Ballina Bota Delegacionet e SHBA-së dhe Iranit largohen nga Pakistani pa marrëveshje

Delegacionet e SHBA-së dhe Iranit largohen nga Pakistani pa marrëveshje

Delegacionet e Shteteve të Bashkuara dhe Iranit u larguan nga Pakistani të dielën, menjëherë pasi zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, deklaroi se bisedimet me Iranin kishin përfunduar pa arritjen e një marrëveshjeje.

Largimi i Vance erdhi pothuajse një orë pasi ai mbajti një konferencë për shtyp në vendin ku u zhvilluan “bisedimet trepalëshe në Islamabad”, të ndërmjetësuara nga Pakistani. Takimet zgjatën afro 21 orë, pasi kishin nisur të shtunën pasdite.

Disa orë pas largimit të zëvendëspresidentit amerikan, media shtetërore iraniane raportoi se edhe delegacioni iranian ishte larguar nga Islamabadi.

“Kemi diskutuar këtë çështje për 21 orë dhe kemi zhvilluar një sërë bisedimesh thelbësore; ky është lajmi i mirë”, tha Vance në konferencën për shtyp. “Lajmi i keq është se nuk kemi arritur një marrëveshje”, shtoi ai.

“Ne ua kemi bërë shumë të qarta se cilat janë vijat tona të kuqe, për çfarë jemi të gatshëm të biem dakord dhe për çfarë nuk jemi të gatshëm të pranojmë”, deklaroi zëvendëspresidenti amerikan, duke shtuar se delegacioni iranian “zgjodhi të mos i pranonte kushtet tona”.

 

JD Vance tha se bisedimet SHBA-Iran në Islamabad zgjatën 21 orë, por përfunduan pa marrëveshje.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit tha se delegacionet arritën mirëkuptim për disa pika, por se “qëndrimet mbeten larg” për dy deri në tre çështje.

SHBA-ja këmbënguli për garanci që Irani të mos ndjekë zhvillimin e armëve bërthamore, gjë që Teherani refuzoi ta pranonte.

Të dyja palët zhvilluan “diskutime thelbësore” dhe shkëmbyen propozime për çështje si sanksionet, politika bërthamore dhe konflikti rajonal.

Irani tha se përparimi varet nga “mirëbesimi” i SHBA-së dhe njohja e të drejtave të tij, përfshirë lehtësimin e sanksioneve dhe qasjen në fondet e ngrira.

Pakistani u vlerësua nga të dyja palët për rolin ndërmjetësues, pavarësisht bllokimit në bisedime.

Vance e nisi konferencën për shtyp duke shprehur vlerësim për kryeministrin Shehbaz Sharif dhe shefin e Forcave të Mbrojtjes dhe të Shtabit të Ushtrisë, Marshallin e Fushës Asim Munir, duke thënë se ata ishin “mikpritës të jashtëzakonshëm”.

Ai sqaroi gjithashtu se “çfarëdo mangësish që pati në negociata nuk ishin për shkak të pakistanezëve, të cilët bënë një punë të mrekullueshme dhe vërtet u përpoqën të na ndihmonin neve dhe iranianëve të ngushtonim hendekun dhe të arrinim një marrëveshje”.

Kur zëvendëspresidentit amerikan iu kërkua të shpjegonte më në hollësi se çfarë kishin refuzuar iranianët, ai nisi duke thënë: “Nuk do të hyj në të gjitha detajet, sepse nuk dua të negocioj publikisht pasi kemi negociuar për 21 orë privatisht. Por fakti i thjeshtë është se ne duhet të shohim një zotim të qartë prej tyre se nuk do të kërkojnë armë bërthamore dhe se nuk do të kërkojnë mjetet që do t’u mundësonin ta siguronin shpejt një armë bërthamore.”

Kjo, tha ai, ishte “qëllimi thelbësor i presidentit amerikan, dhe kjo është ajo që ne jemi përpjekur të arrijmë përmes këtyre negociatave”.

Vance shtoi se, ndonëse objektet iraniane të pasurimit bërthamor ishin “shkatërruar”, “pyetja e thjeshtë është kjo: a shohim një zotim themelor vullneti nga iranianët që të mos zhvillojnë një armë bërthamore, jo vetëm tani, jo vetëm pas dy vitesh, por në afat të gjatë?”

“Këtë ende nuk e kemi parë, por shpresojmë ta shohim,” tha ai.

Vance u pyet gjithashtu nëse gjatë negociatave ishte diskutuar për asetet iraniane të ngrira.

“Ne folëm për të gjitha ato çështje dhe folëm edhe për një numër çështjesh përtej tyre. Kështu që, sigurisht, edhe ato gjëra u trajtuan. Por përsëri, thjesht nuk arritëm në një situatë ku iranianët të ishin të gatshëm t’i pranonin kushtet tona.”

