Një analizë e re e zgjerimit të infrastrukturës së inteligjencës artificiale tregon përmasat marramendëse të tij: investimet e parashikuara në infrastrukturën e IA-së deri në vitin 2032 arrijnë në 10.3 trilionë dollarë.
Kjo shumë përbën 3.6% të PBB-së në vit, duke tejkaluar ndjeshëm valët e investimeve që ndërtuan hekurudhat, autostradat, rrjetin elektrik dhe rrjetet e telekomunikacionit të Amerikës.
Pse ka rëndësi: Bumi i IA-së është bërë tepër i madh dhe i kushtueshëm që edhe kompanitë më të mëdha të teknologjisë ta financojnë të vetme. Si rezultat, është krijuar kërkesë prej triliona dollarësh për kapital të jashtëm — së bashku me rreziqet e mundshme që e shoqërojnë atë, sipas një studimi të ri që do të prezantohet të premten në Brookings Papers on Economic Activity.
Financimi i këtij zgjerimi do të kërkojë përdorimin në shkallë masive të tregjeve të obligacioneve, bankave dhe kredisë private, duke shtuar edhe më shumë borxh në konkurrencën për fondet e investitorëve, në një kohë kur kostot e huamarrjes tashmë po rriten ndjeshëm.
Deri tani, këto kosto më të larta duket se po bëjnë pak për ta frenuar etjen e industrisë për të ndërtuar. Efekti pasues është se sa më shumë kapital të përthithë zgjerimi i infrastrukturës së IA-së, aq më i madh është presioni i mundshëm mbi kostot e huamarrjes në pjesët e tjera të ekonomisë.
Në praktikë, çdo subjekt tjetër që ka nevojë për kapital — nga qeveria amerikane, e cila financon deficitin e saj prej 2 trilionë dollarësh në vit, deri te një individ që kërkon kredi hipotekare për shtëpi ose kredi për makinë — konkurron për fonde me këto kompani gjigante që operojnë infrastrukturë kompjuterike në shkallë shumë të madhe.
Çfarë thonë: Stijn Van Nieuwerburgh, profesor në Columbia Business School dhe autor i studimit të ri mbi mënyrën se si po financohet bumi i infrastrukturës së IA-së, thotë se oreksi i industrisë për investime mbetet jashtëzakonisht rezistent ndaj normave më të larta të interesit.
“Ata janë aq të vendosur për t’i ndërtuar këto gjëra”, saqë edhe rritjet e fundit të normave të interesit dhe yield-et afatgjata historikisht të larta nuk do ta “frenojnë shumë këtë zhvillim”, u tha Van Nieuwerburgh gazetarëve së fundmi.
Morgan Stanley vlerëson se kompanive të mëdha të teknologjisë do t’u duhen rreth 2.9 trilionë dollarë për të zgjeruar kapacitetet e tyre kompjuterike deri në vitin 2028 — me më shumë se gjysmën e kësaj shume që do të vijë nga investitorë të jashtëm, sipas studimit.
Një shembull konkret: Meta, kompania mëmë e Facebook-ut, zgjodhi që pjesën më të madhe të financimit të qendrës së saj të të dhënave Hyperion, me vlerë 30 miliardë dollarë, ta siguronte nga investitorë të jashtëm, edhe pse kjo nënkuptonte të paguante ndjeshëm më shumë për huamarrjen.
Borxhi i projektit ka një normë interesi të paktën 1 pikë përqindjeje më të lartë sesa ajo që Meta me gjasë do të kishte paguar për borxhin e emetuar vetë, duke shtuar më shumë se 5 miliardë dollarë kosto gjatë gjithë afatit të marrëveshjes, sipas vlerësimit të studimit.
Niveli i rrezikut: Rritja e vrullshme e kapitalit të jashtëm — një pjesë e madhe e të cilit vjen nga kredia private — i mundëson bumit të IA-së të vazhdojë të zgjerohet. Por ajo gjithashtu shpërndan rreziqet e mundshme në të gjithë sistemin financiar, shpesh përmes strukturave të financimit që janë më të vështira për t’u gjurmuar nga investitorët dhe rregullatorët.
Infrastruktura do të duhej të gjeneronte 3.7 trilionë dollarë të ardhura vjetore brenda gjashtë viteve të ardhshme për të siguruar një normë kthimi prej 10% — afërsisht 9% të PBB-së.
“Rreziqet janë përhapur në të gjithë sistemin financiar”, tha Van Nieuwerburgh, ndërsa industria po siguron kapital nga fondet e pensioneve, fondet sovrane të pasurisë, kredia private dhe burime të tjera të kapitalit të jashtëm.
“Me këtë zgjerim vijnë më shumë kompleksitet dhe më shumë mungesë transparence, dhe po bëhet e vështirë të gjurmohet se ku po shpërndahen rreziqet”, tha ai. “Këto rreziqe po mbërrijnë, si të thuash, edhe te fondi juaj i pensionit.”
Çfarë duhet ndjekur: Van Nieuwerburgh thotë se fluksi i kapitalit të jashtëm rrezikon t’i mundësojë zgjerimit të infrastrukturës të ecë më shpejt sesa kërkesa reale.
“Herët a vonë do të kemi mbiofertë, ashtu siç ndodh në çdo cikël të pasurive të paluajtshme, dhe më pas çmimet do të bien”, tha ai. “Nuk shoh pse këtë herë do të ishte ndryshe.”
Përfundimi: Bumi i investimeve në IA është tashmë një forcë e rëndësishme në ekonominë e gjerë, duke nxitur rritjen ekonomike, ndërkohë që ushtron presion të ri mbi tregjet e kapitalit dhe sistemin financiar.
“Ky zgjerim i infrastrukturës së IA-së është, me diferencë të madhe, më i madhi… është 50% më i madh se i dyti për nga madhësia, që ishte ndërtimi i rrjetit hekurudhor”, tha Van Nieuwerburgh./Axios
