Një avion i rëndësishëm amerikan për paralajmërim të hershëm dhe kontroll u dëmtua rëndë në një sulm iranian ndaj një baze ajrore në Arabinë Saudite, sipas zyrtarëve të cituar nga The Wall Street Journal dhe pamjeve të publikuara online të dielën.
Sulmi i Iranit ndaj Bazës Ajrore Prince Sultan të premten dëmtoi Boeing E-3 Sentry, një avion i Sistemit të Paralajmërimit dhe Kontrollit Ajror (AWACS), i cili përdor radar të avancuar për të gjurmuar avionë dhe raketa nga qindra kilometra larg, duke u ofruar komandantëve një pamje në kohë reale të fushëbetejës nga ajri.
Journal, duke cituar zyrtarë amerikanë dhe arabë, tha se një E-3 Sentry ishte ndër avionët e dëmtuar në sulm. Pamjet e publikuara online duket se tregonin gjithashtu një Boeing E-3 Sentry të dëmtuar rëndë.
Raportohet se SHBA-ja kishte vetëm 16 avionë operacionalë E-3 Sentry para sulmit ndaj bazës ajrore në Arabinë Saudite, nga rreth 30 sa kishte flota dekada më parë.
Raporti thoshte se flota e E-3 Sentry nuk ka zëvendësime të lehta gati për shërbim dhe se zëvendësuesi më i afërt, E-7 Wedgetail, parashikohet të kushtojë 700 milionë dollarë.
Sulmi, që përfshinte të paktën një raketë dhe disa dronë, plagosi 12 pjesëtarë të shërbimit amerikan dhe dëmtoi disa avionë furnizues me karburant, sipas raportimeve të së shtunës.
Që nga fillimi i luftës me Iranin më 28 shkurt, më shumë se 300 pjesëtarë të shërbimit amerikan janë plagosur dhe 13 janë vrarë në luftime.
Në një intervistë për NBC të shtunën, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se pamjet satelitore të marra nga Rusia për Bazën Ajrore Prince Sultan iu ndanë Iranit vetëm disa ditë para sulmit.
Zelensky tha se ishte “100 për qind” i bindur se Rusia ishte përgjegjëse për t’i ofruar Iranit informacione zbulimi për t’i ndihmuar të godisnin forcat amerikane në të gjithë Lindjen e Mesme.
“Mendoj se është në interes të Rusisë të ndihmojë iranianët. Dhe nuk besoj — e di — se ata ndajnë informacione,” tha Zelensky në intervistë.
Zelensky ndau me NBC një përmbledhje të raportit ditor presidencial që ai merr nga agjencitë e spiunazhit të Ukrainës, sipas së cilës satelitët rusë kishin fotografuar bazën ajrore më 20 mars, 23 mars dhe 25 mars. Sipas tij, fotografitë e njëpasnjëshme sugjeronin se po planifikohej një sulm.
New image reportedly showing the USAF E-3 Sentry destroyed in an Iranian attack at Prince Sultan Airbase on Friday.
Matches 81-0005, an E-3C seen deployed to the base in recent weeks. pic.twitter.com/zRVzzkEPeU
— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 29, 2026
“Ne e dimë se nëse ata bëjnë fotografi një herë, po përgatiten. Nëse bëjnë fotografi për herë të dytë, është si një simulim. Herën e tretë do të thotë se brenda një ose dy ditësh do të sulmojnë,” tha ai. NBC deklaroi se raportimi i saj me Zelenskyn nuk përfshinte prova të pamjeve satelitore ruse dhe nuk saktësonte se si Ukraina e kishte siguruar këtë informacion.
Baza ajrore ishte vënë më parë në shënjestër nga Irani, duke dëmtuar, por jo shkatërruar, pesë avionë furnizues me karburant të Forcave Ajrore amerikane në tokë, sipas raportimeve të 14 marsit.
Më herët gjatë luftës, presidenti amerikan Donald Trump tha se nuk kishte shumë rëndësi nëse Rusia i kishte ofruar Iranit informacione për ta ndihmuar Teheranin të godiste personelin ushtarak amerikan dhe asetet në Lindjen e Mesme.
Trump e minimizoi rëndësinë e një ndarjeje të tillë informacioni pasi mori pjesë në ceremoninë e kthimit të dinjitetshëm të gjashtë rezervistëve të ushtrisë që u vranë në një sulm me dron në Kuvajt më 1 mars, një ditë pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën e tyre kundër Iranit.
Ai nuk shkoi deri aty sa të konfirmonte raportimet e Associated Press dhe mediave të tjera se zyrtarët amerikanë të inteligjencës besojnë se Rusia i ka ofruar Iranit informacione të tilla për shënjestrim. Por nëse Moska po i përcjell këto të dhëna, tha ai, Irani po përfitonte pak prej tyre./The Times of Israel/TetovaNews
