Uashingtoni po garon për ta bindur botën që të zgjedhë inteligjencën artificiale amerikane, pikërisht në një kohë kur modelet kineze, të lira dhe të afta, po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u injoruar.
Pse ka rëndësi: Modelet kineze nuk kanë nevojë ta mposhtin OpenAI-n ose Anthropic-un për ta riformësuar rendin global të IA-së. Mjafton të jenë të dobishme, të qasshme dhe të përdoren gjerësisht.
Mes rreshtave: Ekspertët argumentojnë se dy gjëra kryesore po e pengojnë dëshirën e qeverisë amerikane për të eksportuar IA-në amerikane:
Një strategji e paqëndrueshme e kontrolleve të eksportit, që përfshin marrjen e vendimeve për qasje në modelet e avancuara rast pas rasti.
Mospërqendrimi i mjaftueshëm te përpjekjet e Kinës për t’i përhapur jashtë vendit modelet e saj të IA-së me burim të hapur, ndërkohë që brenda vendit ajo po e zbaton IA-në në shkallë të gjerë në prodhimtari, shëndetësi dhe industri të tjera.
Çfarë ndodhi: Departamenti i Shtetit këtë javë zgjeroi nismën Pax Silica, një përpjekje për të ndërtuar një bllok të udhëhequr nga SHBA-ja për IA-në dhe zinxhirin e furnizimit me çipa, si dhe për të ulur varësinë nga teknologjia kineze.
Ky veprim erdhi ndërsa industria e IA-së vazhdon të përballet me pasojat e vendimit të qeverisë për të vendosur kontrolle eksporti ndaj modeleve më të reja të IA-së të Anthropic-ut.
Ndërkohë, siç ka raportuar Sam Sabin i Axios-it, IA-ja kineze po e ngushton hendekun e aftësive, ndërsa modelet e saj janë shumë më të lira.
Çfarë thonë ata: “Mendoj se po shohim një shembull tjetër të strategjisë Huawei në kontekstin e modeleve të IA-së me burim të hapur”, tha për Axios Emily Weinstein, ish-punonjëse e Departamentit të Tregtisë, tani në Komisionin për Shqyrtimin Ekonomik dhe të Sigurisë SHBA–Kinë.
“Kina është në gjendje të ofrojë jo vetëm modelet, por shpesh edhe infrastrukturën bazë ose të lidhur me to, falas ose me kosto dukshëm më të ulët”, tha Weinstein gjatë një paneli të mbajtur këtë javë nga Center for a New American Security.
Sipas saj, adoptimi i gjerë i IA-së kineze në Jugun Global mund të krijojë një “model Huawei me steroide”, ku shtetet bëhen të varura nga infrastruktura kineze që nuk është e ndërveprueshme me atë amerikane.
Pas vendimit për Anthropic-un, “e gjithë industria është si e ngrirë në vend, duke pritur diçka që duket disi më koherente”, tha gjatë panelit Daniel Remler nga CNAS, ish-këshilltar për teknologjinë në Departamentin e Shtetit.
“Kjo është shqetësuese kur kinezët po përpiqen të lëvizin sa më shpejt që të jetë e mundur”, tha ai.
“Po shihni tani shumë më tepër thirrje për sovranitet të IA-së. Mendoj se kjo do të thotë se pjesa më e madhe e botës, të paktën në margjina, ka të ngjarë të preferojë modelet kineze me pesha të hapura” kundrejt modeleve të avancuara amerikane, tha Saif Khan, ish-këshilltar për teknologjitë kritike dhe në zhvillim pranë sekretarit të Tregtisë.
Po, por: Administrata Trump po përpiqet ta kundërshtojë këtë prirje duke i afruar aleatët me IA-në amerikane.
Këtë javë, nënsekretari i Shtetit për çështje ekonomike, Jacob Helberg, njoftoi se 35 vende kanë nënshkruar “Deklaratën për Mundësinë e IA-së” si pjesë e nismës Pax Silica.
Helberg kritikoi gjithashtu sovranitetin digjital — përpjekjen për të ndërtuar infrastrukturë vendase të IA-së — duke e quajtur atë “të prapambetur dhe kundërproduktive” dhe “mediokritet të sinkronizuar”.
Kontroll realiteti: Disa partnerë të SHBA-së po ecin në një vijë të hollë: nga njëra anë e përqafojnë vizionin e administratës amerikane, ndërsa nga ana tjetër kërkojnë sovranitet më të madh teknologjik.
Bashkimi Evropian, në mënyrë të veçantë, theksoi rëndësinë e sovranitetit digjital pas vendimit për Anthropic-un.
Në një intervistë për Axios gjatë qëndrimit në Uashington për takime qeveritare dhe për ngjarjen e Pax Silica, Omran Sharaf, ndihmësministër i Jashtëm i Emirateve të Bashkuara Arabe për shkencë dhe teknologji të avancuar, tha se synimi i vendit të tij është arritja e “autonomisë strategjike përmes bashkëpunimit ndërkombëtar me partnerë të besuar”.
“Që SHBA-ja të jetë në gjendje ta ruajë edhe pozitën e saj globale, peshën dhe qëndrimin ekonomik, madje edhe sigurinë kombëtare, është e rëndësishme që teknologjia amerikane të mund të vendoset dhe përdoret në mbarë botën”, tha Sharaf.
Sharaf shtoi se është “ende herët për të thënë” se çfarë do të nënkuptojnë për këtë qëllim vendime të tilla për kontrollet e eksportit, si direktiva ndaj Anthropic-ut.
Përfundimi: Sfida e ardhshme për SHBA-në nuk është vetëm të mbetet përpara në IA-në më të avancuar. Sfida është ta bindë pjesën tjetër të botës që të vazhdojë të ndërtojë mbi IA-në amerikane./Axios
