A janë robotët humanoidë e ardhmja e industrisë? Furnizuesi gjerman i industrisë automobilistike, Schaeffler, hap në Kinë një fabrikë model për teknologjinë e robotëve humanoidë. Megjithatë, Evropa mbetet në të njëjtin nivel konkurrues, thotë një drejtues i kompanisë.
Nga Gustav Theile, Taicang
Një zonë industriale pa ndonjë veçanti në Taicang, qytetin më gjerman të Kinës, në periferi të Shangait. Në ndërtesën ngjitur, të rinj kinezë trajnohen për t’u bërë mekanikë të prodhimit të veglave dhe kallëpeve industriale, sipas modelit gjerman. Në vitin 2001, kancelari i atëhershëm gjerman Gerhard Schröder (SPD) dhe Zhu Rongji, ish-kryeministri i Kinës, i cili ndërroi jetë së fundmi, përuruan qendrën e formimit profesional. Kina dëshironte të mësonte nga modeli gjerman i arsimit dhe formimit profesional dual, i cili ndërthur mësimin teorik me praktikën në ndërmarrje. Taicang, ku sot janë të vendosura më shumë se 500 kompani gjermane, ishte vendi ideal për këtë.
Një çerek shekulli më vonë, furnizuesi gjerman i industrisë automobilistike Schaeffler po hap këtu fabrikën e tij të parë model në botë për robotët humanoidë. Fabrika bashkon nën një çati një qendër të të dhënave, një qendër trajnimi dhe një linjë pilot prodhimi, ku gjashtë robotë me formë njerëzore prodhojnë komponentë për robotë të rinj humanoidë. Koncerni me seli në Herzogenaurach të Frankonisë e quan këtë tashmë prodhim masiv dhe flet për një „closed loop“, pra një cikël të mbyllur. Roboti ndërton vetveten.
Arti i lëvizjeve njerëzore
Cikli mbyllet edhe në katin e sipërm, ndërsa Jochen Schröder zhvillon një vizitë në qendrën e trajnimit. Adashi i ish-kancelarit është prej rreth gjashtë muajsh anëtar i bordit drejtues të Schaeffler-it, përgjegjës për prodhimin dhe furnizimet. Gjatë vizitës, punonjësit vendas i prezantojnë fillimisht pllakat tipike të gjelbra të qarqeve elektronike, me një numër të madh komponentësh, duart robotike jashtëzakonisht të ndërlikuara nga pikëpamja mekanike dhe aktuatorët, aq të rëndësishëm për robotët, pra komponentët që i shndërrojnë sinjalet e komandimit në lëvizje mekanike.
Më pas vizita vazhdon në qendrën e formimit. Por këtu nuk janë më mjeshtrit gjermanë ata që u mësojnë të rinjve kinezë mjeshtërinë gjermane të mekanikës së prodhimit të veglave dhe kallëpeve industriale. Përkundrazi, tani janë të rinjtë kinezë që u mësojnë robotëve artin e të qenit njeri ose, të paktën, artin e lëvizjeve njerëzore. Ata mbajnë sensorë të vendosur në ballë dhe në duar, të lidhur me kabllo, të cilët regjistrojnë lëvizjet e tyre. Roboti i kopjon dhe i përvetëson këto lëvizje. Skena i ngjan një vallëzimi, kur njeriu dhe makina përkulen njëkohësisht, në sinkronizim të plotë.
Megjithatë, këtu nuk bëhet aspak fjalë për vallëzim. Robotët humanoidë të Kinës kanë dëshmuar në shfaqje të panumërta se janë në gjendje të kryejnë salto dhe lëvizje kung-fu. Por në raste të tilla ata duken më shumë si lodra të shtrenjta sesa si e ardhmja e prodhimit industrial botëror.
Në një bisedë me F.A.Z., Schröder e bën të qartë se interesimi i tij është i përqendruar te fabrikat.
„Aktualisht po vendosim robotët e parë humanoidë në linjat e prodhimit. Kjo është ekonomikisht e leverdishme që tani, veçanërisht në një vend me paga të larta si Gjermania. Megjithatë, për momentin bëhet fjalë ende për një numër shumë të vogël njësish“, thotë ai.
Sepse pyetja themelore për industrinë e robotëve humanoidë, e cila po përjeton një zhvillim të vrullshëm veçanërisht në Kinë, është se sa e dobishme është në të vërtetë ndërtimi i robotëve me formë njerëzore.
