Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilëson luftën në Ukrainë një ngërç të rrezikshëm, ndërsa presidenti Volodymyr Zelensky kërkon më shumë presion ndaj Moskës. Sulmet ruse kanë shkaktuar dhjetëra viktima dhe ndërprerje të energjisë elektrike. Kievi ka pezulluar funksionimin e metrosë, ndërsa Gjermania propozon një samit ndërkombëtar për Ukrainën.
Zelensky kundërshton Rubion: “Kjo quhet mungesë vullneti!”
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka akuzuar Shtetet e Bashkuara se nuk tregojnë vullnet të mjaftueshëm për ta ndihmuar Ukrainën, duke reaguar ashpër ndaj deklaratave të sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, për një ngërç të rrezikshëm në luftën kundër Rusisë.
“Ku është pra e vërteta këtu, ku është ndershmëria? Ku është ngërçi? (…) Kjo quhet mungesë vullneti!”, deklaroi Zelensky të enjten gjatë një konference për shtyp në qytetin Pryluky, rreth 130 kilometra në lindje të Kievit, së bashku me ministrin e Jashtëm britanik Ed Miliband.
Rubio kishte deklaruar se lufta ndodhet në një ngërç të rrezikshëm dhe se Uashingtoni vazhdon të angazhohet për një zgjidhje të drejtë dhe të qëndrueshme përmes negociatave.
“Sa më shpejt që lufta të përfundojë përmes negociatave, aq më mirë”, tha Rubio para gazetarëve në Portugali, duke theksuar se SHBA-ja është e gatshme ta mbështesë procesin diplomatik.
Megjithatë, ai paralajmëroi se Uashingtoni nuk do të vazhdojë të investojë energji në përpjekje që nuk japin rezultate.
“Nuk do të shpenzojmë energji në procese pa perspektivë, nëse nuk mund të arrijmë përparim”, deklaroi sekretari amerikan i Shtetit.
Në një intervistë për gazetën greke “Kathimerini”, Rubio e përshkroi situatën edhe si një “rrugë pa krye strategjike”, nga e cila mund të dilet përmes një marrëveshjeje diplomatike ose një përshkallëzimi të mëtejshëm ushtarak.
Sipas tij, pengesa kryesore për negociatat mbeten kërkesat territoriale të Moskës. Rusia këmbëngul për kontroll të plotë mbi Donbasin, ndërsa Ukraina e refuzon kategorikisht këtë kusht.
Rubio paralajmëroi gjithashtu për rrezikun e zgjerimit të konfliktit përtej Ukrainës, përfshirë sulme të mundshme sabotuese në shtetet fqinje anëtare të NATO-s, si dhe për përshkallëzimin e situatës në Detin e Zi.
Zelensky i kundërshtoi këto vlerësime.
“Ne nuk ndodhemi në një rrugë pa krye diplomatike”, theksoi presidenti ukrainas.
Ai kërkoi bllokimin e ekonomisë ruse, shtimin e presionit ndaj Moskës dhe ndalimin e prodhimit të armëve përmes sanksioneve.
Presidenti ukrainas kritikoi gjithashtu interesimin e SHBA-së për marrëdhënie ekonomike me Rusinë, ndërkohë që Uashingtoni përpiqet të ndërmjetësojë për përfundimin e luftës.
“Nuk mundesh, nga njëra anë, të negociosh me rusët për projekte të ardhshme ekonomike dhe, nga ana tjetër, të pretendosh se ndodhemi në një lloj ngërçi diplomatik”, deklaroi Zelensky.
Ai i kërkoi presidentit amerikan Donald Trump të shtojë presionin e sanksioneve ndaj Rusisë.
Zelensky kërkoi gjithashtu që Ukrainës t’i mundësohet qasje e pakufizuar në rrjetin satelitor amerikan Starlink, gjë që, sipas tij, do ta ndihmonte ushtrinë ukrainase të mbronte hapësirën ajrore dhe të godiste instalimet ruse për lëshimin e raketave.
“Na e jepni, na ndihmoni të mbrojmë hapësirën tonë ajrore dhe të fitojmë epërsinë atje. Pastaj Putini do të ulet në tryezën e negociatave”, tha ai.
Presidenti ukrainas njoftoi se negociatorët e vendit të tij do të qëndrojnë në Shtetet e Bashkuara të premten dhe të shtunën për bisedime mbi procesin diplomatik të ngecur me Rusinë.
Dhjetëra civilë të vrarë në sulmet ruse, 33 viktima vetëm në Kramatorsk
Sulmet e intensifikuara ruse ndaj Ukrainës kanë shkaktuar dhjetëra viktima civile dhe dëme të mëdha në ndërtesa banimi, mjete transporti dhe infrastrukturë energjetike.
