Gjashtë mostra të fundit të marra nga konsumatorët nuk kanë treguar baktere koliforme për tri ditë radhazi, por autoritetet nuk e kanë shpallur ende ujin të sigurt për konsum. Vetëm më 26 korrik u regjistruan 127 kontrolle të reja dhe dy shtrime në spital, ndërsa Prokuroria po heton tri persona drejtues të ndërmarrjes komunale lidhur me futjen e ujit të papërpunuar në sistem.
Pas dhjetë ditësh ndalimi të plotë, banorët e Gostivarit nga 27 korriku 2026 mund ta përdorin përsëri ujin e ujësjellësit të qytetit për higjienë personale, larje, larjen e enëve dhe nevoja të tjera shtëpiake. Uji, megjithatë, vazhdon të jetë i ndaluar për pije dhe për përgatitjen e ushqimit.
Vendimi u bë publik nga ministri i Punëve të Brendshme, Pançe Toshkovski, në cilësinë e drejtuesit të Komitetit Drejtues për Koordinimin dhe Menaxhimin e Sistemit të Menaxhimit të Krizave. Sipas tij, analizat e përsëritura të gjashtë mostrave të marra gjatë tri ditëve radhazi kanë treguar mungesë të baktereve koliforme dhe nuk kanë evidentuar trihalometane mbi kufijtë e lejuar.
Ky është përmirësimi i parë i rëndësishëm që nga fillimi i krizës, por jo përfundimi i saj. Nuk është dhënë një datë se kur uji do të mund të pihet përsëri, shpërndarja e ujit të ambalazhuar do të vazhdojë dhe ekspertët paralajmërojnë se sistemi ende përballet me probleme në sigurimin e dezinfektimit të vazhdueshëm.
Ndërkohë, bilanci shëndetësor mbetet i lartë. Nga 14 deri më 26 korrik janë evidentuar gjithsej 4.197 kontrolle të para mjekësore të personave me shqetësime gastrointestinale. Kjo shifër nuk duhet të interpretohet automatikisht si 4.197 raste të konfirmuara individualisht të helmimit nga uji: ajo paraqet numrin e personave që janë paraqitur për herë të parë për kontroll me simptoma të enterokolitit ose gastroenteritit.
25 qershor: Urdhri i dyshuar për vendosjen e tri pompave
Sipas urdhrit të Prokurorisë Themelore Publike të Gostivarit për hapjen e hetimit, rasti dyshohet se ka nisur më 25 qershor 2026.
Prokuroria pretendon se tri persona në pozita drejtuese në Ndërmarrjen Publike “Komunalec” – Gostivar u kanë dhënë urdhër punonjësve që të vendosin tri pompa zhytëse në një kanal me ujë sipërfaqësor, pranë dhomës së tejmbushjes së sistemit të ujësjellësit.
Sipas versionit të Prokurorisë, pompat ishin vendosur për ta testuar ose rritur presionin në sistemin që furnizon Gostivarin dhe një pjesë të fshatrave përreth. Uji nga kanali i hapur, i cili nuk ishte i trajtuar për konsum njerëzor, transportohej përmes gypave në dhomën ku ndodhej uji i sistemit të mbyllur të furnizimit.
Këto janë pretendime të organit të akuzës dhe ende nuk përbëjnë fajësi të provuar. Personat e përfshirë gëzojnë prezumimin e pafajësisë derisa të ketë vendim gjyqësor të formës së prerë.
Simptomat shtohen, qytetarët alarmojnë institucionet
Të dhënat shëndetësore tregojnë se nga 14 korriku në institucionet e Gostivarit nisi një fluks i pazakontë pacientësh me simptoma të ngjashme: diarre, të vjella, dhimbje stomaku, temperaturë dhe dobësi trupore.
LSDM-ja opozitare pretendon se në këtë periudhë në spital paraqiteshin rreth 200 pacientë në ditë dhe akuzon institucionet se reaguan me vonesë. Kjo është pjesë e akuzës politike të partisë dhe jo një përfundim i hetimit penal.
Më 16 korrik, pas denoncimeve të qytetarëve se ujë nga jashtë po futej në sistemin e ujësjellësit në Vërtok, policia e Gostivarit e njoftoi prokuroren kujdestare.
Gjatë këqyrjes në terren u gjetën tri pompa, prej të cilave dy, sipas Prokurorisë, vazhdonin të ishin aktive. Ato transportonin ujë nga kanali i hapur drejt dhomës së sistemit të ujit të pijshëm.
