Vetëm pesha trupore nuk tregon asgjë për raportin ndërmjet yndyrës trupore dhe masës muskulore.
Indi dhjamor nuk është thjesht një depo energjie, por ndikon drejtpërdrejt në metabolizëm. Dhe, siç duket, ai kontribuon në zhvillimin e kancerit dy herë më shumë nga sa mendohej deri më tani.
Indeksi i masës trupore, BMI-ja, për një kohë të gjatë është konsideruar si një tregues i thjeshtë dhe lehtësisht i matshëm i gjendjes shëndetësore. Ideja ishte se kush kujdeset ta mbajë BMI-në në kufijtë normalë, ul rrezikun për diabet, sëmundje kardiovaskulare dhe shumë probleme të tjera shëndetësore.
Gjithashtu mendohej se kanceri shfaqej më rrallë kur BMI-ja ndodhej brenda intervalit normal, nga 18,5 deri në 24,9.
Por ndërkohë është bërë e qartë se BMI-ja është vetëm një tregues shumë i përafërt dhe aspak i sigurt – edhe kur bëhet fjalë për rrezikun e kancerit.
Një analizë e sapobotuar nga një ekip shkencëtarësh të drejtuar nga Hermann Brenner, nga Qendra Gjermane për Kërkime mbi Kancerin (DKFZ) në Heidelberg, tregon se rreziku i kancerit që lidhet me yndyrën trupore është dy herë më i lartë nga sa mendohej deri tani.
Prej kohësh dihet se ekziston një lidhje ndërmjet indit dhjamor dhe zhvillimit të kancerit.
Indi dhjamor nuk është thjesht një rezervuar energjie. Ai prodhon hormone dhe nxit procese inflamatore. Të dy këta mekanizma mund të favorizojnë zhvillimin e tumoreve.
Përveç kësaj, sasia e tepërt e yndyrës së bardhë trupore shpesh çon në rezistencë ndaj insulinës dhe, si pasojë, në nivele të larta të insulinës në gjak.
Por insulina nuk shërben vetëm për të transportuar glukozën nga gjaku drejt qelizave. Ajo është gjithashtu një faktor rritjeje dhe mund të bëjë që qelizat kanceroze të ndahen më shpejt.
Perimetri i barkut është më i rëndësishëm se BMI-ja
Por sa ndikojnë konkretisht këto efekte të yndyrës trupore në numrin e rasteve të kancerit?
Deri tani, shkencëtarët vlerësonin se nga dy deri në tetë për qind e të gjitha rasteve të kancerit shkaktoheshin nga pesha e tepërt trupore.
Por epidemiologu i DKFZ-së, Hermann Brenner, dyshonte se kjo përqindje ishte tepër e ulët.
Arsyeja është se shumica e analizave të mëparshme, për të identifikuar personat mbipeshë në grupet studimore, përdornin BMI-në.
BMI-ja, megjithatë, llogaritet vetëm mbi bazën e gjatësisë dhe peshës trupore.
Një person shumë muskuloz mund të ketë të njëjtën BMI si një person me përqindje të lartë yndyre trupore – thjesht sepse të dy mund të kenë të njëjtën gjatësi dhe të njëjtën peshë.
Vetëm se te njëri kilogramët vijnë kryesisht nga yndyra, ndërsa te tjetri nga masa muskulore.
Pikërisht për këtë arsye, prej kohësh kërkohet që për vlerësimin e rrezikut të sëmundjeve të mos merret parasysh vetëm pesha totale e trupit, por të përdoret më mirë raporti ndërmjet perimetrit të belit dhe atij të ijeve ose, të paktën, raporti ndërmjet perimetrit të belit dhe gjatësisë trupore.
Nëpërmjet perimetrit të barkut mund të vlerësohet shumë më mirë sasia e yndyrës viscerale, pra yndyrës që grumbullohet rreth organeve të brendshme, sesa vetëm nëpërmjet peshës trupore.
Më shumë për këtë temë
Terapia e personalizuar e kancerit:
Kur është ende e nevojshme të operohet kanceri?
Mbrojtja kundër tumoreve:
Përse kanceri kursen pikërisht zemrën?
Shifrat aktuale:
Pothuajse çdo i dyti gjerman sëmuret nga kanceri gjatë jetës
Përveç kësaj, shkruajnë Brenner dhe ekipi i tij, vetë kanceri shpesh shkakton humbje peshe.
Kjo do të thotë se persona me kancer ende të padiagnostikuar mund të kenë humbur tashmë peshë. Si pasojë, lidhja ndërmjet mbipeshës së tyre të mëparshme dhe zhvillimit të tumorit mund të ketë kaluar pa u vënë re.
Shkencëtarët janë përpjekur tani t’i marrin parasysh pikërisht këta faktorë që mund të kenë çuar në nënvlerësimin e numrit të rasteve të kancerit që lidhen me mbipeshën.
Në analizën e tyre ata përfshinë të gjitha llojet e kancerit, përfshirë edhe format më të rralla dhe ato për të cilat deri më tani nuk është provuar një lidhje ndërmjet mbipeshës dhe zhvillimit të kancerit.
Në vlerësim u përfshinë të dhënat e më shumë se 450.000 personave nga banka britanike e të dhënave UK Biobank.
Pjesëmarrësit u ndoqën mesatarisht për dymbëdhjetë vjet.
Gjatë kësaj periudhe, më shumë se 50.000 prej tyre u diagnostikuan me kancer.
Kur studiuesit krahasuan BMI-në me perimetrin e barkut si parashikues të rrezikut për kancer, perimetri i barkut rezultoi dukshëm më informues.
Duke përjashtuar hap pas hapi nga analiza vitet e para pas fillimit të studimit, shkencëtarët arritën të zvogëlonin shtrembërimin e rezultateve që mund të shkaktohej nga humbja e peshës si pasojë e një kanceri ende të padiagnostikuar.
Në këtë mënyrë u zvogëlua ndikimi i personave që, pa e ditur, kishin qenë tashmë të sëmurë me kancer në fillim të studimit dhe për këtë arsye kishin humbur peshë – pra në atë moment dukeshin më pak obezë ose më pak mbipeshë sesa kishin qenë në kohën kur kanceri kishte filluar të zhvillohej.
Rezultati tregon se mbipesha si faktor shkaktar i kancerit është nënvlerësuar deri më tani.
Jo 5,5 për qind, siç mendohej më parë, por deri në 11,5 për qind e rasteve të kancerit mund t’i atribuohen yndyrës së tepërt trupore.
Pra, afërsisht një në dhjetë raste të kancerit.
Te gratë, ky efekt është disi më i theksuar sesa te burrat.
Burimi: F.A.Z.
