Historiani, gazetari, publicisti, studiuesi dhe shkrimtari Daut Dauti ndërroi jetë më 1 shtator 2026, në orën 08:01, në Chelsea and Westminster Hospital në Londër, vetëm tri ditë pasi kishte mbushur 66 vjeç. Familja po përgatit riatdhesimin e tij në Kosovë, ndërsa varrimi do të bëhet në Kokaj të Gjilanit, vendlindjen me të cilën mbeti i lidhur gjatë gjithë jetës. Pas vetes la bashkëshorten, vajzën, dy djemtë, një nip dhe dy mbesa. Nga “Bota e Re” e “Zëri”, te IWPR, institucionet e Kosovës, Kettering Foundation dhe arkivat britanike, Dauti ndërtoi një karrierë disa dekadëshe në gazetari, publicistikë dhe historiografi.
Historiani, gazetari, studiuesi, publicisti dhe shkrimtari shqiptar Dr. Daut Dauti ka ndërruar jetë mëngjesin e së martës, më 1 shtator 2026, në Londër, pas një sëmundjeje të rëndë.
Familja Dauti njoftoi se ai ndërroi jetë në orën 08:01 në Chelsea and Westminster Hospital në Londër.
Daut Dauti kishte lindur më 29 gusht 1960 dhe u nda nga jeta vetëm tri ditë pasi kishte mbushur 66 vjeç.
Njoftimi i familjes është burimi primar për datën, orën dhe vendin e vdekjes.
“Me pikëllim të thellë ju njoftojmë se Daut Dauti PhD ndërroi jetë mëngjesin e sotëm, më 1 shtator 2026, në ora 08:01, në Chelsea and Westminster Hospital në Londër”, bëri të ditur familja.
Në njoftimin mortor thuhet se ai ndërroi jetë pas një sëmundjeje të rëndë.
Burime nga rrethi i tij familjar dhe miqësor kanë bërë të ditur se Dauti ishte përballur me sëmundjen për rreth dy vjet. Kushëriri dhe bashkëpunëtori i tij Ismet Azizi e përshkroi sëmundjen si të rëndë dhe të pashërueshme, ndërsa shkroi se Dauti kishte qenë nën trajtim të vazhdueshëm në Londër.
Familja nuk ka bërë publik një diagnozë konkrete dhe, për këtë arsye, natyra e saktë e sëmundjes nuk duhet specifikuar përtej asaj që është konfirmuar: se ishte një sëmundje e rëndë.
NJË MESAZH VETËM DHJETË DITË PARA VDEKJES
Gjendja e rëndë shëndetësore e Dautit ishte e njohur për miqtë e tij të afërt.
Studiuesi, publicisti dhe botuesi Emin Azemi bëri publik një mesazh që Dauti i kishte dërguar më 22 gusht 2026, vetëm dhjetë ditë para vdekjes.
“Tung Emin, sipas mjekëve nuk jam mirë”, i kishte shkruar Dauti.
Në të njëjtin mesazh ai i kishte treguar se, sipas vlerësimit të mjekëve, mund t’i kishin mbetur disa javë ose disa muaj jetë, por shtonte me qetësi se po vazhdonte si më parë dhe nuk po vërente ndonjë ndryshim.
Mesazhi është një nga dëshmitë më të drejtpërdrejta për mënyrën se si Dauti e përballoi fundin e jetës: i vetëdijshëm për prognozën e rëndë, por pa dramatizim dhe me qetësinë që miqtë e tij e përmendën vazhdimisht në homazhet pas vdekjes.
Edhe Mal Berisha, i cili kishte punuar me të në Londër, tregoi se gjatë muajve të fundit e telefononte herë pas here për të mësuar për shëndetin e tij.
“Optimizmi dhe qëndresa e tij ishin të pashoqe”, shkroi Berisha.
Halil Matoshi solli një tjetër dëshmi nga ditët e fundit. Sipas tij, një ditë para vdekjes Agron Shala i kishte treguar se bashkëshortja e Dautit ishte lajmëruar nga Londra dhe i kishte përcjellë të falat që Dauti i kishte dërguar mikut të tij.
BASHKËSHORTJA BUKURIJE DAUTI: “41 VITE I KALUAM SË BASHKU”
Humbja është para së gjithash familjare.
Bashkëshortja e tij, Bukurije Dauti, publikoi një nga mesazhet më prekëse pas vdekjes.
Ajo bëri të ditur se kishin kaluar 41 vjet së bashku.
“41 vite i kaluam së bashku, me dashuri e kujtime që do t’i mbaj përgjithmonë në zemrën time”, shkroi Bukurije Dauti.
Mesazhin e përmbylli me fjalët:
“U prehsh në paqe, shpirti im i dashur. Daut, shihemi në takimin e radhës!”
Sipas njoftimit zyrtar të familjes, Daut Dauti la pas bashkëshorten, vajzën, dy djemtë, një nip dhe dy mbesa.
Kjo është edhe e dhëna që duhet konsideruar përfundimtare.
Disa nga tekstet e para të publikuara pas vdekjes, përfshirë një version të shkrimit të INA-s të riprodhuar edhe nga media të tjera, përmendën “një nip dhe një mbesë”. Njoftimi i familjes dhe homazhi i mëvonshëm i Ismet Azizit konfirmojnë një nip dhe dy mbesa, ndaj ky është versioni që duhet përdorur.
RIATDHESIMI NË KOSOVË DHE VARRIMI NË KOKAJ
Familja Dauti bëri të ditur se po përgatitet riatdhesimi i trupit nga Britania e Madhe në Kosovë.
Varrimi do të bëhet në Kokaj të Gjilanit.
Në njoftimin mortor familja sqaroi se Kokaj ishte vendi ku Dauti kishte dëshiruar të prehej.
“Varrimi do të bëhet në vendlindjen e tij, në Kokaj, aty ku dëshironte të prehej dhe të cilën e deshi deri në ditët e fundit të jetës”, thuhet në njoftim.
Deri në momentin e përgatitjes së këtij shkrimi nuk është bërë publike data dhe ora e ceremonisë së varrimit.
