Nithya Raman, 45-vjeçarja me origjinë indiane, ka fituar zgjedhjet për kryebashkiake të Los Anxhelosit, duke mposhtur Karen Bass. Pas Nju Jorkut, edhe qyteti i dytë më i madh i Shteteve të Bashkuara do të drejtohet nga një përfaqësuese e socializmit demokratik. Fitorja shënon një ndryshim të rëndësishëm në politikën urbane amerikane, ndërsa kandidatët progresistë po sfidojnë gjithnjë e më shumë drejtuesit tradicionalë të Partisë Demokratike.
Socialistja demokratike Nithya Raman ka mposhtur kryebashkiaken në detyrë të Los Anxhelosit, Karen Bass, duke shënuar një fitore të papritur dhe historike në zgjedhjet lokale të 3 nëntorit 2026.
Me Zohran Mamdanin tashmë në krye të Nju Jorkut, fitorja e Ramanit bën që dy qytetet më të mëdha të Shteteve të Bashkuara të drejtohen nga politikanë me rrënjë në Azinë Jugore, të cilët identifikohen me socializmin demokratik.
Ky zhvillim përbën një provë të rëndësishme për lëvizjen politike, e cila ka ndërtuar mbështetjen e saj mbi premtimet për strehim më të përballueshëm, uljen e pabarazive ekonomike dhe përmirësimin e funksionimit të institucioneve publike.
Një ndryshim historik në politikën amerikane
Fitorja e Ramanit shënon një kthesë në politikën e qyteteve të mëdha amerikane, ku votuesit po mbështesin një brez të ri drejtuesish me prejardhje emigrante, të cilët sfidojnë strukturat tradicionale të Partisë Demokratike.
Nithya Raman, 45 vjeçe, emigroi nga India në Shtetet e Bashkuara kur ishte fëmijë.
Edhe kryebashkiaku i Nju Jorkut, Zohran Mamdani, ka rrënjë në Azinë Jugore dhe ka emigruar në SHBA.
Të dy kanë ndërtuar karrierën e tyre politike duke u përqendruar te përballueshmëria e kostos së jetesës dhe pabarazitë ekonomike, duke i krijuar socializmit demokratik një bazë të rëndësishme politike në qytetet më të mëdha amerikane.
Raman fiton me 52,1 për qind të votave, Karen Bass pranon humbjen
Agjencia Associated Press (AP) shpalli të enjten, më 5 nëntor, fituese të garës Nithya Ramanin.
Sipas rezultateve paraprake të publikuara po atë ditë, Raman kryesonte me 52,1 për qind të votave, kundrejt 47,9 për qind të Karen Bassit.
Numërimi i votave vazhdon, ndërsa rezultatet përfundimtare ende nuk janë shpallur.
Bass, e cila ishte zgjedhur kryebashkiake në vitin 2022, e pranoi humbjen dhe premtoi një kalim të rregullt të pushtetit.
Raman pritet të marrë detyrën më 14 dhjetor 2026.
Me këtë rezultat, Karen Bass bëhet kryebashkiakja e parë e Los Anxhelosit në dy dekadat e fundit që humbet zgjedhjet për një mandat të ri.
Fitorja merr rëndësi të veçantë edhe për shkak të mbështetjes së fuqishme politike që kishte Bass.
Ajo përkrahej nga disa prej figurave më të njohura të Partisë Demokratike, përfshirë guvernatorin e Kalifornisë, Gavin Newsom, ish-zëvendëspresidenten Kamala Harris dhe ish-kryetaren e Dhomës së Përfaqësuesve, Nancy Pelosi, si dhe nga një pjesë e madhe e Këshillit Bashkiak të Los Anxhelosit.
Megjithatë, kjo mbështetje nuk mjaftoi për t’i siguruar një mandat të dytë.
Kriza e të pastrehëve, çmimet e banesave dhe zjarri shkatërrues i vitit 2025
Raman arriti të përfitonte politikisht nga pakënaqësia në rritje e qytetarëve për tri çështje kryesore: krizën e të pastrehëve, kostot e larta të strehimit dhe mënyrën se si administrata Bass menaxhoi zjarrin vdekjeprurës në Palisades në vitin 2025.
Këto probleme u kthyen në tema qendrore të fushatës zgjedhore.
Një sondazh i kryer në shtator nga Berkeley IGS dhe Los Angeles Times tregonte se Raman kishte mbështetje shumë më të madhe mes votuesve të rinj.
Në grupmoshën nën 30 vjeç, ajo kryesonte me 66 për qind, kundrejt vetëm 4 për qind për Bassin.
Mes votuesve latinoamerikanë që kishin gjasa të votonin, Raman kryesonte me 45 për qind, kundrejt 21 për qind për rivalen e saj.
