Një burrë me tipare të lodhura dhe me fytyrë të rraskapitur u shfaq në ekran përmes një lidhjeje me video, më 27 tetor, në orën 16:25, kur zhvilluam këtë intervistë të re me Volodymyr Zelenskyn. Por, sapo nisi biseda, ai me pulovër të zezë ushtarake në zyrën e tij presidenciale në Kiev, ndërsa ne në të njëjtën sallë redaksie ku kishim zhvilluar intervistën e parë në gusht të vitit 2022, rizbuluam te presidenti ukrainas të njëjtën vendosmëri dhe të njëjtin vullnet të palëkundur për të mbrojtur vendin e tij, por edhe për të paralajmëruar Evropën për kërcënimin rus.
Këtë herë, Volodymyr Zelensky u tregua edhe më i drejtpërdrejtë. I vetëdijshëm për rëndësinë e zgjedhjeve të ardhshme presidenciale në Francë dhe për rrezikun që, në rast të fitores së Marine Le Pen, Franca të heqë dorë nga mbështetja për vendin e tij, ai e ftoi udhëheqësen e Tubimit Kombëtar (RN) të vizitojë Kievin.
“Le të vijë, ta shohë popullin tonë, të shëtisë, t’i pyesë njerëzit që takon se si jetojnë dhe çfarë mendojnë për Putinin. Besoj se do ta ndryshojë qëndrimin e saj”, shprehet me shpresë njeriu që konsiderohet armiku numër një i presidentit rus.
Ftesa u përcoll.
Nëse Marine Le Pen udhëton drejt Ukrainës, ajo do të zbulojë një vend në luftë, të sulmuar prej pothuajse pesë vjetësh. Një vend të rraskapitur nga luftimet, të gjymtuar në qytetet, tokën, rrugët dhe centralet e tij energjetike. Të plagosur thellë në qenien e vet.
Një vend të lodhur mendërisht dhe fizikisht nga bombardimet ruse, ditë e natë. Një vend që po mbytet. Një vend ku vdekja endet kudo.
Por një vend që, pavarësisht gjithçkaje, vazhdon të qëndrojë në këmbë.
Pavarësisht Putinit. Pavarësisht Trumpit. Pavarësisht të gjithë atyre që besojnë se Ukraina është e dënuar të humbasë.
Jo vetëm që Ukraina vazhdon të qëndrojë, por tashmë ka edhe shumëçka për t’u mësuar evropianëve, na thotë me krenari presidenti i saj.
E përfshirë nga dyshimet dhe e gërryer nga populizmi, Evropa do të bënte mirë t’i dëgjonte këto mësime ukrainase.
Ato rrëfehen me fjalë, por mund të dallohen edhe në fotografitë e jashtëzakonshme të Guillaume Herbaut, fitues i Çmimit të Fotografisë Marc Ladreit de Lacharrière, të dhënë nga Akademia e Arteve të Bukura e Francës në vitin 2024.
“Është një popull që ka mësuar të rezistojë që prej shumë kohësh”, pranon fotografi francez, i cili udhëton çdo vit në Ukrainë që nga viti 2001.
Qoftë kur tregojnë klientët e një tregu në Kharkiv, që strehohen në metro për t’u shpëtuar bombardimeve, një rrugë të shpejtë të mbuluar me rrjeta mbrojtëse kundër dronëve, apo fëmijë të traumatizuar nga lufta që qëndrojnë mbi ujë në një pishinë, fotografitë e tij dëshmojnë këtë qëndresë të përditshme.
“Forca e popullit ukrainas buron nga aftësia për t’u përshtatur me çdo situatë, nga solidariteti i tij i jashtëzakonshëm dhe nga aftësia për të marrë vendime shumë shpejt”, përmbledh fotografi.
Prandaj, po, Ukraina është shndërruar në një laborator të vërtetë për Evropën.
Nga përdorimi dhe menaxhimi i dronëve te trajtimi dhe rehabilitimi i trupave të dëmtuar nga lufta, por edhe te vendosmëria për të mos u dorëzuar kurrë, evropianët kanë ende shumë për të mësuar nga kjo Ukrainë, kaq pranë nesh dhe kaq e qëndrueshme përballë vështirësive.
(1) Akademia e Arteve të Bukura e Francës mirëpret deri më 29 nëntor 2026 ekspozitën “Ukraina, e keqja që mbetet”, të fotografit Guillaume Herbaut./Nga Eric Chol – L’Express
