Uji nga ujësjellësi vazhdon të jetë i ndaluar për çdo lloj përdorimi, katër pacientë janë të shtruar në spital, ndërsa Prokuroria po heton lidhjen e mundshme ndërmjet epidemisë, cilësisë së ujit dhe pompave të vendosura në zonën e Vërtokut. Pretendimet se në dy mostra janë gjetur baktere koliforme fekale mbeten jozyrtare.
Përditësuar më 20 korrik 2026, ora 16:15
Gostivari po përballet me një nga krizat më serioze shëndetësore dhe të furnizimit me ujë gjatë viteve të fundit. Deri më 20 korrik, autoritetet shëndetësore kanë regjistruar rreth 3.100 kontakte shëndetësore, ndërsa më 19 korrik në territorin e komunës u shpall zyrtarisht epidemi e një sëmundjeje ngjitëse me pasqyrë gastrointestinale.
Në të njëjtën kohë, policia arrestoi tre drejtues të NP “Komunalec” – Gostivar, ndërsa analizat e mostrave të ujit, të marra në katër lokacione, kanë përfunduar dhe i janë dorëzuar Prokurorisë. Rezultatet e plota, megjithatë, ende nuk janë publikuar, me arsyetimin se procedura parahetimore është në vazhdim dhe se publikimi mund të ndikojë në hetim.
Shifra prej 3.100 nuk duhet të interpretohet si numër i rasteve të konfirmuara të helmimit dhe as si 3.100 pacientë të veçantë. Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, sqaroi se bëhet fjalë për të gjitha kontaktet me sistemin shëndetësor: kontrolle në spital dhe në Shtëpinë e Shëndetit, telefonata, ndërhyrje të Ndihmës së Shpejtë dhe paraqitje të tjera për këshillim ose trajtim.
Rastet e para dhe rritja e shpejtë e numrit të pacientëve
Sipas kronologjisë së paraqitur nga Ministria e Shëndetësisë, rastet e para të evidentuara në institucionet shëndetësore janë regjistruar gjatë natës së 13 korrikut 2026. Pacientët paraqiteshin kryesisht me diarre, të vjella, të përziera, dhimbje ose ngërçe barku, rraskapitje dhe dehidrim. Te një numër më i vogël është evidentuar temperaturë e lartë ose ethe.
Gjatë ditëve pasuese, fluksi u rrit me shpejtësi. Më 18 korrik, ministri Klekovski deklaroi se në institucionet e Gostivarit paraqiteshin mbi 200 persona në ditë, por në atë fazë autoritetet ende nuk e kishin shpallur zyrtarisht epideminë, duke pritur të dhëna shtesë epidemiologjike dhe laboratorike.
Nga ora 08:00 e 18 korrikut deri në orën 08:00 të 19 korrikut, në Spitalin e Përgjithshëm të Gostivarit u regjistruan gjithsej 353 kontrolle:
- 204 në Repartin Infektiv, prej të cilëve tre u shtruan në spital;
- 140 në Repartin e Pediatrisë, përfshirë 105 raste të reja dhe 35 kontrolle pasuese;
- nëntë paraqitje në shërbimin e urgjencës.
Kjo është shifra e plotë për atë interval 24-orësh. Disa raportime mediatike publikuan numrin 309, duke mbledhur vetëm 204 kontrollet në Repartin Infektiv dhe 105 rastet e reja në Pediatri, pa i përfshirë 35 kontrollet pasuese dhe nëntë paraqitjet në urgjencë.
Më 19 korrik, autoritetet shëndetësore flisnin për një ritëm prej rreth 250 deri në 300 paraqitjesh të reja në ditë. Pacientë me simptoma ishin evidentuar jo vetëm në qytetin e Gostivarit, por edhe në disa vendbanime përreth, përfshirë Çegranin dhe Vërtokun. Disa prej këtyre vendbanimeve përdorin sisteme të veçanta furnizimi, çka e bën të domosdoshëm përcaktimin e saktë epidemiologjik të vendbanimit, burimit të ujit, ushqimeve të konsumuara dhe datës së shfaqjes së simptomave për çdo pacient.
