Nga Arnaud Chapuis
Në gusht 2026, Mark Zuckerberg premton një superinteligjencë më të aftë se njeriu, që do të shpërndahet përmes modeleve të hapura të inteligjencës artificiale dhe pajisjeve të përditshme. Pas këtij rrëfimi tërheqës, ofensiva e re e Meta-s në IA tashmë ngre pyetje të rëndësishme për përdoruesit francezë.
Mark Zuckerberg nuk flet më vetëm për metaversin.
Në një letër të gjatë të publikuar në faqen e Meta-s, drejtuesi i Facebook, Instagram dhe WhatsApp pohon se “njerëzit do të kenë në dispozicion një superinteligjencë që tejkalon aftësitë njerëzore” gjatë viteve të ardhshme dhe se ajo duhet të jetë e aksesueshme për sa më shumë njerëz.
Teksti prej më shumë se 6.000 fjalësh, i cili vazhdon argumentet e opinionit të tij “The AI Future Is for Everyone”, të publikuar në fund të korrikut në The Wall Street Journal, synon të mbrojë një vizion shumë pozitiv të superinteligjencës dhe një strategji të re: modele të hapura të inteligjencës artificiale, ndërtim masiv të qendrave të të dhënave dhe premtimin e një “superinteligjence personale” në xhepin e çdo përdoruesi.
Superinteligjenca e Meta-s: IA më e fuqishme se njeriu apo thjesht një narrativë marketingu?
Për Mark Zuckerberg, pyetja nuk është më nëse superinteligjenca do të vijë, por “kush do ta kontrollojë atë”.
Ai kundërshton idenë e një IA-je që “do të shkatërronte shumicën e vendeve të punës dhe vetë qëllimin e njerëzimit” dhe argumenton se ideja sipas së cilës “IA-ja është aq e rrezikshme sa mënyra më e sigurt është që fuqia e saj të përqendrohet në mënyrë ekstreme në duart e pak njerëzve” “nuk ka kuptim”.
Në letrën e tij, Zuckerberg e përshkruan superinteligjencën si një sistem të aftë ta tejkalojë njeriun në pothuajse të gjitha detyrat njohëse, por që do të përdorej si një asistent personal i përhershëm në fusha si:
- shëndetësia;
- puna;
- financat;
- koha e lirë.
Ai paraqet gjithashtu një axhendë politike, duke propozuar që kompanitë që “zhvillojnë inteligjencë artificiale të avancuar të ofrojnë burime të rëndësishme teknike për të ndihmuar qeverinë në mbrojtjen e infrastrukturës kritike”.
Sipas tij, këto kompani duhet t’i japin qeverisë amerikane edhe “qasje të hershme në modelet më të fuqishme dhe një ushtri inxhinierësh për të zgjidhur problemet e sigurisë”.
Një superinteligjencë personale në kompjuter dhe telefon me Muse Glimmer?
Për ta bërë më të besueshëm këtë vizion, Meta po lançon Muse Glimmer, një model gjenerues të inteligjencës artificiale me rreth 30 miliardë parametra, me pesha të hapura dhe nën licencën Apache 2.0.
Në praktikë, modeli mund të funksionojë lokalisht në një PC ose Mac të pajisur me vetëm një GPU të zakonshme për konsumatorët, pa qenë e nevojshme të lidhet vazhdimisht me cloud-in.
Ky është komponenti teknik që, sipas Meta-s, duhet të përgatisë terrenin për atë që kompania e quan “superinteligjencë personale”.
Meta premton gjithashtu se do të hapë gradualisht modelin e saj më të fuqishëm, Muse Spark 1.2, i cili aktualisht është i mbyllur.
Zyrtarisht, objektivi i kompanisë “që nga krijimi i Meta-s ka qenë t’u japë fuqi përdoruesve”.
Zuckerberg thotë se dëshiron mënyra përdorimi të IA-së “në të cilat as Meta dhe as ndonjë ofrues tjetër shërbimesh të mos mund të kenë qasje”, duke u mbështetur në përpunimin direkt në pajisjen e përdoruesit.
Megjithatë, këtu mbetet një tension i rëndësishëm: Muse Glimmer është i hapur, por modelet më të avancuara dhe më kritike mbeten nën kontrollin e Meta-s.
Kjo krijon një kontrast me diskursin agresiv të Zuckerberg-ut kundër qasjeve të OpenAI dhe Anthropic.
Meta Superintelligence Labs, miliarda dollarë dhe ndikimi për përdoruesit francezë
Pas këtij vizioni qëndron një makineri e rëndë industriale.
Meta Superintelligence Labs, e krijuar në vitin 2025, i kushtohet zhvillimit të sistemeve që synojnë të jenë më të afta se njeriu.
Meta njofton investime prej 145 miliardë dollarësh në qendrat e saj të të dhënave gjatë vitit 2026, rreth 131 miliardë euro, me një trajektore që synon 600 miliardë dollarë deri në vitin 2028, afërsisht 540 miliardë euro.
Parashikohet gjithashtu një fond prej 1 miliard dollarësh, rreth 900 milionë euro, për qytetet që do të presin këto infrastruktura, me synimin që të “mundësohet një zhvillim i qëndrueshëm në të gjithë vendin”.
Për një përdorues ose zhvillues francez, çështja është e dyfishtë.
Nga njëra anë, modele të hapura si Muse Glimmer mund të lejojnë krijimin dhe hostimin lokal të asistentëve personalë me inteligjencë artificiale.
Nga ana tjetër, përdoruesit mbeten të varur nga ekosistemi i Meta-s dhe nga kuadri rregullator amerikan.
Midis AI Act të Bashkimit Evropian, ndjeshmërisë ndaj mbrojtjes së të dhënave personale dhe debatit mbi konsumin e energjisë nga qendrat e të dhënave, premtimi për një superinteligjencë “për të gjithë” përplaset tashmë me një pyetje shumë konkrete:
Kush do ta ketë realisht kontrollin mbi këto inteligjenca më të fuqishme se njeriu kur ato të mbërrijnë në kompjuterët dhe telefonat tanë?
