Për ditë të tëra, pas një sulmi zjarrvënës, disa pjesë të Berlinit mbetën pa ngrohje dhe pa drita. Nga ana e bizneseve ka kritika të forta se politika po e nënvlerëson kërcënimin.
Pas sulmit zjarrvënës ndaj një ure kabllosh, në jugperëndim të Berlinit mbetën pa energji elektrike 50.000 familje dhe 2.000 biznese. Përveç situatës së ndërlikuar të rrjetit elektrik, i ftohti i ashpër i dimrit e bëri edhe më të vështirë procesin e riparimit.
Pesë ditë pas sulmit dhe ndërprerjes së gjerë të energjisë elektrike në Berlin, furnizimi me rrymë është rikthyer. Ajo që mbetet janë dëme të mëdha financiare dhe kritika për mungesë përgatitjeje. DER STANDARD ka analizuar sfondin e ngjarjes, transmeton Tetova News.
Pyetje: Sa njerëz u prekën nga blackout-i?
Përgjigje: Të shtunën në mëngjes, në jugperëndim të Berlinit, 45.000 familje dhe 2.200 biznese mbetën pa energji elektrike. Pa ngrohje, pa ujë të ngrohtë, pa rrymë, pa internet dhe pa sinjal celular. U prekën lagjet Nikolassee, Zehlendorf, Wannsee dhe Lichterfelde. Në total, ky ishte ndërprerja e tretë e madhe e energjisë në Berlin dhe rrethina brenda tre viteve.
Pyetje: Çfarë u dëmtua konkretisht gjatë sulmit?
Përgjigje: Sulmi zjarrvënës u krye mbi kabllot e një ure kabllosh mbi kanalin Teltow, që çon drejt centralit elektrik Lichterfelde. Pesë kabllo të tensionit të lartë u shkatërruan dhe dhjetë kabllo të tensionit të mesëm u ndërprenë, duke shkaktuar dëme të rënda në rrjetin elektrik të kryeqytetit gjerman. Sipas autoriteteve, u përdorën “disa mjete zjarrvënëse” dhe, për shkak të nxehtësisë së vazhdueshme, ato zhvilluan fuqi më të madhe sesa një bombë me fragmentim.
Pyetje: Sa i madh është dëmi ekonomik?
Përgjigje: Ende nuk mund të përcaktohet saktësisht. Megjithatë, Shoqatat e Biznesit Berlin-Brandenburg (UVB) flasin për dëme potenciale në vlera milionëshe. Mijëra kompani nga të gjitha sektorët u prekën. Veçanërisht rëndë u goditën bizneset me makineri të varura nga energjia elektrike ose me mallra të prishshme, si kasapët, furrat e bukës, industria apo zejet. Pa energji elektrike, shumica e bizneseve sot janë praktikisht të paralizuara.
Pyetje: Çfarë thonë përfaqësuesit e ekonomisë?
Përgjigje: Sulmet ndaj infrastrukturës kritike godasin njëkohësisht shtyllën kurrizore të ekonomisë dhe aftësinë vepruese të shtetit, thuhet nga Shoqata Federale e Industrisë Gjermane (BDI). Politika, sipas tyre, ende e nënvlerëson urgjencën për t’iu përgjigjur kërcënimeve në rritje. Edhe Dhoma Gjermane e Industrisë dhe Tregtisë (DIHK) kritikon mangësi serioze në mbrojtjen e infrastrukturës kritike dhe kërkon masa të shpejta politike.
Pyetje: Cili është kompania austriake që ndihmoi në riparim?
Përgjigje: Punonjës të kompanisë ETN Energie- und Telecom Netze nga Spillern, në veri të Vjenës, u nisën spontanisht drejt Berlinit dhe ndihmuan në riparim. “Ajo që bëjmë është e krahasueshme me lidhjen e dy telave të një prize me një kapëse – vetëm se në përmasa shumë, shumë më të mëdha”, shpjegon një montues kabllosh i ETN-së në një video në Instagram.
Pyetje: Pse zgjati kaq shumë riparimi dhe pse një sulm mund të shkaktojë kaq shumë dëme?
Përgjigje: Këtu bashkohen disa faktorë. Edhe pas ndërprerjeve të mëparshme, si sulmet ndaj shtyllave elektrike në Berlin-Adlershof në shtator 2025, rrjeti elektrik i Berlinit mbetet ende jo mjaftueshëm rezistent. Eksperti i energjisë Kai Strunz nga Universiteti Teknik i Berlinit tha për Der Spiegel se mungon redundanca: nëse do të ekzistonin linja alternative, furnizimi do të mund të vazhdonte. Redundanca në rrjet do të thotë që sistemi funksionon edhe nëse një komponent – si transformatori, linja ose centrali – del jashtë përdorimit. Termi teknik është parimi “n-1”. Eksperti i Fraunhofer-it, Holger Becker, thotë se rrjeti i Berlinit e plotëson parimin “n-1”, por shkatërrimi i pesë kabllove të tensionit të lartë krijoi një rast “n-2”, për të cilin rrjeti nuk është projektuar. Një zgjidhje do të ishte e ashtuquajtura redundancë e trasave, e cila mbron edhe nga sabotazhi – por për këtë nevojiten udhëzime politike.