Pas tejkalimit të pragut javor të rasteve të paraqitura, Qendra e Shëndetit Publik në Tetovë, përmes Njësisë së Epidemiologjisë në Gostivar, më 19 korrik e shpalli zyrtarisht epideminë. Në atë moment ishin pranuar 140 fletëparaqitje zyrtare për sëmundje ngjitëse, megjithëse numri i personave që kishin kërkuar ndihmë ose këshillim ishte shumë më i madh.
Çfarë nënkuptojnë 3.100 “kontakte shëndetësore”
Më 20 korrik, Klekovski njoftoi se numri kumulativ kishte arritur në rreth 3.100 kontakte shëndetësore. Kjo kategori përfshin edhe persona që mund të jenë paraqitur më shumë se një herë, kontrollet pasuese, telefonatat dhe ndërhyrjet e ekipeve të urgjencës.
Gjatë ditës paraprake ishin regjistruar 564 kontakte të para: 289 në Spitalin e Përgjithshëm dhe 275 në Shtëpinë e Shëndetit. Sipas ministrit, 19 korriku ishte dita e parë kur ishte evidentuar një rënie e kontakteve të para, megjithëse fluksi vazhdonte të ishte i lartë.
Në një ndarje tjetër të të dhënave spitalore për 24 orë u raportuan 167 kontrolle në Repartin Infektiv, prej të cilave 20 ishin kontrolle pasuese, 18 në urgjencë dhe 104 në Pediatri – gjithsej 289 kontrolle në spital.
Drejtori i IPSH Shtëpia e Shëndetit – Gostivar, Vullnet Ollomani, deklaroi ndërkohë se institucioni i tij kishte trajtuar ose këshilluar mbi 300 qytetarë brenda një dite, përmes kontrolleve të drejtpërdrejta dhe komunikimeve telefonike. Dallimi me shifrën prej 275 kontaktesh të para mund të shpjegohet me intervale të ndryshme kohore ose me përfshirjen e telefonatave dhe kontakteve të përsëritura, por nuk është publikuar një tabelë e unifikuar që ta sqarojë plotësisht këtë dallim.
Aktualisht janë të shtruar në spital tre të rritur dhe një fëmijë. Një person që jeton në Gostivar është paraqitur edhe në Klinikën Infektive në Shkup, por nuk është bërë e qartë nëse është mbajtur për trajtim spitalor. Sipas autoriteteve, gjendja klinike e pacientëve të shtruar është stabile dhe shumica e rasteve të tjera po kalojnë me pasqyrë të lehtë ose mesatare.
Ndërhyrja në Vërtok dhe ndalimi i përdorimit të ujit
Më 16 korrik, rreth orës 18:20, inspektorë policorë, duke vepruar sipas udhëzimeve të një prokurori publik, dolën në terren në fshatin Vërtok. Lokacioni u sigurua dhe filloi mbledhja e provave lidhur me dyshimet për ndërhyrje të paautorizuar në sistemin që furnizon Gostivarin me ujë.
Më 17 korrik, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë vendosi ndalim të përkohshëm për përdorimin e ujit nga ujësjellësi i Gostivarit, për shkak të dyshimit të bazuar se mund të ishte i ndotur dhe i pasigurt. Instituti i Shëndetit Publik më pas sqaroi se uji nuk duhet të përdoret as për pije pas zierjes, as për përgatitjen e ushqimit, larjen e dhëmbëve, larjen e enëve, higjienën personale ose nevoja teknike, derisa institucionet të japin leje të re.
Qytetarëve u rekomandohet të përdorin ujë të ambalazhuar për pije, gatim, përgatitjen e ushqimit për foshnja, larjen e pemëve dhe perimeve, përgatitjen e kafesë dhe çajit, prodhimin e akullit dhe larjen e dhëmbëve.
Një pompë apo tri pompa – versionet që nuk përputhen
Një nga çështjet qendrore të hetimit është mënyra se si janë vendosur dhe përdorur pompat në zonën e Vërtokut.
Sipas versionit të publikuar nga policia, ekzistojnë dyshime se ishin vendosur tri pompa në një shtrat ose kanal ku derdheshin ujëra të shkarkuara dhe se përmes tyre uji futej në tubacionin kryesor, me qëllim rritjen e presionit në rrjetin e ujësjellësit.
