Stuhia e fuqishme e pasdites së 20 korrikut dëmtoi plantacione me shalqi, pemishte me mollë dhe kultura të tjera në shumë fshatra të Istogut. Kryetari Ilir Ferati i cilësoi pasojat si “katastrofale”, ndërsa komisionet komunale do të nisin evidentimin më 21 korrik, në orën 10:00. Ministri në detyrë Armend Muja paralajmëroi vizitë në terren, kurse Hykmete Bajrami kërkoi kompensim urgjent për fermerët.
Një stuhi e fuqishme, e shoqëruar me rrebeshe shiu dhe breshër, goditi pasditen e së hënës, më 20 korrik 2026, Komunën e Istogut, duke shkaktuar dëme të mëdha në bujqësi dhe në disa ekonomi familjare. Ndër zonat më të prekura është fshati Kovragë, i emërtuar në disa raportime edhe si Kovrag, ku plantacionet me shalqi, pemishtet me mollë dhe sipërfaqet me kultura të tjera bujqësore janë dëmtuar rëndë.
Pamjet e publikuara nga terreni treguan prodhime të goditura drejtpërdrejt nga kokrrat e breshrit, fruta të dëmtuara dhe parcela në të cilat puna disamujore e fermerëve ishte cenuar brenda një kohe të shkurtër. Shtrirja e plotë territoriale dhe vlera financiare e humbjeve, megjithatë, nuk ishin përcaktuar ende deri në orët e vona të 20 korrikut.
Stuhia goditi gjatë pasdites, Kovraga ndër zonat më të prekura
Raportimet e para nga Istogu nisën gjatë orëve të pasdites, kur reshjet intensive të shiut u shoqëruan me breshër në disa pjesë të komunës. Dëmet më të dukshme u raportuan në Kovragë, një zonë me sipërfaqe të mëdha të tokës pjellore dhe të punueshme.
Në plantacionet me shalqi, breshri dëmtoi një pjesë të konsiderueshme të frutave që ndodheshin në fazën e prodhimit. Pamje të tjera treguan pasoja në pemishtet me mollë, si dhe në parcela me kultura të tjera. Dëmtimi nuk u kufizua në një lloj të vetëm prodhimi dhe as vetëm në një fshat.
Kryetari i Komunës së Istogut, Ilir Ferati, deklaroi se dëme kishte në shumicën e fshatrave, në një zonë që shtrihej nga Istogu deri në kufi me Pejën. Sipas tij, në Kovragë kulturat bujqësore ishin shkatërruar pothuajse tërësisht.
@tetovanews Istog, Kosovë, Kosova, Kosovo, 20.07.2026 Furtunë me breshër shkatërrues në Istog! Breshri i përmasave të mëdha ka shkaktuar dëme të konsiderueshme në Istog, duke shkatërruar pothuajse të gjitha prodhimet bujqësore dhe shumë serra. Qytetarët dhe fermerët e prekur presin ndërhyrje dhe ndihmë urgjente nga Ministria e Bujqësisë dhe Qeveria, për vlerësimin e dëmeve dhe kompensimin e humbjeve të shkaktuara. #kosova #breshri #kosovo #bresher #grandine #grandinata #temporali #hail #hailstorm #hagel #hagelschaden #hagelunwetter #hagelschauer #hagelstürme #hageldecke #hagelschlag #oragesdegrele #vihar #grele #krupobitie ♬ original sound – Tetova News
Një nga rastet individuale të raportuara është ai i fermerit Nazmi Blakaj, i cili kishte mbi shtatë hektarë të mbjellë me shalqi. Kjo e dhënë tregon për përmasat e humbjeve që mund të kenë pësuar kultivues të veçantë, por nuk përbën ende bilanc të përgjithshëm komunal.
Ferati: “Dëmet janë katastrofale në bujqësi”
Në reagimin e parë të drejtpërdrejtë pas stuhisë, Ilir Ferati i cilësoi pasojat si katastrofale, veçanërisht në sektorin e bujqësisë.
“Dëmet janë katastrofale në bujqësi”, deklaroi ai, duke theksuar se ishin prekur kulturat për të cilat fermerët kishin punuar prej muajsh.
Ferati tha se dëme ishin regjistruar në shumicën e fshatrave të komunës, ndërsa situatën në Kovragë e përshkroi si veçanërisht të rëndë. Krahas parcelave bujqësore, sipas tij, pasoja kishte edhe në ekonomi familjare.
Në deklaratën zyrtare të publikuar më vonë, kryetari përdori një formulim më të matur, duke folur për “dëme të konsiderueshme”, por konfirmoi se shumë fermerë ishin prekur dhe se komuna do të qëndronte pranë bujqve dhe familjeve të dëmtuara gjatë procesit të evidentimit dhe kërkimit të mbështetjes.
