“Arka është thyer.” Për Harlan Ullman, oficer i pensionuar i Marinës amerikane, i intervistuar nga The Guardian, kjo frazë përmbledh gjendjen e financave të flotës amerikane që nga fillimi i konfliktit kundër Iranit. Sipas dokumenteve dhe intervistave të mbledhura nga media britanike, burimet po pakësohen me shpejtësi, deri në atë pikë sa mirëmbajtja jo urgjente e disa instalimeve tokësore tashmë është shtyrë për shkak të mungesës së fondeve.
Kur Donald Trump i shpalli luftë regjimit të ajatollahëve më 28 shkurt, Marina amerikane u angazhua veçanërisht shumë. Ajo mori pjesë në nisjen e valës së parë të sulmeve dhe më pas iu ngarkua sigurimi i një bllokade të gjerë detare. Një mision i tillë po rëndon ndjeshëm mbi financat ushtarake, të cilat nuk ishin konceptuar për të financuar një operacion të kësaj përmase.
“Buxheti për vitin fiskal 2026 nuk e kishte përfshirë operacionin Epic Fury”, kishte paralajmëruar në maj, para Kongresit, admirali Daryl Caudle, shefi i operacioneve detare.
Në qershor 2026, Shtëpia e Bardhë i kërkoi Kongresit 67 miliardë dollarë fonde emergjente për Departamentin e Mbrojtjes, pa specifikuar se çfarë pjese do t’i takonte Marinës.
Më pas, në korrik, Dhoma e Përfaqësuesve miratoi një projektligj mbrojtjeje me vlerë 1.150 miliardë dollarë, si dhe një paketë prej 73 miliardë dollarësh për luftën në Iran, raporton The Guardian. Megjithatë, gjasat që këto tekste të shndërrohen në ligj mbeten të pakta, veçanërisht për shkak të jopopullaritetit të konfliktit.
Ndërkohë, Marina po rishpërndan burimet e saj. Një zyrtar shpjegoi se fonde të destinuara fillimisht për paga ishin përdorur për të mbuluar shpenzime të paparashikuara që lidheshin me operacionet jashtë vendit, përpara se këto fonde të plotësoheshin sërish përmes kredive buxhetore të pashpenzuara.
Ambiciet e mëdha të Trumpit
Nga ana e tij, presidenti prej kohësh ka shprehur afinitetin e tij me Theodore Roosevelt, i cili kishte mbikëqyrur zgjerimin e Marinës amerikane në fillim të shekullit XX dhe dislokimin e të ashtuquajturës “Flota e Madhe e Bardhë”.
Administrata Trump preferon të flasë për një “Flotë të Artë”. Dhe projekti i saj është në përputhje me këtë ambicie: pajisja e Marinës me anijet më të mëdha luftarake që nga Lufta e Dytë Botërore.
Sipas CNN, plani parashikon ndërtimin e 15 anijeve luftarake sipërfaqësore me shtytje bërthamore, secila me peshë 35.000 tonë, ndërmjet viteve 2028 dhe 2056, me një kosto të përgjithshme të vlerësuar në 275 miliardë dollarë.
Anija e parë do të kushtonte 23,4 miliardë dollarë, ndërsa secila prej atyre që do ta pasonin rreth 18 miliardë dollarë.
Zgjedhja e shtytjes bërthamore, e vendosur disa muaj pas shpalljes fillestare të projektit, e rrit ndjeshëm faturën. Por kostoja nuk është problemi i vetëm.
Sipas Zyrës së Buxhetit të Kongresit, kantieret detare amerikane mund të mos kenë kapacitetin e nevojshëm për të përballuar një ngarkesë të tillë, raporton CNN.
Deri në vitin 2035, plani i Marinës do të sillte dyfishimin, madje edhe më shumë se kaq, të tonazhit të anijeve të mëdha luftarake sipërfaqësore që duhet të prodhohen.
Ndërkohë, sektori po përballet tashmë me vonesa dhe tejkalime të kostove. Në vitin 2025, ish-sekretari i Marinës John Phelan, i shkarkuar në prill, vlerësonte se programi kryesor i ndërtimit të anijeve kishte gjashtë muaj vonesë dhe e kishte tejkaluar buxhetin fillestar me 57 për qind.
Kjo ambicie detare është pjesë e imagjinatës së fuqisë që Donald Trump e ka shprehur hapur, vëren The New York Times.
Në shtator të vitit të kaluar, presidenti u kishte përmendur drejtuesve ushtarakë serialin televiziv të viteve 1950, Victory at Sea, kushtuar rolit të Marinës gjatë Luftës së Dytë Botërore.
“Mendoj se ndoshta duhet të fillojmë të shqyrtojmë mundësinë e anijeve luftarake të tipit cuirassé”, kishte thënë ai.
Megjithatë, sipas gazetës amerikane, anijet luftarake të këtij lloji luajtën një rol më të kufizuar në betejat e Paqësorit gjatë viteve 1940, ndërsa aeroplanmbajtëset më moderne u dëshmuan më të gjithanshme dhe më efektive në luftimet detare kundër Japonisë.
Megjithatë, ëndrra e Trumpit për fuqi detare po përplaset me kufizime shumë më konkrete: mungesën e mjeteve financiare./L’Express.fr
