Gruaja në qendër të skandalit të spiunazhit të Nvidia-s

Alice Huang, për të cilën shërbimet amerikane të inteligjencës kanë arritur në përfundimin se është një agjente e Kinës, doli nga bota e financave të fuqishme të Shangait për të bashkëpunuar me gjigantët e teknologjisë dhe për të siguruar çipa thelbësorë për inteligjencën artificiale.

Nga Paul Mozur, Ana Swanson, Tripp Mickle dhe Michael Forsythe

10 nëntor 2026 | Përditësuar në orën 14:39, sipas kohës së Bregut Lindor të SHBA-së

Paul Mozur raportoi nga Tajvani, Singapori dhe Malajzia. Ana Swanson raportoi nga Uashingtoni, Tripp Mickle nga San Francisko dhe Michael Forsythe nga Nju Jorku.

Në dhjetor të vitit 2023, një drejtuese kineze, e njohur me emrin Alice Huang, u takua me drejtorin ekzekutiv të Nvidia-s, Jensen Huang, dhe një grup të vogël kolegësh në një restorant italian në Singapor.

Në një fotografi nga ky takim, për të cilin nuk ishte raportuar më parë dhe që është konfirmuar nga The New York Times, zonja Huang shihet duke buzëqeshur ndërsa pozon pranë zotit Huang, i cili mbante xhaketën e tij karakteristike prej lëkure të zezë. Në dorë ai mbante një gotë verë të kuqe.

Për zonjën Huang kishte arsye për të festuar. E mbështetur nga investitorë të pasur në Shangai, ajo sapo kishte ristrukturuar një kompani që së shpejti do të blinte çipa të Nvidia-s për inteligjencën artificiale me vlerë miliarda dollarë. Qeveria amerikane ua kishte ndaluar kompanive kineze blerjen e këtyre çipave të avancuar, por zonja Huang e kishte anashkaluar këtë ndalim duke krijuar një kompani, Megaspeed, përmes një shoqërie guaskë në Singapor.

Marrëdhënia e saj e ngushtë me drejtuesin e Nvidia-s dukej se ia kishte lehtësuar gjithashtu rrugën. Katër ditë pas ndryshimit të pronësisë, Megaspeed u emërua partnere e Nvidia-s për shërbimet cloud, duke fituar kështu qasje në komponentët shumë të kërkuar.

Marrëdhënia e tyre tani ndodhet në qendër të konkurrencës gjeopolitike globale ndërmjet Kinës dhe qeverisë amerikane për dominimin e inteligjencës artificiale. Ajo gjithashtu ka tronditur dhe tërhequr vëmendjen e industrisë së teknologjisë në të dyja anët e Paqësorit, duke nxjerrë në sipërfaqe hollësi shpesh të padukshme të garës së ashpër teknologjike, si metodat e spiunazhit dhe dobësitë njerëzore të figurave që përcaktojnë drejtimin e industrisë së IA-së, si zoti Huang.

Takimi në Singapor ishte një tregues se marrëdhënia e zonjës Huang me zotin Huang kishte filluar më herët sesa dihej më parë. Ai dëshmon gjithashtu për lidhjet e ngushta shoqërore dhe të biznesit që ishin krijuar gjatë viteve të bashkëpunimit teknologjik ndërmjet Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe për mënyrën se si ato kanë vazhduar të ekzistojnë, pavarësisht ndarjes së ftohtë gjeopolitike të dekadës së fundit.

The New York Times ishte media e parë që raportoi vitin e kaluar për marrëdhëniet e biznesit të zotit Huang me Megaspeed dhe zonjën Huang. Muajin e kaluar, gazeta raportoi se zyrtarët amerikanë kishin arritur në përfundimin se ajo ishte një agjente e inteligjencës kineze, e cila kishte krijuar një marrëdhënie të ngushtë me drejtuesin e Nvidia-s, dhe se presidenti Donald Trump nuk kishte ndërmarrë asnjë veprim pasi ishte informuar për situatën vitin e kaluar. Javën e kaluar, gazeta raportoi se zonja Huang ishte rekrutuar për të spiunuar nga Ministria e Sigurisë së Shtetit e Kinës. Të dielën, zoti Huang, 63 vjeç, pranoi se kishte pasur një lidhje jashtëmartesore me të, ndërsa Nvidia njoftoi se po zhvillonte një hetim të brendshëm.

Shumë hollësi të marrëdhënies ndërmjet zotit Huang dhe zonjës Huang, përfshirë kohën kur janë njohur dhe momentin kur ajo mund të jetë rekrutuar nga inteligjenca kineze, mbeten të panjohura. Megjithatë, puna e zonjës Huang me Megaspeed e vendosi atë në qendër të një përpjekjeje të gjerë për të grumbulluar çipa të inteligjencës artificiale në të gjithë Azinë Juglindore dhe për t’u siguruar kompanive kineze qasje në këtë teknologji.