Megjithatë, gjatë javëve të fundit të fushatës, Bass arriti ta ngushtonte ndjeshëm diferencën.
Sondazhi i fundit i Berkeleyt, i publikuar më 28 tetor, i nxirrte të dyja kandidatet të barabarta, me nga 40 për qind mbështetje, ndërsa 19 për qind e votuesve mbeteshin të pavendosur.
Edhe mes votuesve latinoamerikanë, epërsia e Ramanit ishte zvogëluar në 43 për qind kundrejt 40 për qind.
Raman e nisi sfidën e saj zgjedhore në shkurt të vitit 2026, megjithëse më parë kishte mbështetur Karen Bassin.
Kjo e shndërroi marrëdhënien e tyre nga një aleancë politike në një rivalitet të drejtpërdrejtë elektoral.
Socializmi demokratik fiton terren edhe në Uashington
Ndikimi politik i socialistëve demokratë tashmë nuk kufizohet vetëm në Nju Jork dhe Los Anxhelos.
Të martën, më 3 nëntor, votuesit e Uashingtonit, D.C., zgjodhën gjithashtu për kryebashkiake socialisten demokratike Janeese Lewis George.
Kjo përbën një tjetër fitore të rëndësishme për lëvizjen politike.
Rezultatet në këto qytete kanë nxitur diskutime për të ardhmen e Partisë Demokratike, në një periudhë kur politikanët më të rinj progresistë po sfidojnë figurat e konsoliduara të partisë.
Përplasjet e Ramanit me socialistët për Izraelin dhe politikat e sigurisë
Megjithëse identifikohet me socializmin demokratik, Nithya Raman ka ndjekur një rrugë politike të pavarur, e cila jo rrallë e ka vënë në konflikt me përfaqësues të tjerë të kësaj lëvizjeje.
Ajo është përplasur disa herë me organizatën Democratic Socialists of America (DSA) për çështje që lidhen me Izraelin, policinë dhe politikat e strehimit.
Të hënën, më 2 nëntor, drejtuesit kombëtarë të DSA-së votuan me një rezultat tepër të ngushtë, 14 vota kundër dhe 13 pro, për të mos ia tërhequr mbështetjen Ramanit.
Debati kishte të bënte me mënyrën se si dega e organizatës në Los Anxhelos kishte shqyrtuar qëndrimin e saj ndaj lëvizjes Boycott, Divestment and Sanctions (BDS), e cila promovon bojkotin, tërheqjen e investimeve dhe sanksionet ndaj Izraelit.
Më herët, dega e DSA-së në Los Anxhelos e kishte kritikuar zyrtarisht Ramanin për pranimin e mbështetjes nga organizata Democrats for Israel–Los Angeles.
Përballë këtyre përplasjeve, Raman ka theksuar vazhdimisht pavarësinë e saj politike.
“Dua vetëm që qeverisja të funksionojë për njerëzit”
Një nga veçoritë e fushatës së Ramanit ishte se ajo u përqendrua më pak te ideologjia socialiste dhe më shumë te funksionimi praktik i administratës bashkiake.
Në një intervistë për Axios dhe Noticias Telemundo, gjatë aktivitetit Visionarios, ajo e përshkroi qasjen e saj me shprehjet “socializmi i kanalizimeve” dhe “politika e gropave në rrugë”.
Këto terma përdoren për një model qeverisjeje që u jep përparësi shërbimeve publike bazë dhe zgjidhjes së problemeve konkrete të qytetarëve.
“Unë dua vetëm që qeverisja të funksionojë për njerëzit”, deklaroi Raman.
Ky mesazh mund të shërbejë si model për kandidatët progresistë që synojnë të ndërtojnë koalicione më të gjera politike, përtej aktivistëve tradicionalë socialistë.
Sfidat e kryebashkiakes së re: Strehimi, të pastrehët dhe Lojërat Olimpike 2028
Megjithatë, fitimi i zgjedhjeve mund të rezultojë më i lehtë sesa drejtimi i një qyteti me përmasat dhe problemet e Los Anxhelosit.
Nithya Raman do të përballet me një krizë të rëndë të të pastrehëve, mungesë banesash të përballueshme dhe përgjegjësitë që lidhen me organizimin e Lojërave Olimpike të vitit 2028.
Mandati i saj do të ndiqet me vëmendje në të gjithë Shtetet e Bashkuara, pasi do të shërbejë si një provë e rëndësishme për të parë nëse socializmi demokratik mund t’i përmbushë premtimet e tij kur kalon nga opozita dhe fushatat zgjedhore te përgjegjësia e drejtpërdrejtë e qeverisjes.
(Axios, Associated Press, Los Angeles Times, Berkeley IGS, La Opinión)
