Jensen Huang, drejtori ekzekutiv i kompanisë që prodhon çipa për inteligjencën artificiale, pranoi se kishte pasur një lidhje romantike me një grua, për të cilën shërbimet amerikane të inteligjencës thonë se ishte rekrutuar nga agjencia kryesore kineze e spiunazhit.
Nga Emmy Martin
San Francisko
Jensen Huang, drejtori ekzekutiv i Nvidia-s dhe një nga figurat më me ndikim në zhvillimin e vrullshëm të inteligjencës artificiale, pranoi të dielën se kishte pasur një lidhje romantike me një biznesmene kineze, për të cilën agjencitë amerikane të inteligjencës kishin arritur në përfundimin se spiunonte për Pekinin.
Pranimi i tij erdhi pas një sërë raportimesh të The New York Times, sipas të cilave gruaja, e njohur si Alice Huang, ishte rekrutuar nga agjencia kryesore kineze e spiunazhit. Gazeta kishte raportuar gjithashtu se presidenti Donald Trump dhe zyrtarë të tjerë të lartë amerikanë ishin paralajmëruar për këtë marrëdhënie.
Ja çfarë dihet deri tani.
Çfarë po ndodh me Nvidia-n dhe drejtorin e saj ekzekutiv?
Nvidia njoftoi të dielën se kishte nisur një hetim ndaj Jensen Huang, njërit prej themeluesve të kompanisë, pasi ai kishte informuar bordin drejtues për lidhjen e tij me Alice Huang. (Pavarësisht mbiemrit të njëjtë, ata nuk kanë lidhje familjare.)
“E kam tradhtuar bashkëshorten time”, tha Huang në një mesazh drejtuar kompanisë. “Me veprimet e mia kam lënduar atë dhe fëmijët tanë. Nuk ka asnjë justifikim për atë që kam bërë. Më vjen jashtëzakonisht keq.”
Bordi drejtues i Nvidia-s deklaroi se “nuk ka arsye të besojë se është cenuar siguria kombëtare apo se janë komprometuar sekretet e Nvidia-s”.
Huang do të vazhdojë të ushtrojë detyrën e drejtorit ekzekutiv gjatë kohës që do të shqyrtohet çështja. Muajin e kaluar, ai i kishte thënë Bloomberg News se kontaktet e tij me Alice Huang kishin qenë “krejtësisht normale”.
Pse Jensen Huang u bë objektiv i spiunazhit?
Nvidia është prodhuesi kryesor i çipave të avancuar, të njohur si njësi të përpunimit grafik (GPU), mbi të cilët mbështetet funksionimi i sistemeve të inteligjencës artificiale.
Këta çipa kanë një rëndësi kaq të madhe për zhvillimin e kësaj teknologjie, saqë Uashingtoni ka vendosur që nga viti 2022 kufizime për shitjen e modeleve më të fuqishme në Kinë. Ndërkohë, edhe vende të tjera që synojnë të konkurrojnë në fushën e inteligjencës artificiale kanë nevojë të madhe për këta çipa.
Agjencitë amerikane që po mbikëqyrnin në mënyrë elektronike Alice Huang arritën në përfundimin se ajo kishte krijuar një marrëdhënie të afërt me Jensen Huang dhe po i përcillte informacione Pekinit, siç raportoi muajin e kaluar The New York Times.
Një memorandum, i cili kishte qarkulluar mes zyrtarëve të lartë amerikanë gjatë pranverës së këtij viti, përmbante të dhëna të inteligjencës sipas të cilave Alice Huang ishte një bashkëpunëtore e Ministrisë së Sigurisë së Shtetit të Kinës.
Sipas përfundimeve të zyrtarëve amerikanë, ajo ishte rekrutuar për të mbledhur informacione rreth Jensen Huang dhe, potencialisht, për të ndikuar që Nvidia të ushtronte presion për të lejuar shitjen e çipave të saj më të avancuar në Kinë.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, kishte mbikëqyrur hartimin e këtij memorandumi.
Alice Huang mbante një post të lartë drejtues në Megaspeed, një kompani me seli në Singapor, e cila u jep me qira Alibaba-s dhe kompanive të tjera kineze kapacitete kompjuterike të bazuara në çipat e Nvidia-s.
