Nesër shënohet përvjetori i tretë i “fatkeqësisë së shekullit”, dhimbjes së thellë që tronditi Turqinë. Plagët e humbjeve nga tërmetet e 6 shkurtit, me epiqendër në Kahramanmaraş, vazhdojnë ende të djegin zemrat. Ndërkohë, punimet për rimëkëmbje po vijojnë me ritëm të shpejtë.
Më 6 shkurt 2023 ndodhën dy tërmete të forta me epiqendër Kahramanmaraş. I pari, në orën 04:17, me magnitudë 7.7 dhe epiqendër Pazarcık; i dyti, në orën 13:24, me magnitudë 7.6 dhe epiqendër Elbistan.
Në 11 provinca u përjetua një shkatërrim i madh. Sipas të dhënave zyrtare, humbën jetën 53.537 persona, ndërsa 107.213 u plagosën.
Tërmetet prekën 14 milionë njerëz në një zonë prej 108 mijë kilometrash katrorë. Fatkeqësia goditi provincat Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa dhe Elazığ.
U konstatua se 35.355 ndërtesa u shembën, 17.491 të tjera duhej të shembeshin urgjentisht; 179.786 ndërtesa pësuan dëme të rënda, 40.228 dëme të mesme dhe 431.421 dëme të lehta.
U zhdukën lagje, rrethe madje edhe qytete të tëra. 12.119 njësi administrative pësuan dëme të mesme ose të rënda. Nga 116 spitale në rajon, 42 u vlerësuan me dëme të rënda ose të mesme, ndërsa 94 me dëme të lehta.
Në 11 provincat e zonës së tërmetit kishte gjithsej 8.500 vepra të trashëgimisë kulturore. Prej tyre, 169 u shkatërruan, 535 pësuan dëme të rënda dhe 390 dëme të mesme.
Për të mbijetuarit, në 11 provinca u ngritën 350 kampe çadrash, u vendosën 645.000 çadra dhe 215.224 kontejnerë. Në rajon u transferuan fonde në vlerë prej 106 miliardë e 728 milionë lirash.
Gjatë këtij procesi nisi edhe lëvizja e migrimit nga zona e tërmetit. Sipas të dhënave të vitit 2023 të Institutit Turk të Statistikave, nga 10 provinca të zonës u shpërngulën gjithsej 715.029 persona drejt qyteteve të tjera. Provinca me numrin më të madh të shpërnguljeve ishte Hatay me 164.247 persona, e ndjekur nga Malatya me 102.621, Kahramanmaraş me 82.119 dhe Adana me 77.898 persona.
Ndikimi ekonomik ishte i rëndë
Kostoja e tërmeteve për ekonominë e Turqisë u llogarit në 2 trilionë lira, ose 103,6 miliardë dollarë.
Pjesën më të madhe të dëmit e zuri sektori i banesave me 54,9% ose 56,9 miliardë dollarë. Zëri i dytë më i madh i dëmit ishte shkatërrimi i infrastrukturës publike dhe ndërtesave të shërbimeve, me 12,9 miliardë dollarë. Dëmi i sektorit privat, përjashtuar banesat, u vlerësua në 11,8 miliardë dollarë.
Për të fshirë gjurmët e fatkeqësisë, punimet e ndërtimit nisën me shpejtësi. Deri në dhjetor 2025, ndërtimi i gjithsej 455.000 banesave u përfundua dhe iu dorëzua përfituesve; ndërsa punimet e tjera të ndërtimit vazhdojnë./tn