Ai shtoi se besonte që delegatët amerikanë kishin qenë “mjaft fleksibël” dhe “akomodues”.

Presidenti amerikan Donald Trump, tha ai, u kishte thënë delegatëve që duhet të “vijnë këtu me mirëbesim dhe të bëjnë përpjekjen më të mirë për të arritur një marrëveshje”.

“Ne e bëmë këtë. Dhe fatkeqësisht, nuk arritëm të bënim ndonjë përparim,” tha Vance.

Së fundi, zëvendëspresidenti amerikan u pyet se sa shpesh kishin komunikuar delegatët amerikanë me Trumpin gjatë negociatave.

Vance tha se ata kishin folur vazhdimisht me Trumpin, si edhe me zyrtarë të tjerë të lartë amerikanë.

“Ne ishim vazhdimisht në komunikim me ekipin sepse po negocionim me mirëbesim. Dhe po largohemi nga këtu me një propozim shumë të thjeshtë: një mënyrë mirëkuptimi që është oferta jonë përfundimtare dhe më e mirë. Do të shohim nëse iranianët do ta pranojnë atë,” tha ai.

Ndërkohë, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, shkroi në X se “ishte një ditë e ngarkuar dhe e gjatë për delegacionin e Republikës Islamike të Iranit në Islamabad”, gjatë së cilës “janë shkëmbyer shumë mesazhe dhe tekste midis të dyja palëve.”

“Në 24 orët e fundit, u zhvilluan diskutime për dimensione të ndryshme të temave kryesore të negociatave, përfshirë Ngushticën e Hormuzit, çështjen bërthamore, reparacionet e luftës, heqjen e sanksioneve dhe përfundimin e plotë të luftës kundër Iranit dhe në rajon”, shkroi ai.

“Suksesi i këtij procesi diplomatik varet nga serioziteti dhe mirëbesimi i palës tjetër, nga përmbajtja nga kërkesat e tepruara dhe kërkesat e paligjshme, si dhe nga pranimi i të drejtave dhe interesave legjitime të Iranit.”

Baqaei shprehu gjithashtu vlerësim për “qeverinë dhe popullin zemërgjerë e fisnik të Republikës Islamike të Pakistanit për pritjen e negociatave dhe përpjekjet e tyre dashamirëse në çuarjen përpara të këtij procesi”.

Në një deklaratë të veçantë të transmetuar nga agjencia iraniane Mehr, Baqaei këmbënguli se negociatat po zhvilloheshin pas “40 ditësh lufte të imponuar”.

“Është e natyrshme, që nga fillimi, nuk duhej të prisnim të arrinim një marrëveshje brenda një seance të vetme. Askush nuk e kishte një pritje të tillë”, citohet të ketë thënë ai.

Ai shtoi se delegacionet arritën “mirëkuptim” për disa çështje; megjithatë, deklaroi se “për 2-3 çështje të rëndësishme, qëndrimet ishin shumë larg njëra-tjetrës dhe në fund bisedimet nuk çuan në një marrëveshje”. Ai theksoi më tej se negociatat zgjatën “gjithsej 24 ose 25 orë” dhe nënvizoi se një tjetër pikë mosmarrëveshjeje ishte “kompleksiteti i çështjeve dhe rrethanat”.

Ai tha se gjatë negociatave “u shtuan disa çështje të reja, siç është çështja e Ngushticës së Hormuzit”.

“Secila prej tyre ka kompleksitetin e vet”, citohet Baqaei nga Mehr.

“Në çdo rrethanë, ne në aparatin diplomatik duhet të ndjekim të drejtat dhe interesat e popullit iranian”, shtoi ai.

Bisedimet trepalëshe, të cilat nisën të shtunën pasdite, panë delegacionet amerikane dhe iraniane të angazhoheshin në diskutime gjatë tre seancave, ndërsa ekipet e ekspertëve nga të dyja palët shkëmbyen tekste me shkrim pas çdo seance.

Qeveria iraniane tha në një postim në X se bisedimet u mbajtën në “fazën e nivelit të ekspertëve, ndërsa u bashkuan komitetet ekonomike, ushtarake, juridike dhe bërthamore”.

“Negociatat vazhdojnë në hotelin Serena për të finalizuar detajet teknike”, kishte shtuar ajo.

Bisedimet u zhvilluan gjatë një armëpushimi dyjavor në luftën SHBA-Izrael kundër Iranit, e cila nisi me sulmet amerikano-izraelite më 28 shkurt. Konflikti, që u përhap në gjithë Lindjen e Mesme dhe shkaktoi tronditje në ekonomitë globale, u ndal pasi Pakistani ndërmjetësoi një armëpushim të përkohshëm më 8 prill.

