Dy anije tregtare me flamur turk u përplasën më 2 shtator në korridorin e trafikut detar, rreth 18 milje detare në jug të Silivrit. “Tuğberk İmamoğlu”, me 4.199 tonë bobina çeliku, u fundos me shpejtësi, ndërsa 10 anëtarët e ekuipazhit mbeten të zhdukur. Regjistrimet me radio tregojnë se kapitenët kishin komunikuar para përplasjes; pronari dhe kompania e anijes së fundosur fajësojnë manovrat e “ALSU”-s, por autoritetet theksojnë se shkaku dhe përgjegjësia ende nuk janë përcaktuar.
Një operacion i gjerë kërkim-shpëtimi po zhvillohet në Detin Marmara pas përplasjes së dy anijeve tregtare me flamur turk, “Tuğberk İmamoğlu” dhe “ALSU”, në orët e para të 2 shtatorit 2026. Aksidenti ndodhi rreth 18 milje detare, afërsisht 35 kilometra, në jug të Silivrit të Stambollit, brenda sistemit të ndarjes së trafikut detar në Marmara.
“Tuğberk İmamoğlu”, një anije e ngarkesave të thata që po udhëtonte nga İskenderuni drejt Karadeniz Ereğlit, u fundos jashtëzakonisht shpejt pas goditjes. Në bord ndodheshin 10 detarë, të gjithë shtetas turq. Deri në përditësimet e fundit të verifikuara, asnjëri prej tyre nuk ishte gjetur.
Anija tjetër, cisterna “ALSU”, po udhëtonte nga Kocaeli drejt Aliağas. Sipas autoriteteve, ajo nuk kishte pësuar dëme të dukshme serioze. Pas aksidentit mori pjesë edhe në kërkimet për ekuipazhin e zhdukur dhe më pas u ankorua në ujërat pranë Silivrit.
Hetimi për shkakun e aksidentit sapo ka nisur. Regjistrimet e radios, gjurmët e radarit, të dhënat e navigimit, deklaratat e ekuipazhit të “ALSU”-s dhe të gjitha materialet teknike janë urdhëruar të ruhen dhe të analizohen nga ekspertë. Për këtë arsye, asnjë prej pretendimeve për fajin e njërës anije nuk mund të konsiderohet ende përfundim zyrtar.
“Tuğberk İmamoğlu” ishte nisur nga İskenderuni më 27 gusht
“Tuğberk İmamoğlu” ishte nisur nga Porti İSDEMİR në İskenderun më 27 gusht, në orën 15:58. Pamjet e kamerave të sigurisë tregojnë momentin kur anija largohet nga porti e shoqëruar nga një rimorkiator.
Destinacioni i saj ishte Karadeniz Ereğli. Sipas të dhënave zyrtare të publikuara pas aksidentit, ajo transportonte 4.199 tonë bobina çeliku. Prefektura e Stambollit e përshkroi ngarkesën si bobina llamarine metalike dhe hekur ndërtimi.
Anija ishte ndërtuar në vitin 1990 dhe kishte rreth 36 vjet në shërbim. Të dhënat teknike publike e identifikojnë si anije të përgjithshme ngarkesash, rreth 89,98 metra të gjatë dhe 12,8 metra të gjerë, me numër IMO 9003548 dhe flamur turk.
Sipas të dhënave AIS të raportuara më herët nga NTV, informacioni i fundit i pozicionit të publikuar para aksidentit ishte marrë më 1 shtator, në orën 19:06. Destinacioni në AIS figuronte Ereğli dhe mbërritja e parashikuar ishte më 3 shtator, në orën 11:00.
Megjithatë, autoritetet kanë bërë një saktësim të rëndësishëm: në momentin e aksidentit nuk ishte marrë sinjal AIS nga “Tuğberk İmamoğlu”. Kjo çështje është ndër të dhënat që do të shqyrtohen në hetimin teknik.
“ALSU”, nga ana tjetër, është një cisternë për produkte nafte dhe kimike, e ndërtuar në vitin 2022, me gjatësi rreth 90,8 metra dhe gjerësi 13 metra.
