Sinjalet e ngjashme mund të tregojnë rrezikun e diabetit dhe goditjes në tru, thonë mjekët.
Studiuesit e udhëhequr nga Universiteti i Edinburgut studiuan qindra mijëra britanikë që ishin pjesë e bazës së të dhënave të Biobank në MB. Secili pjesëmarrës kishte një fotografi të retinës së tij, një shtresë që ndihet e lehtë në pjesën e pasme të syrit. Nga këto imazhe, studiuesit ishin në gjendje të ekzaminonin enët e gjakut në retinë, duke përdorur një masë të quajtur dimensioni fraktal (Df).
Gjetjet treguan se Df i ulët ishte i lidhur me sëmundjen e arterieve koronare dhe rezultatin e saj potencialisht fatal, atakun në zemër, në britanikët.
Sëmundja koronare e zemrës është lloji më i zakonshëm i sëmundjes së zemrës dhe është shkaku kryesor i sulmit në zemër. Ai ishte gjithashtu vrasësi më i madh i vetëm si i burrave ashtu edhe i grave në mbarë botën në vitin 2019. Studiuesit më pas zhvilluan një model që mund të parashikonte rrezikun e sulmit në zemër. Ai mori parasysh Df si dhe faktorët tradicionalë të rrezikut si mosha, gjinia, BMI e racës dhe statusi i duhanpirjes, të quajtura të dhëna demografike.
Ana Villaplana-Velasko, një studente doktorature në universitet, tha se rezultatet ishin “mbresëlënëse”. Modeli ishte më i mirë në sinjalizimin dhe shënimin se kush është në rrezik të shtuar të sulmit në zemër sesa të mbështetej vetëm në të dhënat demografike.
“Përmirësimi në modelin tonë ishte edhe më i madh nëse shtonim një rezultat që lidhet me predispozicion gjenetik për të zhvilluar MI [sulm në zemër]”, tha Villaplana-Velasco. Ajo shtoi: “Ne shikuam gjenetikën e Df dhe gjetëm nëntë rajone gjenetike që nxisin modelet e degëzimit vaskular të retinës. Dihet se katër nga këto rajone janë të përfshira në gjenetikën e sëmundjeve kardiovaskulare.
“Në veçanti, ne zbuluam se këto rajone të zakonshme gjenetike janë të përfshira në proceset e përfshira në ashpërsinë dhe rikuperimin e MI [sulmit në zemër].” Ndryshimet në enët e gjakut të retinës tregojnë gjithashtu sëmundje të tilla si retinopatia diabetike dhe goditje në tru. Studiuesit besojnë se është e mundur që çdo gjendje të ketë një profil unik të variacionit të retinës. Prandaj, është e mundur të kryhet një ekzaminim i thjeshtë i retinës për të identifikuar personat në rrezik.
Mosha mesatare për një atak në zemër është 60 vjeç. Studiuesit zbuluan se modeli i tyre arriti performancën e tij më të mirë parashikuese më shumë se pesë vjet përpara ngjarjes. “Kështu, do të duket se llogaritja e rrezikut të individualizuar të MI [sulmit në zemër] te njerëzit mbi moshën 50 vjeç do të ishte e përshtatshme,” tha Vilaplan-Velasco. Megjithëse parashikimi i një ataku kardiak mund të jetë një perspektivë e frikshme, është informacion i dobishëm për pacientët që mund të ndërmarrin hapa për të reduktuar rrezikun e tyre.
Sipas Vilaplan-Velasco, kjo do t’i lejojë mjekët të sugjerojnë sjellje që mund të zvogëlojnë rrezikun, të tilla si lënia e duhanit dhe mbajtja normale e kolesterolit dhe presionit të gjakut.
“Puna jonë tregon edhe një herë rëndësinë e një analize gjithëpërfshirëse të të dhënave që mblidhen në mënyrë rutinore dhe vlerën e tyre në zhvillimin e mëtejshëm të mjekësisë së personalizuar”. Gjetjet u prezantuan në konferencën vjetore të Shoqatës Evropiane të Gjenetikës Njerëzore./abcnews.al
