Zjarri nisi pasditen e së premtes në një kompleks shtëpish në varg në Krokstadelva dhe, i ndihmuar nga era, thatësira, terreni i pjerrët dhe dendësia e ndërtimeve prej druri, u përhap me shpejtësi në banesa të tjera dhe në pyll. Shkaku mbetet i panjohur, ndërsa ekipet e emergjencës po përgatiten për një operacion disaditor.
Një nga zjarret më shkatërruese në historinë moderne të Norvegjisë ka përfshirë zonën e banuar të Krokstadelvës, në komunën e Drammenit, rreth 50 kilometra në perëndim të Oslos. Më shumë se 100 njësi banimi janë shkatërruar plotësisht, disa qindra persona janë evakuuar dhe qindra pjesëtarë të shërbimeve të emergjencës janë angazhuar në operacion.
Deri në përditësimet e fundit të natës ndërmjet së premtes, 17 korrik, dhe së shtunës, 18 korrik 2026, zjarri ishte qetësuar në disa pjesë të zonës, por nuk ishte vënë nën kontroll. Vatra të reja vazhdonin të shfaqeshin, ndërsa autoritetet paralajmëruan se operacioni i plotë i shuarjes mund të zgjasë disa ditë.
Zjarri nisi në një shtëpi në varg
Të dhënat e policisë dhe kronologjia e publikuar nga autoritetet tregojnë se zjarri nisi të premten, më 17 korrik 2026, në zonën e Jupiterveienit në Krokstadelva.
Rreth orës 15:30 u raportua se një nga njësitë e banimit në një ndërtesë me shtëpi në varg ishte përfshirë plotësisht nga flakët. Policia publikoi njoftimin e parë zyrtar në orën 15:39.
Flakët u përhapën me shpejtësi nga njësia fillestare në pjesët e tjera të ndërtesës, më pas në komplekset fqinje të banimit dhe në bimësinë e thatë të zonës. Brenda një kohe të shkurtër, tymi i zi dhe flakët mund të shiheshin nga një territor i gjerë rreth Drammenit, madje edhe nga zona të Oslos.
Në një nga materialet e hershme mediatike ishte përdorur gabimisht formulimi se zjarri kishte nisur të enjten. Megjithatë, të dhënat e policisë, njoftimet institucionale dhe raportimet e përditësuara e vendosin fillimin e ngjarjes të premten, më 17 korrik, rreth orës 15:30–15:39.
Flakët përfshinë lagjen dhe terrenin pyjor
Zjarri u zhvillua në një zonë me terren të pjerrët, ku shtëpitë janë të ndërtuara afër njëra-tjetrës dhe një pjesë e madhe e objekteve janë ndërtime më të vjetra prej druri.
Era, temperaturat e larta dhe thatësira e ditëve të fundit e përshpejtuan përhapjen. Flakët lëvizën përpjetë shpatit dhe kaluan nga një kompleks banimi në tjetrin, ndërsa zjarri përfshiu edhe pyllin përreth.
Zona e prekur shtrihej nga Plutobakkeni në veri deri në Nordlysveien në jug. Gjatë mbrëmjes, policia njoftoi se zjarri po përhapej në drejtim të jugut, drejt banesave në Neptunveien, duke kërkuar evakuimin edhe të banorëve të asaj pjese.
Zjarrfikësit arritën ta frenonin pjesërisht zjarrin pyjor në drejtim të Drammenit dhe të mbanin perimetrat e jashtëm mbrojtës. Megjithatë, vatra të reja vazhdonin të shpërthenin brenda zonës së përfshirë.
Kushtet e thata, era, pjerrësia e terrenit, afërsia ndërmjet ndërtesave dhe materialet prej druri konsiderohen faktorë që ndihmuan përhapjen. Këto rrethana nuk duhet të ngatërrohen me shkakun e fillimit të zjarrit, i cili ende nuk është përcaktuar.
Mbi 100 njësi banimi të humbura
Në orët e para të operacionit, bilanci paraprak ndryshoi disa herë, ndërsa policia dhe zjarrfikësit përpiqeshin të krijonin një pasqyrë të saktë të zonës.
Fillimisht u raportua për dhjetëra njësi banimi të prekura. Pas vëzhgimit të zonës me dron, drejtuesi i operacionit policor, Frode Presthus, njoftoi se mbi 100 njësi banimi ishin humbur plotësisht.
Shifra përfshin banesa brenda disa komplekseve me shtëpi në varg dhe nuk duhet interpretuar domosdoshmërisht si më shumë se 100 ndërtesa të veçuara.
Autoritetet nuk kishin ende një regjistër përfundimtar të dëmeve, pasi në disa pjesë të zonës nuk ishte e sigurt hyrja dhe flakët vazhdonin të ishin aktive.