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë, në njoftimin e saj fillestar, foli për një pompë të vendosur pa leje, e cila dyshohej se injektonte ujë nga lumi Vardar drejtpërdrejt në sistem. Këto dy formulime nuk janë identike dhe mbetet që hetimi teknik të përcaktojë numrin e pajisjeve, vendin e saktë ku kanë marrë ujë, drejtimin e rrjedhës dhe nëse ai ujë ka hyrë realisht në rrjetin e pijshëm.
Drejtoresha e atëhershme e NP “Komunalec”, Artana Asani, i hodhi poshtë pretendimet se pompat kishin furnizuar qytetin me ujë të patrajtuar. Sipas saj, ato ishin përdorur vetëm për disa orë më 25 qershor, gjatë një simulimi teknik të linjës së re të Vërtokut. Ajo pretendoi se uji ishte shkarkuar në drejtim të lumit Vardar, pranë Ravenit, dhe se nuk kishte hyrë në sistemin e furnizimit të qytetit.
Asani deklaroi gjithashtu se mes personave me simptoma kishte qytetarë që kishin pirë vetëm ujë të ambalazhuar dhe se shkaku mund të kërkohej te ushqimi ose temperaturat e larta. Ministri Klekovski, më 20 korrik, tha se ushqimi ishte bërë pak i mundshëm si burim i përbashkët, pasi personat e prekur ishin nga mosha një deri në 80 vjeç, simptomat ishin shfaqur në ditë të ndryshme dhe nuk mund të lidheshin të gjithë me të njëjtin ushqim. Sipas tij, uji mbetej faktori më i përbashkët, por kjo duhej të konfirmohej përfundimisht nga analizat dhe hetimi.
Mostrat e ujit dhe rezultatet që nuk janë bërë publike
Të enjten pasdite, pas kërkesës së Prokurorisë, Instituti i Shëndetit Publik formoi ekipet dhe doli në terren brenda rreth një ore. Mostrat u morën nga katër lokacione dhe u dërguan për analiza mikrobiologjike dhe fiziko-kimike. Disa prej testeve kërkonin 24 orë, të tjera 48 ose 72 orë, ndërsa laboratori punoi edhe gjatë fundjavës.
Më 20 korrik, drejtoresha e ISHP-së, Marija Andonovska, konfirmoi se analizat kishin përfunduar dhe se rezultatet i ishin dorëzuar ose po i dorëzoheshin gjatë ditës Prokurorisë. Ajo tha se qëllimi nuk ishte vetëm përcaktimi i shkaktarit, por edhe i përgjegjësisë eventuale.
Ministri Klekovski deklaroi se rezultatet nuk do të publikoheshin pa pëlqimin e Prokurorisë, me arsyetimin se analizat ishin kryer me kërkesë të organit të akuzës dhe se institucionet shëndetësore nuk donin të ndërhynin në procedurën parahetimore.
Prokuroria njoftoi se të gjitha provat e mbledhura dhe ato që pritet të dorëzohen po analizohen për përcaktimin e gjendjes faktike, cilësimin eventual juridik të veprës dhe identifikimin e personave përgjegjës. Sipas saj, procedura ndodhet ende në fazën parahetimore, e cila është e fshehtë, ndërsa opinioni do të informohet pas përcaktimit të rrethanave dhe marrjes së vendimit përkatës.
Pretendimet për baktere fekale mbeten jozyrtare
Disa media, duke iu referuar burimeve jozyrtare, publikuan se nga katër mostrat e analizuara, në dy janë gjetur baktere koliforme fekale, ndërsa në një mostër është regjistruar prani e shtuar e klorit. Media të tjera raportuan në mënyrë më të përgjithshme se analizat kishin treguar “devijime nga parametrat normalë”.
Këto pretendime nuk janë konfirmuar publikisht nga Instituti i Shëndetit Publik, Prokuroria apo Ministria e Shëndetësisë. Për këtë arsye, nuk mund të paraqiten si rezultat zyrtar dhe as si provë përfundimtare se ndotja e ujit e ka shkaktuar epideminë.