Familja ka njoftuar se hollësitë do të komunikohen pasi të përfundojnë përgatitjet për riatdhesim.
KOKAJ – VENDI I RRËNJËVE DHE I KUJTESËS
Daut Dauti u lind më 29 gusht 1960 dhe ishte me prejardhje nga Kokaj i Gjilanit.
Kokaj nuk ishte për të vetëm një e dhënë biografike.
Edhe pse kaloi pjesë të mëdha të jetës në Prishtinë dhe Londër dhe puna e çoi në shumë vende të botës, vendlindja mbeti vazhdimisht e pranishme në shkrimet, kujtimet dhe bisedat e tij.
Ismet Azizi, kushëriri, miku dhe bashkëpunëtori i tij, shkroi se Dauti e kishte Kokajn “botën më intime” të tij.
Azizi solli edhe një detaj me simbolikë të fortë: në kopertinën e librit të Dautit “Nëpër gjethe kujtimesh” ndodhet shtëpia e tij e lindjes.
Pas dekadave të kaluara mes gazetarisë, universiteteve, arkivave, diplomacisë dhe jetës londineze, në vitin e fundit të jetës Dauti iu kthye përmes letërsisë pikërisht shtëpisë, fëmijërisë dhe njerëzve të Kokajt.
Dhe tani do të prehet atje.
SHKOLLIMI: PRISHTINË, GJILAN, LONDËR DHE LEEDS
Shkollën fillore Daut Dauti e kreu në Prishtinë, ndërsa gjimnazin në Gjilan.
Më pas studioi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës.
Studimet pasuniversitare i vazhdoi në Thames Valley University në Londër, me fokus në çështjet e Bashkimit Evropian.
Më vonë iu përkushtua në mënyrë gjithnjë e më të thellë historisë.
Në University of Leeds, në School of History, zhvilloi kërkime shumëvjeçare mbi politikën britanike dhe çështjen shqiptare.
Doktoraturën në histori e përfundoi në vitin 2018.
Tema e kërkimit të tij ishte “The British Foreign Policy and the Albanian Question 1876–1914” – “Politika e jashtme britanike dhe çështja shqiptare 1876–1914”.
Ky kërkim u bë baza e një prej veprave më të rëndësishme akademike të tij.
HAPAT E PARË NË “BOTA E RE”
Gazetaria ishte fusha në të cilën Daut Dauti ndërtoi fillimisht emrin e tij publik.
Shkrimet e para i botoi në gazetën studentore “Bota e Re”, gjatë studimeve në Universitetin e Prishtinës.
Më pas vazhdoi në revistën “Zëri”.
Nga viti 1994 deri më 1999 ishte korrespondent i “Zërit” nga Londra.
Kjo ishte një periudhë vendimtare për Kosovën: vitet e rritjes së represionit, ndërkombëtarizimit të çështjes së Kosovës dhe, në fund, luftës.
Nga Londra, Dauti u bë një nga urat informative mes zhvillimeve britanike dhe publikut shqiptar.
Halil Matoshi, i cili kishte punuar me të në “Zëri”, e kujtoi pikërisht si kolegun dhe korrespondentin e Londrës gjatë “viteve të stuhishme të Kosovës”.
IWPR – INSTITUTE FOR WAR AND PEACE REPORTING
Pas kësaj periudhe, Dauti u angazhua në Institute for War and Peace Reporting – IWPR.
Shumica e biografive të publikuara e vendosin periudhën e tij si gazetar dhe redaktor të IWPR-së në vitet 1999–2001.
Një profil biografik i mëparshëm, i publikuar nga KOHA në vitin 2019, e vendoste fillimin e angazhimit të tij në IWPR që në vitin 1998.
Arkivi zyrtar i IWPR-së dokumenton drejtpërdrejt autorësinë e tij në artikuj për Kosovën dhe e identifikon në materiale të arkivuara edhe si “IWPR project editor in Pristina”.
Po ashtu, disa biografi thonë se Dauti “themeloi” zyrën e IWPR-së në Prishtinë, ndërsa burime të tjera përdorin formulimin më të kujdesshëm se ishte ndër njerëzit që kontribuuan në ngritjen e saj.
Për shkak të këtij ndryshimi në formulim, përshkrimi më i sigurt është se Daut Dauti pati një rol të drejtpërdrejtë në krijimin dhe ngritjen e zyrës së IWPR-së në Prishtinë.
SHOQATA E GAZETARËVE DHE KOMISIONI QENDROR I ZGJEDHJEVE
Nga viti 2000 deri në fillim të vitit 2002 Dauti shërbeu si Sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Gazetarëve të Kosovës.
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës e ka veçuar këtë periudhë në telegramin e ngushëllimit.
Në të njëjtën periudhë ai ishte edhe anëtar i pavarur i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, ku sipas profileve biografike përfaqësonte komunitetin e mediave.
Këto angazhime e vendosën Dautin në proceset e ndërtimit institucional të Kosovës së pasluftës, paralelisht me punën në gazetari.
KETTERING FOUNDATION NË SHBA
Në vitin 2002 Dauti shkoi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku zhvilloi kërkime pranë Kettering Foundation në Dayton, Ohio.
Atje u mor me marrëdhëniet mes medias dhe demokracisë, politikën dhe traditat e deliberimit te shqiptarët.
Burimet biografike e përshkruajnë edhe si International Fellow të Kettering Foundation.
Në kuadër të kësaj pune lidhen edhe studimet “Building an Independent Media in Kosova” dhe “Assemblies and Ancient Deliberation According to the Code of Lekë Dukagjini”.
ZËDHËNËS DHE KËSHILLTAR I QEVERISË SË KOSOVËS
Dauti u angazhua më vonë edhe në Qeverinë e Kosovës.
Burimet më të shumta e vendosin në vitin 2005 si këshilltar për media dhe zëdhënës të Qeverisë së Kosovës në kohën kur kryeministër ishte Bajram Kosumi.
Një profil i vjetër i publikuar në vitin 2019 e jepte vitin 2004, por kjo nuk përputhet me faktin se Bajram Kosumi mori detyrën e kryeministrit në vitin 2005.
