Floresi u godit nga një prej tërmeteve më të fuqishme të dekadave të fundit; qindra ndërtesa janë dëmtuar, mijëra banorë janë larguar nga shtëpitë dhe aktiviteti sizmik vazhdon. Deri në mëngjesin e 16 gushtit, bilanci më i fundit zyrtar mbetet 47 viktima.
Të paktën 47 persona kanë humbur jetën nga tërmeti me magnitudë 7,7 që goditi ishullin Flores dhe zona të tjera të Indonezisë lindore në orët e para të së shtunës, 15 gusht 2026. Qindra shtëpi dhe objekte publike janë dëmtuar, rreth 2.000 banorë vetëm në Nagekeo janë detyruar të largohen nga shtëpitë, ndërsa rrëshqitjet e dheut, ndërprerjet e energjisë elektrike dhe problemet me komunikimet kanë vështirësuar operacionet e kërkim-shpëtimit.
Situata mbetet e paqëndrueshme. Agjencia indoneziane e Meteorologjisë, Klimatologjisë dhe Gjeofizikës, BMKG, kishte regjistruar 235 pasgoditje vetëm deri pasditen e së shtunës, ndërsa të dielën në mëngjes, më 16 gusht, regjistroi një tjetër tërmet me magnitudë 5,2 në Nusa Tenggara Lindore, 84 kilometra në verilindje të Rutengut, në Manggarai. Për këtë lëkundje të fundit nuk u konstatua rrezik për cunami.
Tërmeti goditi para agimit
Goditja kryesore ndodhi të shtunën, më 15 gusht, në orën 04:58 sipas kohës WIB të përdorur në njoftimet e BMKG-së, që korrespondon me orën 05:58 sipas kohës lokale WITA në Flores.
Pas analizave fillestare, BMKG e përcaktoi magnitudën në 7,7 dhe thellësinë në 15 kilometra. Sipas agjencisë indoneziane, epiqendra ndodhej në det, rreth 30 kilometra në verilindje të Nagekeos, në provincën Nusa Tenggara Lindore.
Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara, USGS, dha një përcaktim paksa të ndryshëm, duke e vendosur epiqendrën rreth 68 kilometra në veri-veriperëndim të Endes dhe thellësinë në rreth 10 kilometra. Diferenca të tilla në përcaktimin e epiqendrës dhe thellësisë janë të mundshme ndërmjet rrjeteve të ndryshme sizmologjike, ndërsa të dy institucionet e përcaktuan goditjen si një tërmet jashtëzakonisht të fuqishëm me magnitudë 7,7.
Lëkundjet e forta u ndien në pjesë të mëdha të Floresit, por edhe në Nusa Tenggara Perëndimore dhe në zona të Sulawesit Jugor. Në disa vende banorët raportuan se toka u lëkund për afro një minutë, duke shkaktuar panik dhe dalje masive nga ndërtesat.
BMKG vlerësoi se intensiteti i lëkundjeve arriti shkallën VII MMI në Aesesa, Riung dhe Mbay, nivel në të cilin njerëzit zakonisht dalin nga ndërtesat dhe mund të shfaqen dëmtime edhe në konstruksione relativisht të mira.
Bilanci: 47 viktima, dhjetëra të plagosur
Të dhënat më të fundit zyrtare për viktimat, të publikuara nga Agjencia Kombëtare e Menaxhimit të Fatkeqësive, BNPB, tregojnë se deri në orën 18:48 WIB të 15 gushtit ishin konfirmuar 47 të vdekur.
Sipas shpërndarjes së publikuar nga BNPB, 24 persona humbën jetën në Manggarai, 17 në Manggarai Timur, tre në Sikka, ndërsa nga një viktimë u regjistrua në Manggarai Barat, Ngada dhe Ende.
Associated Press raportoi, duke iu referuar kreut të BNPB-së, Suharyanto, se të paktën 50 persona ishin dërguar në spitale. Autoritetet kanë paralajmëruar se bilanci mund të rritet, pasi disa zona të largëta janë izoluar nga rrëshqitjet e dheut dhe dëmtimi i infrastrukturës.
Në Maumere, qyteti kryesor i rajonit Sikka, ekipet e shpëtimit po kërkonin njerëz nën rrënoja. Reuters raportoi se në një fazë të operacionit ekipet lokale kishin gjetur 20 viktima, gjashtë të plagosur dhe dy persona të bllokuar nën rrënoja.
346 shtëpi të dëmtuara dhe mbi 100 objekte publike të prekura
Bilanci material është gjithashtu i rëndë.
