1. Departamenti amerikan i Shtetit është institucioni kryesor i SHBA-së për politikën e jashtme dhe diplomacinë.
2. Ai njihet në anglisht si U.S. Department of State.
3. Qëllimi i tij kryesor është të udhëheqë politikën e jashtme amerikane dhe të mbrojë interesat e SHBA-së në botë.
4. Departamenti i Shtetit është një nga institucionet më të vjetra të qeverisë federale amerikane.
5. Fillimisht, më 1781, institucioni u krijua si Department of Foreign Affairs, pra Departamenti i Punëve të Jashtme.
6. Emri “Department of State” u vendos më vonë, kur institucioni mori edhe disa funksione të brendshme administrative.
7. Sekretari i Shtetit është kreu i Departamentit të Shtetit.
8. Sekretari i Shtetit është këshilltari kryesor i presidentit amerikan për politikën e jashtme.
9. Sekretari i Shtetit emërohet nga presidenti dhe konfirmohet nga Senati amerikan.
10. Thomas Jefferson ishte Sekretari i parë i Shtetit i SHBA-së.
11. Jefferson filloi detyrën më 22 mars 1790.
12. Në fillimet e veta, Departamenti i Shtetit ishte shumë i vogël; në vitin 1790 kishte vetëm pak punonjës vendas.
13. Sot Departamenti i Shtetit është një organizatë globale me diplomatë, nëpunës civilë, specialistë sigurie, ekspertë ekonomikë, juristë dhe analistë.
14. Departamenti i Shtetit drejton ambasadat amerikane në botë.
15. Ai drejton edhe konsullatat amerikane jashtë vendit.
16. Në ambasada, përfaqësuesi kryesor amerikan zakonisht është ambasadori.
17. Ambasadorët amerikanë zakonisht emërohen nga presidenti dhe konfirmohen nga Senati.
18. Jo çdo shef misioni diplomatik është domosdoshmërisht ambasador; mund të jetë edhe chargé d’affaires.
19. Departamenti i Shtetit merret me marrëdhëniet diplomatike me shtetet e tjera.
20. Ai përgatit dhe zbaton pjesë të rëndësishme të politikës së jashtme amerikane.
21. Departamenti i Shtetit negocion marrëveshje ndërkombëtare.
22. Ai ndihmon në përgatitjen e traktateve ndërkombëtare.
23. Ai luan rol të rëndësishëm në marrëdhëniet e SHBA-së me Kombet e Bashkuara.
24. Departamenti i Shtetit ka zyrë dhe mision të posaçëm për marrëdhëniet me OKB-në.
25. Ai merret me diplomacinë dypalëshe, pra marrëdhëniet midis SHBA-së dhe një shteti tjetër.
26. Ai merret edhe me diplomacinë shumëpalëshe, ku përfshihen shumë shtete dhe organizata ndërkombëtare.
27. Selia kryesore e Departamentit të Shtetit ndodhet në Washington, D.C.
28. Ndërtesa kryesore quhet Harry S Truman Building.
29. Kjo ndërtesë mban emrin e presidentit Harry S. Truman.
30. Departamenti i Shtetit ka pasur disa seli historike para se të vendosej në ndërtesën e sotme.
31. Gjatë historisë së hershme amerikane, institucioni lëvizi mes qyteteve si Philadelphia, New York dhe Washington.
32. Në fillim, diplomacia amerikane ishte shumë më e kufizuar sesa sot.
33. Në shekullin XVIII, SHBA-ja ende po ndërtonte rrjetin e saj diplomatik.
34. John Jay, John Adams dhe Thomas Jefferson ishin ndër figurat e hershme të diplomacisë amerikane.
35. Para se të bëhej Sekretar i Shtetit, Thomas Jefferson ishte ministër amerikan në Francë.
36. Sekretari i Shtetit është një nga postet më të rëndësishme në kabinetin presidencial amerikan.
37. Në rendin e trashëgimisë presidenciale, Sekretari i Shtetit është ndër zyrtarët më të lartë civilë.
38. Disa Sekretarë Shteti më vonë janë bërë presidentë të SHBA-së.
39. Thomas Jefferson, James Madison, James Monroe dhe John Quincy Adams ishin Sekretarë Shteti para se të bëheshin presidentë.