Sipas të dhënave të kompanisë së kërkimeve të tregut Counterpoint Research, gjatë gjashtëmujorit të parë kompanitë kanë furnizuar tregun me 22.000 robotë të tillë. Pesë prodhuesit më të mëdhenj ishin të gjithë nga Kina. Ky vend përbën më shumë se 90 për qind të të gjitha njësive të dorëzuara.
Megjithatë, deri tani bëhet fjalë shpesh për një kërkesë artificiale, të nxitur nga politikat shtetërore. Sipas Counterpoint, rreth një e treta e robotëve të dorëzuar përdoren për argëtim në panaire, një e katërta për kërkime shkencore dhe mbledhjen e të dhënave, ndërsa rreth një e pesta për shërbime, si pastrimi. Vetëm një në tetë robotë punon realisht në fabrika dhe vetëm një në njëzet përdoret në logjistikë. Edhe në këto sektorë, në shumicën e rasteve, me gjasë bëhet ende fjalë për projekte pilot.
Pikërisht për këtë arsye, Schröder shfaqet i vendosur dhe e konsideron konkurrencën ende të hapur. Ai thotë se në laboratorin e tij sheh çdo ditë robotë amerikanë, kinezë dhe evropianë që punojnë krah për krah.
„Kina ende nuk ka fituar“, deklaron ai gjatë një takimi me gazetarët, ku përveç F.A.Z.-së marrin pjesë vetëm gazetarë kinezë.
Sipas tij, kur bëhet fjalë për zbatime reale dhe jo për vallëzime apo aktivitete sportive, rajonet kryesore të botës janë në të njëjtin nivel zhvillimi.
Schaeffler përballet me krizë edhe në Kinë
Megjithatë, kinezët po bëjnë përpjekje të mëdha. Robotët humanoidë janë një nga sektorët strategjikë të Planit të 15-të Pesëvjeçar të Pekinit, të miratuar në fillim të vitit. Qeveritë vendore përpiqen t’i tërheqin kompanitë përmes subvencioneve dhe lehtësive të tjera.
Sipas informacioneve të F.A.Z.-së, Schaeffler merr nga qeveria e Taicangut një shumë prej disa milionë eurosh, në nivelin e mesëm të intervalit njëshifror, për realizimin e projektit të fabrikës model. Kësaj i shtohen pajisjet dhe mobilimi i objektit, si dhe fakti që kompanisë i është vënë në dispozicion një ndërtesë e plotë brenda vetëm tetë muajsh. Schaeffler nuk ka bërë të ditur se sa ka investuar vetë në këtë projekt.
Taicang ka një histori disa dhjetëravjeçare bashkëpunimi me kompanitë gjermane. Sekretari i Partisë Komuniste në qytet, Chen Gao, i cili dikur ka studiuar gjuhën angleze për tregtinë e jashtme, si dhe një numër funksionarësh të tjerë vendorë të partisë, marrin pjesë në ceremoninë e përurimit.
Disa përfaqësues të Schaeffler-it e vlerësojnë vazhdimisht bashkëpunimin e ngushtë me qeverinë vendore. Taicang është qendra më e rëndësishme e kompanisë në Kinë, ku janë të punësuar 8.000 njerëz.
Por kriza e industrisë gjermane të automobilave po ndihet edhe këtu. Për shkak të ecurisë së dobët të biznesit të automjeteve elektrike të prodhuesve gjermanë në Kinë, Schaeffler-it iu desh së fundmi të regjistronte një zhvlerësim kontabël prej 240 milionë eurosh.
Për këtë arsye, koncerni synon tani të forcojë bashkëpunimin me prodhuesit kinezë të automobilave dhe të arrijë sukses në tregun e robotëve humanoidë, pasi shumë prej komponentëve të tyre janë të njëjtë me ata që përdoren në automjete.
Schröder thotë se kompania ka tashmë 45 klientë, mes tyre edhe prodhues kinezë të robotëve humanoidë. Sipas të dhënave të koncernit, vlera e porosive të marra në këtë sektor arrin rreth 400 milionë euro.
Megjithatë, se sa nga kjo shumë do të shndërrohet realisht në të ardhura nga shitjet, varet nga suksesi i industrisë së robotëve humanoidë. Dhe është pothuajse e përjashtuar që robotët të mund të shndërrohen kaq shpejt në shpëtim për koncernin industrial.
Në fabrikën model punojnë 40 punonjës. Sipas Schröderit, numri i tyre pritet të rritet së shpejti në më shumë se 100.
Pa harruar, natyrisht, edhe gjashtë robotët.
Gustav Theile, Taicang Korrespondent ekonomik për Kinën, me seli në Shangai.
(Frankfurter Allgemeine Zeitung – F.A.Z.)