Për këtë arsye, viti 2005 është kronologjia që përputhet si me shumicën e burimeve biografike, ashtu edhe me mandatin e Qeverisë së Kosumit.
ANGAZHIMI NË IOM
Pas angazhimit institucional në Kosovë, Dauti pati edhe një periudhë pune me International Organization for Migration – IOM në Londër.
Një profil i mëparshëm biografik e vendos angazhimin e tij si konsulent për Shqipërinë dhe Kosovën në zyrën e medias të IOM-it gjatë viteve 2007–2010.
Materialet e publikuara pas vdekjes së tij konfirmojnë gjithashtu angazhimin me IOM dhe bashkëpunimet me institucione e organizata ndërkombëtare në çështjet e informimit dhe Ballkanit.
Një publikim i Albanian News përdori formulimin se Dauti kishte punuar në IOM “vitet e fundit”, por ky përcaktim kohor nuk mbështetet nga biografia e mëparshme që e vendos periudhën në vitet 2007–2010; prandaj formulimi “vitet e fundit” nuk është përdorur si fakt në këtë shkrim.
HISTORIANI QË “KËRKONTE DOKUMENTIN”
Me kalimin e viteve, historiografia u bë një nga shtyllat qendrore të veprimtarisë së Daut Dautit.
Ismet Azizi përmblodhi metodën e tij të punës me një fjali:
“Ai kishte një tipar që e çmoja veçanërisht: kërkonte dokumentin.”
Sipas Azizit, Dauti nuk kënaqej me përsëritjen e asaj që ishte thënë më parë.
Ai kërkonte burimin, arkivin dhe dëshminë.
Pikërisht ky orientim e çoi drejt arkivave britanike dhe studimit të korrespondencës diplomatike e konsullore për çështjen shqiptare.
Hulumtimet e tij prekën periudhën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, Kongresin e Berlinit, politikën britanike, raportet e Fuqive të Mëdha me Perandorinë Osmane dhe zhvillimin e lëvizjes kombëtare shqiptare deri në krijimin e shtetit shqiptar.
“BRITAIN, THE ALBANIAN NATIONAL QUESTION AND THE FALL OF THE OTTOMAN EMPIRE, 1876–1914”
Në vitin 2023, Bloomsbury Academic botoi veprën e tij “Britain, the Albanian National Question and the Fall of the Ottoman Empire, 1876–1914”.
Libri prej 224 faqesh analizon marrëdhëniet ndërmjet Britanisë, shqiptarëve dhe Perandorisë Osmane nga viti 1876 deri më 1914.
Bloomsbury e përshkruan veprën si një studim të mbështetur në një gamë të gjerë materialesh arkivore, disa prej të cilave, sipas botuesit, u publikuan në anglisht për herë të parë.
Vepra shqyrton politikën e jashtme britanike ndaj zhvillimit të lëvizjes kombëtare shqiptare, qëndrimin e opinionit britanik dhe mënyrën se si shqiptarët reagonin ndaj pozicioneve diplomatike të Londrës.
Në të trajtohen Kongresi i Berlinit, qeveritë e Disraelit dhe Gladstone-it, Revolucioni Xhonturk, lëvizja kombëtare shqiptare, kalimi nga kërkesa për autonomi drejt pavarësisë dhe përpjekjet për shtetësinë shqiptare.
LIBRAT DHE STUDIMET
Bibliografia e Daut Dautit përfshin vepra në shqip dhe anglisht.
Ndër titujt e përmendur në burimet biografike dhe bibliografike janë:
“Reflektime Shqiptaro-Britanike”;
“Lufta për Trepçën”, botuar më 2002;
“Unioni Evropian – Nga Ideja në Realitet”, i dokumentuar në katalogun e Bibliotekës “Max van der Stoel” si botim i vitit 2001;
“Building an Independent Media in Kosova – Ngritja e mediave të pavarura në Kosovë”;
“Assemblies and Ancient Deliberation According to the Code of Lekë Dukagjini”;
“Çështja shqiptare në diplomacinë britanike, 1877–1880”;
“Britain, the Albanian National Question and the Fall of the Ottoman Empire, 1876–1914”;
“Nëpër gjethe kujtimesh”.
Sipas Emin Azemit, dy librat e fundit që ai kishte arritur t’ia botonte Dautit ishin “Nëpër gjethe kujtimesh” dhe “Dilema të pambyllura”.
Titulli “Dilema të pambyllura” mbështetet në dëshminë e drejtpërdrejtë të Azemit si botues; në kërkimin publik të kryer për këtë artikull nuk u gjet një regjistrim bibliografik i pavarur që të jepte të dhëna shtesë për botimin.
Dauti la gjithashtu një numër të madh artikujsh, analizash, reportazhesh dhe punimesh shkencore të botuara në Kosovë, Britani të Madhe dhe vende të tjera.
“NËPËR GJETHE KUJTIMESH” – KTHIMI TE FËMIJËRIA
Një nga veprat më personale të tij është “Nëpër gjethe kujtimesh”, botuar nga Agoraprint në Prishtinë.
Libri ndahet në tri pjesë: “Fëmijëria”, “Tregime të mëvonshme” dhe “Tregime nga Londra”.
Në të ndërthuren autobiografia, kujtesa familjare, jeta tradicionale shqiptare, mitologjia popullore, transformimet shoqërore dhe përvoja e mërgimit.
Emin Azemi, në analizën e tij letrare për librin, e ka përshkruar veprën si një mozaik të kujtesës individuale dhe kolektive.
Në pjesën e fëmijërisë shfaqen fshati, ritualet, bestytnitë, personazhet karakteristike, frikërat dhe gëzimet e botës së dikurshme.
Në pjesët e mëvonshme perspektiva bëhet më kritike dhe reflektuese, ndërsa Londra shfaqet si hapësirë ku tradita shqiptare takohet me shoqërinë moderne perëndimore.
Humori, ironia, grotesku dhe vëzhgimi social janë elemente të rëndësishme të kësaj proze.