Ky konstatim e zhvendosi rastin nga një problem shëndetësor dhe komunal në një çështje të mundshme penale.
17 korrik: Ndalohet përdorimi i ujit
Më 17 korrik, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë vendosi ndalim të përkohshëm për përdorimin e ujit nga ujësjellësi i Gostivarit, për shkak të dyshimit të bazuar se uji ishte i ndotur dhe i pasigurt.
Vendimi pasoi një kontroll të jashtëzakonshëm në stacionin e ujit në Vërtok, ku morën pjesë inspektorë, përfaqësues të Prokurorisë, ekspertë të Institutit të Shëndetit Publik, përfaqësues të institucioneve të mjedisit dhe ekipe të kriminalistikës.
Në atë fazë, më shumë se 1.200 banorë kishin kërkuar ndihmë mjekësore. Numri u rrit më pas ndërsa institucionet vazhduan të evidentonin persona që paraqiteshin për herë të parë me simptoma.
Qytetarët u udhëzuan të mos e përdornin ujin as për pije, as për gatim, larje ose higjienë personale. Furnizimi u organizua përmes ujit të ambalazhuar, donacioneve dhe pikave të shpërndarjes.
Analizat fillestare: Ndotje shumë e lartë në kanalin e hapur
Rezultatet e analizave të urdhëruara nga Prokuroria treguan ndotje të rëndë në ujin e kanalit nga i cili dyshohet se pompat e merrnin ujin.
Në mostrën e ujit sipërfaqësor u matën 2.419,6 njësi formuese kolonish të baktereve koliforme në 100 mililitra ujë, kundrejt nivelit maksimal të lejuar prej 50 njësish.
Kjo do të thotë se vlera e matur ishte rreth 48 herë më e lartë se kufiri i përmendur në analizë.
Edhe në ujin e marrë nga burimi i kaptuar u gjetën 39 njësi koliforme në 100 mililitra, ndërsa vlera referente për atë parametër duhej të ishte zero. U konstatua gjithashtu numër i shtuar i kolonive të baktereve mezofile aerobe.
Në një mostër të marrë nga një rubinet në rrugën “JNA” në Gostivar u regjistrua përqendrim i klorit rezidual prej 1,1 miligramësh për litër. Sipas Prokurorisë, rregullorja parashikonte interval prej 0,2 deri në 0,3 miligramë për litër dhe jo më shumë se 0,5 miligramë për litër.
Këto rezultate lidhen me fazën e ndotjes dhe masave të para të klorimit. Ato nuk duhet të ngatërrohen me gjashtë mostrat e reja të marra para vendimit të 27 korrikut, në të cilat nuk u gjetën baktere koliforme.
19 korrik shpallet epidemi, më 21 korrik gjendje krize
Më 19 korrik u shpall epidemi në territorin e Gostivarit. Dy ditë më vonë, më 21 korrik, Qeveria shpalli gjendje krize për 30 ditë.
Vendimi u arsyetua me përmasat e problemit, pasojat shëndetësore dhe vlerësimin se pushteti lokal nuk mund ta menaxhonte i vetëm situatën.
Gjendja e krizës mundësoi koordinimin e institucioneve qendrore dhe lokale, angazhimin e ekipeve profesionale nga Shkupi, sigurimin e ujit të ambalazhuar, pastrimin e sistemit dhe instalimin e pajisjeve shtesë të klorimit.
Ekipet e Ndërmarrjes Publike “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup u përfshinë në hiperklorimin e rrjetit, pastrimin e kaptazhës dhe vendosjen e një sistemi më të kontrolluar të dezinfektimit.
Hetim ndaj tre personave drejtues
Më 20 korrik, Prokuroria Themelore Publike e Gostivarit hapi hetim ndaj tri personave për veprën penale “vepra të rënda kundër mjedisit jetësor dhe natyrës”, të lidhur me veprime të ndotjes së ujit të pijshëm.
Sipas Prokurorisë, të dyshuarit vepronin në cilësinë e ushtrueses së detyrës së drejtoreshës së “Komunalecit”, drejtuesit teknik dhe drejtuesit të njësisë së ujësjellësit, kanalizimit dhe punëve ndërtimore.
