Republikanët nuk janë të vetmit humbës të mëdhenj të zgjedhjeve të mesmandatit: edhe qendrat e të dhënave (data centers) rrezikojnë të përfshihen nga vala demokrate që përshkoi Shtetet e Bashkuara të martën, më 3 nëntor. Kandidatë demokratë, të cilët ndër të tjera kishin bërë fushatë për vendosjen e një moratoriumi ndaj këtyre infrastrukturave që furnizojnë inteligjencën artificiale, fituan poste guvernatorësh që partia e tyre nuk i kishte mbajtur prej dekadash, si në Teksas dhe Xhorxhia. Dhe ndërsa po zhvilloheshin gjithashtu shumë referendume lokale, votuesit miratuan pothuajse të gjitha moratoriumet që u ishin propozuar për instalimet e reja, në rreth dyzet juridiksione të shpërndara në afro dhjetë shtete.
Ky rezultat tregon një ndryshim të opinionit publik ndaj inteligjencës artificiale (IA) dhe, sipas investitorëve, mund të paralajmërojë një ngadalësim të bumit që ka nxitur rritjen ekonomike dhe tregjet e aksioneve në Shtetet e Bashkuara. Këto fitore u japin në fakt një peshë të konsiderueshme politike kundërshtarëve të këtyre infrastrukturave, të cilat ndodhen në zemër të zhvillimit të inteligjencës artificiale, por që, për shkak se janë të zhurmshme dhe konsumojnë sasi të mëdha uji dhe energjie elektrike, shihen gjithnjë e më negativisht nga banorët përreth.
Si pasojë, aksionet amerikane të sektorit ranë ndërsa po bëhej gjithnjë e më e qartë vala demokrate. Core Scientific humbi 11,6%, ndërsa Iren ra me 12,5%. Edhe aktorë të tjerë të infrastrukturës së IA-së, si Applied Digital, Hut 8 dhe Cipher Digital, si dhe kompani energjetike si GE Vernova, Constellation Energy dhe Vistra, regjistruan gjithashtu rënie të ndjeshme.
Investitorët presin një forcim të rregullimit, me pasoja të mundshme për tregjet në tërësi. “Në këndvështrimin tonë, këto zgjedhje të mesmandatit janë më shumë një referendum për IA-në sesa një referendum për Donald Trump”, tha për Reuters Aidan Yao, strateg i lartë në Amundi Investment Institute, krahu kërkimor i menaxherit më të madh evropian të aseteve. “Nëse IA do t’u nënshtrohej kufizimeve, ekonomia, inflacioni dhe politika monetare amerikane do të bëheshin të gjitha jashtëzakonisht të pasigurta”, theksoi ai.
Goditje në Teksas
Refuzimi më spektakolar erdhi nga Teksasi, ku, sipas vlerësimeve të GLJ Research, pritet të përqendrohet rreth një e katërta e kapaciteteve të qendrave të të dhënave që parashikohet të vihen në funksion në Shtetet e Bashkuara deri në vitin 2030. Ky shtet konservator dhe i lidhur ngushtë me industrinë e naftës përpiqet prej vitesh të rishpikë veten si një qendër teknologjike, duke tërhequr kompani si SpaceX dhe sipërmarrës si Elon Musk.
Të martën, demokratja Gina Hinojosa, e cila kishte premtuar ndalimin e projekteve të reja të qendrave të të dhënave, mundi guvernatorin në detyrë Greg Abbott, duke i dhënë fund tridhjetë viteve të kontrollit republikan mbi këtë post. Ndërkohë, James Talarico fitoi një vend në Senat përballë Ken Paxton, pavarësisht më shumë se 150 milionë dollarëve të dhëna nga Elon Musk për të mbështetur republikanin. “Qendrat e të dhënave në hapësirë po bëhen vërtet joshëse”, ironizoi pronari i X në rrjetin e tij social pas zgjedhjeve.
Në Xhorxhia, ku Atlanta është tregu më dinamik në vend për ndërtimin e qendrave të të dhënave, sipas specialistit të pasurive të paluajtshme komerciale CBRE, demokratja Keisha Lance Bottoms fitoi gjithashtu postin e guvernatores, duke i dhënë fund më shumë se njëzet viteve të dominimit republikan.
Edhe një pjesë e republikanëve është kthyer kundër qendrave të të dhënave, të cilat kritikët i akuzojnë se rrisin faturat e energjisë elektrike, ndotin qiellin e natës për shkak të ndriçimit të tyre dhe nuk krijojnë as vende pune, as të ardhura tatimore të mjaftueshme për të justifikuar ndihmat që u japin shtetet.
Drejt më shumë kontrolli?
Goldman Sachs vlerëson se fitoret demokrate në nivel shtetëror dhe vendor pritet të sjellin pezullime të përkohshme projektesh, të cilat mund të prekin rreth 45% të zgjerimit të parashikuar të kapaciteteve në Shtetet e Bashkuara, por gjykon se ky efekt do të jetë jetëshkurtër. “Një skenar i mundshëm dhe krejtësisht i besueshëm do të ishte jo një valë moratoriumesh të përgjithshme, por më shumë një forcim i rregullimit dhe i kontrollit”, vërejnë nga ana e tyre Max Kettner dhe Duncan Toms, analistë në HSBC. “Një tjetër hipotezë: qendrat e të dhënave mund thjesht të largohen nga Teksasi drejt shteteve të tjera.”
Për analistët e Morgan Stanley, zgjedhja e demokrates Amy Acton në postin e guvernatores së Ohajos — ku jo më pak se 21 moratoriume lidhur me këtë çështje ishin hedhur në votim — krijon një rrezik të rëndësishëm për vonesa në projektet e shtetit. Projekti më i madh, me fuqi 10 gigavat, përfshin Nvidia. Ohajo, për më tepër, ka pezulluar këtë vit shqyrtimin e çdo kërkese të re për përjashtim tatimor për qendrat e të dhënave.
Tommaso Leodari, nga ana e tij, shfaqet optimist: për drejtorin e investimeve të fondit spekulativ Index & Cie, me seli në Dubai, rreziqet që rëndojnë mbi qendrat e të dhënave nuk duhen mbivlerësuar, duke pasur parasysh rolin e tyre vendimtar në rivalitetin mes Amerikës dhe Kinës.
“Nuk pres as kufizime, as rritje taksash, as ndonjë formë tjetër kundërshtimi ndaj motorit të një revolucioni të ri industrial për Shtetet e Bashkuara. Mendoj se demokratët do të tregohen më të moderuar se më parë: zemërimi i tyre do të drejtohet ndaj Trumpit dhe ekipit të tij, jo ndaj një industrie të re që është në gjendje të shpëtojë imperializmin amerikan”, deklaroi ai për Reuters.
Në korrik, guvernatorja demokrate Kathy Hochul e kishte bërë Nju Jorkun shtetin e parë që pezullonte për një vit zhvillimin e qendrave të të dhënave me fuqi 50 megavat ose më shumë, një vendim që atëherë u cilësua si “i tmerrshëm” nga Donald Trump.
Këtë të martë, sipas një sondazhi dalës të realizuar nga NBC, 56% e votuesve të pyetur deklaruan se IA-ja dhe qendrat e të dhënave kishin qenë një faktor “vendimtar ose madhor” në votën e tyre.
/L’Express.fr