LONDRA SI PJESË E IDENTITETIT TË TIJ INTELEKTUAL
Londra ishte shumë më tepër se qyteti ku Dauti jetoi.
Ajo ishte qendra e gazetarisë së tij ndërkombëtare, vendi i studimeve, kërkimeve, miqësive dhe një pjesë e madhe e botës së tij intelektuale.
Në tregimet e tij londineze shfaqen figura historike si Faik Konica e Guillaume Apollinaire, por edhe emigrantë, tifozë, fqinj, personazhe urbane dhe episode të jetës së zakonshme.
Emin Azemi e quajti Dautin “kronisti i Londrës” dhe “ambasadori i pashpallur i Kosovës”.
Ky cilësim është vlerësim personal i Azemit, jo funksion zyrtar.
Azemi shprehu edhe kritikën e tij se institucionet e Kosovës nuk e kishin emëruar Dautin ambasador në Londër, duke argumentuar se ai kishte përfaqësuar për dekada interesat dhe kulturën shqiptare në Britani.
Edhe Mal Berisha dëshmoi se kishte punuar përkrah tij në Londër dhe se së bashku kishin bërë “punë të mira për Kosovën dhe Shqipërinë”.
NJË ROMAN PËR JAPONINË – DËSHMIA E EMIN AZEMIT
Në homazhin e tij Emin Azemi zbuloi edhe një aspekt më pak të njohur të krijimtarisë së Dautit.
Sipas tij, Dauti kishte shkruar një roman për Japoninë.
Azemi tregoi se realizmi i veprës i kishte krijuar bindjen se Dauti duhej ta kishte vizituar Japoninë, por më vonë kishte mësuar se ai nuk kishte qenë atje.
Titulli dhe statusi bibliografik i këtij romani nuk janë identifikuar në burimet e verifikuara për këtë shkrim.
Prandaj, ekzistenca e tij paraqitet si dëshmi personale e Emin Azemit dhe jo si botim i verifikuar bibliografikisht.
NJË UDHËTIM I FUNDIT NË TROPOJË, VALBONË, HAS DHE KUKËS
Një nga episodet më prekëse të muajve të fundit është sjellë nga Ismet Azizi.
Ai tregoi se udhëtimi i fundit që kishin bërë së bashku ishte realizuar me kërkesën e Dautit.
Vizituan Tropojën, Luginën e Valbonës, Bajram Currin, Krumën e Hasit dhe Kukësin.
Ishte një udhëtim i qetë, me biseda për historinë, shqiptarët, librat dhe kujtesën.
Në atë kohë Azizi nuk e dinte se do të ishte udhëtimi i tyre i fundit.
Pas vdekjes së Dautit, ai shkroi se çdo ndalesë dhe bisedë nga ai udhëtim kishte marrë një peshë tjetër, si një “lamtumirë e pathënë”.
HALIL MATOSHI: KOLEGU I “ZËRIT”, POLEMISTI DHE RRËFIMTARI
Halil Matoshi e kujtoi Dautin nga koha kur kishin punuar së bashku në “Zëri”.
Ai shkroi se kishin pasur edhe polemika për nacionalizmin shqiptar dhe zhvillimet politike, por se dallimet në mendime nuk ua kishin cenuar miqësinë.
Matoshi rikujtoi një episod të vitit 2000, kur një grup gazetarësh kosovarë që kishin mbijetuar luftën ndodheshin në Gjenevë dhe më pas kishin udhëtuar në Strasbourg.
Në një mbrëmje Dauti u kishte treguar histori nga Kokaj për lugetër dhe botën e besimeve popullore, kur një rrufe goditi një bredh pranë tyre.
Shumë vite më vonë, pikërisht kjo botë e kujtesës, miteve dhe personazheve të fshatit do të bëhej pjesë e prozës së tij.
FATMIR ISMAJLI: “TI QË SHKROVE PËR KUJTESËN, SOT PO BËHESH VETË NJË KUJTIM”
Fatmir Ismajli, i cili e përshkroi Dautin si bashkëshortin e motrës së tij dhe pjesë të pandashme të familjes, veçoi urtësinë dhe bisedat me të.
Një nga fjalitë më domethënëse të homazhit të tij ishte:
“Ti që gjatë gjithë jetës shkrove për kujtesën, historinë dhe njerëzit, sot po bëhesh vetë një kujtim që ne do ta ruajmë përgjithmonë.”
ARBER RAMADANI: “BURRË I URTË”
Arber Ramadani e përshkroi Dautin me të njëjtin tipar që përmendet edhe në kujtimet familjare: urtësinë.
Ai tregoi se Dauti i kishte dërguar kërkesë miqësie në Facebook rreth viteve 2015–2016, pas një shkrimi të Ramadanit me titull “Qyteti pa intelektual”.
Më vonë ishin takuar rastësisht në Hotel Kristal në Gjilan.
Ramadani kishte ngurruar t’i afrohej, duke menduar se Dauti ndoshta nuk do ta njihte, por Dauti e kishte thirrur në emër, e kishte përshëndetur dhe përgëzuar për angazhimin.
Ata kishin lënë të takoheshin një herë tjetër për të biseduar më gjatë.
Ai takim nuk ndodhi.
“Dauti ka qenë prej pak njerëzve me të cilin do të doja të qëndroja pak më gjatë”, shkroi Ramadani.
REAGIMI I AGK-së
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës reagoi zyrtarisht pas lajmit për vdekjen.
AGK rikujtoi se Dauti e nisi karrierën në “Bota e Re”, vazhdoi në “Zëri”, ishte korrespondent nga Londra gjatë viteve 1994–1999, punoi në IWPR dhe shërbeu si Sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Gazetarëve të Kosovës në vitet 2000–2002.
“Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës i shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes Dauti, miqve, kolegëve dhe të gjithë atyre që patën rastin ta njohin dhe të bashkëpunojnë me të”, thuhet në telegram.
AGK vlerësoi se veprimtaria e tij mes Kosovës dhe Britanisë së Madhe është pjesë e vlefshme e trashëgimisë së gazetarisë dhe mendimit publik shqiptar.
