Vladimir Putin mund të bëjë rikthimin e tij të madh në tryezën e udhëheqësve perëndimorë. Shtatë vjet pas pjesëmarrjes së tij të fundit fizike në një samit të G20-s dhe më shumë se katër vjet pas fillimit të pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës, Donald Trump e ka ftuar në mënyrë të njëanshme Presidentin rus në samitin e G20-s që do të zhvillohet në dhjetor në Miami, njoftoi të mërkurën, më 23 shtator, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio.
Bëhet fjalë për një ftesë me peshë të madhe simbolike, e cila mund të shkaktojë tensione, ndërkohë që evropianët po përpiqen që prej vitit 2022 ta izolojnë diplomatikisht Presidentin rus.
„Mendojmë se kjo është një mundësi që ai të bisedojë jo vetëm me Presidentin, por edhe me udhëheqës të tjerë botërorë“, e arsyetoi vendimin Marco Rubio.
Nëse Vladimir Putin e pranon ftesën, pritet të zhvillojë bisedime me Donald Trumpin. Kremlini ende nuk e ka konfirmuar pjesëmarrjen e tij.
Një precedent që kishte shkaktuar pakënaqësi
Rusia, e përjashtuar nga G8-ta pas aneksimit të Krimesë në vitin 2014, mbeti megjithatë anëtare e G20-s. Por prania e Presidentit rus do të shënonte udhëtimin e tij të parë në një samit të G20-s që nga takimi i Osakës, në Japoni, në vitin 2019, ku kishte zhvilluar një bisedë njëorëshe me Donald Trumpin.
Prania e tij në Miami do ta vendoste kështu, për herë të parë që nga fillimi i luftës, përkrah udhëheqësve evropianë, aziatikë dhe amerikanë. Kjo mund të shkaktojë tensione të forta brenda këtij forumi që mbledh vendet më të fuqishme të botës dhe të shtrojë një pyetje: deri ku do të shkojnë evropianët për të shprehur kundërshtimin e tyre ndaj këtij rehabilitimi diplomatik?
Në fund të gushtit, vetëm pjesëmarrja e ministrit rus të Financave, Anton Siluanov, në një takim të G20-s në Asheville të Karolinës së Veriut – gjithashtu me ftesë të Shtëpisë së Bardhë – kishte shkaktuar tashmë pakënaqësi të fortë.
Ministri gjerman i Financave, Lars Klingbeil, e kishte cilësuar praninë e tij si një sinjal „mjaft shqetësues“, duke pasur parasysh vazhdimin e sulmeve ruse në Ukrainë. Ai dhe disa homologë të tij evropianë kishin kërcënuar se do ta bojkotonin fotografinë tradicionale të përbashkët nëse në të do të shfaqej ministri rus.
Ministri polak Andrzej Domański kishte deklaruar për Reuters se do ta kishte „shumë të vështirë të zhvillonte çfarëdo bisede me rusët“, pjesërisht sepse, sipas tij, „ata gënjejnë vazhdimisht dhe duhet treguar kujdes i jashtëzakonshëm kur bisedohet me ta“.
Normalizimi si metodë negociimi
Këtë herë, ftesa drejtuar Vladimir Putinit shkon shumë më tej, duke sjellë përsëri një udhëheqës në luftë në nivelin më të lartë të diplomacisë shumëpalëshe.
Kritikët e tij në Evropë, por edhe disa republikanë amerikanë, mund ta shohin këtë si një përpjekje për normalizimin e marrëdhënieve me Presidentin rus, ndërkohë që ai vazhdon një luftë së cilës refuzon t’i japë fund.
Kryeministri polak Donald Tusk u tregua skeptik këtë të enjte:
„Nëse ftesa e Putinit në G20 do të mund të na afronte drejt një paqeje të drejtë, do ta mbështesja plotësisht këtë nismë. Megjithatë – dhe kjo është njëkohësisht ajo që më shqetëson dhe ajo që ma konfirmon përvoja ime – në këtë fazë, Rusia fare mirë mund ta shohë këtë si një nxitje për të vazhduar politikën e saj agresive. Kjo është ajo që kam frikë“, deklaroi ai.
Marco Rubio, i cili kur ishte senator e kishte cilësuar vetë Vladimir Putinin „kriminel lufte“, tani mbron strategjinë e Donald Trumpit. Pasi u takua të mërkurën me ministrin rus të Punëve të Jashtme, Sergei Lavrov, dhe një ditë pas takimit mes Presidentit amerikan dhe Volodymyr Zelenskyt, Rubio deklaroi se „për t’i zgjidhur problemet, duhet të takohesh me njerëzit me të cilët nuk pajtohesh“.
Për disa, kjo ftesë duket si një veprim dëshpërues, në një kohë kur përpjekjet e Presidentit miliarder amerikan për të arritur një marrëveshje paqeje kanë mbetur në ngërç prej më shumë se një viti.
Që nga takimi i tyre në Alaskë në gusht 2025, marrëdhëniet ndërmjet udhëheqësve amerikan dhe rus janë ftohur, pasi Vladimir Putin është treguar më pak i gatshëm për të bërë lëshime sesa kishte shpresuar Donald Trump.
Megjithatë, rezultati i kësaj manovre mbetet i pasigurt. Siç vëren Wall Street Journal, samitet e G20-s ofrojnë vërtet një mundësi të rrallë për t’i mbledhur kundërshtarët rreth të njëjtës tryezë për të diskutuar krizat botërore, por njëkohësisht krijojnë edhe një skenë të përshtatshme për përplasje dhe manovra politike./L’Express