Delegacionet nga të dy vendet kishin mbërritur në Islamabad për negociatat.

Delegacioni amerikan udhëhiqej nga zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, i cili shoqërohej nga dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, dhe i dërguari për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff.

Delegacioni iranian udhëhiqej nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, dhe përfshinte gjithashtu ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi, së bashku me udhëheqës të tjerë.

Në një postim në X, presidenti iranian Masoud Pezeshkian tha se delegacioni i Iranit mbetej “plotësisht i përkushtuar” për mbrojtjen e interesave të vendit.

Ai shprehu shpresën që delegacioni të “negociojë me guxim”. Ai shtoi se, pavarësisht rezultatit të negociatave, qeveria do të “qëndrojë pranë popullit të saj”.

Kryeministri Shehbaz takohet me delegacionin iranian

Para bisedimeve, kryeministri Shehbaz Sharif zhvilloi takime të ndara me delegacionet nga Shtetet e Bashkuara dhe Irani. Kjo u raportua gjerësisht nga mediat gjatë nisjes së “Islamabad Talks”.

“Kryeministri Shehbaz zhvilloi sot një takim me delegacionin iranian në kuadër të Bisedimeve të Islamabadit”, tha Zyra e Kryeministrit (PMO) në një deklaratë. Edhe raportimet nga Pakistani e përshkruajnë takimin si pjesë të rolit ndërmjetësues të Islamabadit.

“Duke vlerësuar angazhimin e Iranit në Bisedimet e Islamabadit, kryeministri konfirmoi vendosmërinë e sinqertë të Pakistanit për të vazhduar të luajë rolin e tij si ndërmjetësues, me qëllim që të ndihmojë në krijimin e vrullit për arritjen e rezultateve domethënëse në interes të paqes dhe stabilitetit rajonal dhe global”, thuhet në deklaratën e Zyrës së Kryeministrit.

Nga pala pakistaneze, në takim morën pjesë zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm Ishaq Dar, shefi i Forcave të Mbrojtjes (CDF) dhe shefi i Shtabit të Ushtrisë, marshalli i fushës Asim Munir, si dhe ministri i Brendshëm Mohsin Raza Naqvi.

Zyra e Kryeministrit shpërndau gjithashtu një video nga takimi, ku shihet kryeministri Shehbaz duke i përshëndetur Ghalibafin dhe Araghchin me përqafim dhe shtrëngim duarsh.

Kryeministri Shehbaz takohet me zëvendëspresidentin amerikan Vance

Kryeministri Shehbaz zhvilloi një takim të veçantë me Vance, Witkoff dhe Kushner, të cilët kishin mbërritur në Pakistan më herët gjatë ditës.

Në një deklaratë të lëshuar për takimin me delegacionin amerikan, Zyra e Kryeministrit tha: “Duke vlerësuar angazhimin e të dy delegacioneve për t’u përfshirë në mënyrë konstruktive, kryeministri shprehu shpresën se këto bisedime do të shërbejnë si një hap drejt paqes së qëndrueshme në rajon.”

Deklarata shtoi se kryeministri “ritheksoi se Pakistani pret me padurim të vazhdojë lehtësimin e dialogut mes të dyja palëve për të bërë përparim drejt paqes së qëndrueshme në rajon”.

Sipas Zyrës së Kryeministrit, Shehbaz u shoqërua nga Dar dhe Naqvi.

Mbërrijnë delegacionet

Pak pas orës 10:30 sipas kohës së Pakistanit të shtunën, Vance zbriti në Bazën Ajrore Nur Khan, ku u prit nga Dar, Naqvi dhe CDF Munir.

Në një deklaratë që konfirmonte zyrtarisht mbërritjen e delegacionit amerikan, Ministria e Jashtme tha se Dar i uroi mirëseardhje Vance-it dhe “vlerësoi angazhimin e SHBA-së për arritjen e paqes dhe stabilitetit të qëndrueshëm rajonal dhe global”.

Zëvendëskryeministri “shprehu shpresën se palët do të angazhohen në mënyrë konstruktive dhe ritheksoi dëshirën e Pakistanit për të vazhduar lehtësimin e dialogut mes palëve drejt arritjes së një zgjidhjeje të qëndrueshme dhe afatgjatë të konfliktit”.

Delegacioni iranian mbërriti në Islamabad herët të shtunën në mëngjes, pasi u tejkalua në moment të fundit një pengesë lidhur me sulmet izraelite në Liban. Teherani e kishte kushtëzuar pjesëmarrjen e tij me ndërprerjen e sulmeve në Liban, një pikë për të cilën Pakistani tha se ishte përfshirë në armëpushimin SHBA-Iran.