UGSH: KONTRIBUT DISADEKADËSH NË GAZETARINË SHQIPTARE
Edhe Unioni i Gazetarëve Shqiptarë – UGSH reagoi me ngushëllime.
“Vlerësojmë kontributin dhe punën e tij në gazetarinë shqiptare, për disa dekada rresht”, deklaroi UGSH.
Organizata e përshëndeti me fjalët: “U prehsh në paqe kolegu ynë”.
NJË E DHËNË QË MBETET E PAKONFIRMUAR: “FORUMI”
Një publikim i Albanian News shkroi se, përveç “Bota e Re” dhe “Zëri”, Dauti kishte punuar edhe në “Forumi”.
Kjo e dhënë nuk u gjet e konfirmuar në njoftimin e AGK-së, profilet biografike kryesore të shqyrtuara ose arkivin e IWPR-së.
Për këtë arsye, përkatësia e tij profesionale me “Forumi” mbetet një e dhënë që kërkon verifikim shtesë dhe nuk është futur në kronologjinë bazë si fakt i konfirmuar.
NJË JETË MES KOKAJT, PRISHTINËS DHE LONDRËS
Biografia e Daut Dautit mund të lexohet përmes tri hapësirave kryesore.
Kokaj ishte vendi i prejardhjes, fëmijërisë dhe kujtesës.
Prishtina ishte hapësira e arsimimit, gazetarisë së hershme dhe angazhimit institucional.
Londra ishte metropoli ku kaloi dekada, raportoi, studioi, hulumtoi, shkroi dhe ndërtoi lidhje mes Kosovës dhe Britanisë së Madhe.
Gazetarinë e nisi duke shkruar për realitetin e kohës së tij.
Më vonë, si historian, iu kthye dokumenteve të shekullit XIX dhe fillimit të shekullit XX për të kuptuar proceset që kishin formësuar fatin politik të shqiptarëve.
Në vitet e fundit iu kthye kujtesës personale dhe njerëzve të fëmijërisë.
Gazetari, historiani dhe shkrimtari u bashkuan kështu në të njëjtën figurë.
GJENDJA AKTUALE
Deri në publikimin e këtij artikulli janë konfirmuar zyrtarisht vdekja më 1 shtator 2026 në orën 08:01 në Chelsea and Westminster Hospital në Londër, lindja më 29 gusht 1960, familja që la pas dhe vendimi që varrimi të bëhet në Kokaj.
Familja po përgatit riatdhesimin e tij në Kosovë.
Ora dhe data e varrimit ende nuk janë bërë publike.
Familja ka njoftuar se këto hollësi do të komunikohen me kohë.
HOMAZHET DHE STATUSET E PLOTA
EMIN AZEMI – “IKJA E HESHTUR E DAUT DAUTIT, KRONISTIT TË LONDRËS QË MBETI AMBASADORI I PASHPALLUR I KOSOVËS”
“Në vend të homazhit
IKJA E HESHTUR E DAUT DAUTIT, KRONISTIT TË LONDRËS QË MBETI AMBASADORI I PASHPALLUR I KOSOVËS!
Para pak ditësh, saktësisht më 22 gusht, ekrani i telefonit tim u ndez nga një mesazh që mbante peshën e asaj që po vinte. ‘Tung Emin, sipas mjekëve nuk jam mirë,’ më shkruante ai me atë qetësinë e tij karakteristike. ‘Sipas tyre më kanë mbetur disa javë ose disa muaj. Unë po vazhdoj me të vjetrën dhe nuk po vërej ndonjë ndryshim. Ta shohim. Të fala.’
Ishte një mesazh ku dinjiteti njerëzor sfidonte parashikimin e zymtë mjekësor. Por sot, kur mora lajmin e trishtë për shuarjen e tij, kuptova se fati nuk pati durim as për ato ‘disa javë’ e as për ato ‘disa muaj’ që na premtoi shpresa. Betejën me sëmundjen e rëndë e paska humbur miku im i dashur, Daut Dauti. Është prej atyre lajmeve që njeriu, me një refuzim instinktiv, do të donte me gjithë shpirt të ishte i rremë… Por jo… Kësaj radhe doli ndryshe, mizorisht ndryshe.
Përtej miqësisë së shtrenjtë, Dauti përfaqësonte një institucion më vete në Londrën ku punonte dhe banonte prej dekadash. Një studiues i rrallë, jashtëzakonisht serioz dhe një ambasador i vërtetë, ndonëse jozyrtar, i çështjes së Kosovës në Mbretërinë e Bashkuar. Me Dautin na lidhi një miqësi e pastër, e kalitur nëpër momente të paharrueshme intelektuale e njerëzore. Humbja e tij e papritur më ka tronditur thellë, duke më përballur me vdekshmërinë tonë dhe me vetëdijen e zymtë se bota sapo u bë më e varfër për një mendje të papërsëritshme.
Në vend të një lamtumire të fundit që nuk arritëm ta shkëmbejmë dot fizikisht, mua më mbetet një trashëgimi e shenjtë: dy librat e tij të fundit (‘Nëpër gjethe kujtimesh’ dhe ‘Dilema të pambyllura’), të cilat arrita t’ia botoj dhe të cilat tash më janë edhe në duart e lexuesve. Ato faqe përmbledhin një punë disa vjeçare publicistike e letrare, një kronikë unike e jetuar dhe e rrëfyer me nota të larta përgjegjësie intelektuale e kreativiteti.
Dauti ishte një kronist i shkathtë dhe i mprehtë i jetës politike, kulturore e diplomatike britanike. Për disa dekada, përmes shkrimeve të tij në mediat e Kosovës dhe librave të tij autorialë, ai u bë ura më e fuqishme lidhëse mes Prishtinës dhe Londrës. E megjithatë, mbetet një peng institucional: Prishtinës zyrtare nuk do t’i falet kurrë që nuk e emëroi Dautin ambasador fuqiplotë në Londër. Sepse më mirë se ai, më me dinjitet dhe më me mençuri se ai, askush tjetër nuk ka ditur ta përfaqësojë Kosovën në analet politike e diplomatike britanike.
