SHBA-ja bllokon eksportet e inteligjencës artificiale të Anthropic-ut
Administrata Trump është afër lejimit të Anthropic-ut që të rikthejë qasjen në modelin e saj të fuqishëm Fable 5, i cili ka qenë jashtë funksionit prej 15 ditësh për shkak të shqetësimeve të qeverisë lidhur me sigurinë, tha për Axios një burim i afërt me situatën.
Sipas burimit, brenda administratës pritet që kufizimet ndaj Fable 5 të mund të hiqen qysh javën e ardhshme.
Një burim i dytë tha se bisedimet pritet të vazhdojnë gjatë fundjavës dhe se Anthropic pret ta rikthejë së shpejti qasjen në Fable.
Pse ka rëndësi: Për zhvilluesit, madje edhe për përdoruesit e hershëm pa njohuri teknike, ndërprerja e Fable 5 ishte e paprecedentë dhe thellësisht shqetësuese — një model i nivelit më të lartë, që tashmë ishte në duart e përdoruesve, u hoq nga përdorimi për shkak të ndërhyrjes së qeverisë.
Pamja e përgjithshme: Përparimi drejt rikthimit të Fable 5 shënon një zbutje të tensioneve në përplasjen e ashpër katërmujore mes administratës dhe Anthropic-ut.
Në një tjetër shenjë të uljes së tensioneve, Departamenti i Tregtisë të premten i lejoi Anthropic-ut të rikthejë qasjen në Mythos 5, modelin më të fuqishëm të kompanisë për siguri kibernetike, për një numër të kufizuar përdoruesish të besuar. Mythos 5 ka masa mbrojtëse për të penguar përdorimin e tij në sulme kibernetike ose terror biologjik dhe nuk ka qenë kurrë i disponueshëm lirisht.
Sekretari i Tregtisë, Howard Lutnick, tha në një letër të premten pasdite drejtuar Anthropic-ut, të raportuar fillimisht nga Semafor, se kompania “ka punuar me qeverinë amerikane për të adresuar rreziqet që lidhen me” Mythos 5 dhe Fable 5. “Këto përpjekje”, vijoi ai, “kanë sjellë përparim të rëndësishëm. Përveç kësaj, Anthropic është zotuar të punojë me qeverinë amerikane për protokolle, standarde dhe lëshime modelesh.”
Rikthimi i Fable 5 po pritet me padurim nga përdoruesit, të cilët shpejt u mahnitën nga aftësia e modelit për arsyetim të thellë dhe nga kodimi i tij i shpejtë e i sofistikuar. Zhvilluesit u impresionuan nga përparimi i madh në kapacitete. Çdo model i ri, sidomos modelet me burim të hapur, po matet kundrejt Fable 5.
Pentagoni dhe Agjencia e Sigurisë Kombëtare ende duhet t’i japin dritën jeshile Fable 5, ndaj përfundimi mbetet i paparashikueshëm. Por agjenci të tjera qeveritare kanë përcaktuar se Fable 5 mund të rikthehet pa rrezik në qarkullim të lirë.
Prapaskena: Më është thënë se si Lutnick, ashtu edhe Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, kanë ndihmuar në zbutjen e konfliktit mes administratës dhe Anthropic-ut.
Anthropic “ka punuar pozitivisht me qeverinë”, tha për Axios një burim i administratës. Ky është një ndryshim i madh krahasuar me deklaratën e ashpër të Sekretarit të Mbrojtjes, Pete Hegseth, i cili e cilësoi Anthropic-un si “rrezik për sigurinë kombëtare në zinxhirin e furnizimit”, pasi ai dhe drejtori ekzekutiv i Anthropic-ut, Dario Amodei, nuk arritën të pajtoheshin për mënyrën se si Pentagoni mund ta përdorë Claude-in.
Në fokus: Anthropic-u e kishte prezantuar Fable 5 si modelin më të aftë të lëshuar ndonjëherë për publikun. Buletini “Vibe Check” i kompanisë mediatike dhe softuerike Every e quajti atë “modelin më të mirë të kodimit në botë” përpara se të tërhiqej, vetëm tri ditë pas lançimit.
Në testimet e hershme të theksuara nga Anthropic, kompania e pagesave Stripe përdori Fable 5 për të ristrukturuar një bazë kodi prej 50 milionë rreshtash brenda një dite të vetme — një punë që inxhinierëve të saj do t’u kishte marrë më shumë se dy muaj po të bëhej manualisht.
Kur qasja u ndërpre më 12 qershor, zhvilluesit i gjetën punët e automatizuara të ngrira në mes të detyrës, ndërsa kompanitë nxituan të kalonin te rivalë të tjerë, përfshirë modele më të lira kineze.
Intriga: Fillimisht, Anthropic-u e kishte bërë Fable 5 të disponueshëm pa kosto shtesë në disa plane me pagesë të abonimit Claude deri më 22 qershor, duke u dhënë përdoruesve një dritare të shkurtër për të testuar fuqinë e tij përpara se qasja të zhdukej.
Ende nuk është e qartë nëse abonentët e Anthropic-ut do ta marrin sërish qasjen falas në Fable që u ishte premtuar — apo nëse modeli do të rikthehet i kyçur pas tarifave shtesë ose kontrolleve të identitetit.
Çfarë po ndjekim: Si Anthropic, ashtu edhe OpenAI po i bëjnë presion administratës që të kodifikojë një proces për shqyrtimin e modeleve të reja, siç e parashikoi Presidenti Trump në një urdhër ekzekutiv të 2 qershorit, i cili krijoi një kornizë për verifikimin vullnetar nga qeveria të modeleve më të fuqishme të reja të inteligjencës artificiale.
Kompanive nuk u pëlqen qasja aktuale rast pas rasti.
Kur Anthropic pezulloi qasjen në Fable 5 dhe Mythos 5 më 12 qershor, kompania bëri thirrje për “një proces ligjor që është transparent, i drejtë, i qartë dhe i bazuar në fakte teknike” dhe tha se vendimi i administratës për t’i kufizuar këto dy modele “nuk u përmbahet këtyre parimeve”.
Kur OpenAI u lejua të niste të premten një version paraprak të kufizuar të GPT-5.6, kompania tha në një postim në blog: “Ne nuk besojmë se ky lloj procesi qeveritar i qasjes duhet të bëhet standardi afatgjatë. Ai i mban mjetet më të mira larg përdoruesve, zhvilluesve, ndërmarrjeve, mbrojtësve kibernetikë dhe partnerëve globalë që kanë nevojë për to.”
Sam Sabin nga Axios kontribuoi në raportim.
Më gjerësisht: Departamenti i Tregtisë jep dritën jeshile për rikthimin e kufizuar të Mythos të Anthropic-ut./Axios/TetovaNews
