Fitimet nga investimet e Alphabet dhe Amazon tregojnë një mënyrë të re se si fatet financiare të kompanive të teknologjisë po lidhen gjithnjë e më shumë me njëra-tjetrën.
Gjigantë të teknologjisë si Amazon dhe Alphabet e kanë çuar tregun e aksioneve në nivele rekord gjatë viteve të fundit, të nxitur nga rritja e bizneseve të tyre në inteligjencën artificiale dhe informatikën cloud.
Por gjatë muajve të fundit, një burim i pazakontë ka qenë ndër nxitësit kryesorë të fitimeve të këtyre dy kompanive: rritja e vlerës së pjesëmarrjeve të tyre investuese në kompani të inteligjencës artificiale.
Mbi 70 për qind e të ardhurave neto tremujore të Alphabet erdhën nga investimet në kompani të tjera dhe, në veçanti, nga investimi i saj në SpaceX të Elon Musk, sipas një dokumenti të fundit rregullator dhe një analize të Satori Insights, një kompani kërkimore për tregjet financiare. SpaceX doli në bursë në qershor, në ofertën publike fillestare më të madhe të të gjitha kohërave.
Fitimet nga investimet përbënin gjithashtu rreth 65 për qind të të ardhurave neto të Amazon, kryesisht falë pjesëmarrjes së saj në Anthropic, një prej kompanive kryesore fillestare të inteligjencës artificiale, e cila po planifikon gjithashtu të dalë në bursë.
Këto fitime nxjerrin në pah një dobësi në rritje të tregut më të gjerë të aksioneve: kompanitë që vazhdojnë ta shtyjnë tregun përpjetë po bëhen gjithnjë e më të varura nga suksesi i njëra-tjetrës.
“Është qarkore”, tha Matt King, themelues i Satori Insights. “Ajo që po financon inteligjencën artificiale tani është, gjithnjë e më shumë, vetë inteligjenca artificiale.”
Shqetësimet për natyrën qarkore të bumit të inteligjencës artificiale kanë ekzistuar prej kohësh, ndërsa investitorët kanë parë gjigantët dominues të teknologjisë, prodhuesit e çipave dhe laboratorët e inteligjencës artificiale të investojnë te njëri-tjetri ose t’i japin hua para njëri-tjetrit. Shpesh, këto para përdoren më pas për të blerë produkte ose shërbime cloud nga të njëjtat kompani që i kanë financuar.
Drejtuesit e kompanive të inteligjencës artificiale i kanë mbrojtur këto modele financimi qarkor. Sam Altman, drejtori ekzekutiv i OpenAI, i ka përshkruar marrëveshjet si një mënyrë krijuese për të çliruar kapitalin e nevojshëm për të përshpejtuar fuqishëm inovacionin në një periudhë ndryshimesh të shpejta.
Por fitimet nga investimet e Alphabet dhe Amazon tregojnë se si fatet financiare të këtyre kompanive po ndërthuren gjithnjë e më shumë. Ato tregojnë gjithashtu ndërlidhjen në rritje mes tregut të aksioneve dhe ekonomisë së gjerë: inteligjenca artificiale po nxit rritjen në të dyja, duke e bërë kërcënimin e një rënieje të tregut të aksioneve një shqetësim edhe më të madh për politikëbërësit.
“Tregu i aksioneve nuk ka qenë kurrë thjesht një pasqyrim i ekonomisë, por tani është shndërruar në një prej motorëve kryesorë të ekonomisë”, tha zoti King.
Fitimet e parealizuara nga investimet i shtohen fitimit të një kompanie për qëllime kontabël, sipas vlerës së zotërimeve në fund të çdo tremujori. Nëse kompania nuk shet asnjë prej këtyre pjesëmarrjeve, fitimet ekzistojnë vetëm në letër. Kjo funksionon edhe në drejtimin e kundërt: një rënie e vlerës së zotërimeve të investimeve gjatë një tremujori mund t’i zvogëlojë fitimet e raportuara të kompanisë.