Fotografitë nga rrjetet sociale të zonjës Huang, të cilat janë verifikuar nga The Times, tregojnë se ajo dhe zoti Huang janë takuar në vende të ndryshme të botës gjatë tre viteve të fundit, përfshirë Shangain, selinë e Nvidia-s në Silicon Valley, një kompleks golfi në jug të San Jose-s në Kaliforni dhe Tajvanin.

Pas takimit të vitit 2023 në Singapor, zonja Huang, emri kinez i së cilës është Huang Le, shfrytëzoi përvojën dhe lidhjet e saj në botën financiare të Shangait për të depërtuar në rrethet e teknologjisë. Ajo e shndërroi Megaspeed në një kompani që tërhiqte teknologjinë e Nvidia-s, duke bashkëpunuar me një partner biznesi prej shumë vitesh, i cili shpesh prezantohej si bashkëshorti i saj.

Suksesi tërhoqi vëmendjen e autoriteteve. Deri në vitin 2024, Shtetet e Bashkuara kishin dërguar një zyrtar të Departamentit të Tregtisë për të kontrolluar kompaninë e zonjës Huang. Ajo u mbikëqyr nga qeveria e Tajvanit gjatë vizitave në ishull, përfshirë rastet kur shfaqej publikisht me zotin Huang. Gjatë një pjese të vitit 2025, asaj nuk iu lejua të largohej nga Singapori për shkak të një hetimi.

Pas Megaspeed qëndronte një rrjet investitorësh të pasur të teknologjisë në Kinë, me lidhje me qendrat vendase të të dhënave, qeverinë dhe industrinë e mbrojtjes. Ndërmjet viteve 2024 dhe 2026, kompania bleu teknologji të avancuar të Nvidia-s për inteligjencën artificiale me vlerë miliarda dollarë, duke e afruar edhe më shumë zonjën Huang me rrethin e zotit Huang.

Hollësitë për zonjën Huang, shumë prej të cilave nuk janë raportuar më parë, bazohen në analizën e The Times të dokumenteve të kompanive që mbulojnë një periudhë 15-vjeçare, si dhe në intervista me më shumë se gjashtë persona dhe zyrtarë qeveritarë që kanë njohuri për të dhe biznesin e saj.

Zonja Huang nuk iu përgjigj kërkesës për koment. Nvidia dhe Megaspeed refuzuan të komentojnë. Kina i ka mohuar pretendimet për spiunazh.

Një jetë në botën e financave

Për shumë vite, jeta e zonjës Huang ishte e lidhur ngushtë me botën e financave të fuqishme të Shangait. Sipas personave që e kanë takuar, ajo shoqërohej me lehtësi si me drejtues teknologjie nga Kina, ashtu edhe me ata nga Shtetet e Bashkuara.

Në Kinë, zonja Huang është e lidhur ngushtë me një partner biznesi të quajtur Kang Wei. Zoti Kang, një menaxher fondesh 51-vjeçar, u është prezantuar investitorëve kinezë dhe punonjësve të Megaspeed si bashkëshorti i zonjës Huang, sipas personave që kanë njohuri për këtë çështje. The Times nuk arriti të verifikojë nëse të dy janë të martuar.

Zoti Kang u bë i njohur që në moshë të re, duke fituar reputacionin e një strategu të zgjuar të tregut të aksioneve gjatë viteve 2000. Mediat financiare kineze e trajtonin si një lloj talenti të jashtëzakonshëm në moshë të re. Deri në vitet 2010, ai ishte orientuar drejt investimeve në kapital privat, përfshirë investimet në kompani të lojërave në internet.

Autoriteti rregullator i tregut të letrave me vlerë në Kinë e ka gjobitur zotin Kang të paktën dy herë për mosdeklarimin e pjesëmarrjeve të tij në kompani të listuara në bursë. Ai është përfshirë gjithashtu në përplasje me investitorë të tjerë për kontrollin e kompanive, sipas dokumenteve rregullatore. Sipas njërit prej personave të intervistuar, zoti Kang është mburrur me lidhjet e zonjës Huang me zotin Huang të Nvidia-s dhe i ka shfrytëzuar këto marrëdhënie për të mbledhur fonde për bizneset e tyre.

Zoti Kang nuk iu përgjigj kërkesës për koment.

Karriera e zonjës Huang pasqyronte përqendrimin e zotit Kang në fushën financiare. Sipas jetëshkrimit të saj profesional në internet, ajo kishte punuar katër vjet si gazetare televizive, përpara se të punësohej në bankën private të HSBC-së dhe në CITIC Securities, një bankë investimesh kineze e mbështetur nga shteti.

