraelit, videoja shkaktoi reagime të forta. Kryeministri Benjamin Netanyahu u distancua nga veprimi i ministrit të tij, duke deklaruar se mënyra se si Ben Gvir u soll me aktivistët “nuk përputhet me vlerat dhe normat e Izraelit”.
Ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Saar, reagoi edhe më ashpër, duke i thënë Ben Gvirit se me këtë “shfaqje të turpshme” i kishte shkaktuar dëm shtetit të Izraelit. “Ju nuk jeni fytyra e Izraelit”, deklaroi Saar.
Megjithatë, kritikët theksojnë se distancimi i Netanyahut është i kufizuar dhe më shumë politik sesa parimor. Sipas analizave në mediat izraelite, Netanyahu e di prej vitesh dëmin që mund të shkaktojë Ben Gvir, por vazhdon ta mbajë në qeveri sepse varet nga mbështetja e ekstremit të djathtë për shumicën parlamentare.
Në vitin 2021, vetë Netanyahu kishte thënë se Ben Gvir “nuk është i përshtatshëm” për të qenë ministër. Por pas zgjedhjeve të vitit 2022, kur u kthye në pushtet me ndihmën e partive të ekstremit të djathtë, ai i dha Ben Gvirit postin kyç të ministrit të Sigurisë Kombëtare.
Kush është Itamar Ben Gvir?
Itamar Ben Gvir është një nga figurat më kontroverse të politikës izraelite. Ai lindi më 6 maj 1976 në Mevaseret Zion, pranë Jerusalemit, në një familje hebreje me prejardhje irakiane dhe kurde.
Që në adoleshencë u afrua me lëvizjet radikale të së djathtës izraelite. Në moshën 16-vjeçare u bë pjesë e lëvizjes ultra-nacionaliste Kach, e themeluar nga rabini Meir Kahane, organizatë që më vonë u shpall terroriste nga SHBA.
Ben Gvir është dënuar në të kaluarën për nxitje racizmi dhe mbështetje të një organizate të ndaluar. Ai ka qenë i njohur edhe për provokime të tjera publike, përfshirë një incident në vitet 1990, kur u shfaq në televizion me një pjesë të makinës së ish-kryeministrit Yitzhak Rabin dhe deklaroi: “Arritëm te makina e tij, do të arrijmë edhe te ai”. Pak kohë më vonë, Rabin u vra nga ekstremisti Yigal Amir.
Për vite me radhë, Ben Gvir u kritikua edhe për mbajtjen në mur të fotografisë së Baruch Goldstein, ekstremistit izraelito-amerikan që vrau 29 besimtarë palestinezë në Hebron në vitin 1994. Më vonë ai deklaroi se e kishte hequr fotografinë dhe se qëndrimet e tij ishin zbutur.
Pasi studioi juridik, Ben Gvir u bë avokat dhe mbrojti disa hebrenj radikalë të akuzuar për terrorizëm dhe krime urrejtjeje. Në vitin 2019 mori drejtimin e partisë Otzma Yehudit, ndërsa më pas u bë një nga aleatët kryesorë të Netanyahut.
Zemërim në Evropë
Videoja e Ben Gvirit shkaktoi reagime të menjëhershme në Evropë. Ambasadori gjerman në Izrael, Steffen Seibert, e cilësoi trajtimin e aktivistëve si “absolutisht të papranueshëm” dhe të papajtueshëm me vlerat demokratike.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni tha se ishte “e papranueshme” dhe “e padurueshme” që aktivistët, mes të cilëve kishte edhe qytetarë italianë, t’i nënshtroheshin një trajtimi që shkel dinjitetin njerëzor. Italia kërkoi falje zyrtare nga Izraeli.
Spanja reagoi përmes ministrit të Jashtëm José Manuel Albares, i cili e quajti trajtimin “monstruoz, të turpshëm dhe çnjerëzor”. Madridi thirri për sqarime përfaqësuesin diplomatik izraelit.
Franca gjithashtu thirri ambasadorin izraelit për të protestuar ndaj veprimeve të Ben Gvirit, ndërsa ministri i Jashtëm Jean-Noël Barrot i cilësoi ato “të papranueshme”.
Irlanda reagoi me tone të forta, veçanërisht për shkak se mes aktivistëve ishte edhe motra e presidentes irlandeze. Ministrja e Jashtme Helen McEntee tha se ishte “e tmerruar dhe e shokuar” nga pamjet.
Edhe Holanda dhe Kanadaja thirrën ambasadorët izraelitë për sqarime, ndërsa presioni diplomatik ndaj Izraelit u rrit ndjeshëm.
Britania: të ndaluarit duhet të trajtohen me respekt
Ministrja e Jashtme britanike, Yvette Cooper, u shpreh e tronditur nga videoja dhe e quajti sjelljen ndaj aktivistëve “të papranueshme”.
Ajo theksoi se të gjithë të ndaluarit duhet të trajtohen me respekt të plotë, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe standardet humanitare. Reagimi britanik iu bashkua valës së kritikave evropiane dhe shtoi presionin ndaj qeverisë izraelite.