Dallimi ndërmjet formulimeve “katastrofale” dhe “të konsiderueshme” nuk përfaqëson dy bilance të ndryshme zyrtare. E para ishte një vlerësim i menjëhershëm politik dhe institucional pas daljes së informacioneve nga terreni, ndërsa përcaktimi përfundimtar i shkallës së dëmeve do të bëhet vetëm pas inspektimit të parcelave dhe ekonomive familjare.
Ekipet komunale dolën në terren, komisionet nisin punën më 21 korrik
Menjëherë pas stuhisë, ekipet e Drejtorisë së Bujqësisë dhe shërbimet komunale të emergjencës, të përmendura në raportime edhe si Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim, dolën në terren për evidentimin fillestar të situatës.
Ferati njoftoi se komisionet komunale për vlerësimin e dëmeve do të mblidhen të martën, më 21 korrik 2026, në orën 10:00. Pas takimit fillestar, ekipet pritet të shpërndahen në zonat e prekura për të regjistruar dëmet në kultura bujqësore dhe në ekonomi familjare.
Sipas planit të paraqitur nga kryetari, komuna synon që deri në fund të javës të ketë një vlerësim më të plotë. Raporti pritet të shqyrtohet në Kuvendin Komunal dhe më pas t’i përcillet Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural. Ferati përmendi edhe trajtimin e rastit nga Komisioni Nacional, me shpresën që fermerët të kompensohen të paktën për një pjesë të humbjeve.
Procedura e paralajmëruar nënkupton se fotografitë, videot dhe deklaratat e para nga terreni shërbejnë vetëm si tregues të përmasave të mundshme. Sipërfaqja e saktë e dëmtuar, numri i fermerëve të prekur dhe vlera financiare e prodhimit të humbur do të përcaktohen pas evidentimit zyrtar.
Armend Muja paralajmëron vizitë në Istog
Ministri në detyrë i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Armend Muja, reagoi gjatë mbrëmjes së 20 korrikut, duke njoftuar se të martën do të vizitojë fermerët e prekur në Istog.
Muja tha se, sipas nevojës, vizitat mund të vazhdojnë edhe në komuna të tjera të goditura nga moti i ligë.
“Qëllimi i vizitës është të shoh nga afër gjendjen në terren, të dëgjoj shqetësimet e fermerëve dhe të koordinojmë hapat e mëtejmë me autoritetet lokale”, deklaroi ai.
@tetovanews
Vizita e ministrit pritet të përkojë me nisjen e punës së komisioneve komunale. Deri në mbrëmjen e së hënës, Ministria nuk kishte publikuar një shumë konkrete për kompensimin, një fond të posaçëm apo një afat për pagesat. Hapi i parë i paralajmëruar mbetet verifikimi i situatës në terren dhe bashkërendimi me Komunën e Istogut.
Hykmete Bajrami kërkon mbledhje urgjente dhe kompensim të plotë
Pas publikimit të pamjeve dhe raportimeve për dëmet, reagoi edhe deputetja e zgjedhur e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Hykmete Bajrami.
Ajo kërkoi që Qeveria në detyrë të mbajë mbledhje urgjente dhe të ndajë mjete buxhetore për kompensimin e fermerëve. Sipas Bajramit, brenda pak minutash ishin shkatërruar qindra hektarë me kultura bujqësore në Istog dhe në zona të tjera të Kosovës.
Bajrami kërkoi kompensimin e tërësishëm të dëmeve dhe përsëriti propozimin e LDK-së për krijimin e një skeme të sigurimeve bujqësore, në mënyrë që fermerët të mos varen vetëm nga vendimet e jashtëzakonshme të institucioneve pas çdo fatkeqësie natyrore.
“Sot nuk duhen arsyetime, duhen veprime konkrete”, shkroi ajo, duke e lidhur mbështetjen e fermerëve edhe me ruajtjen e prodhimit vendor dhe sigurisë ushqimore.
Në reagimin e saj, Bajrami përfshiu edhe kritika politike për mënyrën se si Qeveria kishte shpenzuar mjete gjatë fushatës zgjedhore. Kjo pjesë e deklaratës përbën qëndrim politik të saj dhe nuk është pjesë e procesit institucional të vlerësimit të dëmeve.
Edhe pohimi për “qindra hektarë” mbetet vlerësim paraprak, për sa kohë që komisionet komunale nuk kanë përfunduar matjet dhe nuk kanë publikuar një raport të verifikuar.
Ramiz Kelmendi angazhon kompaninë për blerjen e shalqirit
Në mbrëmjen e 20 korrikut pati edhe një reagim nga sektori privat. Biznesmeni Ramiz Kelmendi, pronar i Elkos Group, njoftoi se kishte angazhuar sektorët e shitblerjes të kompanisë për të mbështetur kultivuesit e shalqirit në rajonin e Istogut.
