Një mesazh i rremë në WhatsApp, një telefonatë me zërin e një avokati të klonuar me Inteligjencë Artificiale dhe një operacion bankar i paraqitur si tepër sekret e urgjent: kështu një grup mashtruesish arriti të nxirrte afro 95 milionë euro nga Fideuram, banka private e grupit Intesa Sanpaolo. Një pjesë e madhe e parave është rikuperuar, por sipas të dhënave më të fundit nga aktet e hetimit, 39,5 milionë euro mbeten ende të pagjetura.
Rasti, i cili po hetohet nga Prokuroria e Milanos, është një nga shembujt më të bujshëm në Itali të asaj që njihet si “CEO fraud”: mashtruesit paraqiten si drejtues të lartë të një kompanie dhe bindin vartësit ose drejtues të tjerë të kryejnë transferta urgjente. Këtë herë skema u bë shumë më bindëse nga përdorimi i Inteligjencës Artificiale për klonimin e zërit.
Gjithçka nisi me një mesazh në WhatsApp
Ngjarja filloi më 23 shkurt 2026. Paolo Molesini, në atë kohë president i Fideuram, mori një mesazh në WhatsApp nga një numër tjetër nga ai që njihte, por personi në anën tjetër pretendonte se ishte Carlo Messina, CEO i Intesa Sanpaolo, grupi që kontrollon Fideuram.
Sipas dokumenteve të hetimit të cituara nga ANSA, “Messina” i tha Molesinit se së shpejti do të kontaktohej nga një avokat i një studioje të njohur ligjore.
Arsyeja e paraqitur ishte jashtëzakonisht specifike: Intesa Sanpaolo gjoja po përgatitej për blerjen e një banke ndërkombëtare, por nuk mund ta kryente drejtpërdrejt operacionin për shkak të rrezikut që një rrjedhje informacioni të sillte ndërhyrjen e autoritetit italian të tregjeve, Consob. Për këtë arsye, sipas historisë së sajuar, blerja duhej të realizohej përmes kompanisë së kontrolluar Fideuram.
Detaji që e bëri skenarin edhe më të besueshëm ishte se një situatë e lidhur me rrjedhjen e informacionit nuk dukej e pamundur për Molesinin. Sipas përmbledhjes së gjyqtares së hetimeve paraprake të cituar nga ANSA, disa muaj më parë një operacion lidhur me Generali-n kishte dështuar pikërisht në një kontekst të rrjedhjes së informacionit.
Mashtruesit, pra, nuk kishin improvizuar vetëm një mesazh. Ata kishin ndërtuar një histori që lidhej me realitete dhe përvoja të njohura në nivelet më të larta të sektorit financiar.
Pastaj telefonoi “avokati”
Faza e dytë ishte vendimtare.
Molesini u kontaktua nga një person që dukej se ishte Paolo Nastasi, managing partner i A&O Shearman Italia, një avokat biznesi që Molesini e njihte.
Nastasi nuk kishte asnjë lidhje me mashtrimin dhe ishte krejtësisht i pavetëdijshëm se identiteti i tij po përdorej. Mashtruesit, sipas hetimit, kishin riprodhuar zërin e tij me teknologji të Inteligjencës Artificiale.
Kjo ishte një pikë kyçe e operacionit. Molesini nuk po dëgjonte thjesht një person të panjohur që pretendonte se ishte avokat. Ai dëgjonte një zë që i dukej si zëri i një profesionisti që e njihte.
Mashtrimi kombinonte kështu disa nivele njëherësh: WhatsApp-in, imitimin e një drejtuesi të fuqishëm bankar, dokumentacionin juridik, email-et dhe klonimin e zërit me IA.
11 dokumente për ta bërë operacionin të dukej autentik
Hetimet kanë zbuluar një hollësi tjetër që tregon shkallën e përgatitjes së autorëve.
Molesinit iu dërguan 11 dokumente.
Mes tyre ishte një marrëveshje për konfidencialitet maksimal dhe një prokurë speciale që dukej sikur ishte nënshkruar nga Carlo Messina. Më pas mbërritën të dhënat e llogarive bankare drejt të cilave duhej të transferoheshin paratë.
Mashtruesit kishin menduar edhe për hallkat e tjera të zinxhirit të pagesave.