Në media, personat janë identifikuar si Artana Asani, Leon Mezini dhe Vadedin Dauti. Megjithatë, njoftimi fillestar zyrtar i Prokurorisë i identifikoi ata sipas funksioneve dhe jo me emër, ndërsa në disa portale u publikuan variante të ndryshme të mbiemrave. Për këtë arsye, identitetet duhet të trajtohen me kujdes dhe të mbështeten në dokumentet zyrtare të procedurës.
Gjykata Themelore e Gostivarit u caktoi tri personave masën e paraburgimit prej 30 ditësh. Masa e paraburgimit nuk është dënim dhe nuk nënkupton se personat janë shpallur fajtorë.
Për veprën penale që po hetohet parashikohet dënim me të paktën katër vjet burg, por kualifikimi përfundimtar, përgjegjësia individuale dhe rrethanat e sakta do të varen nga përfundimi i hetimit dhe procedura e mundshme gjyqësore.
Prokuroria nuk e ka përjashtuar mundësinë që hetimi të zgjerohet, nëse dalin prova për përfshirjen ose përgjegjësinë e personave të tjerë.
Sanimi i rrjetit dhe rezultatet e para pozitive
Pas ndalimit të ujit, në rrjet u krye hiperklorim, u pastrua kaptazha kryesore dhe u instaluan pajisje për kontroll më të qëndrueshëm të klorimit.
Inxhinierja e kimisë Emilija Anevska nga “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup, e cila ishte pjesë e ekipit profesional së bashku me inxhinierin elektrik Dejan Dimovski dhe inxhinierin e makinerisë Aleksandar Smilkov, bëri të ditur se ekipet kishin marrë mostra çdo ditë në gjashtë lokacione.
Mostrat ishin marrë drejtpërdrejt nga konsumatorët fundorë në pjesë të ndryshme të qytetit.
Sipas Anevskës, në të gjitha mostrat, gjatë tri ditëve radhazi, nuk u konstatua prani e baktereve koliforme. Edhe pse ishte përdorur përqendrim më i lartë klori gjatë procesit të sanimit, nuk u regjistruan trihalometane mbi kufijtë e lejuar.
Rezultatet iu dorëzuan Shtabit të Krizës dhe Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë.
Në disa prej materialeve mediatike mbiemri i saj është shkruar gabimisht “Antovska”. Emri i konfirmuar në raportimet e tjera dhe në paraqitjen e ekipit është Emilija Anevska.
Çfarë lejohet dhe çfarë mbetet e ndaluar
Nga 27 korriku, uji i rrjetit të Gostivarit mund të përdoret për:
higjienë personale dhe larje;
dush dhe pastrim të trupit;
larjen e rrobave;
larjen e pjatave, gotave, takëmeve dhe enëve të kuzhinës;
pastrimin e shtëpisë dhe nevoja të tjera sanitare.
Uji nuk duhet të përdoret për:
pije;
gatim ose përgatitje ushqimi;
përgatitjen e kafesë, çajit, supave ose pijeve të tjera;
çdo përdorim tjetër që përfundon me konsumimin e ujit.
Për pije dhe përgatitjen e ushqimit qytetarët duhet të vazhdojnë të përdorin ujë të ambalazhuar, derisa institucionet kompetente ta heqin zyrtarisht ndalesën.
Anevska tha se nuk mund të parashikohet një datë e saktë kur uji do të jetë përsëri i pijshëm. Numri i pikave të matjes do të shtohet dhe mostrat do të analizohen sipas parametrave të parashikuar në rregulloren për ujin e pijshëm.
Leja për konsum do të mund të jepet vetëm pasi të sigurohet një seri e vazhdueshme rezultatesh të rregullta dhe procesi i dezinfektimit të funksionojë pa ndërprerje dhe pa shmangie nga vlerat e përcaktuara.
Anevska: Ndërmarrja lokale ka problem me dezinfektimin e vazhdueshëm
Pavarësisht rezultateve të fundit pozitive, Anevska paralajmëroi se ndërmarrja publike në Gostivar përballet përgjithësisht me probleme në procesin e dezinfektimit.
Ky është një nga arsyet kryesore pse uji nuk është shpallur ende i sigurt për pije.
Ekipet nga Shkupi do të vazhdojnë matjet dhe mbështetjen profesionale. Kur dezinfektimi të bëhet i vazhdueshëm dhe parametrat të mbeten brenda kufijve normalë, fillimisht do të njoftohet Shtabi i Krizës dhe më pas qytetarët.