Alphabet dhe Amazon nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Ato janë pjesë e një grupi të vogël kompanish teknologjike të ndjekura nga afër, të quajtura “Magnificent 7” — “Shtatë Madhështoret” — ku përfshihen gjithashtu Microsoft, Meta, Apple, Tesla dhe Nvidia. Ky grup është bërë një lloj matësi i rritjes së tregut të aksioneve të nxitur nga teknologjia dhe shumë investitorë preferojnë t’i analizojnë shtatë kompanitë së bashku.
Në total, “Shtatë Madhështoret” realizuan 315,6 miliardë dollarë fitim neto në tremujorin e dytë. Për të gjitha kompanitë, me përjashtim të Nvidia-s, që ka një vit financiar paksa të ndryshëm, kjo periudhë përfshin tre muajt deri në fund të qershorit.
Nga kjo shumë, 134,6 miliardë dollarë, ose rreth 42 për qind, erdhën nga fitimet e investimeve, sipas llogaritjeve të zotit King, i cili i përshtati shifrat e raportuara të kompanive duke marrë parasysh taksat. Burimet e tjera të fitimit neto zakonisht janë të ardhurat nga shitja e mallrave dhe shërbimeve.
Pa këto fitime nga investimet, fitimet e këtij grupi do të kishin qenë afërsisht të barabarta me tremujorin e mëparshëm — pra, nuk do të kishin shënuar rritje — sipas zotit King. Microsoft, Meta, Apple dhe Tesla nuk raportuan të ardhura të krahasueshme nga investimet.
Nvidia raportoi rreth 13 miliardë dollarë fitime nga investimet për tremujorin e saj më të fundit. Prodhuesi i çipave zotëron pjesëmarrje në OpenAI dhe Anthropic, si dhe investime në kompani të tjera të lidhura me inteligjencën artificiale, përfshirë CoreWeave dhe Applied Digital, të cilat japin me qira qasje në qendra të të dhënave me procesorë të fuqishëm për modelet e inteligjencës artificiale.
Fitimet nga investimet në tremujorin e dytë për këto shtatë kompani përbënin një pjesë shumë më të madhe të fitimeve totale sesa 5 për qind që përbënin në tremujorin e mëparshëm, sipas llogaritjeve të zotit King.
Në të ardhmen, fitimet nga investimet që kompanitë teknologjike kanë në portofolat e tyre mund të vazhdojnë të luhaten, ndërsa disa prej kompanive private ku ato kanë investuar dalin në bursë.
Fitimet e raportuara nga Alphabet, kompania mëmë e Google, duket se i atribuohen kryesisht investimit të saj në kompaninë hapësinore dhe të inteligjencës artificiale SpaceX të zotit Musk. Alphabet raportoi afro 80 miliardë dollarë fitime para taksave nga investimet në tituj aksionarë me kufizime dhe bëri të ditur gjithashtu se zotëronte aksione të SpaceX me vlerë 94,1 miliardë dollarë.
Ky fitim ka gjasa të ndryshojë. Kur SpaceX filloi tregtimin publik më 12 qershor, aksionet e saj u rritën ndjeshëm. Që atëherë, çmimi i aksionit ka luhatur fort dhe tani është rreth 17 për qind më i ulët se niveli i 30 qershorit, kur Google raportoi vlerën e pjesëmarrjes së tij.
Amazon tha në një dokument rregullator se fitimi i saj prej 50 miliardë dollarësh nga investimet erdhi “kryesisht” nga aksionet që zotëron në Anthropic.
Nëse ky bum i ndërlidhur i inteligjencës artificiale fillon të kthehet në drejtim të kundërt — për shembull, nëse investitorët bëhen skeptikë nëse inteligjenca artificiale do të gjenerojë fitime mjaftueshëm të mëdha për të justifikuar dhe financuar ndërtimin masiv të infrastrukturës që po zhvillohet — pasojat do të jenë të gjera, thanë analistë dhe ekonomistë.
“Basti mbi inteligjencën artificiale është jashtëzakonisht i rëndësishëm për Shtetet e Bashkuara”, tha Ajay Rajadhyaksha, kryetar global i kërkimeve në Barclays. “Si ekonomi, ne jemi shumë më të ekspozuar ndaj shpërbërjes së këtij basti mbi inteligjencën artificiale sesa ishim edhe vetëm disa vite më parë.”/nyt