Sipas presidentit Zelensky, gjatë dy ditëve të fundit sulmet ruse kanë vrarë gjithsej 78 persona dhe kanë plagosur 225 të tjerë në Ukrainë.
Një nga sulmet më të rënda ndodhi të enjten në Kramatorsk, në lindje të vendit, ku forcat ruse goditën dy autobusë.
Sipas të dhënave të përditësuara të kreut të administratës ushtarake rajonale të Donetskut, Vadym Filashkin, të paktën 33 persona u vranë dhe 18 të tjerë u plagosën.
Fillimisht ishte raportuar për 12 të vdekur dhe 18 të plagosur, por numri i viktimave u rrit ndjeshëm gjatë ditës.
Prokuroria ukrainase publikoi fotografi ku shiheshin trupa të pajetë dhe mbetje përpara rrënojave të një autobusi të përfshirë nga flakët.
Filashkin akuzoi Rusinë se po sulmon qëllimisht civilët.
“Rusët sulmojnë qëllimisht civilët. Për ta, një autobus me pasagjerë është një objektiv tërheqës pikërisht sepse me një goditje mund të vrasin sa më shumë njerëz”, deklaroi ai.
Pas sulmeve, autoritetet ukrainase vendosën ndërprerjen e plotë të transportit publik në Kramatorsk dhe Sloviansk.
Filashkin njoftoi se u kishte dhënë urdhër administratave ushtarake të të dy qyteteve të pezullonin shërbimet e transportit për shkak të kërcënimit ndaj popullsisë civile.
Kramatorsku, së bashku me Slovianskun, është ndër qytetet e fundit të mëdha nën kontrollin ukrainas në rajonin e Donetskut. Para pushtimit rus, Kramatorsku kishte rreth 150.000 banorë dhe vazhdon të ketë rëndësi të madhe logjistike për forcat ukrainase në front.
Ndërkohë, në qytetin Pryluky, në rajonin verior të Chernihivit, një raketë ruse shkatërroi të mërkurën një ndërtesë banimi pesëkatëshe.
Numri i viktimave në këtë qytet u rrit nga 20 në 22 deri të enjten në mëngjes.
Edhe në Kiev, shërbimet e emergjencës nxorën dy trupa të tjerë nga rrënojat e një ndërtese shumëkatëshe të goditur nga një dron rus.
Pas sulmeve të së mërkurës, numri i përgjithshëm i viktimave të raportuara në atë fazë ishte rritur nga 28 në 32.
Kievi pa energji elektrike, metroja ndërpret funksionimin
Sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike kanë shkaktuar ndërprerje të mëdha të furnizimit me energji elektrike në kryeqytetin ukrainas dhe në disa rajone të tjera.
Zëvendësministri ukrainas i Energjisë, Artem Nekrasov, njoftoi se në Kiev dhe në disa rrethe përreth është ndërprerë energjia në mënyrë emergjente, pasi bombardimet ruse dëmtuan objektet energjetike dhe shkaktuan rënie tensioni në rrjetin e tensionit të lartë.
Në disa pjesë të kryeqytetit, ndërprerjet e energjisë nxorën jashtë funksionit edhe pompat e furnizimit me ujë.
Për shkak të mungesës së energjisë elektrike, autoritetet u detyruan të pezullojnë funksionimin e metrosë së Kievit.
Kryebashkiaku Vitali Klitschko paralajmëroi se vala e fundit e sulmeve ruse e ka futur kryeqytetin në një luftë për mbijetesë, ende pa filluar dimri.
“Çdo ditë ka raportime të reja për ndërtesa të shkatërruara, për të plagosur ose, tragjikisht, për të vrarë, ndërsa bombardimet ndaj qytetit tonë intensifikohen”, deklaroi Klitschko për AFP.
“Sot bëhet fjalë për mbijetesë”, theksoi ai.
Sipas kryebashkiakut, tre persona u vranë gjatë sulmeve të së enjtes në kryeqytet.
Ndërprerje të mëdha të furnizimit me energji elektrike u regjistruan edhe në rajonet Sumy, Kharkiv, Donetsk dhe Zaporizhzhia.
Nekrasov deklaroi se ekipet teknike po punojnë për rikthimin e furnizimit aty ku kushtet e sigurisë e lejojnë.
Analistët: Rusia po përdor taktikë të re për shkatërrimin e infrastrukturës energjetike
Sipas vlerësimit të institutit amerikan Institute for the Study of War (ISW), Rusia po ndryshon mënyrën e kryerjes së sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike ukrainase.