Më 26 korrik: 127 kontrolle të reja dhe dy shtrime në spital
Sipas bilancit të Ministrisë së Shëndetësisë, më 26 korrik u evidentuan 127 persona që kërkuan për herë të parë ndihmë mjekësore me simptoma të enterokolitit.
Në Spitalin e Përgjithshëm “Dr. Ferid Murad” u kryen 91 kontrolle të reja:
41 në Repartin e Sëmundjeve Infektive;
50 në Repartin e Pediatrisë.
Një pacient i rritur u shtrua në Repartin e Sëmundjeve Infektive, ndërsa një fëmijë u hospitalizua në Repartin e Pediatrisë.
Në shërbimin kujdestar të Shtëpisë së Shëndetit në Gostivar u regjistruan edhe 36 kontrolle të reja. Shuma e këtyre të dhënave është 127.
Numri ishte pak më i lartë se ai i një dite më parë, por dukshëm më i ulët se bilancet e regjistruara në kulmin e krizës.
Në konferencën e LSDM-së u përmendën 125 kontrolle për ditën e njëjtë. Kjo shifër nuk përputhet me ndarjen zyrtare 91 plus 36, prandaj në bilancin përfundimtar duhet përdorur numri 127 i publikuar nga Ministria e Shëndetësisë.
Çfarë përfaqëson shifra 4.197
Deri më 26 korrik, nga fillimi i evidentimit më 14 korrik, në Gostivar janë regjistruar 4.197 kontrolle të para mjekësore.
Kjo shifër tregon ngarkesën e përgjithshme mbi sistemin shëndetësor, por nuk është e njëjtë me numrin e rasteve të konfirmuara laboratorikisht si infeksion i shkaktuar nga uji.
Jo çdo person i kontrolluar domosdoshmërisht ka pasur të njëjtin shkaktar, ndërsa lidhja epidemiologjike e secilit rast duhet të përcaktohet nga institucionet shëndetësore.
Për këtë arsye, formulimet “4.197 të helmuar” ose “4.197 të sëmurë nga uji” shkojnë përtej asaj që konfirmojnë të dhënat zyrtare. Formulimi i saktë është se 4.197 persona janë paraqitur për herë të parë për kontroll me simptoma gastrointestinale gjatë periudhës 14–26 korrik.
Reagimi i LSDM-së: Të publikohen analizat dhe të përcaktohet përgjegjësia
LSDM-ja kërkoi që Qeveria t’i publikojë të gjitha analizat laboratorike mbi bazën e të cilave është lejuar përdorimi teknik i ujit.
Partia kërkon të bëhet e ditur se cili institucion i ka kryer analizat, kush e ka nënshkruar dokumentin dhe cilët parametra mikrobiologjikë dhe shëndetësorë janë marrë parasysh.
Sipas LSDM-së, për një çështje epidemiologjike duhet të flasin institucionet shëndetësore, veçanërisht Instituti i Shëndetit Publik, dhe jo ministri i Punëve të Brendshme.
Opozita kërkoi gjithashtu përgjegjësi penale, duke akuzuar ministrin e Shëndetësisë, Sasho Klekovski, dhe drejtues të institucioneve shëndetësore se “dritat e kuqe” u ndezën me vonesë.
LSDM-ja pretendon se institucionet nuk e paralajmëruan publikun për pesë ditë, nga shfaqja e fluksit të parë më 14 korrik deri në shpalljen e epidemisë më 19 korrik.
Në deklaratën partiake, Marija Andonovska u identifikua gabimisht si drejtoreshë e Inspektoratit Shtetëror Sanitar dhe Shëndetësor. Ajo është drejtoreshë e Institutit të Shëndetit Publik. Ky dallim institucional është i rëndësishëm për përcaktimin e kompetencave dhe përgjegjësive.
Akuzat e LSDM-së janë qëndrim politik dhe kërkesë për hetim; ato nuk përbëjnë provë të përgjegjësisë penale të personave të përmendur.
Toshkovski: Ujësjellësit nuk duhet t’i ruajnë Ushtria dhe Policia
Pançe Toshkovski kundërshtoi propozimin e opozitës që infrastruktura e ujësjellësve të ruhet nga Ushtria.
Ai tha se sigurimi dhe mirëmbajtja e sistemeve të ujësjellësit, veçanërisht në kushte paqeje, nuk janë detyrë e Ministrisë së Mbrojtjes ose e Ushtrisë.