Sipas dokumenteve të hetimit, po atë ditë personi përgjegjës për thesarin dhe pagesat e Fideuram u kontaktua nga dikush që pretendonte se ishte administratori i deleguar i bankës. Ai u paralajmërua se Molesini do ta kontaktonte për të urdhëruar “transferta urgjente dhe konfidenciale”.
Në këtë mënyrë, kur urdhri real i Molesinit mbërriti te strukturat që duhej të kryenin pagesat, ai përputhej me historinë që mashtruesit kishin ndërtuar paraprakisht.
Afro 95 milionë euro largohen nga Fideuram
Urdhrat u ekzekutuan.
Në total, nga Fideuram dolën afro 95 milionë euro, të transferuara kryesisht drejt llogarive në Kinë dhe Hong-Kong.
Përmasat e Fideuram ndihmojnë për të kuptuar kontekstin. Corriere della Sera vëren se institucioni administron rreth 450 miliardë euro pasuri, ndaj një operacion prej afro 100 milionë eurosh, ndonëse jashtëzakonisht i madh në terma absolutë, nuk ishte domosdoshmërisht një shumë jashtë çdo përmase për aktivitetin e bankës.
Por sistemi i sigurisë së Fideuram nisi shpejt të ngrinte alarmin.
Banka kuptoi se kishte rënë viktimë e një mashtrimi dhe aktivizoi mekanizmat e bashkëpunimit ndërkombëtar ndërbankar.
Kjo shpejtësi rezultoi vendimtare.
Dhjetëra milionë bllokohen në Kinë dhe Portugali
Raportimet e para të Corriere della Sera flisnin për rreth 40 milionë euro të bllokuara nga një bankë kineze dhe të kthyera te Fideuram. Një tjetër shumë prej 13 milionë eurosh u bllokua në Portugali falë hetimit italian dhe bashkëpunimit me autoritetet portugeze nën koordinimin e Eurojust.
Dokumentet e mëvonshme të hetimit, të cituara nga ANSA, e saktësojnë shumën e ndaluar në llogaritë kineze në rreth 42 milionë euro, ndërsa mbi 13 milionë euro të tjera u ngrinë në një bankë portugeze me vendim të gjyqtares së hetimeve paraprake Sonia Mancini.
Hetimi drejtohet nga Prokuroria e Milanos dhe përfshin prokurorët Barbara Benzi dhe Alfonso Serritiello, në kuadër të grupit të koordinuar nga Eugenio Fusco, ndërsa në hetime janë përfshirë edhe karabinierët e Nucleo Investigativo.
36 milionë apo 39,5 milionë? Çfarë tregojnë të dhënat më të fundit
Në raportimet fillestare të 25 shtatorit, Corriere della Sera, Rai News dhe ANSA shkruanin se të paktën 36 milionë euro nuk ishin rikuperuar.
Por gjatë së njëjtës ditë dolën hollësi të reja nga aktet gjyqësore.
ANSA raportoi më pas se, sipas dokumentacionit të hetimit, nga afro 95 milionë eurot e transferuara 39,5 milionë euro rezultonin ende të pagjetura. Edhe La Stampa, duke raportuar zhvillimet e hetimit, përdor shifrën 39,5 milionë euro.
Prandaj, 39,5 milionë euro është shifra më e përditësuar e disponueshme nga aktet e hetimit, ndërsa 36 milionë euro mbetet shifra e raportimeve të para.
Gjurmët çojnë te kriptovalutat dhe Bitcoin-i
Pjesa e parave që nuk u bllokua u zhvendos me shpejtësi nëpër sistemin financiar ndërkombëtar.
Sipas Corriere della Sera, hetuesit kanë rindërtuar një itinerar që kalonte përmes llogarive në Maltë, Luksemburg dhe Holandë, më pas përmes një platforme kanadeze për transferimin e parave, për të përfunduar në dy portofola Bitcoin.
Pikërisht këtu rikuperimi bëhet shumë më kompleks.
Autoritetet italiane po përdorin kërkesa ndërkombëtare për ndihmë juridike për të ndjekur gjurmët e parave në juridiksione të ndryshme dhe për të identifikuar personat që qëndrojnë pas llogarive dhe portofolave të kriptovalutave.