Edhe hipoteza se klorimi i shtuar mund të jetë kryer pas depërtimit të ndotjes fekale është vetëm një pistë mediatike. Pa raportin e plotë laboratorik nuk dihen lokacionet e mostrave problematike, llojet dhe përqendrimet e mikroorganizmave, vlera e klorit, koha e marrjes së mostrave dhe lidhja e tyre me rrjedhën epidemiologjike.
Vetëm 12 mostra nga pacientët dhe kritikat e ekspertëve
Deri më 19 korrik, autoritetet kishin rreth 140 fletëparaqitje zyrtare, afërsisht 60 anketa epidemiologjike dhe vetëm 12 mostra mikrobiologjike të marra nga pacientët.
Mikrobiologu Nikolla Panovski e kritikoi ashpër këtë numër, duke vlerësuar se duhej të ishin marrë të paktën 100 mostra nga të sëmurët. Sipas tij, shkaktari biologjik duhet kërkuar edhe në organizmin e pacientëve, jo vetëm në ujë.
Panovski e cilësoi mosbërjen publike të rezultateve si “vepër penale”, duke argumentuar se informacionet për shkaktarin mund të jenë të rëndësishme për trajtimin. Ky është vlerësim publik i profesorit dhe jo konstatim juridik i një gjykate ose i Prokurorisë.
Autoritetet shëndetësore u kanë bërë thirrje qytetarëve që të bashkëpunojnë me epidemiologët, t’u përgjigjen pyetjeve për anketat dhe të japin mostra kur u kërkohet. Pa mostra të mjaftueshme nga pacientët, përcaktimi i shkaktarit dhe lidhja e tij me një burim të caktuar bëhen më të vështira.
Arrestohen tre drejtues të NP “Komunalec”
Më 20 korrik, Stacioni Policor i Gostivarit, në koordinim me Prokurorinë Themelore Publike, arrestoi tre persona në lidhje me dyshimet për ndotjen e ujit në ujësjellës:
- Artana Asani, nga Zdunja, ushtruese e detyrës së drejtoreshës së NP “Komunalec” – Gostivar;
- Vadedin Dervishi, nga Forina, drejtues i sektorit “Ujësjellës dhe Kanalizim”;
- Leon Nuredini, nga Vërtoku, drejtor teknik i ndërmarrjes.
Policia njoftoi se institucionet vazhdojnë mbledhjen e provave në procedurën parahetimore. Në momentin e këtij përditësimi nuk ishte publikuar një vendim i Prokurorisë për hapjen formale të hetimit, masë paraburgimi ose masa të tjera sigurie ndaj të arrestuarve.
Disa media raportuan se rasti mund të hetohet në drejtim të veprave penale “Ndotja e ujit të pijshëm” dhe “Vepra të rënda kundër mjedisit dhe natyrës”. Megjithatë, cilësimi përfundimtar juridik është kompetencë e Prokurorisë dhe nuk ishte konfirmuar në komunikatën fillestare të policisë.
Të tre personat gëzojnë prezumimin e pafajësisë. Arrestimi dhe procedura parahetimore nuk përbëjnë provë se ata i kanë kryer veprat për të cilat mund të hetohen.
Pezullimi, Shtabi i Krizës dhe masat e Komunës
Pak para aksionit policor, kryetari i Komunës së Gostivarit, Valbon Limani, njoftoi se Asani dhe disa nga personat përgjegjës në NP “Komunalec” nuk do t’i ushtronin përkohësisht detyrat e tyre. Limani theksoi se masa synonte t’i hapte rrugë hetimit dhe nuk nënkuptonte shpalljen paraprake të askujt fajtor.
Komuna aktivizoi Shtabin e Krizës, paralajmëroi një seancë të jashtëzakonshme të Këshillit dhe njoftoi formimin e ekipeve mobile që do t’u dërgojnë ujë personave të moshuar, të sëmurë dhe qytetarëve që nuk mund të dalin nga shtëpitë. Është paralajmëruar edhe publikimi i një numri telefoni për kërkesat për furnizim nëpër shtëpi.
