Në marrëveshjen me Fondin për Republikën Digjitale për trajnimin në inteligjencë artificiale të profesionistëve të industrive krijuese përfshihet edhe sektori i botimeve dhe medias. Pikërisht ky sektor, edhe për shkak të Google dhe AI Overviews, ka parë rënie të trafikut në internet. Përgjegjësi për Çështjet Institucionale për Italinë, Diego Ciulli: “Ka hapësirë si për informacionin faktik, ashtu edhe për analizat e thelluara”
VENECIA. Të trajnohen për përdorimin e inteligjencës artificiale ata që tashmë punojnë në industritë krijuese, pa pritur që në tregun e punës të hyjë një brez i ri profesionistësh. Ky është objektivi i programit të shpallur nga Google, përmes Google.org, së bashku me Fondin për Republikën Digjitale, i cili synon të përfshijë deri në 2.500 punonjës. Në Venecia, ku u prezantua marrëveshja, natyrisht u fol për kinemanë. Por në program ka hapësirë edhe për muzikën dhe sektorin e botimeve. Përfshirja e sektorit të informacionit në programin e ri, shpjegon Diego Ciulli, përgjegjës për Çështjet Institucionale në Google Italia, “është diktuar nga dy arsye. E para është se mendojmë se sektori i botimeve bën plotësisht pjesë në industritë kulturore dhe krijuese. E dyta është se bëhet fjalë për një nga sektorët që mund të përfitojnë më shumë nga transformimi që sjell inteligjenca artificiale dhe në të cilin besojmë se Google mund të japë një kontribut”.
Përcaktimi konkret i programeve të trajnimit do t’i takojë komitetit strategjik të projektit, i cili do të ketë autonomi në zgjedhje, por ideja e Google është që një pjesë e trajnimit të jetë e përbashkët për profesionet e ndryshme, ndërsa një pjesë tjetër të ndërtohet sipas nevojave të sektorëve të veçantë. “Ka aftësi që janë të dobishme për të gjithë. Për shembull, gjenerimi i videove me inteligjencë artificiale mund të shërbejë si në kinema, ashtu edhe për realizimin e një videolajmi. Por ka edhe përmbajtje specifike për sektorin e botimeve që do të donim të ishin pjesë e programit, si identifikimi i lajmeve të rreme dhe i përmbajtjeve të gjeneruara nga inteligjenca artificiale, apo përdorimi i asistentëve të inteligjencës artificiale për të verifikuar një lajm ose për të analizuar informacionet”.
Një histori e gjatë
Për Google kjo nuk është ndërhyrja e parë në këtë sektor. Digital News Initiative kishte shënuar tashmë, vite më parë, fillimin e një bashkëpunimi me botuesit evropianë. Ciulli e konsideron projektin e ri edhe si një evolucion të atij rrugëtimi, por jo vetëm. “Është gjithashtu një kërkesë specifike që ka ardhur nga tryeza e dialogut që Autoriteti për Garancitë në Komunikime ka krijuar mes platformave dhe botës së botimeve, në mbështetje të pluralizmit të informacionit”.
Çështja, sipas vizionit të Google, është të ruhet roli i informacionit profesional edhe ndërsa inteligjenca artificiale ndryshon mënyrën se si njerëzit i qasen lajmeve. “Jemi të bindur se inteligjenca artificiale mund ta përmirësojë pluralizmin e informacionit. Njerëzit vazhdojnë ta përdorin motorin e kërkimit edhe për të kërkuar informacione dhe për të arritur te faqet e botuesve. Për këtë arsye është thelbësore të sigurohemi që informacioni cilësor të mbetet brenda këtij ekosistemi dhe që gazetarët të vazhdojnë ta prodhojnë atë”. Pikërisht kjo është, sipas Ciulli-t, veçantia e sektorit të botimeve në krahasim me sektorët e tjerë të përfshirë në program: “Nuk bëhet fjalë vetëm për mbështetjen e tranzicionit të një industrie, por edhe për një angazhim për të garantuar praninë dhe përhapjen e opinioneve të ndryshme”.
Por këtu shfaqet një nga kontradiktat më të dukshme në marrëdhënien mes Google dhe informacionit. E njëjta kompani që financon programe për botuesit po integron në rezultatet e kërkimit AI Overviews, përmbledhje të gjeneruara nga inteligjenca artificiale që mund t’ia japin informacionin drejtpërdrejt përdoruesit, pa qenë e nevojshme të vizitojë një faqe interneti.
