Nga Katrin Hummel
Që seksualiteti të vazhdojë të jetë pjesë e një marrëdhënieje edhe pas shumë vitesh, nevojitet vlerësim i ndërsjellë.
Gjinekologia Sheila de Liz shpjegon pse gratë pas menopauzës, sipas saj, duhet të marrin hormone, pse nuk është gjatësia por perimetri ai që ka rëndësi dhe zbulon tri këshillat e saj sekrete për një martesë të mirë.
Zonja de Liz, ju thoni se te gratë dëshira nuk lind në mënyrë spontane. Atëherë, si lind ajo?
Gratë reagojnë më shumë ndaj kontekstit ose situatave. Kjo do të thotë se ato rrallëherë mendojnë papritur, nga hiçi: “Tani kam dëshirë për seks”. Nëse një grua do të ndiejë dëshirë apo jo është rezultat i faktorëve të ndryshëm: Si është marrëdhënia? Si ka kaluar dita? Si ndihet ajo? Për një kohë të gjatë shumë njerëz nuk e kanë ditur këtë: duhet të plotësohen disa kushte të caktuara që te gratë të lindë dëshira.
Ekziston edhe një model për mënyrën se si zhvillohet dëshira seksuale te gratë, i cili shkon edhe më tej.
Bëhet fjalë për një teori të mjekes kanadeze të mjekësisë seksuale Rosemary Basson. Dhe mendoj se, sapo e dëgjon, thua: Po, është e vërtetë. Sipas saj, gratë, duke u nisur nga një gjendje “neutrale”, kërkojnë situata në të cilat mund t’u lindë dëshira, kur ato kanë dëshirë të kenë dëshirë. Për shembull, mund të propozojnë një darkë romantike dhe të sigurojnë një dado për fëmijët. Synimi është që dëshira të ketë mundësi të fillojë të lindë.
Një tjetër pohim interesant nga ju: Ju thoni se orgazma vaginale, në të vërtetë, nuk ekziston.
Pikërisht. Vagina, në shumë zona të saj, ka relativisht pak mbaresa nervore, sepse ajo është kanal i lindjes dhe nuk është e krijuar për të shkaktuar orgazmën femërore. Nga pikëpamja biologjike nuk do të kishte kuptim që të ishim tepër të ndjeshme përgjatë gjithë kanalit të lindjes, sepse atëherë do të ndienim edhe çdo tampon.
Dikur mendohej se gratë që nuk ndienin shumë në atë zonë ishin frigjide. Kjo është e pakuptimtë. Të gjitha orgazmat janë klitorale. Klitorisi ka një strukturë të gjerë të brendshme, një pjesë e së cilës formon atë që quhet zona G, poshtë fshikëzës urinare. Nëse klitorisi stimulohet nga kjo pjesë e brendshme, për shembull gjatë seksit penetrues, mund të ndodhë orgazma.
Pse nuk ka aq rëndësi gjatësia e penisit, por perimetri i tij?
Sepse një pjesë e madhe e klitorisit rrethon hyrjen e vaginës. Kjo do të thotë se, kur klitorisi fryhet, sepse ashtu si penisi përmban inde erektile, hyrja bëhet më e ngushtë.
Sa më shumë që vagina zgjerohet në hyrje gjatë penetrimit, aq më shumë rritet furnizimi i përgjithshëm me gjak i klitorisit dhe, si të thuash, aq më shumë “kënaqet” ai.
Ideja se një penis duhet të jetë 30 centimetra i gjatë është shpesh e gabuar. Ekziston një gjatësi standarde e mirë, e cila u mjafton plotësisht shumicës së grave: afërsisht sa gjatësia e një telefoni celular, diku mes një iPhone Pro dhe një iPhone Max.
Ju thoni se natyra e ka parashikuar që gratë të vazhdojnë të jenë seksualisht aktive edhe pas menopauzës. Pse ka kuptim kjo nga pikëpamja biologjike?
Në klitoris kemi qeliza ndijore që shërbejnë për ta transmetuar eksitimin seksual drejt trurit dhe këto varen nga hormonet. Kur kemi shumë pak estrogjen dhe ato fillojnë të atrofizohen për këtë arsye, fillimisht ato rriten sërish.
Pra, nga ana biologjike duket se ekziston një arsye që gratë të vazhdojnë të jenë seksualisht aktive. Mund të spekulojmë shumë përse është kështu. Mendoj se ka të bëjë me lidhjen mes partnerëve, e cila ndoshta mbetet e rëndësishme edhe pasi periudha e lindjes së fëmijëve ka përfunduar.