Sipas njoftimit, synimi është organizimi i blerjes dhe tregtimit të shalqirit të mbetur, në mënyrë që të zvogëlohen humbjet ekonomike të fermerëve të prekur.
Nuk u publikuan hollësi për sasinë e prodhimit që kompania mund të blejë, çmimin, kriteret e përzgjedhjes së fermerëve apo kohëzgjatjen e iniciativës. Për këtë arsye, nisma paraqet një zotim fillestar për mbështetje tregtare dhe jo një skemë të përcaktuar kompensimi.
Shifra prej 90 për qind mbetet e pakonfirmuar
Një raportim i shpërndarë nga disa media, i atribuar një personi me mbiemrin Gegaj, përmendi një vlerësim paraprak se mund të ishin dëmtuar rreth 90 për qind e sipërfaqeve të mbjella.
Megjithatë, materialet e publikuara deri në orët e vona të 20 korrikut nuk sqarojnë emrin e plotë dhe funksionin e personit që ka dhënë këtë vlerësim, zonën gjeografike të cilës i referohet përqindja, metodologjinë e përdorur dhe as sipërfaqen totale mbi të cilën është bërë llogaritja.
Për pasojë, shifra prej 90 për qind nuk mund të paraqitet si bilanc zyrtar i të gjithë Komunës së Istogut. Ajo duhet trajtuar si vlerësim i hershëm dhe i pakonfirmuar, derisa komisionet komunale të publikojnë rezultatet e evidentimit.
Edhe formulimi se kulturat në Kovragë janë shkatërruar “pothuajse tërësisht” është deklaratë e kryetarit e mbështetur në informacionet e para nga terreni, por ende jo përqindje e matur dhe e dokumentuar në raport teknik.
Dëme edhe në ekonomi familjare dhe raportime të përgjithshme për infrastrukturën
Përveç kulturave bujqësore, autoritetet komunale kanë përmendur dëme në ekonomi familjare. Disa raportime mediatike kanë folur edhe për pasoja në infrastrukturë, por deri në këtë fazë nuk është bërë publik një bilanc i detajuar për rrugë, objekte, rrjet elektrik, sisteme ujitjeje apo prona të tjera.
Pikërisht për këtë arsye, vlerësimi i paralajmëruar do të ndahet në dy pjesë kryesore: dëmet në bujqësi dhe dëmet në ekonomi familjare. Nuk është bërë e ditur nëse infrastruktura publike do të përfshihet në të njëjtin raport apo do të trajtohet veçmas nga drejtoritë përkatëse.
Konteksti meteorologjik
Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës kishte parashikuar për pasditen e 20 korrikut reshje lokale shiu dhe shkarkime rrufesh në disa zona të vendit.
Megjithatë, deri në orët e vona nuk ishte publikuar një analizë e posaçme meteorologjike për stuhinë në Istog. Nuk janë bërë të ditura madhësia e kokrrave të breshrit, sasia e reshjeve, shpejtësia e erës, kohëzgjatja e qelizës së stuhisë apo trajektorja e saj e plotë.
Për këtë arsye, raportimet mund të konfirmojnë praninë e rrebesheve dhe breshrit, por jo ende parametrat teknikë dhe intensitetin e matur të fenomenit.
Gjendja aktuale dhe çështjet që mbeten të hapura
Deri në fund të së hënës, më 20 korrik 2026, ishte konfirmuar se stuhia kishte prekur shumë fshatra të Istogut dhe se ndër dëmet më të mëdha ishin ato në Kovragë. Ishte konfirmuar gjithashtu dëmtimi i plantacioneve me shalqi, pemishteve me mollë, kulturave të tjera bujqësore dhe disa ekonomive familjare.
Nuk ishte përcaktuar ende:
- numri i saktë i fshatrave dhe fermerëve të prekur;
- sipërfaqja e përgjithshme e dëmtuar;
- përqindja reale e prodhimit të humbur;
- vlera financiare e dëmeve;
- numri dhe lloji i ekonomive familjare të prekura;
- përmasat e dëmeve në infrastrukturë;
- fondi që mund të ndahet për kompensim;
- përqindja e humbjeve që do të mbulohet;
- afati dhe kriteret për përfitimin e ndihmës.
Zhvillimi i parë konkret institucional pritet të martën, më 21 korrik, kur komisionet komunale do të mblidhen në orën 10:00 dhe më pas do të dalin në terren. Po atë ditë pritet edhe vizita e ministrit në detyrë Armend Muja.
Bilanci përfundimtar nuk mund të nxirret nga pamjet dhe deklaratat e para. Ai do të varet nga inspektimi parcelë për parcelë, dokumentimi i kulturave të dëmtuara dhe shqyrtimi i raportit nga institucionet komunale dhe qendrore.
Tetova News