Përplasja: ora 03:00 në njoftimin e parë, rreth 03:15 sipas deklarimit të kapitenit të “ALSU”-s
Këtu ekziston një dallim i vogël, por i rëndësishëm, mes orareve të publikuara.
Prefektura e Stambollit dhe Prokuroria e Silivrit e vendosin aksidentin “rreth orës 03:00” më 2 shtator.
Kapiteni i “ALSU”-s, kur kontaktoi më vonë Qendrën e Shërbimeve të Trafikut të Anijeve, raportoi se ishte përplasur me një anije rreth orës 03:15.
Ministri turk i Transportit dhe Infrastrukturës, Abdulkadir Uraloğlu, përdori pikërisht orën 03:15 si pikë reference kur shpjegoi shpejtësinë e fundosjes.
Për rrjedhojë, në këtë fazë është më e saktë të thuhet se aksidenti ndodhi rreth orës 03:00–03:15, ndërsa minutazhi i saktë do të përcaktohet nga të dhënat teknike dhe hetimi.
Komunikimi i fundit me radio: “ALSU, kthehu në babord”
Një nga elementet më të rëndësishme të hetimit është komunikimi mes dy anijeve pak para përplasjes.
Regjistrimet e publikuara në mediat turke përmbajnë këtë shkëmbim:
“Tuğberk İmamoğlu”: “ALSU.”
“ALSU”: “Po.”
“Tuğberk İmamoğlu”: “ALSU, ALSU, kthehu në babord.”
Më pas nga “Tuğberk İmamoğlu” dëgjohet: “ALSU, të thashë të ktheheshe në babord.”
Nga “ALSU” vjen përgjigjja: “Tuğberk İmamoğlu, në rregull, në rregull. U kuptua.”
Drejtori i Përgjithshëm i Çështjeve Detare, Ünal Baylan, konfirmoi se regjistrimet tregojnë komunikim mes dy kapitenëve para aksidentit. Sipas tij, kjo tregon se palët e kishin evidentuar njëra-tjetrën dhe po komunikonin për rregullimin e kursit.
Megjithatë, Baylan paralajmëroi se regjistrimet e plota duhet të dëgjohen dhe të kryqëzohen me dokumentet, deklaratat dhe të dhënat e tjera. Pra, vetë ekzistenca e këtij komunikimi nuk përcakton se cila anije kishte detyrimin juridik të manovronte dhe as se kush është përgjegjës për përplasjen.
Pamjet e radarit tregojnë një manovër të “ALSU”-s, por jo ende përgjegjësinë
Më 2 shtator u publikuan edhe pamje nga sistemet e ndjekjes së anijeve që paraqesin trajektoret e “ALSU”-s dhe “Tuğberk İmamoğlu” para aksidentit.
Në gjurmët e publikuara shihet “ALSU” duke kryer një manovër para përplasjes, ndërsa dy anijet afrohen drejt njëra-tjetrës.
Këto pamje janë me rëndësi për rindërtimin e aksidentit, por nuk mund të interpretohen veçmas si provë përfundimtare e fajit. Prokuroria ka urdhëruar pikërisht analizimin nga ekspertët të regjistrimeve të kursit, radarëve, komunikimeve dhe të gjitha të dhënave të navigimit.
Ora 03:26 – sistemi EPIRB jep sinjalin e emergjencës
Ora e parë zyrtare dhe e verifikueshme e alarmit është 03:26.
Në atë minutë, sistemi satelitor ndërkombëtar Cospas-Sarsat mori një sinjal emergjence nga pajisja EPIRB e “Tuğberk İmamoğlu”.
EPIRB është një radiotransmetues emergjence që përcjell pozicionin e një anijeje në rrezik. Pajisja mund të aktivizohet manualisht, por mund të aktivizohet edhe gjatë fundosjes.