Pyetje: Çfarë është redundanca e trasave?
Përgjigje: Kjo do të thotë që energjia elektrike transportohet përmes rrugëve plotësisht të ndara nga njëra-tjetra, në mënyrë që edhe dështimi i një traseje të tërë – për shembull nga zjarri, punimet ndërtimore ose sabotazhi – të mos shkaktojë ndërprerje të furnizimit. Ndryshe nga redundanca standarde “n-1”, e cila mbulon vetëm dështimin e komponentëve individualë, redundanca e trasave rrit ndjeshëm qëndrueshmërinë e rrjetit, por është e ndërlikuar dhe e kushtueshme. “Nga pikëpamja e reziliencës, do të kishte kuptim që në disa pjesë të rrjetit të kërkohej redundancë trasash”, thotë Becker.
Pyetje: A pati vështirësi të tjera gjatë riparimit?
Përgjigje: Po. Sipas operatorit të rrjetit të Berlinit, u desh të bashkoheshin dy linja që më parë nuk ishin të lidhura. Kjo ishte shumë e ndërlikuar, sepse përdoren dy teknologji të ndryshme kabllosh: një kabllo plastike dhe një kabllo me vaj. Për lidhjen e këtyre teknologjive nevojiten ekspertë të specializuar, një gropë ndërtimi rreth 14 metra e gjatë dhe e thellë, si dhe një ambient sa më pa pluhur.
Pyetje: A funksionon një kaldajë gazi gjatë ndërprerjes së rrymës?
Përgjigje: Jo. Kaldajat e gazit kanë nevojë për energji elektrike për ndezjen, kontrollin, sigurinë dhe qarkullimin. Në rast ndërprerjeje të rrymës, ato zakonisht fiken automatikisht – megjithatë, rekomandohet që të fiken edhe manualisht. Kjo parandalon ndezjen automatike kur rikthehet energjia, pasi gjatë rikthimit të rrjetit mund të ketë luhatje tensioni që mund ta dëmtojnë pajisjen.
Pyetje: Kush është grupi “Vulkangruppe” që mori përgjegjësinë për sulmin?
Përgjigje: “Vulkangruppe” është një grupim i ekstremit të majtë. Në një deklaratë përgjegjësie, e vlerësuar si e besueshme, ata denoncojnë “urinë për energji” dhe “shkatërrimin e Tokës”. Sipas shërbimit gjerman të mbrojtjes së kushtetutës, këto grupe ekzistojnë që nga viti 2011 dhe kryejnë sulme zjarrvënëse në Berlin dhe Brandenburg, kryesisht ndaj puseve të kabllove, antenave të komunikimit dhe linjave të të dhënave. Edhe sulme ndaj fabrikës Tesla në Grünheide u janë atribuar atyre. Struktura dhe madhësia e grupeve mbeten të paqarta. Ndërkohë pati spekulime se Rusia mund të ishte pas sulmit, por në një deklaratë tjetër, Vulkangruppe i mohon këto pretendime.
Pyetje: A ka pasur ndonjëherë në Austri apo Vjenë një sulm ndaj rrjetit elektrik?
Përgjigje: Sipas kompanisë Wiener Netze, nuk ka pasur raste të njohura sabotazhi apo sulmi ndaj rrjetit elektrik të kryeqytetit. Megjithatë, në prill 1995, në komunën Ebergassing të Austrisë së Poshtme, dy ekstremistë të majtë tentuan të hidhnin në erë një shtyllë të tensionit të lartë 380 kV. Dy nga katër mjetet shpërthyese shpërthyen para kohe dhe i vranë autorët; shtylla nuk u dëmtua rëndë.
Pyetje: Sa i sigurt është rrjeti i Vjenës?
Përgjigje: Rrjeti i Vjenës konsiderohet ndër më të sigurtit në nivel ndërkombëtar. Autoriteti rregullator E-Control konfirmon një siguri furnizimi prej 99,99%. Në rast ndërprerjeje, mesatarisht brenda 90 minutash të gjithë konsumatorët furnizohen sërish me energji.
Pyetje: Sa e përgatitur është Austria për një blackout?
Përgjigje: Gjykata e Auditimit vlerësoi një vit më parë se Austria nuk është përgatitur mjaftueshëm për një blackout. Sipas raportit, mungon një plan gjithëpërfshirës shtetëror për informim dhe komunikim. Të gjitha nivelet e qeverisjes kanë marrë masa për një ndërprerje të tillë, por ato janë të pabarabarta dhe në faza të ndryshme zbatimi.
View this post on Instagram