Ne e dimë se burrat mbi moshën 50-vjeçare që janë beqarë ose të ve kanë tregues shumë të dobët shëndetësorë. Ata vuajnë më shpesh nga mbipesha, diabeti dhe infarktet e zemrës. Vetëm nga pikëpamja shoqërore duhet të ketë interes që seksualiteti të ruhet edhe pas përfundimit të fazës riprodhuese.
Pse grave u nevojitet testosteroni për të pasur dëshirë për seks?
Të gjithë njerëzit kanë nevojë për të. Testosteroni nuk është hormon mashkullor; ai është hormon njerëzor, i cili, ndër të tjera, stimulon libidon.
Në cilat raste gratë duhet ta matin nivelin e testosteronit?
Më së voni pas menopauzës, ose edhe më herët, nëse ndihen të lodhura, të rraskapitura dhe nuk kanë më libido. Sigurisht që dikush mund të thotë: “Kam shumë punë”. Por edhe stresi bën që niveli i testosteronit të ulet.
Dhe nëse merr testosteron, papritur rikthehet e njëjta dëshirë për seks si më parë?
Në fakt, kjo shpesh ndodh shpejt dhe përmirësimi ndihet qartë. Megjithatë, nëse problemi me libidon lidhet më shumë me vetë marrëdhënien në çift, testosteroni ndihmon vetëm në një masë të kufizuar.
Në librin tuaj shkruani se gratë duhet ta përdorin testosteronin “off-label”. Çfarë do të thotë kjo?
Përdorimi “off-label” nuk do të thotë se përdorimi është i ndaluar apo i papranueshëm. Do të thotë thjesht përdorimi i një ilaçi të miratuar jashtë indikacionit, dozimit, grupmoshës ose formës së administrimit të miratuar nga autoritetet.
Përdorimi “off-label” lejohet ligjërisht kur është i justifikuar nga ana mjekësore. Mendoni, për shembull, për magnezin: ai merret kundër ngërçeve muskulore, por shumë njerëz e përdorin edhe kundër stresit.
Në Gjermani, testosteroni është i miratuar vetëm për burrat, ndërsa në Australi tashmë ekzistojnë preparate të gatshme edhe për gratë.
Gjinekologia ime më ka thënë se nuk do të ma përshkruante.
Shumë gjinekologë interesohen për çështjen e testosteronit, por nuk kanë njohuri të mjaftueshme dhe nuk guxojnë ta përshkruajnë. Në fakt, kjo është shumë logjike, e kontrollueshme dhe plotësisht e sigurt nëse respektohen disa udhëzime të thjeshta.
Edhe Shoqata Gjermane e Menopauzës (DMG) nuk ua rekomandon grave. Pse ju e rekomandoni megjithatë?
Për fat të keq, DMG-ja vazhdon të thotë se humbja e libidos duhet të ketë një komponent të madh psikologjik dhe u rekomandon grave psikoterapi. Kjo shpesh çon në përshkrimin e antidepresantëve, të cilët e ulin edhe më tej dëshirën seksuale. Është për të ardhur keq.
Udhëzimet e DMG-së…
…janë të vitit 2020. Edhe atje nuk këshillohet kundër përdorimit të testosteronit; përmendet vetëm problemi se duhet të përdoren barna të përgatitura individualisht, të cilat farmacistët i prodhojnë posaçërisht për pacientet sipas recetës së mjekut.
Edhe vetë presidentja e DMG-së prej vitesh përshkruan testosteron; ky nuk është sekret, ajo flet hapur për këtë në podkastin e saj.
DMG-ja nuk është ndonjë instancë autoritare, deklaratat e së cilës të gjithë duhet t’i ndjekin domosdoshmërisht, por për arsye të ndryshme ajo preferon të jetë e rezervuar. Ndoshta vetëm nëse do të vinte, për shembull, një udhëzim nga SHBA-ja, do të ishin të gatshëm ta rishikonin qëndrimin.
Ju jeni gjithashtu përkrahëse e terapisë hormonale zëvendësuese, HRT.
Po. Ende vazhdon të qarkullojë këmbëngulshëm ideja se ajo mund të shkaktojë kancer, por studimi ku u pretendua kjo është hedhur poshtë prej kohësh në mënyrë përfundimtare.
Por ndonjëherë duhet që një brez të zhduket dhe brezi pasardhës të ecë përpara me njohuri më të mira dhe me mjekësi më të mirë.