Sipas vlerësimit paraprak të BNPB-së deri në pasditen e 15 gushtit:
- 157 shtëpi ishin dëmtuar rëndë;
- 41 kishin pësuar dëmtime të mesme;
- 148 kishin dëmtime të lehta.
Kjo e çon në të paktën 346 numrin e banesave të dëmtuara të regjistruara deri në atë fazë të verifikimeve.
Janë dëmtuar gjithashtu 87 objekte arsimore, 18 institucione shëndetësore, pesë objekte fetare dhe gjashtë ndërtesa administrative, krahas infrastrukturës tjetër.
Rreth 2.000 banorë në Nagekeo janë larguar nga shtëpitë dhe janë strehuar përkohësisht në vende më të sigurta.
Në Sikka, çatia e një salle në Seminarin e Madh Shën Pjetri u shemb ndërsa studentët po merrnin pjesë në meshën e mëngjesit. Sipas drejtuesit të seminarit, studentët dhe murgeshat arritën të largoheshin, ndërsa të paktën një prift pësoi frakturë në këmbë pasi u hodh nga kati i dytë gjatë tërmetit.
Rrëshqitjet e dheut bllokuan rrugët
Operacionet e shpëtimit janë komplikuar nga dëmtimet e infrastrukturës dhe nga rrëshqitjet e dheut.
Në rajonin Ende, rrëshqitjet bllokuan pjesë të autostradës Trans-Flores, arteria rrugore rreth 700 kilometra e gjatë që përshkon ishullin nga Labuan Bajo deri në Larantuka.
Nagekeo, një nga zonat më pranë epiqendrës, ishte veçanërisht e vështirë për t’u arritur. Reuters raportoi se ekipet e shpëtimit nuk kishin mundur fillimisht të hynin në disa zona për shkak të rrëshqitjeve dhe ndërprerjeve të komunikimeve dhe se po shqyrtohej arritja me traget.
Sipas Associated Press, disa fshatra të largëta ishin mbuluar ose izoluar nga rrëshqitjet, ndërsa mungesa e makinerive të rënda po pengonte kërkimet. Autoritetet mobilizuan tre helikopterë dhe një anije shpëtimi për transportin e ndihmave, personelit dhe evakuimeve të mundshme.
Paralajmërimi për cunami dhe valët deri në 1,61 metra
Menjëherë pas tërmetit, autoritetet aktivizuan sistemin e paralajmërimit të hershëm për cunami.
BMKG thotë se paralajmërimi i parë u lëshua vetëm 2 minuta e 16 sekonda pas goditjes kryesore. Zonat e rrezikuara përfshinin pjesë të Nusa Tenggara Lindore, Nusa Tenggara Perëndimore dhe Sulawesit Jugor.
Raportimet e para mediatike folën për valë relativisht të vogla. Reuters, për shembull, raportoi fillimisht valë nën një metër. Por të dhënat e mëvonshme dhe më të plota të BMKG-së treguan se në disa pika valët ishin më të larta.
Sipas rrjetit zyrtar të matjes së nivelit të detit të BMKG-së, valët arritën kulmin deri në 1,61 metra në zonën Reo Manggarai/Manggarai Timur. Në Maurole të Endes u regjistruan 0,94 metra, ndërsa në Bulukumba dhe Sape-Bima niveli kaloi 0,5 metra.
Associated Press raportoi gjithashtu për një valë 1,61 metra në zonën e Riungut, ku u panë baltë dhe mbetje të shpërndara në zonën bregdetare, anije peshkimi të nxjerra në tokë dhe infrastrukturë të dëmtuar.
BMKG e hoqi zyrtarisht paralajmërimin për cunami në orën 07:30 WIB, pasi sistemet e monitorimit treguan se niveli i detit ishte rikthyer në kushte të sigurta.
Pra, cunami nuk mbeti vetëm një mundësi e parashikuar: valët u regjistruan realisht, edhe pse nuk u shndërruan në një cunami katastrofik të përmasave të ngjarjeve më të rënda që kanë goditur Indonezinë.
Të paktën 235 pasgoditje
Një tjetër shqetësim serioz është aktiviteti intensiv sizmik pas goditjes kryesore.
Deri në orën 14:00 WIB të 15 gushtit, BMKG kishte regjistruar 235 pasgoditje në veri të Floresit, me magnituda që varionin nga 2,5 deri në 6,2.
Agjencia theksoi se në atë moment grafiku i aktivitetit sizmik ende nuk tregonte një rënie të konsiderueshme. Drejtori i BMKG-së, Teuku Faisal Fathani, tha se procesi natyror i zbehjes së pasgoditjeve mund të zgjasë rreth dy deri në tre javë.