Limani deklaroi se nuk ndien përgjegjësi personale për gjendjen, por se Komuna do të bashkëpunojë me të gjitha institucionet për zbardhjen e rastit. Ai tha se pas marrjes së udhëzimeve zyrtare do të fillojnë pastrimi, shpëlarja, klorimi dhe dezinfektimi i rrjetit, së bashku me marrjen e shpeshtë të mostrave.
Kryeministri Hristijan Mickoski kërkoi përgjegjësi morale nga i gjithë zinxhiri i pushtetit lokal, duke filluar nga kryetari i Komunës, ndërsa tha se përgjegjësinë eventuale penale do ta përcaktojë Prokuroria. Ai kërkoi nga ndërmarrja lokale që të fillojë pastrimin dhe klorimin e sistemit, në mënyrë që uji fillimisht të mund të përdoret për nevoja teknike dhe më pas, vetëm pas rezultateve të sigurta, edhe për pije.
Furnizimi emergjent me ujë
Qeveria fillimisht njoftoi se do të siguronte çdo ditë nga 50.000 litra ujë të pijshëm falas për Gostivarin, për aq kohë sa ndalimi dhe rekomandimet do të mbeteshin në fuqi.
Më 20 korrik, drejtori i Shërbimit për Punë të Përgjithshme dhe të Përbashkëta, Ivica Tomovski, njoftoi se gjatë ditës do të mbërrinin tre kamionë me gjithsej 76.000 litra ujë. Sasia do të rritej sipas nevojës, ndërsa, nëse do të ishte e domosdoshme, do të përfshiheshin edhe cisterna. Pra, 50.000 litrat paraqesin zotimin bazë ditor, ndërsa 76.000 litrat sasinë e paralajmëruar për 20 korrik.
Uji po shpërndahet në shtatë pika:
- Ndërmarrja e Ujërave – Gostivar, rruga “JNA” nr. 139;
- Kopshti “Prolet”, rruga “Beliçica” nr. 47;
- Shkolla e Mesme Ekonomike Komunale, rruga “Zhivko Brajkovski” nr. 39;
- NP “Pyjet Kombëtare”, Dega “Sharri”, rruga “Vëllezërit Gjinoski” nr. 165;
- SHA ESM, dega pranë garazheve, në Rrugën e Ilindenit;
- Spitali “Ferid Murad”, në parkingun e rrugës “Çede Filipovski” nr. 29;
- Njësia Territoriale e Zjarrfikësve, rruga “Beliçica” nr. 35.
Furnizim i drejtpërdrejtë është parashikuar edhe për kopshtet dhe spitalin, ndërsa kompani private, komuna të tjera, parti politike dhe qytetarë kanë organizuar shpërndarje plotësuese të ujit.
Dokumenti i muajit maj dhe raportimi i gabuar për datën
Një dokument i Qendrës së Shëndetit Publik – Tetovë, Njësia në Gostivar, i siguruar nga redaksia, përmban një mendim profesional sipas të cilit mostra e analizuar i plotësonte kërkesat ligjore dhe profesionale për parametrat e testuar bakteriologjikë dhe fiziko-kimikë. Në përfundim theksohej se duhej të kryhej dezinfektimi i rregullt i ujit.
Disa media e paraqitën këtë dokument si të hartuar më 29 qershor 2026, vetëm rreth 20 ditë para epidemisë dhe pak ditë pas përdorimit të pretenduar të pompave.
Megjithatë, në fotografinë e dokumentit të siguruar nga redaksia, data e shtypur është 29.05.2026, pra 29 maj dhe jo 29 qershor. Kjo e ndryshon ndjeshëm kronologjinë: analiza është kryer para datës 25 qershor, kur, sipas versionit të NP “Komunalec”, janë përdorur pompat për simulimin teknik.
Në çdo rast, ai raport dëshmon vetëm gjendjen e mostrës konkrete dhe parametrat e testuar në fund të majit. Nuk mund të përdoret si provë se uji ka qenë i sigurt në mesin e korrikut, në të gjithë rrjetin ose pas një ndërhyrjeje të mëvonshme. Artikulli që e paraqiti dokumentin si analizë të 29 qershorit duhet të korrigjohet.