Pasi u identifikua se sinjali vinte nga “Tuğberk İmamoğlu”, Türk Radyo dhe Qendra Kryesore e Koordinimit të Kërkim-Shpëtimit u përpoqën ta kontaktonin anijen me radio.
Nuk pati përgjigje.
Autoritetet siguruan gjithashtu listën e ekuipazhit të deklaruar në Portin e İskenderunit dhe u përpoqën të kontaktonin në telefon secilin prej personave në bord. As këto telefonata nuk morën përgjigje.
Pikërisht kombinimi i sinjalit EPIRB, ndërprerjes së komunikimit dhe mungesës së përgjigjes nga ekuipazhi bëri që autoritetet të arrinin në përfundimin se anija kishte pësuar një emergjencë shumë të rëndë dhe, me probabilitet jashtëzakonisht të lartë, ishte fundosur.
Ora 03:41 – kapiteni i “ALSU”-s raporton përplasjen
Në orën 03:41, kapiteni i “ALSU”-s kontaktoi Qendrën e Shërbimeve të Trafikut Detar.
Ai raportoi se rreth orës 03:15 ishte përplasur me një anije, identitetin e së cilës në atë moment deklaroi se nuk e dinte.
Ky komunikim është bërë rreth 15 minuta pasi sistemi EPIRB kishte dërguar sinjalin e emergjencës dhe rreth 26 minuta pas orës 03:15 të dhënë nga vetë kapiteni i “ALSU”-s për momentin e përplasjes.
Kjo kronologji është e rëndësishme edhe për vlerësimin e deklaratave të mëvonshme të pronarit të “Tuğberk İmamoğlu”.
Sa shpejt u fundos anija? Autoritetet flasin për rreth 11 minuta
Ministri Uraloğlu shpjegoi se, nëse merret si e saktë deklarata se përplasja ndodhi rreth orës 03:15 dhe krahasohet me sinjalin EPIRB të marrë në orën 03:26, atëherë bëhet fjalë për një fundosje jashtëzakonisht të shpejtë, brenda afërsisht 11 minutash.
Drejtori i Përgjithshëm i Çështjeve Detare, Ünal Baylan, tha se sistemet konfirmojnë me rreth 99 për qind se anija është fundosur dhe se intervali shumë i shkurtër mes përplasjes së raportuar dhe sinjalit të emergjencës tregon se procesi duhet të ketë qenë shumë i shpejtë.
Kjo do të thotë se shifra “11 minuta” nuk është rezultat i një matjeje të drejtpërdrejtë të gjithë procesit të fundosjes, por një përllogaritje fillestare mbi bazën e orës së përplasjes të deklaruar nga kapiteni i “ALSU”-s dhe orës së sinjalit EPIRB.
Barkat dhe mjetet e shpëtimit u gjetën bosh
Një nga gjetjet më shqetësuese të operacionit ishte zbulimi në sipërfaqen e detit i mjeteve të shpëtimit që i përkisnin “Tuğberk İmamoğlu”.
Mes tyre ishte edhe një barkë shpëtimi me lëshim të lirë. U gjetën gjithashtu jelekë ose mjete të tjera të shpëtimit dhe gjurmë nga anija.
Por në mjetet e gjetura nuk kishte asnjë nga 10 detarët.
Pronari Tahsin Doğruyol tha se prania e barkave në ujë mund të nënkuptojë se ekuipazhi ishte përpjekur t’i ulte ato, por pranoi se nuk dihet nëse detarët kishin mundur të hipnin.
Ky mbetet vetëm një interpretim i pronarit. Nuk është konfirmuar zyrtarisht se ekuipazhi kishte arritur të braktiste anijen.
Kush janë 10 detarët e zhdukur
Autoritetet dhe agjencitë turke publikuan identitetet dhe funksionet e 10 personave që ndodheshin në “Tuğberk İmamoğlu”:
- Yaşar Kayhan – kapiten; Rahmi Temel – oficer i parë; Atakan Alagöz – kapiten/oficer i tretë; Aydın Demirci – kryemekanik; Gencer Aydın – mekanik i dytë; Eyüp Enes Cesur – vajosës i repartit të makinerisë; Nidai Duman – kryemarinar i kuvertës; Nacican Keskin – marinar i kualifikuar; Onuralp Demir – marinar; Abdülbaki Mirzaoğlu – kuzhinier.