Në vend që raketat të shpërndahen në shumë objektiva në rajone të ndryshme, forcat ruse po përqendrojnë gjithnjë e më shumë valë të mëdha sulmesh mbi një numër të kufizuar objektesh strategjike.
Qëllimi është mbingarkimi i sistemeve lokale të mbrojtjes ajrore ukrainase dhe rritja e mundësisë që raketat të arrijnë objektivat.
Sipas analistëve, një rol gjithnjë e më të rëndësishëm luajnë dronët sulmues të tipit Geran me motor reaktiv.
Këta dronë mund të depërtojnë më thellë në hapësirën ajrore ukrainase dhe, sipas ISW-së, të krijojnë kushte për goditje të mëvonshme me raketa lundruese dhe balistike.
Kjo taktikë i mundëson Rusisë të përqendrojë sulmet në disa valë mbi objektiva të caktuara pa pasur nevojë të rrisë ndjeshëm numrin e përgjithshëm të raketave të përdorura.
Si shembull, ISW iu referua deklaratave të një blogeri ushtarak rus, sipas të cilit më 7 tetor Rusia kishte përdorur gjithsej 30 raketa lundruese kundër Kremenchukut, Oleksandriias dhe Svitlovodskut.
Sipas raportimeve, Kievi u ka paraqitur partnerëve ndërkombëtarë edhe një plan trefazor të sulmeve ruse, i cili dyshohet se përfshin objektet energjetike, instalimet bërthamore dhe sistemet e furnizimit me ujë.
Ukraina sulmon rafinerinë në Omsk dhe qendrën e të dhënave të Yandex
Forcat ukrainase kanë kryer sulme me dronë ndaj objektivave në territorin rus, përfshirë një rafineri të rëndësishme nafte në Siberi dhe një qendër të dhënash të kompanisë teknologjike Yandex.
Në qytetin Omsk, ku ndodhet rafineria më e madhe e Rusisë, një dron arriti në zonën industriale veriore, njoftoi guvernatori rajonal Vitali Khozenko.
“Një dron arriti në zonën industriale veriore”, shkroi ai në Telegram, duke shtuar se dronët e tjerë ishin rrëzuar.
Guvernatori nuk dha hollësi për dëmet e mundshme.
Kompania ukrainase e industrisë së mbrojtjes Fire Point njoftoi se kishte sulmuar rafineritë në Omsk dhe Salavat, në Republikën e Bashkortostanit.
Sipas kompanisë, objektivi në Omsk ishte goditur dhe më pas kishte shpërthyer një zjarr.
Omsku ndodhet më shumë se 2.000 kilometra larg Moskës.
Në një sulm tjetër, një dron ukrainas goditi qendrën e të dhënave të kompanisë Yandex në Sasovo, në rajonin Ryazan, rreth 370 kilometra në juglindje të Moskës.
Një zëdhënës i kompanisë konfirmoi për AFP se sulmi kishte shkaktuar zjarr dhe kishte dëmtuar një pjesë të infrastrukturës.
“Qendra e të dhënave e ka ndërprerë plotësisht funksionimin dhe disa shërbime të Yandex mund të mos jenë të disponueshme për përdoruesit”, deklaroi ai.
Sipas kompanisë, nuk pati të plagosur.
Yandex është kompania më e madhe teknologjike në Rusi. Ajo operon motorin më të përdorur rus të kërkimit në internet, një aplikacion taksish dhe shërbime për porositjen e ushqimit.
Guvernatori i rajonit Ryazan, Pavel Malkov, njoftoi se gjatë natës ishin interceptuar dy dronë dhe se çatia e një ndërmarrjeje në zonën e Sasovos kishte marrë flakë.
Në rrjetet sociale u publikuan pamje të paverifikuara që tregonin një re të dendur tymi mbi qendrën e të dhënave.
Putini refuzon ngrirjen e luftës
Kremlini ka kundërshtuar mundësinë e një ndërprerjeje të përkohshme të luftimeve ose ngrirjeje të konfliktit në Ukrainë.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi se një zgjidhje e tillë nuk do të kontribuonte në përfundimin e qëndrueshëm të luftës.
“Çdo ndërprerje është e përkohshme; as ngrirja nuk do të ndihmonte”, tha Peskov, sipas agjencisë shtetërore ruse Tass.
Ai argumentoi se zgjidhja e konfliktit kërkon një qasje gjithëpërfshirëse dhe se masat e veçuara nuk mund të garantojnë paqe afatgjatë.
