Nga Tim Kanning
Pheniani fiton deri në 800 milionë dollarë në vit nga punëtorët që dërgon në Kinë dhe Rusi. Një raport përshkruan kushte tronditëse.
Ata punojnë në ndërtim, në anije peshkimi ose në industrinë e armatimeve, nga dymbëdhjetë deri në 18 orë në ditë, jo rrallë shtatë ditë në javë. Punëtorët që Koreja e Veriut dërgon jashtë vendit prej kohësh përbëjnë një burim të rëndësishëm të ardhurash për regjimin në Phenian. Gjatë vitit të kaluar, deri në 100.000 punëtorë janë angazhuar në 17 vende të ndryshme. Ata besohet se kanë siguruar për Phenianin nga 450 deri në 800 milionë dollarë, pavarësisht dy paketave të sanksioneve të OKB-së që e ndalojnë këtë praktikë. Kjo rezulton nga raporti i një ekipi shumëkombësh për monitorimin e sanksioneve, në të cilin bëjnë pjesë Gjermania, Shtetet e Bashkuara dhe nëntë vende të tjera.
Autorët e raportit flasin për „punë të detyruar të imponuar nga shteti“ dhe për „shmangie sistematike“ të sanksioneve të OKB-së. Të ardhurat e punëtorëve thuhet se përfundojnë pothuajse tërësisht te regjimi i diktatorit Kim Jong-un dhe përdoren për financimin e programeve të tij të armëve bërthamore dhe raketave. Ekipi i monitorimit u krijua në vitin 2024 nga disa shtete, pasi organi përkatës i Këshillit të Sigurimit të OKB-së për mbikëqyrjen e sanksioneve ndaj Koresë së Veriut u shpërbë. Rusia kishte përdorur atëherë veton kundër zgjatjes së mandatit të tij. Meqenëse ekipi mbështetet në informacione nga shërbime të ndryshme të inteligjencës dhe në intervista, shumë prej shifrave të vlerësuara paraqiten në intervale të gjera.
Me 20.000 deri në 70.000 burra dhe gra, pjesa më e madhe e punëtorëve të Koresë së Veriut jashtë vendit vazhdon të jetë e angazhuar në Kinë, ku ata punojnë, ndër të tjera, në industrinë e tekstilit dhe në bujqësi në zonat pranë kufirit. Megjithatë, gjatë viteve të fundit është rritur ndjeshëm sidomos numri i punëtorëve të dërguar në Rusi, gjë që përputhet me partneritetin ushtarak mes Vladimir Putinit dhe Kim Jong-unit në luftën e agresionit kundër Ukrainës. Përveç ushtarëve të Koresë së Veriut të dërguar drejtpërdrejt në front, numri i të cilëve vlerësohet deri në 15.000, në Rusi tani thuhet se punojnë edhe 15.000 deri në 30.000 punëtorë.
Shumica e tyre kanë hyrë në vend me viza studentore dhe tani detyrohen të punojnë pjesërisht në kantiere ndërtimi dhe në punime pyjore, por gjithnjë e më shumë edhe në „objekte industriale të lidhura ngushtë me sektorin ushtarak“, si për shembull në një fabrikë dronësh në Zonën e Posaçme Ekonomike të Jelabugës. Mesatarisht, çdo punëtor në Rusi besohet se siguron rreth 7.500 dollarë në vit. Pagat mujore atje, në varësi të sektorit, janë deri në pesë herë më të larta se në Kinë, gjë që autorët e raportit e konsiderojnë një nga arsyet e shtimit të fluksit të punëtorëve drejt Rusisë.
Shumë prej punëtorëve jashtë vendit hyjnë në borxhe
Shifrat tregojnë gjithashtu se me sa paga të ulëta punojnë këta shtetas të Koresë së Veriut në vendet ku dërgohen, pavarësisht orareve jashtëzakonisht të gjata të punës. Nga të ardhurat, edhe ashtu të pakta, punëtorët zakonisht duhet t’i dorëzojnë 80 deri në 90 për qind qeverisë së Koresë së Veriut. Një pjesë e konsiderueshme e të ardhurave përdoret drejtpërdrejt nga kompanitë tregtare të Koresë së Veriut në Kinë dhe Rusi për të siguruar furnizime ushtarake dhe mallra të tjera. Përveç kësaj, punëtorëve shpesh u ngarkohet një tarifë shtesë deri në 30 për qind kur u dërgojnë para familjeve të tyre në atdhe, si edhe tarifa të tjera për udhëtimin vajtje-ardhje, ushqimin dhe strehimin. Shpesh kjo përfundon me konfiskimin e plotë të pagës, ndërsa shumë prej punëtorëve kthehen në Korenë e Veriut madje edhe me borxhe.
Të tërhequr nga mundësia për të studiuar ose për të ndjekur programe formimi dhe kualifikimi jashtë vendit, shumë shtetas të Koresë së Veriut paraqiten vullnetarisht për këto angazhime dhe, në disa raste, madje u paguajnë ryshfet autoriteteve. Kjo i mundëson regjimit të zbatojë një proces të rreptë përzgjedhjeje, në të cilin merret në shqyrtim edhe familja e aplikantit. Sipas raportit, regjimi ruan kontroll të gjerë në të gjitha fazat e dërgimit të punëtorëve jashtë vendit, që nga përzgjedhja dhe hartimi i kontratave deri te mbikëqyrja e tyre në vendin e punës.
Në përgjithësi, punëtorët mbahen nën mbikëqyrje të rreptë nga zyrtarë të Koresë së Veriut, mes tyre punonjës të Ministrisë së Marrëdhënieve Ekonomike me Jashtë dhe të së ashtuquajturës „Zyra 39“, një strukturë e lidhur me Partinë e Punëtorëve të Koresë. Punëtorëve u lejohet shumë pak kontakt me persona të jashtëm. Kontrolli i vazhdueshëm synon, ndër të tjera, të parandalojë arratisjet. Përveç kësaj, ekzistojnë shumë raportime për dhunë seksuale dhe përdhunime të punëtoreve nga eprorët e tyre. Edhe rastet kur punëtorët zhduken pa lënë gjurmë nuk janë të rralla.
Përballë shkeljeve të shumta të sanksioneve të Kombeve të Bashkuara, shtetet anëtare të ekipit të monitorimit u bënë sërish thirrje të gjitha vendeve anëtare të OKB-së që të kërkojnë me më shumë këmbëngulje zbatimin e sanksioneve.
Lara Strangways, nga organizata për të drejtat e njeriut Global Rights Compliance, e cilësoi raportin si „alarmues“. Punëtorët e Koresë së Veriut, tha ajo, futen përmes ndërmjetësve rusë të punësimit në një sistem që mbështetet në robërinë për borxhe, konfiskimin e dokumenteve dhe mbikëqyrjen e vazhdueshme. Përmasat dhe shtrirja e punës së detyruar të mbështetur nga shteti po rriten për shkak të nevojës gjithnjë e më të madhe të Koresë së Veriut për valutë të huaj. „Ndërmjetësit e punësimit që i mundësojnë këto struktura, si dhe kompanitë që përfitojnë nga ky shfrytëzim, duhet të identifikohen dhe të sanksionohen“, tha Strangways./F.A.Z.