Herë pas here, ajo shfaqej së bashku me zotin Kang. Në një fotografi të gushtit 2023, të dy shihen gjatë një vizite në një kompani të teknologjisë automobilistike, të mbështetur nga shteti, në qytetin lindor të Nanjingut.

Dokumentet më të hershme të kompanive ku shfaqet emri i zonjës Huang lidhen me një kompani të vogël të përshkruar si «klub sporti dhe argëtimi», e regjistruar në vitin 2010 brenda Beihu No. 9, një klub privat golfi në Pekin që tërhiqte zyrtarë dhe kishte sauna tematike, banja me avull dhe një bufe me foie gras, gaforre kineze me qime dhe akullore Häagen-Dazs.

Gjatë viteve pasuese, zonja Huang i zgjeroi aktivitetet, duke investuar në një prodhues kinez të pajisjeve mjekësore, i cili më vonë do t’i listonte aksionet në bursën e Hong Kongut. Sipas dokumenteve të kompanisë, ajo e kishte siguruar pjesëmarrjen e saj përmes një kompanie të regjistruar jashtë vendit.

Deri në vitin 2020, zonja Huang dhe zoti Kang ishin bërë të njohur në disa rrethe investitorësh të Shangait. Ata drejtonin një rrjet të ndërlidhur kompanish për të realizuar marrje në kontroll të ndërmarrjeve dhe për të investuar në kompani të ndryshme. Atë pranverë, rrjeti i tyre siguroi një projekt të rëndësishëm, duke ndihmuar në ndërtimin dhe funksionimin e një qendre kompjuterike të inteligjencës artificiale në Shangai për gjigantin e internetit Tencent.

Kjo krijoi kushtet për përpjekjen e radhës të zonjës Huang: zgjerimin jashtë vendit për të siguruar çipa strategjikë.

Ndërtimi i Megaspeed

Në fund të vitit 2022, qeveria amerikane filloi të vendoste kufizime për shitjen e çipave të avancuar të inteligjencës artificiale në Kinë. Shtetet e Bashkuara kishin frikë se këta komponentë mund t’i siguronin Pekinit përparësi ekonomike dhe ushtarake.

Për të pasur ndonjë mundësi për t’i siguruar çipat, një kompani duhej të ishte e regjistruar jashtë Kinës dhe të mos kishte lidhje të dukshme pronësie që çonin drejt këtij vendi.

Në vitin 2023, zonja Huang përdori një kompani të regjistruar në Ishujt e Virgjër Britanikë për të blerë një filial në Singapor të një kompanie lojërash në internet, të lidhur me rrjetin e saj në Shangai, të quajtur 7Road. Kompania u riemërtua Megaspeed. Ajo do të bëhej ndërmarrja e saj e parë e rëndësishme në sektorin e çipave.

Më vonë, po atë vit, Megaspeed iu transferua një shoqërie guaskë në Singapor, sipas dokumenteve të regjistrimit të kompanive në këtë vend. Pas transferimit, zonja Huang vazhdoi të kontrollonte veprimtarinë e përditshme të Megaspeed, sipas personave që e njihnin kompaninë.

Deri në qershor 2024, zonja Huang ishte afruar aq shumë me zotin Huang, saqë mburrej për qasjen e saj tek ai gjatë një aktiviteti teknologjik në Taipei. Pak pas mesnatës, ndërsa shoqërohej me një grup drejtuesish të teknologjisë, ajo ofroi ta ftonte zotin Huang që t’u bashkohej, kujton Parker Schmitt, i cili ishte i pranishëm.

«Ajo tha: “Vë bast me ju se mund ta sjell Jensenin këtu”, dhe pastaj Jensen u shfaq menjëherë», tha zoti Schmitt, drejtor ekzekutiv i NetThunder, një kompani që ofron softuer për të dhënat. Pak më vonë, zoti Huang mbërriti dhe piu një gotë të vogël uiski me grupin.

Zoti Huang ishte së bashku me dy drejtues të tjerë të Nvidia-s dhe kishte planifikuar të merrte pjesë në festë, tha një person i afërt me kompaninë.

Zoti Schmitt, i cili vazhdoi të mbante kontakte me zonjën Huang, tha se rrjetet e saj sociale ishin të mbushura me fotografi të saj me zotin Huang, përfshirë pamje nga një fushë golfi dhe nga restorante ku pinin verë. Sipas zotit Schmitt, ajo dëshironte të shihej si një drejtuese e talentuar shitjesh dhe «fotografitë me Jensenin janë burim krenarie» në industrinë e teknologjisë.