Zyrtarë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së, Departamenti i Shtetit dhe Departamenti i Mbrojtjes po e shoqërojnë Vance-in, ndërsa ekipet e avancuara të sigurisë, teknike dhe të komunikimit mbërritën në Islamabad të premten.

Sipas agjencisë iraniane Tasnim, negociatorë të tjerë iranianë përfshijnë sekretarin e Këshillit të Lartë të Mbrojtjes Kombëtare Ali Akbar Ahmadian dhe guvernatorin e bankës qendrore Abdolnaser Hemmati.

Pikat e mosmarrëveshjes

Deri të premten, bisedimet kishin ardhur pranë dështimit, pasi Irani këmbëngulte se nuk do t’u bashkohej negociatave nëse sulmet izraelite në Liban nuk ndaleshin.

Ghalibaf e bëri të qartë të premten në mbrëmje se pjesëmarrja e Teheranit varej nga dy kushte — armëpushimi në Liban dhe lirimi i aseteve iraniane të ngrira jashtë vendit, të vlerësuara në rreth 7 miliardë dollarë. Ai tha se këto hapa “duhet të përmbushen para se të nisin negociatat”.

Një zyrtar iranian i tha Dawn: “Ne imponuam një pauzë në sulmet në Bejrut dhe Dahieh duke e bërë këtë një vijë të kuqe në negociata dhe gjithashtu e bëmë të qartë se nëse Izraeli e shkel sërish, bisedimet do të ndërpriten.”

Irani këmbëngul se çdo armëpushim duhet të shtrihet në të gjitha frontet, përfshirë Hezbollahun, ndërsa SHBA-ja dhe Izraeli i kanë trajtuar sulmet në Liban si jashtë fushës së armëpushimit, pavarësisht një mirëkuptimi fillestar se Libani do të ishte pjesë e tij.

Kjo mospërputhje ka kërcënuar vazhdimisht të shkatërrojë procesin diplomatik.

Para nisjes së tij nga Uashingtoni, Vance i përshkroi bisedimet e pritshme si potencialisht “pozitive” dhe tha se SHBA-ja ishte e gatshme të negocionte me mirëbesim, duke paralajmëruar megjithatë se Uashingtoni nuk do të ishte “i hapur” ndaj asaj që e konsideron taktikë zvarritëse.

Megjithatë, Trump mbajti një ton më të ashpër, duke paralajmëruar se Iranit nuk i kishin mbetur “shumë letra” dhe se veprimi ushtarak mund të rifillonte nëse bisedimet dështonin. Ai gjithashtu e kritikoi Teheranin për kufizimet e vazhdueshme ndaj lundrimit nëpër Ngushticën e Hormuzit, e cila mbetet një pikë kyçe presioni në këtë përballje.

Kryeministri Shehbaz tha se Pakistani, i cili ka luajtur rol qendror në lehtësimin e këtyre bisedimeve, do të “bëjë maksimumin” për të siguruar suksesin e tyre. Ai i paraqiti negociatat si një mundësi për të zgjidhur “çështjet kontestuese përmes dialogut”, por pranoi edhe kompleksitetin e detyrës përpara.

Axhenda pasqyron pikërisht këtë kompleksitet. Megjithëse bisedimet bazohen në propozimin me 10 pika të Iranit, i cili është pranuar nga Uashingtoni si një kornizë e përgjithshme, dallime themelore vazhdojnë të mbeten mes dy palëve.

SHBA-ja pritet të kërkojë kufizime mbi programin bërthamor të Iranit, përfshirë kufij mbi pasurimin dhe heqjen e mundshme të materialit bërthamor, ndërsa Irani po kërkon heqje të plotë të sanksioneve, njohjen e të drejtave të tij bërthamore, një kornizë për lundrimin nëpër Ngushticën e Hormuzit dhe qasje në fondet e ngrira.

Rrjetet rajonale të aleatëve, rrezja e raketave dhe renditja e lëshimeve reciproke mbeten pika të tjera të ndezura.

Zyrtarët dhe analistët besojnë se gjerësia e çështjeve e bën të pamundur që përparime thelbësore të dalin brenda angazhimit fillestar dyditor. Në rastin më të mirë, raundi hapës mund të krijojë një rrugë për vazhdimin e negociatave ose të sjellë mirëkuptime të kufizuara për masa të menjëhershme uljeje të tensioneve.

Prandaj, pritshmëritë mbeten të kujdesshme. Megjithatë, mbërritja e delegacioneve në Islamabad përfaqëson një hapje të rrallë diplomatike, por procesi po zhvillohet nën tension të madh, me dhunë të vazhdueshme në Liban, ndërprerje të vazhdueshme në korsitë detare të Gjirit dhe mosbesim të thellë mes Uashingtonit dhe Teheranit./Dawn/TetovaNews

ARTIKUJ TË NGJASHËMMË SHUMË NGA AUTORI