Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar një marrëveshje të paprecedentë të naftës me Venezuelën, përmes së cilës, sipas tij, Shtetet e Bashkuara kanë siguruar kontroll shumicë mbi më shumë se 65 miliardë fuçi të rezervave të provuara të naftës venezuelane.
Trump e bëri njoftimin të premten, më 28 gusht, në rrjetin e tij Truth Social, duke e cilësuar marrëveshjen si “marrëveshjen më të madhe të naftës në historinë e botës”.
Sipas presidentit amerikan, marrëveshja është negociuar nga sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio dhe sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth, në bashkëpunim me presidenten e përkohshme të Venezuelës, Delcy Rodríguez, si dhe përmes një partneriteti me sektorin privat.
Trump deklaroi se SHBA-ja ka siguruar “kontroll shumicë” mbi më shumë se 65 miliardë fuçi rezerva të provuara të naftës në Venezuelë dhe se kjo është arritur pa kosto për taksapaguesit amerikanë.
Reuters konfirmon se njoftimi vjen pas disa javësh negociatash mes Uashingtonit dhe Caracas-it. Bisedimet kanë synuar t’u japin kompanive amerikane qasje afatgjatë në një grup fushash nafte në Venezuelë dhe të sigurojnë që nafta e prodhuar prej tyre të furnizojë tregun amerikan.
Megjithatë, hollësitë kryesore të marrëveshjes ende nuk janë bërë publike. Trump nuk ka bërë të ditur strukturën e saktë juridike dhe financiare, fushat e naftës që përfshihen, kompanitë private që do të marrin pjesë dhe mënyrën konkrete se si SHBA-ja do të ushtrojë “kontrollin shumicë” mbi rezervat.
Sipas Reuters, autoritetet venezuelane po përgatiten që javën e ardhshme të nënshkruajnë marrëveshje që do t’u japin kompani të ndryshme – veçanërisht atyre amerikane – të drejta të reja për kërkimin dhe prodhimin e naftës.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e ka cilësuar marrëveshjen si një fitore për të dyja vendet. Sipas tij, ajo mund të sjellë afro 100 miliardë dollarë investime private në Venezuelë, të krijojë mijëra vende pune dhe, në perspektivë, të ndihmojë në uljen e çmimeve të karburanteve në Shtetet e Bashkuara.
Trump gjithashtu pretendon se marrëveshja do të rrisë në mënyrë drastike sasinë e rezervave të naftës mbi të cilat kompanitë dhe interesat amerikane do të kenë qasje.
Por kjo nuk do të thotë se 65 miliardë fuçi naftë janë transferuar fizikisht në pronësi të SHBA-së apo se ato automatikisht bëhen pjesë e rezervave strategjike amerikane. Bëhet fjalë për rezerva venezuelane nën tokë dhe për një marrëveshje mbi kontrollin, zhvillimin dhe shfrytëzimin e tyre.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se ndikimi mbi çmimet e karburanteve nuk pritet të jetë i menjëhershëm.
Industria venezuelane e naftës vuan prej vitesh nga mungesa e investimeve, infrastruktura e amortizuar, problemet me furnizimin me energji elektrike, kapacitetet e kufizuara të eksportit dhe pasiguria juridike. Zhvillimi i fushave të reja, transportimi dhe përpunimi i naftës së rëndë venezuelane mund të kërkojnë vite.
Analistët kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi bazën juridike të një modeli në të cilin qeveria amerikane do të kishte kontroll mbi fusha nafte venezuelane, pasi Kushtetuta dhe legjislacioni i Venezuelës parashikojnë një rol qendror të shtetit në industrinë e hidrokarbureve.
Marrëveshja përbën një kthesë të madhe në marrëdhëniet energjetike mes dy vendeve.
Pas kapjes dhe largimit nga pushteti të Nicolás Maduros në operacionin amerikan të janarit 2026, administrata Trump ka kërkuar të sigurojë një furnizim të qëndrueshëm të rafinerive amerikane me naftë venezuelane dhe njëkohësisht të rikthejë kompanitë amerikane në industrinë energjetike të vendit.
Maduro u dërgua në Shtetet e Bashkuara, ku përballet me akuza federale për narkoterrorizëm dhe trafik droge. Pas largimit të tij, Delcy Rodríguez mori drejtimin e përkohshëm të Venezuelës dhe qeveria e saj ka ndërmarrë hapa për hapjen e sektorit të naftës ndaj kapitalit privat dhe investimeve të huaja.
Venezuela zotëron rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, të vlerësuara në rreth 303 miliardë fuçi, ose afërsisht 17 për qind të rezervave globale.
Megjithatë, pavarësisht këtij potenciali të jashtëzakonshëm, vendi aktualisht prodhon vetëm rreth 1,25 milionë fuçi naftë në ditë – shumë më pak se kapaciteti që mund të kishte me investime dhe infrastrukturë moderne.
Marrëveshja e re mund të hapë rrugën për një rikthim në shkallë të gjerë të kompanive amerikane të energjisë në Venezuelë. Por përmasat reale të saj dhe ndikimi mbi prodhimin botëror të naftës dhe çmimet e karburanteve do të mund të vlerësohen më saktë vetëm pasi të publikohen kontratat, kompanitë pjesëmarrëse dhe kushtet konkrete të zbatimit.
Ky version shmang formulimin e pasaktë se SHBA-ja tashmë “zotëron” 65 miliardë fuçi dhe përdor formulimin më të saktë “kontroll shumicë”, ashtu siç është deklaruar nga Trump dhe raportuar nga Reuters./TN