– Mund të përdoret fjala “katastrofë” kur na godet një zjarr i këtyre përmasave, deklaroi kryetari i Komunës së Drammenit, Kjell Arne Hermansen.
Edhe Presthus e përshkroi gjendjen si katastrofike, duke thënë se, sipas njohurive të tij, mund të bëhej fjalë për zjarrin më të madh në një zonë banimi në Norvegji që nga Lufta e Dytë Botërore. Kjo është një vlerësim paraprak dhe jo ende një klasifikim historik përfundimtar.
Qindra banorë u detyruan të largohen
Disa qindra persona u evakuuan nga Krokstadelva dhe zonat përreth. Policia dërgoi një alarm emergjent në telefonat e banorëve, duke u kërkuar të largoheshin nga territori i rrezikuar.
“Largohuni nga zona. Mbyllni dyert, dritaret dhe kanalet e ajrimit dhe fikeni ventilimin, nëse është e mundur”, thuhej në paralajmërim.
Autoritetet paralajmëruan për rrezikun e shpërthimeve dhe të tymit potencialisht helmues. Gjatë pasdites dhe mbrëmjes u dëgjuan disa shpërthime, të cilat banorët i përshkruan si zhurma të ngjashme me bomba.
Policia u bëri thirrje qytetarëve që të mos afroheshin në zonën e operacionit dhe të mos përdornin dronë. Fluturimet private mbi zonë u ndaluan përkohësisht për të mos penguar helikopterët zjarrfikës.
Deri në përditësimin e fundit nuk ishte raportuar zyrtarisht për banorë të zhdukur. Policia, megjithatë, u kërkoi qytetarëve të lajmëroheshin nëse nuk arrinin të kontaktonin ndonjë person që mund të kishte qenë në territorin e përfshirë nga zjarri.
Të lënduar nga zjarri dhe tymi
Pavarësisht përmasave të jashtëzakonshme të zjarrit, deri në orët e vona të së premtes nuk ishte raportuar për viktima ose persona me lëndime të rënda.
Një zjarrfikës pësoi lëndime të lehta dhe u dërgua në spital.
Një civil dhe një pjesëtar i Mbrojtjes Civile u dërguan në urgjencë për shkak të thithjes së tymit. Gjendja e tyre u përshkrua si e lehtë.
Tetë policë u kontrolluan nga personeli shëndetësor pasi kishin thithur tym gjatë operacionit të evakuimit. Disa banorë të tjerë morën ndihmë ose u kontrolluan në vendngjarje, por autoritetet nuk raportuan për lëndime serioze.
Gjashtë helikopterë dhe forca nga e gjithë Norvegjia Lindore
Për shuarjen e zjarrit u mobilizuan burime të mëdha nga disa komuna dhe shërbime të ndryshme.
Njësia zjarrfikëse e Krokstadelvës kërkoi ndihmë nga Drammeni, Mjøndaleni, Hokksundi, Kongsbergu, Askeri, Bærumi, Modumi dhe Osloja.
Në fazën e parë u raportua për më shumë se 60 zjarrfikës në terren. Me ardhjen e ekipeve të reja, numri u rrit në mbi 100 pjesëtarë të shërbimit zjarrfikës. Këtyre iu shtuan policia, ekipet shëndetësore, vullnetarët dhe personeli i Mbrojtjes Civile.
Mbrojtja Civile e rajonit të Buskerudit angazhoi 25 pjesëtarë nga tri njësi lokale. Ata ndihmuan në vendosjen e bllokadave rrugore, evakuimin e banorëve, furnizimin me ujë dhe punën e shtabit operativ.
Gjashtë helikopterë zjarrfikës u angazhuan gjatë ditës. Dy prej tyre u dërguan fillimisht në zonë, ndërsa Drejtoria Norvegjeze për Mbrojtje Civile dhe Gatishmëri Emergjente mobilizoi katër të tjerë nga Geitrygeni dhe Hamari. Për furnizimin e tyre u dërgua edhe një cisternë me karburant.
Me rënien e errësirës, helikopterët u detyruan të ndërprisnin fluturimet, duke ua lënë operacionin gjatë natës ekipeve tokësore.
Mungesa e ujit e vështirësoi operacionin
Një nga problemet kryesore ishte furnizimi me ujë. Sipas drejtuesve të shërbimit zjarrfikës, rrjeti komunal nuk ishte projektuar për sasinë jashtëzakonisht të madhe të ujit që kërkohej në të njëjtën kohë.
Pozicioni i lagjes në lartësi dhe konsumi i lartë i ujit gjatë ditëve të nxehta e rënduan më tej situatën. Për këtë arsye, në zonë u dërguan disa autocisterna, ndërsa Mbrojtja Civile ndihmoi në krijimin dhe mirëmbajtjen e linjave të furnizimit.