Të gjithë janë shtetas turq.
Deri në informacionet e fundit të verifikuara nuk ishte vendosur kontakt me asnjërin prej tyre.
Operacion masiv nga deti dhe ajri
Kërkimet u zgjeruan gradualisht gjatë ditës, ndaj numri i mjeteve të raportuara ndryshoi nga një përditësim në tjetrin.
Në një fazë, Drejtoria e Përgjithshme e Çështjeve Detare raportoi 14 mjete detare kërkim-shpëtimi, një helikopter dhe pjesëmarrjen e vetë “ALSU”-s në operacion.
Në një përditësim tjetër, Prefektura e Stambollit raportoi dy helikopterë dhe 12 mjete detare: nëntë mjete të Komandës së Rojës Bregdetare për Marmaranë dhe Ngushticat dhe tre mjete të Drejtorisë së Përgjithshme të Sigurisë Bregdetare.
Këto shifra nuk duhet domosdoshmërisht të mblidhen, sepse u referohen fazave dhe raportimeve të ndryshme të operacionit.
Ministria turke e Mbrojtjes njoftoi gjithashtu se, duke nisur nga ora 08:40, Forcat Detare morën urdhër të mbështesnin kërkimet. Në zonë u dërgua një dron ushtarak, ndërsa drejt vendit të aksidentit u nisën fregata TCG Salihreis, anija e shpëtimit dhe rimorkimit TCG Akın, anija zbarkuese TCG Osmangazi dhe anija e shpejtë luftarake TCG Karayel.
Droni ushtarak arriti në zonë dhe nisi kërkimet nga ajri.
Thellësia e detit në vendin e aksidentit është vlerësuar në rreth 800–900 metra.
Në Silivri, Drejtoria Provinciale e Menaxhimit të Fatkeqësive krijoi një shtab krize nën koordinimin e nënprefekturës. Familjarëve të ekuipazhit filloi t’u ofrohej mbështetje shëndetësore, ushqim, strehim dhe ndihmë psikosociale.
Në operacion u aktivizuan edhe mjete detare nga porti i Marmaraereğlisit.
Çfarë ndodhi me “ALSU”-n?
“ALSU” nuk pësoi, sipas konstatimeve fillestare zyrtare, dëmtime të dukshme serioze.
Anija mori pjesë në kërkimet pas përplasjes dhe më vonë u ankorua pranë Silivrit. Pamjet ajrore të publikuara gjatë ditës treguan anijen në zonë dhe ekuipazhin e saj në bord.
Deklaratat e anëtarëve të ekuipazhit dhe të kapitenit janë pjesë e materialit hetimor.
Cisterna është ndërtuar në vitin 2022 dhe është shumë më e re se “Tuğberk İmamoğlu”.
Kundërthënia për ngarkesën e “ALSU”-s: 2.999 tonë vaj motori apo anije bosh?
Një prej kundërthënieve më të qarta në raportimet e para lidhet me ngarkesën e “ALSU”-s.
Në raportimet e hershme dhe në një version të deklaratës që iu atribuua Drejtorisë së Përgjithshme të Çështjeve Detare, u tha se “ALSU” transportonte 2.999 tonë vaj motori.
Edhe disa media turke e raportuan aksidentin duke e përshkruar anijen si “cisterna me vaj motori”.
Por në përditësimet zyrtare të mëvonshme, si Prefektura e Stambollit ashtu edhe drejtori i Përgjithshëm i Çështjeve Detare, Ünal Baylan, thanë shprehimisht se “ALSU” ishte bosh.
Anadolu Ajansı publikoi gjithashtu versionin e mëvonshëm të njoftimit zyrtar ku “ALSU” përshkruhet si “cisternë bosh”.
