Kërkesa për energji elektrike po bëhet treguesi më i qartë i zgjerimit të jashtëzakonshëm të industrisë së inteligjencës artificiale — dhe njëkohësisht një provë se sa gjatë mund të vazhdojë ky ritëm.
Pse ka rëndësi: Përpjekja e industrisë për të ndërtuar modele gjithnjë e më të mëdha po nxit debatin nëse këto sisteme do të krijojnë vlerë të mjaftueshme për të justifikuar kostot gjithnjë e më të larta mjedisore dhe financiare.
Çfarë po ndodh: Google, Microsoft dhe Amazon, në raportet e qëndrueshmërisë të publikuara gjatë javëve të fundit, kanë theksuar përmirësimet në efikasitetin e përdorimit të energjisë dhe ujit.
Por këto përfitime po tejkalohen nga rritja e përgjithshme e veprimtarisë së tyre.
Statistikë befasuese: Konsumi i energjisë elektrike nga Google u rrit me më shumë se 140% ndërmjet viteve 2021 dhe 2025. Kjo rritje tashmë ka tejkaluar kufijtë maksimalë të parashikimeve të paraqitura në një studim të vitit 2023 nga Alex de Vries-Gao, studiues në Universitetin Vrije të Amsterdamit dhe themelues i platformës Digiconomist.
Shifrat: Rritja në këtë shkallë po ndodh në të gjithë sektorin.
De Vries-Gao vlerëson se kërkesa e re e kombinuar për energji elektrike, e shtuar nga Google, Microsoft, Amazon dhe Meta ndërmjet viteve 2022 dhe 2025, është afërsisht dyfish më e madhe se konsumi vjetor i energjisë elektrike i qytetit të Nju-Jorkut.
Mes rreshtave: Sasia e jashtëzakonshme e energjisë që kërkon inteligjenca artificiale po ngre pikëpyetje nëse përpjekja e industrisë për modele gjithnjë e më të mëdha po sjell përfitime që i justifikojnë këto kërkesa në rritje për burime.
Çfarë thonë kompanitë: Në intervistat e fundit, drejtuesit kryesorë të qëndrueshmërisë në kompanitë teknologjike nuk dhanë përgjigje të drejtpërdrejtë nëse do ta rishqyrtonin ritmin e rritjes për shkak të shqetësimeve mjedisore.
“Ne jemi thellësisht të përkushtuar për ta menaxhuar me përgjegjësi gjurmën mjedisore të veprimtarisë sonë”, tha Kate Brandt, drejtuese e qëndrueshmërisë në Google.
“Synimi ynë nuk është thjesht ta ngadalësojmë rritjen e ndikimeve mjedisore”, tha Melanie Nakagawa, drejtuese e qëndrueshmërisë në Microsoft.
Sipas saj, qëllimi është “të zvogëlohet me kalimin e kohës intensiteti i ndikimit për çdo njësi rritjeje, në mënyrë që rritja e ardhshme të shkëputet gjithnjë e më shumë nga ndikimi i saj mjedisor”.
Gjendja aktuale: Pjesa më e madhe e industrisë së IA-së ka funksionuar mbi supozimin se rritja e vazhdueshme e përmasave të modeleve do të çojë në performancë më të mirë — dhe, në fund, në fitime më të mëdha, tha Boris Gamazaychikov.
Ai është bashkëthemelues i Sustainable AI Group, një kompani kërkimore dhe këshilluese që ndihmon bizneset të trajtojnë ndikimet mjedisore të inteligjencës artificiale.
Ana tjetër: Mundësia që IA-ja të përmirësojë jetën e njerëzve dhe të ndihmojë në uljen e emetimeve po zë një vend gjithnjë e më të madh në mesazhet e kompanive teknologjike për qëndrueshmërinë.
Google i kushtoi një pjesë më të madhe të raportit të sivjetmë përfitimeve mjedisore të IA-së, duke veçuar përdorime që shkojnë nga automjetet autonome deri te zgjerimi i prodhimit të energjisë diellore.
Po, por: Shumë prej zbatimeve të IA-së që kompanitë promovojnë sot mbështeten në modele relativisht të kufizuara dhe të specializuara, dhe jo në modelet më të avancuara që po nxisin pjesën më të madhe të zgjerimit aktual të qendrave të të dhënave, sipas De Vries-Gao dhe Gamazaychikov.
Kompanitë e inteligjencës artificiale argumentojnë se përparimet në modelet më të avancuara mundësojnë më vonë zhvillimin e shumë zbatimeve të tjera.
Në fokus: Gamazaychikov thotë se modelet e IA-së duhet të publikojnë tregues të standardizuar për efikasitetin energjetik, të ngjashëm me vlerësimet e konsumit të karburantit për automjetet.
Kjo do t’u mundësonte klientëve të krahasonin se sa fuqi kompjuterike kërkohet për kryerjen e detyrave të ndryshme.
“Nuk të duhet një Hummer për të shkuar në dyqan ushqimor”, tha Gamazaychikov.
Pika e përplasjes: Shqetësimet mjedisore mund të fitojnë peshën më të madhe pikërisht përmes pasojave të tyre ekonomike.
Daron Acemoglu, profesor i ekonomisë në MIT dhe laureat i Çmimit Nobel, argumenton se, nëse investimet vazhdojnë të rriten më shpejt se kërkesa, bumi i IA-së mund të ngadalësohet përfundimisht për arsye ekonomike.
Kthim pas: Disa nga përparimet më të mëdha teknologjike në botë — kanalet, hekurudhat dhe interneti — shkaktuan valë të mëdha investimesh, me kapital që u derdh në infrastrukturë të re shumë vite përpara se përfitimet ekonomike të bëheshin të qarta, shkroi së fundmi Courtenay Brown e Axios.
Megjithatë, sipas një analize të fundit nga një grup ndërkombëtar bankash qendrore, bumi i IA-së duket edhe më ekstrem se këto valë të mëparshme investimesh.
Çfarë po vëzhgojmë: “Argumenti i njerëzve brenda industrisë është: ‘Vetëm prisni — dy, tre ose katër vitet e ardhshme do të jenë ndryshe’”, tha Acemoglu.
Industria pretendon se “kjo teknologji është aq e jashtëzakonshme, saqë do t’u shpëtojë të gjitha këtyre prirjeve”.
Përfundimi: “Këtë argument nuk e konsideroj plotësisht bindës”, tha Acemoglu. “Por as nuk mund të përjashtohet tërësisht.”/Axios