40. Posti i Sekretarit të Shtetit shpesh shihet si një nga pozicionet më prestigjioze në politikën amerikane.
41. Departamenti i Shtetit ka Shërbimin e Jashtëm, të njohur si Foreign Service.
42. Punonjësit e Foreign Service shërbejnë në ambasada, konsullata dhe misione amerikane në botë.
43. Foreign Service Officers merren me politikë, ekonomi, diplomaci publike, çështje konsullore dhe administrim.
44. Foreign Service Specialists ofrojnë ekspertizë në fusha si siguria, teknologjia, mjekësia, logjistika dhe menaxhimi.
45. Diplomatët amerikanë mund të caktohen në vende të ndryshme gjatë karrierës së tyre.
46. Një diplomat amerikan mund të kalojë nga një vend i qetë në një zonë krize brenda karrierës së tij.
47. Departamenti i Shtetit ka edhe Civil Service, pra punonjës civilë që kryesisht punojnë brenda SHBA-së.
48. Nëpunësit civilë ndihmojnë në hartimin, analizimin dhe zbatimin e politikave të jashtme.
49. Departamenti i Shtetit ka edhe Diplomatic Security Service.
50. Diplomatic Security merret me mbrojtjen e diplomatëve, misioneve dhe informacionit të ndjeshëm.
51. Diplomatic Security është një nga strukturat më të rëndësishme të sigurisë brenda diplomacisë amerikane.
52. Departamenti i Shtetit ndihmon qytetarët amerikanë jashtë vendit.
53. Ai jep informacione udhëtimi për amerikanët që shkojnë jashtë SHBA-së.
54. Ai lëshon paralajmërime dhe këshilla udhëtimi për vende të ndryshme.
55. Konsullatat amerikane ndihmojnë qytetarët amerikanë në raste humbjeje pasaporte, arrestimi, fatkeqësish ose krizash.
56. Departamenti i Shtetit merret edhe me vizat për shtetasit e huaj që duan të hyjnë në SHBA.
57. Çështjet konsullore janë një nga funksionet më të njohura të Departamentit të Shtetit për publikun.
58. Pasaportat amerikane lidhen administrativisht me Departamentin e Shtetit.
59. Departamenti i Shtetit ka përgjegjësi për një pjesë të rëndësishme të dokumenteve zyrtare ndërkombëtare të SHBA-së.
60. Sekretari i Shtetit është kujdestari zyrtar i Great Seal of the United States, Vulës së Madhe të SHBA-së.
61. Vula e Madhe përdoret në dokumente të rëndësishme si traktate dhe komisione zyrtare.
62. Simboli i Vulës së Madhe shihet edhe në pasaportat amerikane dhe në kartëmonedhën njëdollarëshe.
63. Departamenti i Shtetit ka arkiva të mëdha historike diplomatike.
64. Zyra e Historianit e Departamentit të Shtetit publikon dokumente historike të politikës së jashtme amerikane.
65. Seria “Foreign Relations of the United States” është një nga botimet më të rëndësishme dokumentare të diplomacisë amerikane.
66. Kjo seri përmbledh dokumente historike për politikën e jashtme të SHBA-së.
67. Departamenti i Shtetit ka një traditë të gjatë të publikimit të dokumenteve diplomatike për studiuesit dhe publikun.
68. National Museum of American Diplomacy ndodhet pranë ndërtesës Harry S Truman në Washington.
69. Ky muze tregon historinë, praktikën dhe sfidat e diplomacisë amerikane.
70. Muzeu ka ekspozita për historinë e diplomacisë amerikane dhe rolin e diplomatëve.
71. Departamenti i Shtetit ka luajtur rol të rëndësishëm në diplomacinë amerikane gjatë Luftës së Ftohtë.
72. Ai ishte i përfshirë në marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik, aleancat perëndimore dhe negociatat ndërkombëtare.
