Nga Audrey Parmentier
Kush qëndron pas ndalimit të frigoriferëve dhe ngrirësve në qindra supermarkete në Francë, gjatë natës së 11 dhe 12 tetorit? Gjurmët e këtyre operacioneve çojnë te grupi Shahid Kaveh, një „njësi sulmuese kibernetike e lidhur me Qendrën Elektronike dhe Kibernetike të Trupave të Gardës Revolucionare” të Iranit. Këtë e bëri të ditur të hënën, më 9 nëntor, Prokuroria e Parisit, e cila ka hapur një hetim gjyqësor ndaj drejtuesit të këtij grupi iranian.
PIKAT KRYESORE
- Qindra supermarkete në Francë u prekën nga sabotimi i frigoriferëve dhe ngrirësve gjatë natës së 11-12 tetorit 2026.
- Prokuroria e Parisit e lidh sulmin me njësinë iraniane Shahid Kaveh, të njohur edhe si CyberAv3ngers.
- Tre urdhërarreste ndërkombëtare janë lëshuar ndaj Hamid Reza Lashgarian, Mahdi Lashgarian dhe Reza Salarvand.
- Hetuesit identifikuan gjurmë të gjuhës perse dhe ngjashmëri teknike me sulme të mëparshme.
- Franca thirri ambasadorin iranian dhe synon të propozojë sanksione të reja evropiane.
- CyberAv3ngers është lidhur edhe me sulme ndaj infrastrukturës së ujit dhe sistemeve industriale në SHBA e Izrael.
- Motivi i sulmit kundër Francës mbetet ende i paqartë.
Ndërkohë, është vënë në lëvizje edhe diplomacia. Ministri francez i Punëve të Jashtme, Jean-Noël Barrot, denoncoi „një sulm në shkallë të gjerë kundër sigurisë kombëtare dhe qytetarëve tanë”. Parisi thirri ambasadorin e Iranit dhe synon „t’u propozojë partnerëve evropianë vendosjen e sanksioneve të reja kundër subjekteve dhe individëve iranianë të përfshirë në këtë sulm kibernetik”.
Grupi që dyshohet se qëndron pas këtyre sulmeve njihet nga publiku me emrin CyberAv3ngers. Sipas faqes amerikane Rewards for Justice, Hamid Reza Lashgarian, 65 vjeç, drejton Komandën Kibernetike dhe Elektronike të Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (CGRI) të Iranit.
Ai ushtron gjithashtu funksione komanduese brenda Forcës Quds, instrumentit kryesor të Iranit për zhvillimin dhe mbështetjen e milicive terroriste jashtë vendit. Për më tepër, dyshohet se ka marrë pjesë në operacione të ndryshme të spiunazhit kibernetik dhe të inteligjencës në shërbim të Gardës Revolucionare. Në shkurt të vitit 2024, ndaj tij u vendosën sanksione amerikane kundër terrorizmit.
Zbulohen gjurmë të gjuhës perse
Prokuroria e Parisit ka lëshuar tre urdhërarreste ndërkombëtare: Njëri ndaj Hamid Reza Lashgarianit, ndërsa dy të tjerët ndaj drejtuesve të njësisë kibernetike Shahid Kaveh, Mahdi Lashgarian dhe Reza Salarvand.
Ky i fundit, 35 vjeç, dyshohet se drejton një ekip që krijon baza të dhënash me objektiva të mundshëm të sulmeve kibernetike, si anije amerikane të transportit të mallrave dhe pika karburanti në Shtetet e Bashkuara.
Autoritetet franceze arritën të krijonin një lidhje ndërmjet Shahid Kaveh dhe frigoriferëve të manipuluar përmes disa metodave: Duke i lidhur incidentet me infrastrukturën digjitale të përdorur për sabotimin e frigoriferëve, duke krahasuar mënyrën e kryerjes së ndërhyrjeve me sulme të tjera që i atribuohen Shahid Kaveh dhe duke zbuluar gjurmë të gjuhës perse (farsi) në infrastrukturën e përdorur për realizimin e këtyre operacioneve.
Sipas gazetës belge në gjuhën holandeze De Standaard, CyberAv3ngers është aktiv që nga viti 2020. Emri „Shahid Kaveh” do të thotë „Dëshmori Kaveh”, ku Kaveh është emri i një komandanti të Gardës Revolucionare, i vrarë gjatë viteve 1980, siç saktëson gazeta Le Monde.
Grupi është specializuar në paralizimin e sistemeve të kontrollit industrial, veçanërisht atyre që përdoren në objektet e shpërndarjes së ujit.
Sulme kibernetike kundër infrastrukturës së furnizimit me ujë
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli janë rregullisht në shënjestrën e këtij grupi.
Në gusht të vitit 2024, Uashingtoni ofronte një shpërblim prej 10 milionë dollarësh për çdo informacion mbi operacionet e kryera nga CyberAv3ngers kundër infrastrukturës së shpërndarjes së ujit.
Sipas Departamentit amerikan të Shtetit, grupi „ka vënë në shënjestër dhe ka komprometuar kontrolluesit logjikë të programueshëm industrialë (PLC) të serisë Vision, të prodhuar nga kompania izraelite Unitronics”.
Këto pajisje përdoren veçanërisht në sektorët e furnizimit me ujë dhe trajtimit të ujërave të ndotura, energjetikës, industrisë ushqimore, prodhimit industrial dhe shëndetësisë.
Në tetor të vitit 2023, CyberAv3ngers kishte marrë gjithashtu publikisht përgjegjësinë për sulme kibernetike kundër kompanive izraelite, duke pretenduar se ato ishin kryer si përgjigje ndaj veprimeve të qeverisë izraelite në Gaza, pas sulmeve terroriste të 7 tetorit.
Por, sipas drejtësisë franceze, kjo nuk është hera e parë që grupi sulmon instalimet frigoriferike. Ai dyshohet se kishte marrë përgjegjësinë për sulme të ngjashme kundër Izraelit në mars dhe prill 2026.
Një nga këto sulme të para „kundër ngrirësve” kishte në shënjestër një rrjet të vogël izraelit supermarketesh që shisnin produkte kosher.
Pak kohë më vonë, një fabrikë izraelite e industrisë ushqimore u detyrua të mbyllej për një javë, pasi hakerët kishin fshirë të dhënat e brendshme dhe kishin sabotuar ngrirësit.
Mbetet megjithatë një pyetje: Pse u vu në shënjestër Franca?
Motivet e këtij operacioni vazhdojnë të jenë të paqarta, ndërkohë që Parisi deri tani ka mbajtur një qëndrim relativisht të tërhequr në konfliktin që përball Iranin me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara.(L’Express)






