Provat që, sipas meje, dëshmojnë përfitimet e terapisë hormonale zëvendësuese janë aq bindëse, saqë çdo mjek që vazhdon t’ua refuzojë kategorikisht atë pacienteve të tij duhet të turpërohet, sepse nuk po e bën siç duhet punën e vet. Tashmë duhet ta them këtë shumë qartë.
A mund të ketë një grua pas menopauzës dëshirë për seks dhe të eksitohet po aq sa më parë edhe nëse nuk merr hormone, pra as terapi hormonale zëvendësuese dhe as testosteron?
Me siguri ekzistojnë raste përjashtimore. Por, duke pasur parasysh mënyrën se si funksionon biologjikisht njeriu, kjo është dukshëm më e lehtë kur merren hormone.
Nëse një burri i janë hequr testikujt, askush nuk pret realisht prej tij që të ketë ereksion.
Ju keni tri këshilla sekrete për mënyrën se si duhet trajtuar bashkëshorti.
Së pari: Mos e trajto kurrë pa respekt, sidomos jo në publik. Kjo do të thotë: mos rrotullo sytë, mos e ndërprit kur flet dhe mos bëj kritika para të tjerëve për gjëra që nuk u përkasin atyre.
Së dyti: Ji e sjellshme me të dhe preke. Sa shumë çifte pushojnë së prekuri njëri-tjetrin sapo nuk e shohin më nevojën e menjëhershme për këtë!
Së treti: Thuaji herë pas here thjesht “faleminderit”: kur sjell brenda gjërat e blera, kur të ndihmon të veshësh pallton apo kur e largon nga dera fqinjin e bezdisshëm.
Si mund të ruhet dëshira për njëri-tjetrin edhe pas shumë vitesh martesë?
Nuk mund të ruhet vazhdimisht. Por duhet bërë kujdes që seksi të vazhdojë të luajë rol herë pas here në marrëdhënie.
Për këtë nevojitet vlerësim i ndërsjellë. Por gjithashtu duhet të jesh i gatshëm t’i japësh seksualitetit një vend brenda marrëdhënies. Dhe nëse ai është zbehur, duhet ta ringjallni së bashku.
Për shembull, mund ta prekni njëri-tjetrin pa pasur ndonjë rezultat të paracaktuar, pa ndonjë “detyrim performance”. Ose të putheni çdo ditë për shtatë sekonda; vetëm atëherë, sipas saj, fillojnë të prodhohen hormonet e lidhjes emocionale.
Një alternativë është të përqafoheni për 20 sekonda në ditë. Ose mund të shtriheni pranë njëri-tjetrit në shtrat, vetëm me të brendshme, dhe të mbaheni për duar. Kështu filloni të rindërtoni lidhjen me njëri-tjetrin.
Cilët janë, sipas jush, përbërësit kryesorë të një seksi të jashtëzakonshëm?
Të kesh guximin që gjatë seksit t’i dorëzohesh vërtet një personi tjetër, pra që, në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, të krijohet intimitet.
Kur seksi është vërtet i suksesshëm, të dy kanë ndjesinë se tjetri i ka gjetur pikërisht në atë vend të brendshëm ku zakonisht mbeten krejtësisht vetëm me veten.
Kjo arrihet edhe kur seksi trajtohet si një përvojë e jashtëzakonshme dhe i jepet përparësi: marrim kohë, e fikim mendjen dhe e lëmë gjithçka të rrjedhë natyrshëm.
Dashnorët e shkëlqyer e konsiderojnë puthjen jashtëzakonisht të rëndësishme, jo vetëm si hyrje drejt një akti seksual.
Seksi i shkëlqyer mund të ketë madje edhe një komponent shpirtëror. Gjatë seksit, së bashku me personin tjetër nisesh në një udhëtim drejt një vendi ku nuk keni qenë më parë së bashku, por që megjithatë u duket i njohur të dyve.
Seksin më të mirë e bën njeriu pas moshës 50-vjeçare?
Pikërisht. Pas të pesëdhjetave ke kohë t’u kushtohesh vërtet këtyre gjërave. Ke gjithashtu një vetëdije dhe përcaktim më të qartë të vetvetes.
E di: Ky jam unë, këtë dua dhe gjëra të tjera nuk jam më i gatshëm t’i pranoj.
Sidomos te gratë ndodh shumë shpesh që të thonë: “Jeta është shumë e shkurtër për seks të keq; më mirë fare pa seks.”
Libri “Light my Fire: Für den Sex deines Lebens” i Dr. med. Sheila de Liz sapo është botuar nga shtëpia botuese Rowohlt.
Burimi: F.A.Z.
