Një koment nga Kira Kramer
OpenAI zbuloi me modelin e saj të inteligjencës artificiale një dobësi sigurie që kishte ekzistuar prej vitesh në PHP dhe informoi në mënyrë të përzgjedhur zhvilluesit dhe qeveritë. Por ky vullnet i mirë mund të ndryshojë, siç tregon shembulli i Elon Musk.
Për 14 vjet, në PHP, gjuhën e programimit që përdoret në rreth 70 për qind të të gjitha faqeve të internetit në botë, kishte ekzistuar një boshllëk sigurie. Se sa drejtpërdrejt e prekte ai infrastrukturën tonë kritike, u bë e qartë të mërkurën, kur në mbarë botën u nxorën jashtë funksionit, si masë parandaluese, faqe dhe shërbime interneti. Mes tyre ishin sistemi shtetëror i identifikimit elektronik në Holandë, faqja e internetit e portit më të madh të Evropës, faqet e spitaleve në Gjermani dhe Holandë, si dhe portali i policisë së Berlinit për denoncimet në internet. Më parë, informacioni për dobësinë kishte rrjedhur në publik përmes një forumi programuesish, ende pa arritur zhvilluesit e PHP-së të publikonin përditësimin e sigurisë që do ta eliminonte atë.
Dobësia ishte identifikuar që në vitin 2024, gjatë një kontrolli. Megjithatë, meqenëse zhvilluesit nuk kishin arritur të gjenin një mënyrë për ta shfrytëzuar atë për të kryer sulme dhe çdo korrigjim i ri mund të shkaktojë probleme të tjera, boshllëku mbeti i hapur. Situata ndryshoi në korrik të këtij viti, kur një kompani e sigurisë kibernetike, e paguar nga OpenAI, si dhe vetë OpenAI, përdorën modelin e saj më të fundit ChatGPT për të analizuar kodin. Të dyja palët, në mënyrë të pavarur nga njëra-tjetra, zbuluan një mënyrë për ta shfrytëzuar dobësinë. Kompanisë së sigurisë iu deshën vetëm pak ditë. Kështu, OpenAI zotëronte një informacion sa të rrezikshëm, aq edhe të vlefshëm, që potencialisht i jepte mundësinë të merrte kontrollin e një pjese të madhe të faqeve të internetit në botë, të ndërtuara me PHP.
Siguria e shteteve të tëra varet nga vullneti i mirë
Megjithatë, OpenAI nuk e kishte zbuluar dobësinë me qëllimin për të kryer një sulm. Përkundrazi, ky zbulim mund të shihet si një tjetër demonstrim i fuqisë së modelit të saj nga ana e kompanisë që e ka zhvilluar. Sipas deklarimeve të vetë kompanisë, synimet e saj ishin pozitive: më 11 gusht ajo njoftoi zhvilluesit e PHP-së, koordinoi procesin e korrigjimit të dobësisë dhe informoi qeveritë, përkatësisht qeverinë amerikane dhe, siç thuhet në mënyrë të paqartë, «partnerët ndërkombëtarë». Se kush u informua për rrezikun dhe në cilin moment, duket se u vendos nga OpenAI, në bashkëpunim me programuesit që përgatitën përditësimin e sigurisë për PHP-në. Shtëpia e Bardhë pretendon se ishte njoftuar për herë të parë më 16 tetor. Mbetet e paqartë se kur është informuar Gjermania.
Ndërsa praktika e hakerëve etikë, të cilët zbulojnë dobësi sigurie dhe informojnë qeveritë, nuk është aspak e re, mjeti që ata kanë në dispozicion është i ri. Modelet më të fuqishme të inteligjencës artificiale janë tashmë në gjendje të kryejnë detyra që njerëzit nuk arrijnë më t’i realizojnë. Megjithatë, këto modele jashtëzakonisht të fuqishme, për fat të mirë, siç ndoshta duhet thënë, përgjithësisht nuk janë të disponueshme për publikun e gjerë. Përkundrazi, siç tregon shembulli i Claude Mythos Preview, ato fillimisht u nënshtrohen kufizimeve dhe përshtatjeve të njëpasnjëshme, derisa të mund të garantohet në një masë të konsiderueshme se përdoruesit individualë nuk mund t’i shfrytëzojnë më për të depërtuar në sistemet e infrastrukturës kritike.
Pasojat e kësaj varësie po i nxjerr në pah pikërisht dobësia e sigurisë në PHP. Siguria e shteteve, qeverive dhe institucioneve të tëra varet nga vullneti i mirë i gjigantëve amerikanë të teknologjisë për t’i vënë modelet e tyre më të fuqishme, ose të paktën informacionet që sigurojnë përmes tyre, në dispozicion të institucioneve përkatëse në kohën e duhur.
Musk ndërhyri në rrjedhën e luftës përmes Starlink
Se sa shpejt mund të ndryshojë një vullnet i tillë i mirë, e tregoi së fundmi Elon Musk me veprimet e tij ndaj Ukrainës. Më shumë se dhjetë vjet më parë, kompania e tij SpaceX njoftoi krijimin e rrjetit satelitor Starlink, me synimin për t’i siguruar botës internet të shpejtë dhe të përballueshëm. Kur Rusia pushtoi Ukrainën në vitin 2022, Musk e aktivizoi shërbimin Starlink në këtë vend brenda pak ditësh. Në mars 2025, ai siguroi se Starlink nuk do t’i çaktivizonte kurrë terminalet e veta. E megjithatë, në mesin e tetorit, kompania kufizoi pikërisht versionin ushtarak të shërbimit që përdor ushtria ukrainase. Si pasojë, dronët e shpejtë sulmues dhe përgjues të Ukrainës humbën papritur lidhjen e komunikimit. Kjo përbënte një ndërhyrje të konsiderueshme në zhvillimin e operacioneve luftarake në terren.
Më parë, Uashingtoni i kishte bërë presion Kievit që të ndalonte sulmet ndaj objekteve të industrisë ruse të naftës. Mbetet e diskutueshme nëse Musk e urdhëroi kufizimin me nismën e tij apo nëse këtij veprimi i parapriu një bisedë me presidentin Donald Trump. Për operatorët e dronëve në Ukrainë, kjo nuk përbën ndonjë ndryshim. Një teknologji, e cila fillimisht u paraqit si një premtim për mbarë njerëzimin, shndërrohet në mjet presioni për të imponuar një kërkesë. Në skajin tjetër të këtij mekanizmi qëndron një multimiliarder i vetëm, me interesa private shpesh të vështira për t’u kuptuar, i cili vendos se si do të përdoret teknologjia e tij. Situata nuk ndryshon as në rastin e modeleve të inteligjencës artificiale. Deri më tani, vullneti i mirë ka ekzistuar. Por të mbështetesh te shpresa se ai do të vazhdojë të ekzistojë nuk përbën politikë sigurie. Është thjesht shpresë./FAZ.net