Megjithatë, zëdhënësi i Kremlinit nuk shpjegoi se cilat masa konkrete i konsideron Moska të nevojshme për një marrëveshje të tillë.
Merz propozon samit për Ukrainën në Berlin
Kancelari gjerman Friedrich Merz ka propozuar organizimin e një takimi të nivelit të lartë të “Koalicionit të të Vullnetshmëve” në Berlin, para përfundimit të vitit.
Sipas burimeve qeveritare gjermane, samiti mund të zhvillohet në dhjetor, me pjesëmarrjen e krerëve të shteteve dhe qeverive që mbështesin Ukrainën.
Propozimi u diskutua gjatë takimit të Merzit me kryeministrin britanik Andy Burnham dhe, sipas burimeve, u prit pozitivisht nga pala britanike.
Takimi synon të forcojë bashkëpunimin ndërkombëtar për mbështetjen e Ukrainës.
Bisedime të mundshme SHBA–Rusi për Nord Stream
Përfaqësues të lartë amerikanë dhe rusë kanë diskutuar mundësinë e përfshirjes së një investitori amerikan në gazsjellësit Nord Stream, sipas pesë burimeve të njohura me çështjen, të cituara nga Reuters.
Në këto kontakte thuhet se kanë marrë pjesë këshilltari i afërt i presidentit Vladimir Putin, Kirill Dmitriev, dhe i dërguari i posaçëm amerikan Jared Kushner, dhëndri i presidentit Donald Trump.
Kushner është përfshirë në përpjekjet për ndërmjetësimin e një armëpushimi mes Rusisë dhe Ukrainës dhe i konsideron marrëveshjet ekonomike element të rëndësishëm të rivendosjes së paqes.
Sipas burimeve, Dmitriev dhe Kushner janë takuar gjatë javëve të fundit në Moskë dhe Nju Jork.
Megjithatë, mbetet e paqartë se në çfarë mase është diskutuar konkretisht çështja e Nord Stream.
Një përfaqësues i administratës amerikane deklaroi se kohët e fundit nuk ka pasur bisedime për Nord Stream.
Ai shtoi se çdo marrëveshje e mundshme duhet të negociohet me Korporatën Amerikane për Financimin e Zhvillimit (DFC) dhe Departamentin e Thesarit dhe të jetë në interes të taksapaguesve dhe kompanive amerikane.
Qeveria gjermane dhe shtete të tjera evropiane kundërshtojnë me vendosmëri rikthimin në funksion të gazsjellësve.
Ministria gjermane e Ekonomisë rikujtoi se Nord Stream është subjekt i sanksioneve evropiane në kuadër të paketës së 18-të të sanksioneve ndaj Rusisë, të cilën Gjermania e ka mbështetur shprehimisht.
Ukraina shqyrton përdorimin e porteve gjermane për eksportet bujqësore
Ukraina po shqyrton përdorimin e porteve gjermane për eksportin e produkteve bujqësore, për shkak të bllokimit të porteve të saj detare nga sulmet ruse.
Ministri ukrainas i Bujqësisë, Taras Vysotskyi, deklaroi se vendi po punon për rikthimin e plotë të rrugëve detare të eksportit dhe për zgjerimin e alternativave të transportit.
Sipas Ministrisë së Bujqësisë, përdorimi i infrastrukturës portuale gjermane mund ta rrisë kapacitetin e eksportit ukrainas me rreth një milion tonë në muaj.
Gjykata e Drejtësisë e BE-së merr vendim për avionët rusë të shitur kompanive të huaja
Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Evropian ka vendosur se avionët që fillimisht u përkisnin kompanive ruse nuk mund të vazhdojnë t’i nënshtrohen automatikisht ndalimit të fluturimit pas shitjes te kompani të huaja, pa shqyrtim gjyqësor të ligjshmërisë së masës.
Çështja lidhet me kompaninë ajrore kirgize Global 8 Airlines, e cila bleu dy avionë nga një kompani ruse dhe vetëm më pas mësoi se ata ishin përfshirë në listën e ndalimit të fluturimit në BE.
Ndalimi përfshinte ngritjen, uljen dhe fluturimin mbi territorin e Bashkimit Evropian, në kuadër të sanksioneve të vendosura për shkak të luftës ruse kundër Ukrainës.
Global 8 Airlines kërkoi anulimin e vendimit, por Gjykata e Përgjithshme e BE-së e kishte shpallur padinë të papranueshme.
Gjykata e Drejtësisë e BE-së vendosi se padia për anulim është e pranueshme, pasi çdo akt i BE-së që synon të prodhojë efekte juridike detyruese mund të kundërshtohet gjyqësisht.
