Jeremy Hansen, i cili fluturoi në misionin Artemis 2, shpjegon për EL PAÍS pse po mbështet një “qytet inteligjent” të ndërtuar rreth një kopjeje gjigante të Hënës
Nga Nuño Domínguez
Astronauti kanadez Jeremy Hansen, i cili në prill u bë personi i parë joamerikan që udhëtoi drejt Hënës, ka një punë të re. Astronauti dhe piloti testues 50-vjeçar hyri në histori si specialist i misionit Artemis 2, i cili fluturoi rreth Hënës për herë të parë pas më shumë se 50 vjetësh.
Gjashtë muaj më vonë, Hansen është bërë këshilltar dhe ambasador i Moon World Resorts, një kompani kanadeze që planifikon të ndërtojë një kopje gjigante të Hënës, së bashku me një kompleks të gjerë turistik, rezidencial dhe arsimor, i përqendruar rreth asaj që do të ishte sfera më e madhe në botë. Brenda saj, sipas promotorëve, vizitorët do të gjejnë një rikrijim të sipërfaqes hënore, të kompletuar me një koloni që mund të eksplorohet.
“Ky projekt është po aq ambicioz sa një program hapësinor; do të jetë diçka e jashtëzakonshme”, thotë Hansen për EL PAÍS gjatë një videotelefonate nga Ottawa, Kanada.
Megaprojekti do t’u japë njerëzve mundësinë të “jetojnë, punojnë dhe argëtohen përballë një pamjeje nga afër të Hënës”, thotë Hansen. “Po flasim për një sipërfaqe sa 10 fusha futbolli dhe, mbi atë sipërfaqe, do ta shihni qiellin pikërisht ashtu siç do ta shihnit nëse do të ishit realisht në Hënë.”
Objekti synon të ofrojë “një kopje sa më të afërt me një bazë të vërtetë hënore”, duke shërbyer njëkohësisht si atraksion turistik dhe si vend testimi për “teknologjitë e së ardhmes”, sipas astronautit.
Në shtator, Hansen kaloi në rezervën e Forcave Ajrore Mbretërore Kanadeze, pas 32 vjetësh shërbim, dhe u largua gjithashtu nga agjencia hapësinore e vendit të tij, ku kishte punuar për 17 vjet. Tani ai ka vendosur të mbështesë projektin Moon World Resorts, ku do të shërbejë si këshilltar, anëtar i bordit këshillimor dhe ambasador.
Sipas një deklarate të promotorëve të projektit, përgjegjësitë e tij të drejtpërdrejta do të përfshijnë përvojën në sipërfaqen dhe bazën hënore; objektet për trajnimin e astronautëve; partneritetet tregtare në sektorët e hapësirës, industrisë aerohapësinore dhe turizmit hapësinor; marrëveshjet e bashkëpunimit me universitete; partneritetet me sektorin e teknologjisë; si edhe përvojën e vizitorëve në të gjitha pikat e projektit që lidhen me hapësirën.
Disa javë më parë, kryeministri kanadez Mark Carney e emëroi Hansen këshilltarin e tij të ri për çështjet hapësinore, si edhe këshilltar të ministrit të Industrisë së vendit. Misioni i tij është të forcojë pozitën e Kanadasë mes fuqive botërore të hapësirës dhe të promovojë rolin e saj në ekonominë hënore që po lind.
Hansen do ta mbajë atë detyrë paralelisht me rolin e tij si figurë përfaqësuese e projektit Moon, të cilin e mbështet “në cilësi personale” dhe për besueshmërinë dhe potencialin e të cilit shprehet me bindje.
“Mendoj se kanë krijuar një ekip shumë të aftë, kanë bërë shumë punë konkrete dhe kanë zhvilluar një projekt që është i besueshëm nga pikëpamja inxhinierike”, thotë ai.
Hansen shpjegon se do të paguhet për këto shërbime, por nuk pranon të tregojë shumën.
Projekti Moon World Resorts u krijua nga dy sipërmarrës me bazë në Kanada: Sandra Matthews, presidente e kompanisë, dhe Michael Henderson, drejtor ekzekutiv.
Matthews e përshkruan projektin si “projektplanin e një qyteti inteligjent”, me një kosto totale ndërtimi prej rreth 5 miliardë dollarësh, që do të përfshinte rreth 12.000 banesa luksoze, të shpërndara në 24 kulla.
Kompleksi do të përfshinte gjithashtu hotele, qendra tregtare, parqe dhe universitete.
“Do të mund të zotëroni një apartament me pamje nga Hëna”, thotë Matthews në një intervistë me video.
Vizitorët do të paguanin 500 dollarë për një shëtitje 90-minutëshe në Hënë. Çmimet e hotelit, shton ajo, do të ishin të krahasueshme me ato të çdo hoteli me pesë yje.