Sipas tij, policia duhet të jetë e pranishme në terren kur ka dyshime për vepra penale ose rrezik për sigurinë, por nuk duhet ta marrë përsipër ruajtjen e përhershme të rrjeteve të ujësjellësit.
Toshkovski theksoi se ndërmarrjet publike dhe institucionet lokale duhet t’i ushtrojnë kompetencat e tyre ligjore dhe deklaroi se probleme të tilla nuk do të duhej të ndodhnin nëse secili institucion do ta kryente punën e përcaktuar me ligj.
Ai e akuzoi opozitën për krijimin e histerisë dhe i bëri thirrje që të përqendrohet në veprime në interes të qytetarëve.
Hetimi financiar dhe dokumentacioni nën shqyrtim
Sipas raportimeve të publikuara më 27 korrik, pritet të kryhet ekspertizë financiare dhe dokumentare mbi materialet e Komunës së Gostivarit dhe NP “Komunalec”.
Raportohet se mund të kontrollohen tenderët për furnizimin me klor, urdhrat dhe komunikimet ndërmjet Komunës dhe ndërmarrjes, dokumentet për vendosjen e pompave, raportet e Qendrës së Shëndetit Publik dhe të dhënat e spitalit.
Kjo pjesë është raportuar nga media duke iu referuar informacioneve mbi rrjedhën e hetimit. Derisa Prokuroria të publikojë hollësi zyrtare, fushëveprimi i saktë i ekspertizës financiare duhet të konsiderohet informacion në proces verifikimi.
Çështjet që mbeten të hapura
Edhe pse uji është lejuar për përdorim teknik, disa pyetje kryesore vazhdojnë të mbeten pa përgjigje përfundimtare.
Nuk është përcaktuar se kur uji do të shpallet i sigurt për pije dhe përgatitjen e ushqimit.
Duhet të konfirmohet nëse sistemi lokal mund ta ruajë dezinfektimin në mënyrë të vazhdueshme, pa ndërprerje dhe pa shmangie të nivelit të klorit.
Hetimi duhet të përcaktojë se kush urdhëroi, instaloi, miratoi ose kishte dijeni për funksionimin e pompave dhe nëse kishte persona të tjerë të përfshirë.
Duhet të sqarohet për sa kohë dhe me çfarë intensiteti pompat kanë futur ujë nga kanali në sistem. Fakti se ato u urdhëruan më 25 qershor dhe dy prej tyre u gjetën aktive më 16 korrik nuk provon domosdoshmërisht se kanë punuar pandërprerë gjatë gjithë periudhës.
Nuk është publikuar ende një analizë epidemiologjike përfundimtare që e lidh individualisht secilin prej 4.197 personave të kontrolluar me ujin e ndotur.
Mbetet për t’u sqaruar edhe nëse institucionet shëndetësore, komunale dhe inspektuese kishin marrë më herët sinjale që duhej të shkaktonin reagim më të shpejtë.
Gjithashtu duhet të bëhen publike, në interes të transparencës, dokumentet laboratorike dhe vendimet institucionale mbi bazën e të cilave uji është lejuar për përdorim teknik.
Gjendja aktuale
Më 27 korrik 2026, situata në Gostivar ka hyrë në fazën e sanimit, por kriza nuk ka përfunduar.
Uji mund të përdoret për larje, higjienë personale, larjen e enëve dhe mirëmbajtjen e shtëpisë. Ai nuk mund të pihet dhe nuk mund të përdoret për përgatitjen e ushqimit ose pijeve.
Uji i ambalazhuar do të vazhdojë të shpërndahet. Mostrat do të merren në më shumë pika dhe rrjeti do të monitorohet në vazhdimësi.
Numri i personave që kërkojnë për herë të parë ndihmë mjekësore është më i ulët se në ditët e kulmit, por më 26 korrik u regjistruan ende 127 kontrolle dhe dy shtrime të reja në spital.
Në planin penal, tri persona janë nën hetim dhe në paraburgim, por përgjegjësia e tyre nuk është përcaktuar me vendim përfundimtar gjyqësor.
Mesazhi praktik për qytetarët mbetet i qartë: uji i rubinetit mund të përdoret për nevoja teknike, por nuk duhet të përfundojë në gotë, kafe, ushqim ose enë gatimi derisa ndalesa të hiqet zyrtarisht./Tetova News