Zyrtarët amerikanë dyshojnë se Megaspeed ka ndihmuar në futjen kontrabandë në Kinë të çipave, eksporti i të cilëve është i kufizuar.
Ambasada e Kinës i ka cilësuar këto akuza si “shpifje”.
Sa ndikim ka Jensen Huang?
Pak drejtues të kompanive të mëdha kanë pasur aq ndikim sa Jensen Huang në mënyrën se si presidenti Donald Trump i është qasur inteligjencës artificiale dhe marrëdhënieve me Kinën.
Vitin e kaluar, Huang arriti ta bindte presidentin amerikan të tërhiqte një ndalim të vendosur ndaj shitjes së çipave në Kinë.
Më pas, të dy arritën një marrëveshje që i mundësonte Nvidia-s të shiste në tregun kinez çipin e saj të dytë më të fuqishëm, ndërsa qeveria amerikane do të përfitonte 25 për qind të të ardhurave nga këto shitje.
Nvidia ka dhuruar të paktën 20 milionë dollarë për fondin e ndërtimit të sallës së ballove të Trumpit.
Presidenti amerikan ishte informuar për të dhënat e inteligjencës lidhur me Jensen Huang dhe Alice Huang rreth një vit më parë, por nuk kishte ndërmarrë asnjë veprim.
Sipas zyrtarëve aktualë dhe ish-zyrtarëve amerikanë, marrëdhënia e ngushtë mes Trumpit dhe Huangut kishte penguar përpjekjet për të kufizuar shitjen e çipave të Nvidia-s jashtë Shteteve të Bashkuara.
Kjo kishte sjellë vonesa në disa hetime të Departamentit amerikan të Tregtisë, si edhe në propozimet për vendosjen e sanksioneve tregtare që kishin të bënin me Kinën ose Nvidia-n.
Çfarë parashikon kodi i sjelljes së Nvidia-s?
Kodi i sjelljes së Nvidia-s, i cili nis me një letër të shkruar nga vetë Jensen Huang, zbatohet për të gjithë punonjësit dhe anëtarët e bordit drejtues të kompanisë.
Në këtë dokument, “marrëdhëniet personale” përmenden ndër veprimtaritë që mund të shkaktojnë konflikt interesi.
Kodi përcakton se punonjësit që gjenden përballë një konflikti të tillë duhet të tërhiqen nga marrja e vendimeve që lidhen me çështjen përkatëse dhe të kërkojnë këshillim ligjor.
Në pjesën që trajton ryshfetin, dokumenti u kërkon gjithashtu punonjësve të tregojnë kujdes në marrëdhëniet me persona që kanë lidhje me institucione qeveritare.
Ata nxiten të mendojnë nëse do të ishin në gjendje ta justifikonin sjelljen e tyre në rast se ajo do të bëhej publike.
Sipas kodit, shkelja e këtyre rregullave mund të sjellë masa disiplinore, deri në largimin nga puna.
Çfarë pritet të ndodhë më tej?
Bordi drejtues i Nvidia-s njoftoi se hetimi do të mbikëqyret nga një komitet i përbërë nga anëtarë të pavarur të bordit, të cilët do të bashkëpunojnë me këshilltarë ligjorë të jashtëm.
Përveç Jensen Huang, bordi drejtues i kompanisë përbëhet nga 10 anëtarë të tjerë.
Mes tyre është Tench Coxe, një ish-investitor në kapital sipërmarrës, i cili është anëtar i bordit që nga viti 1993, kur u themelua Nvidia.
Në bord bën pjesë edhe Suzanne Nora Johnson, ish-nënkryetare e Goldman Sachs, e cila iu bashkua kompanisë në korrik.
Ndërkohë, drejtuesit republikanë të tri komisioneve të Dhomës së Përfaqësuesve të Kongresit amerikan i kanë kërkuar Jensen Huang të paraqitet gjatë këtij muaji në një seancë informuese me dyer të mbyllura.
Nga ana tjetër, Departamenti amerikan i Drejtësisë ka marrë përsipër hetimin federal ndaj kompanisë Megaspeed./The New York Times