Sa herë vinte në Kosovë, kishte dëshirë të më takojë. Shkupin e deshte shumë dhe sa herë takoheshim më fliste edhe për fshatin e tij të lindjes Kokaj në Karadak të Gjilanit. Disa nga kujtimet e tij për këtë fshat i derdhi në formë fabulash letrare në librin e posa botuar ‘Nëpër gjethe kujtimesh’, ku Dauti pikturoi me ngjyrat e fëmijërisë dhe rinisë peizazhin e fshatit të tij dhe portretizoi bashkëfshatarët e tij me vija shumë kreative çehoviane…
Dauti ka vizituar shumë vende të botës, dhe prej andej ka sjellë reportazhe e kronika që do të mbeten si gurë kilometrikë që do të vazhdojnë të masin intelektualitetin e tij…
Ai shkroi edhe një roman për Japoninë dhe kur e lexova u mahnita, ndonëse nuk më kujtohej se Dauti kishte qenë ndonjëherë në Japoni. Doli e vërtetë, ai nuk kishte shkelur kurrë në Japoni, por romanin e kishte shkruar me një vërtetësi të përkryer sa nuk të linte fije dyshimi se ai nuk e kishte vizituar Japoninë.
Ky ishte Daut Dauti, kronisti i historisë, diplomacisë dhe kulturës, që do të na mungojë shumë…..
Lamtumirë, miku im i shtrenjtë, udhëto i qetë drejt amshimit ku shpirtrat e ndritur gjejnë paqen e merituar. Librat që lamë pas dhe kujtimi i bisedave tona do të mbeten dëshmitarët e fundit të një miqësie që nuk do ta tresë as harresa e as koha.”
HALIL MATOSHI – “LAMTUMIRË SHOQ!”
“1.
Kenka shue Daut Dauti, kosovari i Kokajve në Londër – gazetari, autori dhe miku, me të cillin kemi punu bashkë në ‘Zëri’ (ishte korrespondent nga Londra) në vitet e stuhishme të Kosovës.
Gazetar, i pasionuem mas historisë – patëm bâ disa polemika rreth nacionalizmit defansiv shqiptar vs nacionalizmit të ri që po lindej e po rritej me moshën e shtetit kosovar; por tue ruejtun ndershmënisht miqësinë e vjetër – baraspeshimin e fjalës.
Në vitin 2000 ishim bashkë në Gjenevë me nji grup gazetarësh që mbijetuen luftën.
Nji ditë udhëtuem në Strasbourg.
Në terracë po e pijshim nga nji birrë e Dauti na tregojke nji rrfim nga vendlindja e tij, me dhampirë…
Dauti tundi kryet tue pëshpëritin se lugetnit ktheheshin gjithmonë në fshatin e tij, kur hâna fshihej mas mjegullës.
Enveri (Rrobelli) keshke me zâ…
Në atë çast, nji rrfe verbuese goditi nji bredh në afërsi dhe ai u shkund si knues krekosës, tue e shndru errsinën në shkundullimë e tue lanë mas nji erë shkrumi.
Rrëmbyeshëm hymë brenda… vazhduem llafin…, për shtriga e lugetna ballkanikë…
Në mes të asaj nate të trazueme, pata nji vegim a nji lloj andrre t’keqe, diku në skutat ma t’errsueta të Kampit ‘Zabela’ të Požarevac-it, në Serbi.
Gani Bytyçi po fliste me banakieren, e cila po i thojke te ishin nga jugu, se dalloheshin për nga e folmja!
Ajo ishte nga Požarevac i Serbisë, m’tha Ganiu.
– U afrova dhe me brrylat në banak, i thash, po, edhe unë vij nga Požarevac – ajo u step!
– Kam qenë peng lufte atje.
Ajo e kuptoi kontekstin dhe na kërkoi falje, se mos na kishte shqetësu, me nifar sinqeriteti të grave t’Ballkanit.
Ganiu e di se e ka nji tregim për këtë rast, kur koinçidenca të zatet me ‘anmikun’, si në letërsi.
I humbun në lajmet e ditës, m’shkruejti Enveri.
– Dauti paska dekë!?
Dje Agroni m’tha se i ishte lajmnu grueja e Dautit nga Londra, ‘përcillja t’falat Agronit, po des!’ – Dauti.
Pijta nji gllënkë uji.
M’u bâ se m’u lidh nye në fyt diçka, sikur me t’shku keq uji.
Njifar brishtësie e jetës asht uji.
Nuk ngop po s’jeton pa të.
Rishtas m’u përserit vegimi sod.
Lajmësi hapi derën dhe tha me belbëzim se rrfyesi për dhampirat sapo kishte dekë në mërgim; në atë dakik, nga faqet e librit të tij të hapun mbi tryezë nisi me rrjedhë nji ujë i madh dhe i zi deti, tue përmbytë dhomën e kujtesës me aromën e krypës dhe të valëve të largëta që ai nuk i harroi kurrë.
Dita u err.
PS
Lamtumirë Daut kudo që po e pi kafen sod.
Kafen e kujtesës sonë!”
FATMIR ISMAJLI – “LAMTUMIRË, DHËNDRRI IM, DAUT DAUTI…”
“Sot zemra na është mbushur me dhimbje dhe është shumë e vështirë të gjejmë fjalët për ta shprehur atë që ndiejmë.
Sot u nda nga jeta dhëndri im, Daut Dauti.
Dauti nuk ishte vetëm burri i motrës sime. Ai ishte bërë pjesë e familjes sonë, njeri i afërt, i dashur dhe i respektuar nga të gjithë ne.
Do të na mungojë zëri yt, bisedat me ty, prania jote dhe ajo urtësi që e kishe në fjalët e tua. Do të na mungosh në çdo tubim familjar, në çdo bisedë dhe në çdo ditë që do të vijë.
Ti ike nga kjo botë, por nuk do të ikësh kurrë nga kujtimet dhe zemrat tona.
Ti që gjatë gjithë jetës shkrove për kujtesën, historinë dhe njerëzit, sot po bëhesh vetë një kujtim që ne do ta ruajmë përgjithmonë.