SHBA kritikon Ben Gvirin, por sanksionon organizatorët e flotës
Një dimension tjetër i debatit lidhet me qëndrimin amerikan. Ambasadori i SHBA-së në Izrael, Mike Huckabee, u bë zyrtari i parë i administratës së presidentit Donald Trump që kritikoi publikisht Ben Gvirin.
Huckabee e quajti flotën “një veprim të pamenduar”, por shtoi se Ben Gvir “tradhtoi dinjitetin e kombit të tij” me mënyrën se si u soll ndaj aktivistëve.
Megjithatë, ky reagim u prit me skepticizëm, sepse vetëm një ditë më parë Departamenti amerikan i Thesarit kishte vendosur sanksione ndaj disa organizatorëve të flotës. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, i cilësoi aktivistët si pjesë të një “flote pro-terroriste” dhe tha se veprimi ishte “në mbështetje të Hamasit”.
Sanksionet shënjestruan organizatorë të lidhur me Global Sumud Flotilla, me Popular Conference for Palestinians Abroad dhe me rrjetin Samidoun. Organizatorët i mohuan akuzat dhe thanë se sanksionet amerikane përbëjnë ndëshkim ndaj aktivizmit humanitar dhe solidaritetit me palestinezët.
Analistë si Michael Omer-Man nga organizata DAWN dhe Annelle Sheline nga Quincy Institute e cilësuan këtë si shembull të standardeve të dyfishta amerikane: Uashingtoni kritikon publikisht sjelljen poshtëruese të Ben Gvirit, por në të njëjtën kohë ndëshkon organizatorët e flotës.
Analiza izraelite: Netanyahu duhet ta shkarkojë, por nuk do ta bëjë
Në një analizë të ashpër, gazetari izraelit David Horovitz argumenton se Netanyahu duhet ta shkarkojë Ben Gvirin pas këtij skandali, por nuk do ta bëjë, sepse qeveria e tij varet politikisht nga ekstremi i djathtë.
Horovitz kujton se Netanyahu dikur e konsideronte Ben Gvirin të papërshtatshëm për post ministror, por më pas ia dorëzoi një nga postet më të ndjeshme në qeveri: kontrollin mbi policinë, policinë kufitare dhe shërbimin e burgjeve.
Sipas analizës, Ben Gvir ka politizuar policinë, ka nxitur qasje më agresive ndaj protestave kundër qeverisë, ka dëmtuar vlerat institucionale dhe ka kontribuar në përkeqësimin e imazhit ndërkombëtar të Izraelit.
Horovitz e cilëson videon si një provokim të qëllimshëm dhe një akt që ka dëmtuar rëndë Izraelin, duke nxitur zemërim global, rrezik për pasoja ligjore ndaj ushtarëve izraelitë jashtë vendit dhe rritje të armiqësisë ndaj izraelitëve dhe hebrenjve në përgjithësi.
Një krizë që prek më shumë se një video
Skandali nuk lidhet vetëm me një video. Ai ka hapur një debat më të gjerë për mënyrën se si Izraeli trajton aktivistët ndërkombëtarë, për rolin e ekstremit të djathtë në qeverinë Netanyahu, për politikën amerikane ndaj Izraelit dhe për pasojat diplomatike të luftës në Gaza.
Për vendet evropiane, çështja lidhet me respektimin e dinjitetit njerëzor, të drejtës ndërkombëtare dhe trajtimit të të ndaluarve. Për SHBA-në, rasti ekspozon kontradiktën mes kritikave të rralla publike ndaj zyrtarëve izraelitë dhe mbështetjes së vazhdueshme politike, ushtarake dhe diplomatike për Izraelin.
Për Netanyahun, Ben Gvir mbetet një problem politik i njohur: një ministër që shkakton dëm të madh ndërkombëtar, por që është i nevojshëm për mbijetesën e qeverisë së tij.
Ndërsa për Ben Gvirin, videoja duket se ishte një tjetër provokim i qëllimshëm për të forcuar profilin e tij te elektorati i ekstremit të djathtë, në një kohë kur Izraeli po hyn në një periudhë të ndjeshme politike.
Përfundim
Videoja e Itamar Ben Gvirit me aktivistët e “Flotës së Gazës” ka shkaktuar një nga përplasjet më të mëdha diplomatike të javëve të fundit mes Izraelit dhe vendeve perëndimore. Aktivistët u ndaluan nga forcat izraelite gjatë përpjekjes për të arritur në Gaza, por mënyra se si u shfaqën publikisht nga një ministër i qeverisë izraelite e ktheu rastin në skandal ndërkombëtar.
Evropa e dënoi ashpër. Britania kërkoi respektim të të drejtave të të ndaluarve. SHBA kritikoi Ben Gvirin, por njëkohësisht sanksionoi organizatorët e flotës. Brenda Izraelit, Netanyahu dhe Saar u distancuan nga videoja, por presioni për shkarkimin e Ben Gvirit mbetet më shumë moral sesa real politik.
Në thelb, rasti tregon se Ben Gvir nuk është më vetëm një figurë polemike e ekstremit të djathtë izraelit, por një faktor qeveritar që po prodhon pasoja konkrete për diplomacinë, sigurinë dhe imazhin ndërkombëtar të Izraelit./Tetova News