73. Sekretarë të famshëm të Shtetit përfshijnë George Marshall, Henry Kissinger, Madeleine Albright, Colin Powell dhe Hillary Clinton.
74. George Marshall ishte Sekretar Shteti pas Luftës së Dytë Botërore.
75. Plani Marshall, që ndihmoi rindërtimin e Evropës Perëndimore pas luftës, lidhet me emrin e George Marshallit.
76. Madeleine Albright ishte gruaja e parë që shërbeu si Sekretare e Shtetit.
77. Colin Powell ishte afro-amerikani i parë që shërbeu si Sekretar i Shtetit.
78. Condoleezza Rice ishte gruaja e parë afro-amerikane në postin e Sekretares së Shtetit.
79. Henry Kissinger shërbeu si Sekretar Shteti në vitet 1970 dhe ishte një nga figurat më të njohura të diplomacisë amerikane.
80. Departamenti i Shtetit ka zyra rajonale që mbulojnë pjesë të ndryshme të botës.
81. Ai ka struktura për Evropën, Azinë, Afrikën, Lindjen e Mesme, Amerikën Latine dhe rajone të tjera.
82. Departamenti ka edhe zyra tematike për çështje si të drejtat e njeriut, terrorizmi, ekonomia, energjia, mjedisi dhe refugjatët.
83. Diplomacia publike është një pjesë e rëndësishme e punës së Departamentit të Shtetit.
84. Diplomacia publike synon të komunikojë me popujt e vendeve të tjera, jo vetëm me qeveritë.
85. Programet e shkëmbimit arsimor dhe kulturor janë pjesë e diplomacisë amerikane.
86. Programi Fulbright, një nga programet më të njohura të shkëmbimit akademik, lidhet me diplomacinë arsimore amerikane.
87. Departamenti i Shtetit punon ngushtë me agjenci të tjera amerikane, përfshirë Departamentin e Mbrojtjes, Departamentin e Thesarit dhe agjencitë e inteligjencës.
88. Në kriza ndërkombëtare, Departamenti i Shtetit shpesh koordinohet me Shtëpinë e Bardhë.
89. Ai luan rol të madh në përgatitjen e vizitave zyrtare të presidentit jashtë vendit.
90. Ai ndihmon edhe në organizimin e vizitave të udhëheqësve të huaj në SHBA.
91. Departamenti i Shtetit ka rol në njohjen diplomatike të shteteve dhe qeverive.
92. Ai mban të dhëna historike për marrëdhëniet e SHBA-së me vende të ndryshme.
93. Në faqen e tij zyrtare ka profile për shtete dhe rajone, përfshirë Maqedoninë e Veriut.
94. Marrëdhëniet SHBA–Maqedoni e Veriut trajtohen në faqet zyrtare të Departamentit të Shtetit.
95. Departamenti i Shtetit shpesh publikon deklarata për zhvillime politike, zgjedhje, kriza dhe marrëveshje ndërkombëtare.
96. Zyra e zëdhënësit të Departamentit të Shtetit është një nga kanalet kryesore për qëndrimet zyrtare të diplomacisë amerikane.
97. Konferencat për shtyp të Departamentit të Shtetit ndiqen nga gazetarë ndërkombëtarë.
98. Departamenti i Shtetit ka edhe programe për të luftuar trafikimin e qenieve njerëzore.
99. Raportet vjetore të Departamentit të Shtetit për të drejtat e njeriut përdoren shpesh nga studiues, gazetarë dhe qeveri.
100. Departamenti amerikan i Shtetit është, në thelb, “fytyra diplomatike” e SHBA-së në botë: ai negocion, përfaqëson, paralajmëron, ndërmjetëson, ndihmon qytetarët dhe mbron interesat amerikane jashtë vendit.