Daut i dashur, faleminderit për çdo fjalë, çdo kujtim dhe çdo moment që ndamë me ty.
U prehsh në paqe, dhëndri im.
Do të na mungosh shumë.
Kujtimi yt qoftë i përjetshëm.
Lamtumirë, Daut!”
ARBER RAMADANI – “PREHU NË PAQE, BURRË I URTË!”
“Daut Dauti ka qenë ndoshta intelektuali i vetëm nga Anamorava. Ironikisht, Dauti më ka dërgu ftesë miqësie në Facebook, vite më parë, ndoshta në vitin 2015 ose 2016, pas një shkrimi tim në mediat lokale me titull, ‘Qyteti pa intelektual’.
Kisha lexuar pak për Dautin dhe nga Dauti, para se të ishim shokë në rrjete sociale, por nga atëherë, secilin shkrim të tij e kam lexuar me kureshtje.
Dauti ishte burrë i urtë në të gjitha kuptimet e kësaj fjale.
Para pak vitesh, ndoshta vitin e kaluar, e pashë rastësisht te Hotel Kristal në Gjilan. Nuk isha i sigurt nëse më njihte, anipse shpeshherë më konfirmonte shkrimet e mia me ‘like’ ose më rrallë me komente të ndërsjella.
Ngurrova, dhe e shmanga shikimin.
Pak sekonda para se të largohesha nga aty, më thirri në emër, më përshëndeti dhe më përgëzoi për angazhimin. Më tha se po e priste dikë me të cilin kishte lënë takim, por se do të takoheshim për të qëndruar më gjatë njëherë tjetër.
Dauti ka qenë prej pak njerëzve me të cilin do të doja të qëndroja pak më gjatë.
E kam respektuar siç respektoj pak njerëz.
Prehu në paqe burrë i urtë!”
ISMET AZIZI – “LAMTUMIRË, DAUT!”
“Sot mora një nga lajmet më të rënda që mund të merrja.
Në orët e hershme të mëngjesit ndërroi jetë kushëriri im i dashur, miku dhe bashkëpunëtori im shumëvjeçar, historiani, gazetari dhe studiuesi Dr. Daut Dauti.
E dija se prej rreth dy vitesh po përballej me një sëmundje të rëndë dhe të pashërueshme. E dija se po trajtohej në një nga spitalet më të njohura në Londër dhe se mjekësia po bënte gjithçka që ishte e mundur. Por, megjithatë, njeriu deri në fund shpreson.
Sot ajo shpresë u shua.
Për mua, Dauti nuk ishte vetëm një emër i njohur i gazetarisë dhe historiografisë shqiptare. Ishte kushëriri im, miku im, njeriu me të cilin kam ndarë shumë biseda, ide, shqetësime, kërkime dhe projekte. Ishte një bashkëpunëtor tek i cili mund të mbështeteshe gjithmonë.
Humbja e tij është, prandaj, thellësisht personale.
Por ajo është njëkohësisht edhe humbje e madhe për jetën intelektuale shqiptare.
Daut Dauti u lind në vitin 1960 në Kokaj të Gjilanit. Shkollën fillore e kreu në Prishtinë, ndërsa gjimnazin në Gjilan. Studioi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës dhe më pas vazhdoi studimet pasuniversitare në Londër, në Thames Valley University.
Që herët iu përkushtua gazetarisë. Shkrimet e para i botoi në ‘Bota e Re’, më pas në revistën ‘Zëri’, ku nga viti 1994 deri më 1999 ishte korrespondent nga Londra.
Në vitet e luftës dhe të pasluftës, Dauti ishte një nga zërat e rëndësishëm shqiptarë në Britani të Madhe.
Punoi në Institute for War and Peace Reporting – IWPR, ku kontribuoi edhe në themelimin e zyrës së këtij instituti në Prishtinë. Ishte Sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Gazetarëve të Kosovës, anëtar i pavarur i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, studiues në Kettering Foundation në SHBA, këshilltar për media dhe zëdhënës i Qeverisë së Kosovës, si dhe bashkëpunëtor i institucioneve të ndryshme ndërkombëtare.
Por pasioni i tij i madh mbeti historia.
Në University of Leeds, në Shkollën e Historisë, ai u mor me një nga temat më të rëndësishme të historisë sonë kombëtare – politikën e jashtme britanike dhe çështjen shqiptare.
Disertacioni i tij:
‘The British Foreign Policy and the Albanian Question 1876–1914’
ishte rezultat i shumë viteve punë në arkivat britanike dhe përfaqëson një kontribut me vlerë të veçantë për historiografinë shqiptare.
Nga kjo punë kërkimore dolën edhe studime e libra të rëndësishëm, ndër të cilët veçoj veprën ‘Çështja shqiptare në diplomacinë britanike, 1877–1880’, një libër që solli dokumente dhe interpretime të rëndësishme për periudhën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe për mënyrën se si Fuqitë e Mëdha e shihnin çështjen shqiptare.
Dauti ishte autor edhe i librave ‘Reflektime Shqiptaro-Britanike’, ‘Lufta për Trepçën’, ‘Unioni Evropian – Nga Ideja në Realitet’, si dhe i shumë studimeve, artikujve dhe analizave të botuara në Kosovë dhe jashtë saj.
Ai kishte një tipar që e çmoja veçanërisht: kërkonte dokumentin.
Nuk kënaqej me përsëritjen e asaj që ishte thënë më parë. Kërkonte burimin, arkivin, dëshminë. Për historinë shqiptare, sidomos për marrëdhëniet shqiptaro-britanike dhe diplomacinë evropiane të shekullit XIX, ai la pas një punë që do të mbetet referencë edhe për brezat e ardhshëm të studiuesve.
Por krahas historianit, studiuesit dhe gazetarit, Dauti kishte edhe një botë tjetër – shumë më intime.
Ajo ishte Kokaj.
Edhe pse jetoi gjatë në Londër, edhe pse rrugët profesionale e çuan në shumë vende të botës, mendja dhe zemra e tij ktheheshin vazhdimisht te vendlindja.