Për këtë arsye, në një version përfundimtar të lajmit duhet përdorur informacioni më i fundit zyrtar: “ALSU” po udhëtonte bosh. Raportimi i hershëm për 2.999 tonë vaj motori duhet të trajtohet si informacion fillestar që u kundërshtua ose u korrigjua nga deklaratat e mëvonshme.
Pronari Tahsin Doğruyol: “Anija tjetër ishte në rrugën ku nuk duhej të ishte”
Tahsin Doğruyol, i paraqitur në raportimet mediatike si pronari i “Tuğberk İmamoğlu”, pretendoi se anija e tij po lundronte në korridorin e duhur të trafikut, ndërsa “ALSU” ndodhej në një trajektore ku nuk duhej të ishte.
Sipas tij, kapiteni i “Tuğberk İmamoğlu” e kishte kontaktuar “ALSU”-n dy herë përpara përplasjes.
Ai kritikoi gjithashtu kohën e kaluar nga përplasja deri te raportimi verbal i “ALSU”-s te shërbimet e trafikut detar.
Megjithatë, pretendimi i Doğruyol se “askush nuk ishte njoftuar për më shumë se 30 minuta” nuk përputhet plotësisht me kronologjinë zyrtare.
Nëse merret ora 03:15 si moment i përplasjes, sinjali automatik EPIRB u mor në orën 03:26, pra 11 minuta më vonë. Raportimi verbal i kapitenit të “ALSU”-s te Qendra e Trafikut Detar u bë në orën 03:41, pra rreth 26 minuta pas kohës së raportuar të përplasjes.
Doğruyol, në deklarata të tjera, e ka vendosur aksidentin rreth orës 03:10 dhe ka përmendur orën 03:41–03:42 për raportimin, duke arritur kështu në një diferencë prej rreth 31–32 minutash.
Ora e saktë e përplasjes është pikërisht një nga faktet që duhet të përcaktojë hetimi.
İmamoğlu Denizcilik fajëson lëvizjet e “ALSU”-s – por ky është versioni i kompanisë
İmamoğlu Denizcilik publikoi një deklaratë të posaçme duke thënë se, sipas të dhënave të saj të para, “Tuğberk İmamoğlu” po lundronte brenda korridorit të caktuar në Skemën e Ndarjes së Trafikut në Marmara dhe po respektonte rregullat ndërkombëtare të navigimit dhe parandalimit të përplasjeve.
Kompania tha gjithashtu se anija nuk kishte ndonjë defekt teknik që mund ta kishte shkaktuar aksidentin, se kontrollet vjetore të klasifikimit ishin kryer dhe se certifikatat e klasifikimit dhe ato ligjore ishin të vlefshme.
Sipas saj, kapiteni kishte kontaktuar “ALSU”-n me radio dhe e kishte paralajmëruar se po hynte në hapësirën e lundrimit të “Tuğberk İmamoğlu”.
Kompania pretendoi se, sipas vlerësimit të saj fillestar, përplasja ndodhi si rezultat i lëvizjeve të navigimit të “ALSU”-s.
Kjo është një deklaratë e njërës palë të përfshirë dhe nuk është konfirmuar ende nga hetimi teknik ose penal.
Drejtori i Përgjithshëm i Çështjeve Detare, Ünal Baylan, ishte i kujdesshëm në këtë pikë: ai konfirmoi komunikimin mes kapitenëve, por tha se regjistrimet e plota, deklaratat dhe të dhënat e tjera duhet të analizohen para se të nxirret përfundimi përfundimtar.
Një tjetër paqartësi: cili është juridikisht pronari/armatóri i anijes?
Edhe rreth pronësisë së “Tuğberk İmamoğlu” ka një dallim mes burimeve.
İmamoğlu Denizcilik, në komunikatën publike, e përshkroi M/V “Tuğberk İmamoğlu” si anije të kompanisë së saj dhe Tahsin Doğruyol u paraqit në disa media si pronari i saj.
Megjithatë, regjistri publik i İMEAK Deniz Ticaret Odası e liston si armatór të “Tuğberk İmamoğlu” kompaninë Zeybe Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi.