Çështja do të shqyrtohet sërish nga Gjykata e Përgjithshme e BE-së.
Lituania dërgon deri në 100 ushtarë në kufirin me Kaliningradin
Lituania ka vendosur të forcojë mbrojtjen e kufirit me enklavën ruse të Kaliningradit, duke planifikuar dislokimin e deri në 100 ushtarëve.
Ministri i Brendshëm Martynas Katelynas njoftoi se i kishte kërkuar ministrit të Mbrojtjes Robertas Kaunas mbështetje ushtarake për rojet kufitare.
Kaunas miratoi kërkesën dhe deklaroi se ushtarët do të qëndrojnë në kufi për disa javë, ndërsa numri i tyre dhe kohëzgjatja e dislokimit mund të ndryshojnë në varësi të situatës.
Autoritetet lituaneze theksuan se gjendja në kufi aktualisht është e qetë dhe se masa ka karakter parandalues.
Vendimi lidhet me situatën e përgjithshme të sigurisë në rajon, shenjat e një mobilizimi të mundshëm rus dhe një incident në kufirin e Letonisë me Bjellorusinë, ku persona të maskuar dyshohet se kishin tentuar të kalonin një grup migrantësh përtej kufirit.
Sipas autoriteteve letoneze, ushtarët penguan një kalim të paligjshëm kufitar, ndërsa më pas u raportua edhe një incident tjetër.
Lituania kufizohet me Kaliningradin dhe Bjellorusinë, aleate e Rusisë, dhe e konsideron kërcënimin rus veçanërisht serioz që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës.
Koreja e Jugut tërheq ambasadorin nga Kievi
Koreja e Jugut ka vendosur të tërheqë ambasadorin e saj nga Kievi për shkak të një mosmarrëveshjeje diplomatike me Ukrainën.
Qeveria në Seul e akuzon Ukrainën për shkeljen e një marrëveshjeje konfidencialiteti, pasi presidenti Zelensky njoftoi se dy ushtarë koreano-veriorë të kapur robër, të cilët kishin luftuar në anën ruse, do t’i dorëzoheshin Koresë së Jugut.
Ministria e Jashtme koreano-jugore theksoi se negociatat për zgjidhjen e mosmarrëveshjes do të vazhdojnë.
Shefi i Ushtrisë gjermane: Rusia ka arritur objektivin prej 1,5 milionë ushtarësh
Inspektori i Ushtrisë gjermane, gjenerallejtënanti Christian Freuding, ka paralajmëruar se forcat e armatosura ruse po zgjerohen me shpejtësi dhe po përmirësojnë aftësitë e tyre teknologjike.
Në podkastin e Bundeswehr-it “Generaldebatte”, Freuding deklaroi se Rusia ka arritur objektivin prej 1,5 milionë ushtarësh.
“Ata e kanë arritur objektivin e tyre prej 1,5 milionë ushtarësh dhe pothuajse çdo muaj shohim se si Putini, në mënyrë shumë graduale, hap pas hapi, urdhëron vazhdimisht zgjerimin e mëtejshëm të forcave të armatosura”, tha ai.
Sipas Freudingut, Rusia po rrit prodhimin e dronëve dhe raketave, ndërsa përdorimi i dronëve të rinj Geran me motor reaktiv tregon zhvillimin e kapaciteteve industriale dhe ushtarake.
Ai deklaroi se Rusia kishte arritur ta dyfishonte shkallën e përdorimit të këtyre dronëve nga korriku në gusht.
“Kjo do të thotë se forcat e armatosura ruse janë superiore në aspektin sasior, janë superiore në aspektin cilësor, janë të adaptueshme teknologjikisht dhe kanë përvojë lufte”, tha Freuding.
Ai paralajmëroi gjithashtu për zgjerimin e veprimtarive hibride ruse, duke përmendur një sulm të dështuar me dron në aeroportin e Leipzigut dhe incidente në industrinë e armatimeve në Itali, Bullgari, Rumani dhe vendet baltike.
Freuding nuk e përjashtoi mundësinë që Rusia të ndërmarrë një sulm ndaj territorit të NATO-s përpara përfundimit të luftës në Ukrainë.
“Për mua është plotësisht e besueshme kur në qarqet shkencore diskutohet se një sulm ndaj territorit të NATO-s është i mundshëm, jo pas përfundimit të luftës në Ukrainë, por për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë”, deklaroi ai.
Sipas gjenerallejtënantit, sa më e madhe të jetë pasiguria për kohën e një sulmi të mundshëm, aq më shpejt Gjermania duhet të rrisë gatishmërinë e saj operacionale./Tagesspiegel