Këtë vit, sikur ta kishte ndier se koha po bëhej gjithnjë e më e çmuar, botoi librin ‘Nëpër gjethe kujtimesh’.
Në kopertinën e këtij libri është shtëpia e tij e lindjes.
Nuk besoj se mund të gjendet simbolikë më e fuqishme.
Pas gjithë atyre viteve të kaluara në Londër, pas arkivave, universiteteve, gazetarisë, diplomacisë dhe debateve të mëdha politike, Dauti u kthye në libër te shtëpia, te fëmijëria, te njerëzit dhe kujtimet e Kokajt.
Sot, përfundimisht, po kthehet te ajo tokë.
Varrimi i tij do të bëhet në Kokaj, në vendlindjen që e deshi aq shumë.
Dauti pas vetes la bashkëshorten, vajzën, dy djemtë, një nip dhe dy mbesa. Atyre u shpreh ngushëllimet më të thella, duke e ditur se asnjë fjalë nuk mund ta lehtësojë dhimbjen e humbjes së bashkëshortit, babait dhe gjyshit të tyre.
Ngushëllime edhe gjithë familjes Dauti, miqve, kolegëve, gazetarëve, historianëve dhe të gjithë atyre që e njohën dhe e çmuan.
Për mua do të mbetet gjithmonë Dauti që njihja: i qetë, i ditur, racional, i gatshëm për bisedë, për këshillë dhe për bashkëpunim.
Do të më mungojnë bisedat tona.
Do të më mungojë mendimi yt, Daut.
Do të më mungojë ai zëri yt i matur, sidomos kur flisnim për histori, për Kosovën, për shqiptarët dhe për punët që ende duhej t’i bënim.
Por ajo që ke shkruar nuk do të humbasë.
Librat mbesin.
Dokumentet që nxore nga arkivat mbesin.
Idetë mbesin.
Kujtimet mbesin.
Dhe mbi të gjitha, mbetet emri yt mes njerëzve që jetën e tyre ia kushtuan dijes dhe vendit të tyre.
Lamtumirë, kushëriri im.
Lamtumirë, miku im.
Lamtumirë, bashkëpunëtori im i dashur.
Një nga kujtimet që do ta mbaj gjithmonë me vete është udhëtimi ynë i fundit së bashku.
Me kërkesën e Dautit vizituam Tropojën, Luginën e Valbonës, Bajram Currin, Krumën e Hasit dhe Kukësin. Ishte një udhëtim i qetë, mes natyrës, historisë dhe bisedave tona të zakonshme për shqiptarët, për vendin, për librat dhe për kujtesën.
Atëherë nuk e dija se do të ishte udhëtimi ynë i fundit.
Sot, kur i rikthehem atyre ditëve, çdo ndalesë, çdo rrugë dhe çdo bisedë merr një peshë tjetër. Më duket sikur ai udhëtim ishte një lamtumirë e pathënë.
Dauti deshi t’i shihte edhe një herë ato vise. Deshi Valbonën, Tropojën, Hasin dhe Kukësin. Dhe unë pata fatin të jem pranë tij në atë udhëtim.
Sot më ka mbetur kujtimi.
Një kujtim që dhemb, por që njëkohësisht do ta ruaj si një nga dhuratat më të çmuara të miqësisë sonë.
Ishte udhëtimi ynë i fundit, Daut.
Por kujtimi i tij do të udhëtojë me mua gjithmonë.
U prehsh në paqe në Kokajn tënd.
I lehtë të qoftë dheu i vendlindjes që aq shumë e deshe.”
MAL BERISHA
“Sot paska ndërruar jetë një ndër bijtë më të mirë të Kosovës: historiani, veprimtari, shkrimtari dhe patrioti Daut Dauti.
Prej kohësh ai vuante nga një sëmundje e pashërueshme. Gjatë muajve të fundit e telefonoja herë pas here për të mësuar rreth gjendjes së tij shëndetësore. Optimizmi dhe qëndresa e tij ishin të pashoqe.
Me këtë rast, i shpreh ngushëllimet e mia më të sinqerta familjes së tij: bashkëshortes, fëmijëve, nipërve dhe mbesave, si dhe të gjithë të dashurve, miqve, shokëve dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Ndiej dhimbje të thellë për ndarjen e tij të parakohshme nga jeta, por njëkohësisht edhe krenari që pata rastin të punoja përkrah tij në Londër dhe të bënim së bashku punë të mira për Kosovën dhe Shqipërinë.
U prehtë në paqe!”
BUKURIJE DAUTI
“Me dhimbje të thellë dhe zemër të copëtuar, njoftoj se sot u nda nga jeta më i shtrenjti im.
41 vite i kaluam së bashku, me dashuri e kujtime që do t’i mbaj përgjithmonë në zemrën time.
U prehsh në paqe, shpirti im i dashur.
Daut, shihemi në takimin e radhës!
With deep sorrow and a broken heart, I announce that today I lost the most precious person in my life. We spent 41 years together, filled with love and memories that I will carry forever in my heart.
Daut, rest in peace, my beloved.
Until we meet again.”
(Burimet: njoftimet zyrtare dhe njoftimi mortor i familjes Dauti të përcjella për këtë artikull, statusi i Bukurije Dautit, telegrami i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë, Reporteri, INA/Ismet Azizi , RajoniPress dhe profili biografik i Daut Dautit , analiza e Emin Azemit për “Nëpër gjethe kujtimesh” , arkivi zyrtar i Institute for War and Peace Reporting , Bloomsbury Academic , të dhënat biografike të botuesit për doktoraturën në University of Leeds më 2018 , katalogu i Bibliotekës “Max van der Stoel” për “Unioni evropian – nga ideja në realitet” , të dhënat për “Çështja shqiptare në diplomacinë britanike, 1877–1880” , profili i mëparshëm i KOHA-s për karrierën e Dautit , Lajmi.net , Mekuli Press, Albanian News, si dhe statuset publike të Emin Azemit, Halil Matoshit, Fatmir Ismajlit, Arber Ramadanit, Ismet Azizit dhe Mal Berishës të përcjella në materialet e këtij shkrimi.)/Tetova News