Helikopterët morën ujë nga burime dhe liqene në afërsi, por era e fortë dhe temperaturat e larta e bënë ndërhyrjen nga ajri më të vështirë.
Ekipet punuan për të garantuar furnizim të qëndrueshëm me ujë gjatë gjithë natës, veçanërisht në kufijtë jugorë të zjarrit dhe pranë zonave ku ende kishte banesa të paprekura.
“Njerëzit kanë filluar të lodhen”
Pas disa orësh të një operacioni jashtëzakonisht të vështirë, Presthus tha se shumë pjesëtarë të ekipeve kishin filluar të lodheshin.
– Njerëzit kanë filluar të lodhen dhe po punojmë që personeli të zëvendësohet vazhdimisht. Megjithatë, morali është i mirë, deklaroi ai.
Ekipet e reja mbërritën nga pjesë të ndryshme të Norvegjisë Lindore. Autoritetet nisën të planifikonin turnet dhe burimet jo vetëm për natën, por edhe për disa ditët pasuese.
Drejtuesi i qendrës së alarmit zjarrfikës për Norvegjinë Juglindore, Glenn Espen Kustner, paralajmëroi se vatrat mund të vazhdonin të digjeshin për disa ditë, edhe pasi flakët kryesore të frenoheshin.
Banorët panë shtëpitë e tyre duke u djegur
Dëshmitë e banorëve tregojnë se zjarri u përhap me një shpejtësi që u la shumë prej tyre vetëm pak minuta kohë për t’u larguar.
Marita Røine tregoi se ishte duke krasitur gardhin kur ndjeu erën e tymit. Kur pa poshtë drejt lagjes, një pjesë e ndërtesave ishte tashmë përfshirë nga flakët.
– Po humbasim gjithçka që kemi atje, tha ajo.
Andreas Krog Halvorsen e pa përhapjen e zjarrit nga veranda e shtëpisë së tij. Flakët u rritën me shpejtësi dhe ai u detyrua të largohej.
Nicole Knudsen, 26 vjeçe, e përshkroi lagjen si një “qytet fantazmë”.
– Gjithçka është zhdukur. Kjo është shtëpia ku jam rritur, tha ajo, dukshëm e tronditur.
Adrian Corneliussen, 17 vjeç, ndodhej vetëm në shtëpi kur dëgjoi shpërthime të fuqishme. Ai vrapoi drejt shtëpisë së gjyshes, por u kthye për të mbyllur dritaret dhe për të zvogëluar rrezikun që tymi dhe flakët të hynin brenda.
Miad Asani dhe Ali Mardini, të cilët jetonin mbi zonën e zjarrit, treguan për stresin dhe frikën teksa shihnin njerëzit të largoheshin dhe ekipet e ambulancës të ndihmonin banorët.
Përpjekja për të shpëtuar një mace
Mes rrëfimeve nga evakuimi ishte edhe ai i 13-vjeçarit Ergun Akyuz dhe babait të tij.
Ata morën një telefonatë nga disa banorë që nuk ndodheshin në shtëpi dhe u kërkuan të përpiqeshin të shpëtonin macen e tyre. Policia dhe shërbimet e emergjencës nuk i lejuan të hynin në ndërtesë për shkak të rrezikut.
Ndërsa prisnin pranë zonës, ata dëgjuan një shpërthim të fuqishëm dhe vendosën të largoheshin.
– Është shumë e dhimbshme që kaq shumë shtëpi të digjen në të njëjtën kohë dhe që zjarri të përhapet kaq shpejt, tha 13-vjeçari.
Nuk kishte informacion të konfirmuar për fatin e maces.
Aktivizohet shtabi komunal i krizës
Komuna e Drammenit aktivizoi shtabin e krizës dhe hapi struktura pritëse për personat e evakuuar dhe familjarët e tyre.
Një pikë grumbullimi u krijua në shkollën Stenseth, ndërsa qendra kryesore për të evakuuarit dhe familjarët u vendos në hotelin Scandic Ambassadeur Drammen.
Në këto qendra u dërguan punonjës socialë, personel shëndetësor dhe profesionistë të tjerë për t’u ofruar ndihmë banorëve të prekur.
Kryetari Kjell Arne Hermansen deklaroi se të gjitha burimet e komunës dhe shërbimeve të emergjencës ishin vënë në dispozicion të operacionit.
– Kjo është një ngjarje e tmerrshme që prek të gjithë Drammenin. Komuna do të bëjë gjithçka që mundet për të qenë pranë banorëve, tha ai.
Reagimet e drejtuesve norvegjezë
Kryeministri i Norvegjisë, Jonas Gahr Støre, shprehu dhembshuri për personat që humbën shtëpitë dhe për qindra banorët e evakuuar.