Aktiviteti vazhdoi edhe të dielën. Faqja zyrtare e BMKG-së regjistroi më 16 gusht, në orën 06:12:54 WIB, një tërmet me magnitudë 5,2, në thellësi 10 kilometra, rreth 84 kilometra në verilindje të Rutengut në Manggarai. BMKG tha se ky tërmet nuk kishte potencial për cunami dhe përsëriti paralajmërimin për kujdes ndaj lëkundjeve të tjera.
Çfarë e shkaktoi tërmetin?
BMKG e lidh tërmetin me sistemin tektonik aktiv Flores Back-Arc Thrust, një zonë ku lëvizja e pllakave gjeneron thyerje të tipit shtytës.
Tërmeti i 15 gushtit ishte relativisht i cekët, me një thellësi rreth 15 kilometra sipas BMKG-së. Tërmetet e cekëta mund të prodhojnë lëkundje shumë të forta në sipërfaqe dhe, kur ndodhin nën det dhe shkaktojnë zhvendosje të funddetit, mund të gjenerojnë edhe cunami.
Kujtesa e katastrofës së vitit 1992
Floresi ka një histori të rëndë me tërmetet dhe cunamet.
Në vitin 1992, një tërmet shumë i fuqishëm goditi të njëjtin rajon dhe shkaktoi një cunami shkatërrues. BMKG, në analizën e saj aktuale, e jep atë tërmet me magnitudë 7,8 dhe thellësi 28 kilometra.
Associated Press raporton se katastrofa e vitit 1992 shkaktoi rreth 2.500 viktima në Flores.
Në raportimet e para për tërmetin e së shtunës u përmend gjithashtu magnituda 7,5 për ngjarjen e vitit 1992. Dallimi lidhet me katalogët dhe rivlerësimet sizmologjike të tërmeteve historike; për versionin aktual, të dhënat më të fundit të vetë BMKG-së japin magnitudën 7,8.
Indonezia ndodhet përgjatë të ashtuquajturës “Unaza e Zjarrit” të Paqësorit, një brez me aktivitet të lartë tektonik dhe vullkanik ku takohen disa pllaka të mëdha të kores së Tokës. Për këtë arsye, vendi përballet rregullisht me tërmete, shpërthime vullkanike dhe cunami.
Ndihma dhe reagimi i autoriteteve
BNPB ka nisur dërgimin e ndihmave ushqimore dhe materialeve të tjera në zonat e goditura, si nga depot në Flores Timur, ashtu edhe nga Xhakarta.
Sipas njoftimit zyrtar, ishte planifikuar dërgimi i 50.000 pakove me peshë të përgjithshme rreth 275 tonë. Në momentin e përditësimit, 10.500 pako kishin mbërritur në bazën ajrore Halim Perdanakusuma për t’u transportuar drejt zonave të prekura.
Autoritetet lokale kanë ngritur gjithashtu pika evakuimi. Në ishujt Selayar të Sulawesit Jugor, agjencitë lokale raportuan qendra strehimi në Pasirmarannu, Pasilambena dhe Takabonerate.
Guvernatori i Nusa Tenggara Lindore, Emanuel Melkiades Laka Lena, u ka bërë thirrje qytetarëve të mos përhapin pretendime të pakonfirmuara në rrjetet sociale për një cunami të ri apo për një tërmet tjetër të madh të afërt dhe të mbështeten vetëm në informacionet zyrtare.
Çfarë mbetet ende e paqartë
Bilanci prej 47 viktimash është shifra më e fundit zyrtare e BNPB-së që ishte publikuar deri në kontrollin e informacioneve në mëngjesin e 16 gushtit. Të dhënat e BNPB-së janë shprehimisht paraprake dhe verifikimi në terren vazhdon.
Numri përfundimtar i të plagosurve nuk është ende i konsoliduar në të gjitha raportimet zyrtare. AP raportoi se të paktën 50 persona ishin dërguar në spitale, ndërsa BNPB konfirmoi se të plagosurit po evakuoheshin dhe trajtoheshin, pa dhënë në përditësimin e fundit një total përfundimtar.
Edhe shkalla e plotë e dëmeve mund të ndryshojë, pasi ekipet ende duhet të verifikojnë fshatrat e largëta dhe zonat ku rrugët ose komunikimet janë ndërprerë.
Me pasgoditjet që vazhdojnë dhe me disa komunitete ende të vështira për t’u arritur, autoritetet indoneziane paralajmërojnë banorët të shmangin ndërtesat e dëmtuara dhe të ndjekin vetëm udhëzimet zyrtare të emergjencës.