Një 48-vjeçar izraelit nën hetim
Hetimi ka çuar deri tani edhe te një person konkret.
Sipas ANSA dhe Corriere della Sera, bëhet fjalë për një shtetas izraelit 48-vjeçar, i cili po hetohet si një nga personat e dyshuar se i përkasin grupit të mashtruesve.
Gjurmët e tij lidhen me rreth 4 milionë euro, të cilat kishin kaluar nëpër disa llogari ndërkombëtare përpara se të mbërrinin te dy portofolat Bitcoin.
Megjithatë, ekziston një rezervë e rëndësishme: hetuesit nuk janë ende të sigurt nëse identiteti i personit është real apo nëse mashtruesit kanë përdorur edhe në këtë rast një identitet të rremë.
Hetimi vazhdon për identifikimin e pjesëtarëve të tjerë të grupit.
Molesini nuk është nën hetim
Paolo Molesini nuk është i dyshuar për përfshirje në mashtrim.
Corriere della Sera raportoi se ai nuk është nën hetim dhe nuk është objekt i ndonjë procedure të ngritur nga Fideuram në lidhje me ngjarjen.
Megjithatë, më 12 mars 2026, vetëm disa javë pas mashtrimit, ai dha dorëheqjen nga posti i presidentit të Fideuram. Në komunikimin zyrtar largimi u motivua me “arsye personale”.
Molesini ishte një figurë me përvojë shumë të gjatë në grup: sipas La Repubblica, ai kishte hyrë në grup në vitin 1997 dhe kishte mbajtur poste të larta në menaxhimin e pasurisë dhe private banking.
Fideuram nuk ishte objektivi i vetëm
Rasti bëhet edhe më serioz për shkak se hetuesit italianë kanë zbuluar tentativa dhe mashtrime të tjera me metoda shumë të ngjashme.
Prokuroria e Milanos po heton të paktën dy raste të tjera, të ndara juridikisht nga dosja Fideuram, ku janë përdorur email-e të rreme, mesazhe, Inteligjencë Artificiale dhe klonim zëri.
Në një rast, objektiv ishte një drejtuese e Banca Ifis, e cila në maj autorizoi operacione për rreth 24 milionë euro. Sipas ANSA-s, rreth 20 milionë euro u rikuperuan, ndërsa fondet kishin kaluar nëpër Spanjë, Singapor, Hong-Kong dhe Bahrein.
Në një tjetër rast, një institucion më i vogël financiar u godit nga një mashtrim prej rreth 2 milionë eurosh, një pjesë e të cilave u gjet në Kroaci. Hetuesit kanë konstatuar gjithashtu një mashtrim me skemë pothuajse identike ndaj një kompanie jobankare të grupit Bper, ku ishte përdorur përsëri emri i të njëjtit avokat.
Autoritetet theksojnë se këto dosje mbeten hetime të veçanta dhe nuk është provuar se pas tyre qëndron domosdoshmërisht i njëjti grup.
Një mashtrim i ndërtuar mbi psikologjinë, jo vetëm mbi teknologjinë
Rasti Fideuram tregon se Inteligjenca Artificiale ishte vetëm një pjesë e mekanizmit.
Mashtruesit kombinuan autoritetin e një drejtuesi të lartë, urgjencën, sekretin e një operacioni financiar, dokumente bindëse, email-e, njohjen e rrethanave reale të biznesit dhe një zë të klonuar.
Kjo është pikërisht arsyeja pse skema klasifikohet si një formë e sofistikuar e “CEO fraud”: viktima vihet nën presionin e një kërkese që duket se vjen nga maja e hierarkisë dhe njëkohësisht i kërkohet diskrecion maksimal. La Repubblica e përshkruan rastin si shembull tipik të këtij mekanizmi psikologjik.
Hetimet në Milano tregojnë tashmë se ky nuk është vetëm një rrezik teorik i epokës së IA-së. Në rastin Fideuram, kombinimi i inxhinierisë sociale me klonimin e zërit ishte mjaft bindës për të vënë në lëvizje transferta prej afro 95 milionë eurosh nga një prej institucioneve më të rëndësishme të private banking në Itali.
Burimet: Corriere della Sera, ANSA, Rai News, La Stampa, La Repubblica.
