Administrata Trump po jep sinjale se mund t’i ndalojë modelet më të avancuara kineze të inteligjencës artificiale — një hap me pasoja të mëdha, që mund ta përforcojë dominimin e OpenAI-t dhe Anthropic-ut.
Pse ka rëndësi: Pjesë të administratës janë përpjekur edhe më parë të vendosin ndalime de facto ndaj modeleve të huaja me burim të hapur, thanë për Axios burime të informuara. Ngritja e modelit kinez Kimi gjatë javës së kaluar po i rikthen në skenë këto përpjekje.
Përfaqësuesit që mbështesin konkurrencën janë të shqetësuar për pasojat.
Kompanitë amerikane po përdorin gjithnjë e më shumë modele kineze me burim të hapur, sepse ato janë më të lira dhe, siç tregoi shfaqja e Kimi-t, pothuajse po aq të afta sa teknologjia vendase.
Pas kulisave: Departamenti amerikan i Tregtisë shqyrtoi vitin e kaluar mundësinë e përfshirjes së disa laboratorëve kinezë të IA-së në “Listën e Subjekteve”, një masë që në praktikë do t’ua ndërpriste kompanive amerikane qasjen tek ata pa licencë, tha për Axios një burim i afërt me administratën.
Agjencia Kombëtare e Sigurisë dhe Zyra e Drejtorit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike në Shtëpinë e Bardhë shqyrtuan gjithashtu publikimin e një paralajmërimi për kërcënimet që lidhen me laboratorët kinezë të IA-së. Një paralajmërim i tillë praktikisht do t’i dekurajonte kompanitë amerikane nga përdorimi i teknologjisë së tyre, tha burimi.
Shtëpia e Bardhë shqyrtoi edhe një urdhër ekzekutiv, sipas të cilit kompanitë amerikane do të mund t’i vendosnin modelet kineze në infrastrukturën e tyre vetëm nëse garantonin sigurinë dhe pranonin përgjegjësinë në rast të shkeljes së saj, shtoi burimi.
Gjatë verës së kaluar, Departamenti i Tregtisë shpërndau brenda administratës edhe projekt-rregulla që do të përdornin kompetencat për mbrojtjen e zinxhirëve vendas të furnizimit, me synimin për të goditur modelet kineze me burim të hapur, tha një tjetër burim i afërt me administratën.
Zyrtarët që kërkonin të shmangnin frenimin e inovacionit përmes rregullimit i bllokuan të gjitha këto përpjekje.
Por figura të rëndësishme, si ish-këshilltari i Shtëpisë së Bardhë Sriram Krishnan, janë larguar ndërkohë, ndërsa përkrahësit e një qasjeje më të ashpër ndaj sigurisë kombëtare janë bërë më të zëshëm.
Me këtë ndryshim të personelit, përparimin e teknologjisë kineze dhe shqetësimet e reja për sigurinë kibernetike, përpjekjet për kufizime po marrin përsëri hov.
Për dijeni: As Shtëpia e Bardhë dhe as Departamenti i Tregtisë nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Pamja e përgjithshme: Administratës nuk do t’i nevojitej domosdoshmërisht një ndalim i drejtpërdrejtë për t’i detyruar kompanitë amerikane të heqin dorë nga platformat kineze.
“Ajo që po ndodh në të vërtetë është më e ngadaltë, por më e qëndrueshme”, tha një burim i njohur me diskutimet qeveritare, duke përmendur rregullat e prokurimit, kërcënimet për përfshirje në Listën e Subjekteve dhe fushatat e presionit publik ndaj kompanive amerikane që përdorin modele kineze.
Në vend të një ndalimi, një tjetër burim i njohur me diskutimet qeveritare përshkroi një përpjekje për të nxjerrë në pah mundësinë e mekanizmave të fshehtë të qasjes, mangësitë e sigurisë në modelet kineze dhe problemet e qeverisjes që burojnë prej tyre.
Sipas këtij burimi, bëhet fjalë për një qasje sulmuese, në të cilën administrata do ta nxiste zhvillimin e një ekosistemi amerikan më inovativ me burim të hapur.
Po, por: Alternativat e fuqishme amerikane mbeten, në rastin më të mirë, të kufizuara krahasuar me modelet kineze më të lira dhe më praktike.
Çfarë thonë ata: David Sacks, këshilltar i jashtëm i Shtëpisë së Bardhë për IA-në, shkroi të dielën në X:
“Ndodhemi në një pikë kthese vendimtare për politikën e inteligjencës artificiale. Laboratorët kryesorë të mbyllur, të cilët tashmë përbëjnë një duopol për sa u përket të ardhurave nga modelet e IA-së, duan që qeveria ta eliminojë konkurrencën e tyre me burim të hapur.”
Sacks ka paralajmëruar prej kohësh kundër kapjes së procesit rregullator nga kompanitë më të mëdha amerikane, gjë që do t’u sillte përfitime atyre dhe do ta frenonte konkurrencën.
Edhe pse nuk bëhet fjalë për ndalime të drejtpërdrejta, masat që po shqyrtohen do të kishin një efekt frenues ndaj teknologjisë kineze me burim të hapur dhe ndaj kompanive amerikane që mbështeten tek ajo, tha burimi i afërt me administratën.
Sipas tij, laboratorët kryesorë të IA-së ose aleatët e tyre i drejtohen administratës çdo tre deri në pesë muaj me ndonjë ide për ndalimin e modeleve me burim të hapur.
Çfarë duhet vëzhguar: Udhëheqësi kinez Xi Jinping po fiton gjithnjë e më shumë vetëbesim në garën e inteligjencës artificiale. Presioni ndaj industrisë amerikane, qoftë asaj me burim të hapur apo jo, po shtohet për të reaguar.
Përfundimi: Anthropic dhe OpenAI kanë qenë prej kohësh mbështetës të zëshëm të regjimeve të sigurisë, të cilat në disa raste përfshijnë edhe licencimin. Deri tani, këto përpjekje kanë qenë më shumë teorike — por jo më.
“Ata i kanë nxjerrë letrat në tavolinë”, shkroi Sacks. “Është koha që edhe pjesa tjetër e Silicon Valley-t — shumica dërrmuese që ende e vlerëson konkurrencën e hapur — të bëjë të njëjtën gjë.”/Axios