Kriza u shndërrua edhe në përplasje politike. VMRO-DPMNE deklaroi se rasti do të ketë “epilog juridik” dhe akuzoi drejtuesit lokalë dhe partitë që i kishin mbështetur. VLEN tha se shëndeti dhe siguria e qytetarëve janë prioritet absolut dhe theksoi furnizimin shtetëror me ujë.
Partia E Majta e kritikoi Qeverinë se po e redukton reagimin në shpërndarjen e ujit të ambalazhuar dhe po ia bart përgjegjësinë ndërmarrjes lokale, puna e së cilës është vetë objekt hetimi. Ajo kërkoi përfshirje më të dukshme të kapaciteteve qendrore dhe të Qendrës për Menaxhim me Kriza.
LSDM-ja akuzoi Ministrinë e Shëndetësisë për vonesë dhe fshehje të informacioneve. Klekovski i hodhi poshtë këto pretendime, duke deklaruar se Ministria kishte informuar për rastet e para dhe se të dhënat do të vazhdonin të publikoheshin në mënyrë transparente.
Të gjitha këto janë qëndrime politike. Përgjegjësia institucionale, administrative ose penale duhet të përcaktohet nga dokumentacioni, analizat laboratorike dhe procedura e organeve kompetente.
Çfarë është konfirmuar deri tani
Është konfirmuar se në Gostivar është shpallur epidemi; se mijëra kontakte me institucionet shëndetësore janë regjistruar që nga shfaqja e rasteve të para; se katër pacientë janë aktualisht të shtruar në spital; se uji është i ndaluar për çdo përdorim; se janë marrë mostra nga katër lokacione dhe analizat kanë përfunduar; dhe se tre drejtues të NP “Komunalec” janë arrestuar në kuadër të procedurës parahetimore.
Është konfirmuar gjithashtu se policia dhe Prokuroria po hetojnë ndërhyrjen me pompa në zonën e Vërtokut, por nuk është konfirmuar ende publikisht nëse, kur dhe në çfarë sasie ujë i patrajtuar ka hyrë në rrjetin e ujësjellësit.
Çfarë mbetet e paqartë
Ende nuk është bërë publik shkaktari mikrobiologjik i epidemisë. Nuk dihet zyrtarisht nëse në mostrat e ujit janë gjetur baktere koliforme fekale, në cilat pika janë konstatuar devijimet dhe nëse ato përputhen me mikroorganizmat që mund të gjenden te pacientët.
Nuk është sqaruar përfundimisht nëse burimi i përbashkët ka qenë uji, nëse ka pasur disa burime paralele ose nëse një pjesë e rasteve nga vendbanimet përreth ka etiologji tjetër.
Mbeten për t’u përcaktuar numri real i personave unikë me simptoma, koha e saktë e fillimit të përhapjes, mënyra e funksionimit të pompave, përgjegjësia për vendosjen dhe mbikëqyrjen e tyre, rregullsia e kontrolleve të mëparshme dhe nëse reagimi institucional ka qenë në kohë.
Deri në publikimin e raportit laboratorik dhe vendimin e Prokurorisë, formulimet “3.100 të helmuar”, “fekale në ujin e Gostivarit” ose “epidemia u shkaktua nga pompat” shkojnë përtej fakteve të konfirmuara. Formulimi më i saktë aktualisht është: 3.100 kontakte shëndetësore, epidemi me simptoma gastrointestinale, dyshime serioze për cilësinë e ujit dhe hetim në vazhdim për lidhjen e mundshme me ndërhyrjet në rrjet.
Gjendja aktuale
Uji nga ujësjellësi i Gostivarit nuk duhet të përdoret për pije, gatim, higjienë ose nevoja teknike deri në një vendim të ri zyrtar. Furnizimi emergjent me ujë të ambalazhuar po vazhdon, ndërsa ekipet shëndetësore mbeten në gatishmëri.
Hapat e ardhshëm vendimtarë janë publikimi i rezultateve të plota laboratorike, analizat e mostrave të pacientëve, përcaktimi i shkaktarit dhe burimit, pastrimi i kontrolluar i rrjetit dhe vendimi i Prokurorisë për statusin juridik të personave dhe institucioneve të përfshira./Tetova News