Synimi i dy promotorëve është të përfundojnë projektimin e Moon dhe më pas t’ia licencojnë atë një klienti të vetëm, i cili do të merrte përsipër ndërtimin.
Matthews thotë se ky klient mund të jetë një kompani e madhe ndërtimi ose një fond sovran pasurie me kapital të mjaftueshëm për ta financuar të gjithë projektin përpara se të fillojë zhvillimi.
Ideja është që, në fund, të ndërtohen deri në 10 qytete të tilla në mbarë botën.
“Është e ngjashme me mënyrën se si J. K. Rowling ia licencoi Universal-it të drejtat e librave të saj për një park tematik”, shpjegon Matthews, ndërsa thekson se Moon “nuk është park tematik”.
Sipas Matthews, Spanja është një nga kandidatët kryesorë për të pritur një nga këto 10 lokacione të mundshme.
Madridi do të jetë gjithashtu selia e zyrës që do të merret me prezantimin dhe marketingun e projektit para investitorëve të mundshëm.
“Madridi është vendndodhja ideale për qendrën ekspozuese të fazës së parazhvillimit, ku do të kemi vizatime, renderime në përmasa reale dhe maketin, si edhe një tur virtual të projektit”, thotë ajo.
Kryeqyteti spanjoll po shqyrtohet gjithashtu si vendndodhje për zhvillimin përfundimtar, nëse arrihet një marrëveshje me një investitor.
Matthews shton se kompania po shqyrton edhe lokacione të mundshme në Sevilje, Valencia dhe Barcelonë.
Për momentin, pranon ajo, të gjitha bisedimet kanë qenë eksploruese dhe nuk janë zhvilluar takime as me qeverinë qendrore dhe as me autoritetet rajonale për prezantimin e propozimit.
Ajo që Moon World Resorts ka tashmë është një listë me më shumë se 50 kompani nga 12 vende, të paraqitura si partnere në faqen e saj të internetit.
Lista përfshin kompani të mëdha në arkitekturë, inxhinieri, konsulencë, sigurime, transport dhe madje edhe zinxhirë palestrash.
Matthews mbron fuqinë e projektit Moon dhe “shifrat e tij”.
Në letër, këto parashikime përfshijnë 10 milionë vizitorë në vit, 4.000 dhoma hoteli dhe 2,2 milionë metra katrorë hapësirë të ndërtuar.
Baza e sferës hënore është planifikuar të përfshijë dyqane, një qendër kongresesh, ambiente për koncerte dhe një qendër për mirëqenie dhe jetëgjatësi, ndër objekte të tjera.
Matthews thotë se Moon World Resorts ka mbledhur tashmë “miliona” dollarë, megjithëse nuk pranon ta specifikojë shumën, dhe shpreson të sigurojë financim shtesë gjatë tetë muajve të ardhshëm për të përfunduar fazën e projektimit.
Më pas, kompania do t’ia jepte licencën për qytetin e parë hënor kandidatit më të fortë, i cili do të ishte përgjegjës për ndërtimin e tij brenda një periudhe të vlerësuar prej pesë vjetësh.
Projekti ka marrë shumë forma gjatë viteve.
Dy themeluesit e tij e hodhën fillimisht idenë në vitin 2000 dhe, edhe atëherë, projekti dhe buxheti i propozuar ishin në përgjithësi të ngjashëm me planet e sotme.
Në vitin 2002, ata propozuan që projekti të ndërtohej në Las Vegas, ku Hëna artificiale, me një diametër prej 271 metrash, do të kishte qenë pothuajse dy herë më e madhe se Las Vegas Sphere.
Projekti nuk arriti të tërhiqte një investitor.
Dy vjet më vonë, zhvilluesit kërkuan ta ndërtonin atë në një seri ishujsh artificialë në Bahamas.
Në vitin 2016, vëmendja u zhvendos drejt Coachella Valley, në Kaliforni.
Deri në vitin 2022, vendndodhja e preferuar ishte Dubai, në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Vetëm pak ditë më parë, mbështetësit e projektit identifikuan Abu Dhabin, po në Emiratet e Bashkuara Arabe, si një nga vendndodhjet më premtuese, megjithëse ende pa një investitor të qartë.
Tani edhe Madridi i është shtuar listës, po ashtu pa financim të konfirmuar, siç pranojnë promotorët.
Duke folur nga Ottawa, Hansen jep një reflektim të fundit mbi projektin.
“Në këtë fazë, vetëm vizionarët janë të interesuar, sepse duhet vërtet të jesh një i tillë për të imagjinuar diçka në këtë shkallë. Por në një botë që ka nevojë për më shumë banesa dhe më shumë ndërtime, kjo është një mënyrë e re për të ndërtuar komunitete. Dhe është e mundur që të ketë 10 të tilla në mbarë botën.”/EL PAÍS