Materialet e shqyrtuara nuk japin një shpjegim të plotë juridik për marrëdhënien mes Zeybe Denizcilik dhe İmamoğlu Denizcilik. Për këtë arsye, formulimi më i sigurt është të thuhet se İmamoğlu Denizcilik ka dalë publikisht në emër të anijes, ndërsa regjistri i İMEAK e liston Zeybe Denizcilik si armatór.
Prokuroria nis hetim të gjerë
Prokuroria Publike e Silivrit hapi menjëherë hetim për aksidentin.
Për procedurën janë caktuar një zëvendëskryeprokuror dhe dy prokurorë.
Prokuroria urdhëroi ruajtjen dhe mbledhjen urgjente të të gjitha provave të mundshme: regjistrimet e lundrimit të dy anijeve, të dhënat e radarëve, komunikimet me radio, dokumentet, pamjet, të dhënat elektronike dhe materialet e tjera që mund të ndihmojnë në rindërtimin e aksidentit.
Do të kryhen gjithashtu ekspertiza të specializuara për të përcaktuar mënyrën se si ndodhi përplasja, shkaqet e saj dhe nëse ka persona me përgjegjësi.
Ministri i Drejtësisë, Akın Gürlek, deklaroi se hetimi do të zhvillohet në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe se synimi është të përcaktohet e vërteta materiale në të gjitha aspektet.
Çfarë është konfirmuar dhe çfarë mbetet e hapur
Në këtë fazë është konfirmuar se dy anije me flamur turk u përplasën në korridorin e trafikut të Marmarasë; “Tuğberk İmamoğlu” po transportonte 4.199 tonë bobina çeliku nga İskenderuni drejt Karadeniz Ereğlit; në bord ndodheshin 10 shtetas turq; sinjali EPIRB u mor në orën 03:26; “ALSU” raportoi përplasjen në orën 03:41 dhe e vendosi atë rreth orës 03:15; “Tuğberk İmamoğlu” është konsideruar nga autoritetet si e fundosur; mjetet e saj të shpëtimit u gjetën bosh; dhe kërkimet vazhdojnë nga ajri dhe deti.
Është konfirmuar gjithashtu se kapitenët kishin komunikuar para goditjes dhe se në regjistrimin e publikuar dëgjohet kërkesa ndaj “ALSU”-s për t’u kthyer në babord.
Nuk është përcaktuar ende se cila anije kishte përgjegjësinë për shmangien e përplasjes, nëse ndonjëra ishte jashtë korridorit të duhur, nëse manovrat e “ALSU”-s shkaktuan aksidentin, pse “Tuğberk İmamoğlu” u fundos kaq shpejt dhe nëse ekuipazhi arriti të largohej nga anija.
Po ashtu, ora e saktë e goditjes – rreth 03:00, 03:10 apo 03:15 – duhet të përcaktohet nga rindërtimi teknik.
Gjendja e fundit
Në përditësimet e fundit të verifikuara të 2 shtatorit, operacioni i kërkim-shpëtimit vazhdonte pa ndërprerje nga ajri dhe deti. Asnjë nga 10 detarët e “Tuğberk İmamoğlu” nuk ishte gjetur.
“ALSU” ishte ankoruar në ujërat pranë Silivrit, ndërsa provat teknike, regjistrimet e komunikimeve dhe deklaratat e ekuipazhit po mblidheshin për hetim.
Përgjegjësia për aksidentin mbetet e papërcaktuar. Versioni i İmamoğlu Denizcilik dhe i Tahsin Doğruyol është se “Tuğberk İmamoğlu” po lundronte në korridorin e vet dhe se “ALSU” ishte paralajmëruar. Autoritetet, megjithatë, nuk kanë miratuar deri tani këtë version si përfundim zyrtar dhe kanë bërë të qartë se shkaku do të përcaktohet vetëm pas analizimit të plotë të radarëve, komunikimeve, të dhënave të navigimit dhe ekspertizave./TN