Google jep, Google merr
“Jemi të vetëdijshëm për këtë kontradiktë të dukshme”, thotë Ciulli, i cili bën dallimin mes informacionit faktik dhe analizës. “AI Overviews është projektuar për t’u shfaqur kur përdoruesit kërkojnë diçka faktike. Nëse pyetet sa cisterna nafte kanë fundosur Shtetet e Bashkuara në Hormuz, AI Overviews mund të përgjigjet me një numër. Nëse, përkundrazi, kërkohet një analizë gjeopolitike se përse Trump e ka dhënë atë urdhër, AI Overviews nuk përgjigjet në të njëjtën mënyrë dhe e drejton përdoruesin te një përmbajtje editoriale”. Një dallim që tregon edhe se ku mund të zhvendoset vlera e punës gazetareske. “Besoj se e ardhmja e gazetarisë qëndron shumë më tepër te analiza sesa te numri i cisternave, te kronika e ndeshjes më shumë sesa te rezultati i thjeshtë”.
Megjithatë, sipas tij, ndryshimi nuk buron vetëm nga vendimet e Google. “AI Overviews nuk lindi nga hiçi: njerëzit filluan t’ua kërkojnë lajmet chatbot-ëve”. Përgjigjja e kompanisë është përpjekja për ta integruar këtë mënyrë të re të aksesit në informacion brenda një sistemi që vazhdon t’i drejtojë përdoruesit te burimet origjinale. “Dallimi është se AI Mode dhe AI Overviews janë projektuar për t’i çuar përdoruesit edhe në faqet e botuesve. AI Overviews nuk përpiqet të gjenerojë vetë një analizë gjeopolitike, por i drejton përdoruesit te faqet e lajmeve, dhe po ndërtojmë ndërfaqe që ta bëjnë më të lehtë këtë kalim”.
Mbetet çështja themelore: sa trafik do të mbërrijë realisht te botuesit kur një pjesë e përgjigjes jepet tashmë nga motori i kërkimit? Për këtë, Ciulli shmang përfundimet përfundimtare. “Pa e thjeshtuar tepër, çështja ekziston. Në një botë që po shkon drejt ndërfaqeve bashkëbiseduese, njerëzit duan të dinë diçka përpara se të klikojnë mbi një lidhje. Ne vëmë bast mbi faktin se dhënia e pjesës faktike dhe më pas ofrimi i një lidhjeje për t’u thelluar mund të përfaqësojë një kompromis të pranueshëm për të gjithë. Është ende shumë herët për të ditur nëse do të kemi të drejtë”.
Të riniset nga inteligjenca artificiale
Programi i shpallur në Venecia ndërkohë përpiqet të trajtojë edhe një efekt tjetër të të njëjtit transformim: shpejtësinë me të cilën inteligjenca artificiale po ndryshon profesionet që tashmë ekzistojnë. Përditësimi i aftësive profesionale dhe rikualifikimi profesional janë në fakt dy temat qendrore: “Kjo nismë nuk u drejtohet studentëve të kinemasë apo gazetarisë, por atyre që tashmë punojnë në industritë krijuese dhe duhet të mësojnë diçka më shumë”. Trajnimi i brezave të rinj, vëren Ciulli, duhet të mbetet para së gjithash detyrë e institucioneve që tashmë merren me këtë, por “transformimi në këtë sektor është aq i shpejtë sa nuk mjafton të trajnojmë ata që do të hyjnë në tregun e punës në vitet e ardhshme: duhet të përditësojmë me shpejtësi edhe aftësitë e atyre që tashmë punojnë”. Universitetet dhe shkollat e gazetarisë, të vetme, vështirë se mund ta ndjekin këtë ritëm. “Institucionet tradicionale, universitetet dhe shkollat e gazetarisë në mënyrë të pashmangshme nuk mund t’i përgjigjen të vetme kësaj shpejtësie. Një program si ky mund të ndërhyjë pikërisht aty”.
Google, kujton Ciulli, deri tani ka zgjedhur të ecë sipas sektorëve. “Në vitet e para të punës me inteligjencën artificiale jemi përqendruar shumë te Made in Italy, industria prodhuese, bujqësia dhe sektorë të tjerë prodhues. Sot synojmë industritë kulturore dhe krijuese me një program specifik”. Dhe, duke iu përgjigjur një propozimi të Massimo Osanna-s, drejtues i Departamentit për Veprimtaritë Kulturore (DIAC) të Ministrisë së Kulturës, i pranishëm gjithashtu në Venecia, shton: “Në këtë moment nuk kemi një program të dedikuar për administratën publike, por do ta bëjmë”./La Stampa
