Nga Marco Imarisio
Zërat e qytetarëve: «Mëria do të zgjasë 50 vjet»
Sheshi Tverskaja Zastava, përballë Belorusskij-t, stacionit historik hekurudhor të Moskës. Ora është njëmbëdhjetë e paradites dhe temperatura është evropiane. Si dikur, në kuptimin që ende bën mjaft ngrohtë. Por Evropa është gjithnjë e më larg, edhe nga zemrat dhe mendjet e atyre që për shumë kohë e kanë dashur dhe e kanë kërkuar.
Aleksey, 37 vjeç, pronar i një shkolle vallëzimi: «Po të ma kishit bërë këtë pyetje gjashtë ose shtatë vjet më parë, ndoshta do të isha përgjigjur me hidhërim, sepse të gjithë kemi udhëtuar në Evropë si turistë. Por sot çështja e marrëdhënieve Rusi–Evropë nuk më prek aspak. Merrem me punën time dhe kjo më mjafton».
Elena, 59 vjeçe, pedagoge universitare e historisë: «Më vjen keq që kultura ruse po dëbohet nga hapësira evropiane dhe që në Evropë po shtohet rusofobia. Kam hequr dorë nga gjykimet politike. Më shqetëson vetëm mënyra e vazhdueshme se si ndërgjegjja e njerëzve tuaj po formësohet drejt urrejtjes ndaj Rusisë».
Natalia, 51 vjeçe, profesioniste e lirë: «Edhe mua më vjen keq. Por nuk vdes askush po të mos jemi miq me Evropën».
Tatiana, 40 vjeçe, pedagoge e antropologjisë: «Në fshatra dhe në provinca njerëzit nuk merren me politikë, e aq më pak me marrëdhëniet me Evropën. Ata që kishin mundësi të shkonin me pushime në destinacionet tuaja më të lira, tani po zbulojnë me kënaqësi vende aziatike, në radhë të parë Kinën. Është një përvojë e re dhe interesante, përfshirë edhe kuzhinën».
Përjashtimi i vetëm është Andrei, 66 vjeç, pensionist. «Ne jemi dhe mbetemi evropianë të bardhë; me të verdhët nuk duam të përzihemi».
Por ndoshta kjo është çështje moshe dhe nostalgjie për një periudhë aspak të shkurtër: vitet e trazuara ’90 dhe dy dekadat e para të shekullit të ri, kur marrëdhëniet ishin të mira, pavarësisht ndonjë reagimi të vakët nga kancelaritë evropiane.
Në Rusi, opinioni i njerëzve të zakonshëm ka një peshë shumë relative, sidomos në një epokë kaq autoritare si kjo. E njëjta gjë vlen edhe për sondazhet. Megjithatë, për aq sa mund të vlejë, sondazhi i Qendrës Levada, e cila mban lart flamurin e «qendrës së vetme të pavarur të sondazheve», tregon se qëndrimi i rusëve ndaj Bashkimit Evropian ka kaluar gjatë këtij shekulli nëpër luhatje të jashtëzakonshme.
Në fillim të vitit 2004, në fund të mandatit të parë të Putinit, 76 për qind e rusëve thoshin se kishin qëndrim pozitiv ndaj Bashkimit Evropian dhe vetëm 13 për qind negativ. Në vitin 2008, në fillim të presidencës së Medvedevit, shifrat kishin arritur pothuajse në baraspeshë: 45 për qind me qëndrim pozitiv dhe 39 për qind me qëndrim negativ.
Në periudhën pasuese, deri në luftën aktuale në Ukrainë, vlerësimi për kontinentin tonë ishte rritur sërish, një hollësi që ndoshta thotë shumë edhe për sanksionet tepër të buta të vitit 2014, pas pushtimit të parë të Donbasit.
Që nga shkurti i vitit 2022, rënia ka qenë e menjëhershme. Sondazhi i fundit, i zhvilluar në maj, tregoi se vetëm 18 për qind e të anketuarve kishin qëndrim pozitiv ndaj Evropës, kundrejt 64 për qind që shpreheshin negativisht dhe 18 për qind që nuk kishin një opinion të përcaktuar.
Ndërkohë, që nga fillimi i këtij viti ka rënë edhe përqindja e atyre që mbështesin negociatat e paqes. Ajo ka zbritur në 59 për qind, tetë pikë më pak se në shkurt 2026. Në të njëjtën kohë, përqindja e atyre që mbështesin vazhdimin e luftës është rritur në 31 për qind, shtatë pikë më shumë se në mars 2026.
Ne dhe ata. Tashmë larg njëri-tjetrit, dhe kush e di se për sa kohë do të mbetemi të tillë.
E vetmja gjë e sigurt është se njëzet vjet propagandë e pandërprerë, e nisur në vitin 2007 pas fjalimit të famshëm anti-perëndimor të Vladimir Putinit në Mynih, kanë luajtur një rol vendimtar në formësimin e opinionit publik.
Edhe dje, vetë Putin, duke folur para pjesëmarrësve në Forumin Ekonomik Lindor, tregoi se Evropa tashmë është jashtë çdo horizonti të tij.
Ajo që u paraqit si një shenjë e mundshme hapjeje drejt paqes, e lënë të kuptohej përmes një fraze enigmatike, kishte vetëm një adresues: Donald Trumpin. Presidenti amerikan kishte heshtur përballë kërcënimeve ndaj kontinentit tonë, një hollësi që Moska e ka pritur me njëfarë kënaqësie.
Mediat tradicionale, sigurisht jo të pavarura, por megjithatë më serioze se televizioni i tmerrshëm rus, pasqyrojnë klimën e marrëdhënieve tona, që nuk ka qenë kurrë kaq e rënduar.
«Terror me urdhër nga lart»: kërcënimet e Zelenskyt për mbylljen e hapësirës ajrore mbi Federatën Ruse «mund të jenë pjesë e një plani të Perëndimit», shkruan Izvestia.
Analiza e Nezavisimaya Gazeta, një gazetë që, mes manovrash të panumërta ekuilibruese, përpiqet të ruajë njëfarë autonomie mendimi, është disi më e nuancuar:
«Lajmi për dronët rusë vendoset në një kontekst shumë të qartë, jo vetëm nga këndvështrimi i qytetarit mesatar evropian, por edhe nga ai i shumicës së politikanëve perëndimorë, për të mos folur për ushtarakët».
Editoriali i drejtorit Konstantin Remchukov, një njeri me formim perëndimor, përfundon me tone të zymta:
«Bota e vjetër ka pushuar së pasuri vlerë. Duhet të përgatitemi për gjithçka. Pa iluzione. Periudha e pasigurisë do të jetë shumë e gjatë. Dhe epoka e mosbesimit dhe e armiqësisë së ndërsjellë, edhe në kohë paqeje, do të zgjasë ende shumë».
Të njëjtin mendim, përpara stacionit Belorusskij, shpreh edhe Nadezhda, 46 vjeçe, nëpunëse:
«Ndihem shumë më tepër evropiane sesa euroaziatike dhe mendoj se, pavarësisht gjithçkaje, Rusia është pjesë e Evropës. Ndoshta një ditë marrëdhëniet do të rivendosen, por për të paktën pesëdhjetë vjet do të mbetet mëria e ndërsjellë»./Corriere della Sera