Biznesi merr hov

Po atë muaj, biznesi ende i ri i zonjës Huang shënoi një varg arritjesh të rëndësishme. Megaspeed filloi të merrte dërgesa të mëdha të çipave më të avancuar të Nvidia-s për inteligjencën artificiale, duke siguruar përfundimisht pajisje me vlerë më shumë se 4 miliardë dollarë.

Kompania siguroi gjithashtu një klient të ri të rëndësishëm: gjigantin kinez të tregtisë elektronike Alibaba. Disa muaj pas shitjes së saj te shoqëria guaskë në Singapor, Megaspeed kishte krijuar një filial në Malajzi, i cili më pas i kishte lënë peng serverët dhe pronësinë e tij intelektuale një filiali të Alibaba-s të quajtur Apex. Sipas një personi që kishte njohuri për biznesin, Alibaba u bë klienti kryesor i Megaspeed.

Nuk kaloi shumë kohë dhe porositë e mëdha të zonjës Huang për çipa të inteligjencës artificiale filluan të tërhiqnin vëmendjen. Në fund të vitit 2024, Departamenti amerikan i Tregtisë dërgoi një zyrtar për të inspektuar një qendër të të dhënave të Megaspeed dhe për të konfirmuar se çipat e dorëzuar nga Nvidia ndodheshin në objekt. Disa pajisje të Nvidia-s ishin ende të paketuara në kuti, gjë që ngriti shqetësime se ato po transportoheshin drejt objektit ose po nxirreshin prej tij dhe nuk ishin instaluar në atë vend.

Po atë vit, autoritetet tajvaneze filluan të monitoronin udhëtimet e zonjës Huang në ishull, me sugjerimin e qeverisë amerikane, tha një person që kishte njohuri për çështjen. Ajo hynte në Tajvan me pasaportë të Hong Kongut dhe kryente udhëtime të tjera përtej paraqitjeve të saj publike me zotin Huang.

Në mars të vitit 2025, zonja Huang udhëtoi drejt Shteteve të Bashkuara dhe vizitoi zotin Huang në zyrat e Nvidia-s, së bashku me drejtues të tjerë, sipas një analize të The Times të fotografive nga takimi. Dy muaj më vonë, ajo u fotografua duke darkuar me të dhe persona të tjerë në Taipei, ku pozoi për një fotografi dhe e puthi në faqe.

Megjithatë, në Singapor po shfaqeshin probleme, pasi zyrtarët po hetonin gjithashtu Megaspeed. Qeveria e Singaporit ia ndaloi zonjës Huang largimin nga vendi dhe e thirri për ta marrë në pyetje gjatë vitit 2025, në kuadër të një hetimi për deklarime të rreme të importeve, sipas një personi që kishte njohuri për hetimin.

Sipas këtij personi, nuk kishte prova të mjaftueshme që të sugjeronin se zonja Huang kishte qenë e përfshirë në deklarimet e rreme dhe hetimet ndaj saj u përfunduan. Autoritetet e Singaporit kanë deklaruar se vazhdojnë hetimet ndaj Megaspeed.

Më pas, zonja Huang fluturoi drejt Shangait, ndërsa një drejtues i ri filloi t’u jepte urdhra punonjësve të Megaspeed, tha një person që kishte njohuri për kompaninë.

Megaspeed, megjithatë, ka vazhduar veprimtarinë. Kompania është pranë përfundimit të fazës së parë të një qendre të të dhënave në Malajzi, për të cilën tashmë janë siguruar çipat e inteligjencës artificiale. Në mungesë të zonjës Huang, një drejtues tjetër i lidhur me rrjetin e saj ka vizituar zyrën në Malajzi për të ndihmuar në sigurimin e lejeve dhe për të garantuar vazhdimin e punimeve, tha një person që kishte njohuri për operacionin.

Ndihmë tjetër ka ardhur nga Kina. Shanghai Shuoyao, një kompani tjetër e rrjetit të zonjës Huang, ka dërguar grupe të mëdha inxhinierësh kinezë për të punuar në projekt, tha ky person.

Në Shangai, zyrtarët vendorë e kanë paraqitur Shuoyao si një model për t’u ndjekur. Një raport i korrikut nga qeveria e distriktit Songjiang nxori në pah fabrikën e re të kompanisë për serverë të inteligjencës artificiale, ku, sipas raportit, më shumë se 100 teknikë mund të riparojnë serverët deri në nivelin e çipave dhe t’i rikonfigurojnë ata.

Në hulumtimin nga Tajvani kontribuuan Pei-Lin Wu dhe Chris Buckley. Në raportim kontribuuan Aric Toler dhe Sanjana Varghese.

/The New York Times