– Është jashtëzakonisht tronditëse të shohësh zjarrin e fuqishëm në zonën e banuar të Krokstadelvës në Drammen. Dhembshuria ime e thellë shkon për ata që janë evakuuar dhe për të gjithë ata që kanë humbur shtëpinë, deklaroi ai.
Ministrja e Drejtësisë dhe e Gatishmërisë Emergjente, Astri Aas-Hansen, tha se zjarri kishte krijuar një situatë dramatike për shumë banorë të qytetit. Ajo deklaroi se po e ndiqte nga afër zhvillimin dhe se ishte informuar se shërbimet po bashkëpunonin dhe kishin burimet e nevojshme.
Kryetari i Parlamentit norvegjez, Masud Gharahkhani, falënderoi pjesëtarët e shërbimeve të emergjencës që po punonin në kushte të rrezikshme dhe shprehu solidaritet me banorët e prekur.
Mund të jetë një nga zjarret më të mëdha të banimit në historinë moderne të Norvegjisë
Përmasat e dëmeve e vendosin ngjarjen ndër zjarret më të mëdha të zonave të banuara në Norvegjinë moderne.
Si pikë krahasimi, zjarri i Lærdalit në vitin 2014 shkatërroi 42 ndërtesa dhe për një kohë të gjatë konsiderohej zjarri më i madh në një vendbanim norvegjez që nga Lufta e Dytë Botërore.
Në Krokstadelva janë raportuar mbi 100 njësi banimi të humbura. Megjithatë, krahasimi përfundimtar historik do të kërkojë verifikimin e numrit të ndërtesave, njësive të veçanta të banimit dhe shkallës së dëmit.
Ekspertët kanë kërkuar një analizë të plotë të mënyrës së përhapjes së flakëve, sistemeve të mbrojtjes nga zjarri, qasjes së automjeteve emergjente dhe kapacitetit të furnizimit me ujë.
Gjendja më e fundit
Pak pas orës 23:00 të së premtes, policia njoftoi se intensiteti i zjarrit ishte zvogëluar në krahasim me orët e mëparshme.
Megjithatë, Frode Presthus theksoi se zjarrfikësit ende nuk e kishin vënë zjarrin nën kontroll. Flakët dhe vatrat e fshehura vazhdonin të shfaqeshin në vende të reja, ndërsa ekzistonte ende rreziku i përhapjes.
Helikopterët e ndërprenë operacionin për shkak të errësirës, ndërsa zjarrfikësit dhe Mbrojtja Civile u përgatitën për një natë të gjatë. Autoritetet vlerësuan se kontrolli i plotë nuk mund të shpallej para orëve të ditës të së shtunës.
Edhe pas vënies nën kontroll, pritet të vazhdojë për disa ditë shuarja e vatrave, ftohja e rrënojave dhe mbikëqyrja e terrenit pyjor.
Shkaku mbetet i panjohur
Nuk është përcaktuar ende se çfarë e shkaktoi zjarrin në njësinë e parë të banimit.
Për shkak se zona vazhdon të jetë e pasigurt dhe pjesë të saj janë ende të nxehta ose të përfshira nga vatra aktive, hetuesit dhe ekspertët kriminalistikë nuk kanë mundur të kryejnë një këqyrje të plotë.
Nuk ka të dhëna zyrtare që tregojnë zjarrvënie të qëllimshme, defekt elektrik, shpërthim gazi apo ndonjë shkak tjetër konkret. Çdo pretendim për origjinën e zjarrit, në mungesë të rezultateve të hetimit, mbetet i pakonfirmuar.
Hetimi pritet të përqendrohet në përcaktimin e vendit të saktë ku nisën flakët, burimin e ndezjes, mënyrën e përhapjes ndërmjet ndërtesave dhe faktorët teknikë që ndikuan në përmasat e katastrofës.
Çështjet që mbeten të hapura
Autoritetet duhet ende të përcaktojnë numrin përfundimtar të banesave dhe ndërtesave të shkatërruara, numrin e saktë të personave të evakuuar dhe nëse ndonjë prej objekteve të prekura mund të shpëtohet.
Mbetet gjithashtu për t’u sqaruar se kur banorët e zonave të paprekura do të lejohen të kthehen, si do të organizohet strehimi afatmesëm i familjeve që humbën shtëpitë dhe sa do të jetë vlera e përgjithshme e dëmeve.
Shkaku i zjarrit, funksionimi i sistemeve të mbrojtjes, kapaciteti i rrjetit të ujësjellësit dhe arsyet e përhapjes kaq të shpejtë do të jenë objekt i hetimeve dhe analizave të mëtejshme./TetovaNews
