Të flasësh për Kubën, të zhytur prej vitesh në kriza të rënda, tingëllon e përsëritur, por mjerimi në të cilin jetojnë banorët e saj e detyron njeriun të ngrejë zërin. Vështirësitë e jetës së përditshme janë të padurueshme: mbulimi i nevojave bazë është i pamundur me një pagë mujore mesatare zyrtare prej 6.506 pesos, që korrespondon me 14,46 dollarë sipas kursit informal të këmbimit, i cili përdoret realisht.
Përtej shifrave zyrtare, është e pamundur të dihet përmasa reale e fenomenit të personave që jetojnë në rrugë në Kubën e sotme. Regjistrimi i fundit i popullsisë në ishull, i kryer në vitin 2012, tregonte se në atë kohë kishte rreth 1.108 persona me sjellje endacake. Në vitin 2024, vetë qeveria pranoi se më shumë se 3.700 persona po trajtoheshin në qendra të mbrojtjes sociale. Realiteti i ashpër fshihet vetëm duke u maskuar në mënyrë “bamirëse” pas këtyre numrave.
Sipas Observatorit të të Drejtave Sociale, 89% e familjeve kubane jetojnë në varfëri ekstreme; 70% heqin dorë nga të paktën një vakt ushqimi në ditë; 12% e personave mbi 70 vjeç vazhdojnë të punojnë edhe pas daljes në pension për të mbijetuar, pasi 58% e tyre fitojnë më pak se 4.500 pesos në muaj (rreth 10 dollarë); ndërsa vetëm 3% e kubanëve mund të sigurojnë ilaçet që u nevojiten nëpër farmaci.
Me pak alternativa në horizont, mijëra kubanë janë detyruar të emigrojnë, duke kërkuar në mërgim një jetë që atdheu i tyre nuk ua ofron më. Kjo diasporë ndikon edhe në dërgesat e parave (remitancat), një nga burimet kryesore të valutës për ishullin. Me rënien e turizmit pas pandemisë – motori që dikur e mbante Kubën “mbi ujë” – fluksi i të ardhurave në vend po zvogëlohet gjithnjë e më shumë.
Ndërprerjet e energjisë elektrike, që janë bërë pjesë e jetës së përditshme, mungesa e ujit dhe e barnave, si edhe mungesa e karburanteve të importuara, e vështirësojnë gjithnjë e më shumë përditshmërinë e qytetarëve.
Në këto rrethana, nuk është për t’u habitur që pakënaqësia e popullsisë po rritet, duke nxitur protesta të shumta. Observatori Kuban i Konflikteve (OCC) regjistroi 1.326 protesta vetëm në muajin nëntor. Ky numër theu për herë të pestë radhazi rekordin historik, krahasuar me 1.249 protesta në tetor, 1.121 në shtator, 1.023 në gusht dhe 845 në korrik.
Të gjitha kanë qenë shprehje indinjate kundër regjimit dhe përgjigjja, si gjithmonë, ka qenë represioni: arrestime arbitrare, ndalime të paligjshme në banesa, abuzime ndaj të burgosurve politikë, kërcënime dhe thirrje policore.
Grupi i Punës për Ndalimet Arbitrare i Kombeve të Bashkuara (WGAD) ka përcaktuar se Kuba është shndërruar në vendin me më shumë dënime për ndalime arbitrare që nga viti 2019, sipas një raporti të publikuar nga OJQ-ja Prisoners Defenders. Raporti përfundon se represioni në ishull nuk është një fenomen i izoluar, por një politikë shtetërore e orientuar drejt heshtjes së disidencës dhe kontrollit të shoqërisë përmes frikës dhe mohimit të të drejtave themelore.
Kuba është një vend në prag të humnerës. Sistemi ka rënë në një spirale emigrimi dhe kolapsi social që zhduk edhe shanset minimale për rimëkëmbje të ishullit. Kubanët janë të lodhur nga represioni, nga uria, nga nepotizmi dhe nga shkelja e të drejtave të tyre qytetare. Të dënuar të mbeten në varfëri, e ardhmja nuk është veçse një iluzion./LA NACION/TetovaNews
