ASHBURN, Virxhinia – Një sallë eksperimentale serverësh, e vendosur në zemër të asaj që njihet si “korridori i qendrave të të dhënave” në Shtetet e Bashkuara, ofron një pamje të rrallë nga afër të infrastrukturës që po mundëson bumin e inteligjencës artificiale.
Pse ka rëndësi?
Të shohësh se si prodhohet fizikisht inteligjenca artificiale ndihmon për të kuptuar më qartë zgjerimin e paprecedentë të qendrave të të dhënave, i cili po bëhet gjithnjë e më i papëlqyer në shumë pjesë të vendit.
Prapaskenat
Së fundmi vizitova një laborator inovacioni të kompanisë Digital Realty në Virxhinian Veriore, rajon ku ndodhet përqendrimi më i madh i qendrave të të dhënave në botë.
Digital Realty është një nga operatorët më të vjetër dhe më të konsoliduar të qendrave të të dhënave në botë.
Laboratori, i hapur në shtator, i mundëson kompanisë të testojë teknologji të reja dhe t’u tregojë vizitorëve – klientëve, ligjvënësve dhe gazetarëve – se si është të ndodhesh brenda një qendre të tillë.
Një laborator i ngjashëm u hap në Londër në qershor.
Brenda sallës
Sapo hyra, u godita menjëherë nga një zhurmë që mund ta përshkruaj vetëm si “zhurmë e bardhë e çmendur”.
Zhurma vinte nga ventilatorët që ftohnin raftet me çipa të inteligjencës artificiale, të cilët prodhojnë sasi të jashtëzakonshme nxehtësie.
Ndjesia ishte sikur ndodhesha brenda një kompjuteri gjigant. Edhe poshtë këmbëve të mia, një dysheme prej xhami zbulonte tubacione dhe infrastrukturë tjetër që ndihmonte në ftohjen e serverëve.
Vështrim më i afërt
Në pjesën e poshtme të një prej rafteve me madhësinë e një dollapi ndodhej një sistem i artë i inteligjencës artificiale nga Nvidia, i pajisur me disa çipa të avancuar.
Ngjyra e artë është zgjedhur qëllimisht, por nuk është ar i vërtetë.
“Ngjyra e artë lidhet me vlerën e lartë dhe performancën”, deklaroi përmes emailit zëdhënësja e Nvidia-s, Kira Sarkisian.
“Vetëm ai raft vlen rreth një milion dollarë”, tha udhërrëfyesi im, inxhinieri i Digital Realty, Tor Nyström, duke iu referuar të gjithë raftit.
Nga e majta në të djathtë: pamje nga brenda laboratorit, me dyshemenë prej xhami që zbulon sistemin e mbyllur të ftohjes me tubacione dhe raftet e serverëve në të dyja anët; pamje nga afër e sistemit të artë të inteligjencës artificiale të Nvidia-s; një raft i plotë me infrastrukturë të inteligjencës artificiale, i cili, sipas vlerësimit të një inxhinieri, kushton rreth një milion dollarë.
Kontrolli i realitetit
Të hysh brenda një qendre të dhënash nuk është aspak e lehtë.
Disa kompani e refuzuan kategorikisht kërkesën time për vizitë, ndërsa të tjera kërkojnë nënshkrimin e një marrëveshjeje konfidencialiteti përpara se të lejojnë hyrjen brenda kompleksit.
Sallat ku ndodhen serverët zakonisht janë krejtësisht të ndaluara për vizitorët.
Pika e përplasjes
Ky lloj fshehtësie është një nga faktorët që po ushqen kundërshtimin publik ndaj qendrave të të dhënave, së bashku me presionin që ato ushtrojnë mbi rrjetin elektrik dhe furnizimet lokale me ujë.
Mendimi im
Digital Realty më lejoi të fotografoja laboratorin e saj të inovacionit dhe të vizitoja një kompleks të afërt që është ende në ndërtim.
Nga kjo vizitë dola e bindur se kompanitë mund t’i tregojnë publikut se si funksionojnë këto objekte pa zbuluar informacione të ndjeshme ose sekrete tregtare.
Pamja e madhe
Inteligjenca artificiale duket e padukshme, por nuk është e tillë.
Ajo përbëhet nga rafte serverësh, kabllo, sisteme ftohjeje dhe sasi të jashtëzakonshme energjie elektrike – dhe, në disa raste, edhe uji.
Në krahasim me një park ere në det të hapur ose me një minierë nëntokësore qymyri, një qendër e të dhënave është çuditërisht e qetë dhe pa ngjarje të dukshme.
Kjo është pikërisht ajo që synohet.
Nëse brenda një qendre të dhënash po ndodh diçka emocionuese ose e pazakontë, ka shumë gjasa që diçka të ketë shkuar keq.
Pamje më e gjerë
Pas vizitës në sallën eksperimentale të serverëve, udhëtuam disa kilometra drejt asaj që Digital Realty e quan kampusi i saj “Digital Dulles”.
Në të ardhmen, ky kompleks mund të përfshijë deri në 13 qendra të dhënash, me investime që pritet të tejkalojnë 10 miliardë dollarë gjatë dekadës së ardhshme.
Gjendja aktuale
Pjesët më të dukshme të një qendre të dhënash janë njëkohësisht edhe më të debatueshmet: infrastruktura e nevojshme për furnizimin me energji dhe për ftohjen e sistemeve të inteligjencës artificiale.
Përndryshe, nga jashtë, qendrat e të dhënave duken si magazina gjigante pa dritare.
Në kompleks shihen disa nënstacione elektrike, si dhe teknologjia e përdorur për ftohje.
Kjo mund të përfshijë kulla të mëdha ftohjeje të mbushura me ujë ose radhë me dhjetëra kondicionerë industrialë, të cilët konsumojnë sasi të mëdha energjie elektrike.
Edhe pse planet ende nuk janë përfunduar, Digital Realty parashikon që këto qendra të përdorin një sistem ftohjeje që mbështetet më shumë te energjia elektrike sesa te uji.
Kjo do të thotë se në kantier nuk kishte kulla të mëdha ftohjeje, të cilat do të ishin lehtësisht të dukshme në komplekset që përdorin sisteme ftohjeje me ujë.
Shifër befasuese
Numërova pothuajse 40 gjeneratorë me naftë të lidhur me vetëm një ndërtesë të qendrës së të dhënave.
Zëdhënësi i Digital Realty, Kevin Gundersen, tha se këta gjeneratorë përdoren vetëm si burim rezervë energjie dhe gjatë testimeve të herëpashershme, ndaj shumicën e kohës nuk janë në funksion.
Në kushte normale, kampusi furnizohet nga rrjeti i përgjithshëm elektrik.
Në Virxhinia, energjia elektrike prodhohet kryesisht nga gazi natyror dhe centralet bërthamore.
Një radhë me pothuajse 40 gjeneratorë me naftë është vendosur pranë kësaj qendre të të dhënave të Digital Realty, afër aeroportit Dulles në Virxhinia.
Çfarë pritet më tej?
Si dëshmi e shtrirjes globale të inteligjencës artificiale, Digital Realty po shqyrton të paktën tri vende të tjera për hapjen e laboratorëve të rinj të inovacionit:
- Singapor;
- São Paulo, Brazil;
- Johannesburg, Afrika e Jugut.
