Nga Gustav Theile, Shangai
Zhvilluesit në SHBA po paralajmërojnë për rreziqet ekzistenciale që paraqet inteligjenca artificiale. Kina, nga ana tjetër, beson se SHBA-ja dëshiron të sigurojë pozicionin e saj dominues dhe disa nga rreziqet e inteligjencës artificiale i vlerëson ndryshe.
A do ta ngadalësonte Kina zhvillimin? Që nga paralajmërimet e fundjavës, në Perëndim është përhapur frika se inteligjenca artificiale mund të përbëjë një kërcënim ekzistencial për njerëzimin. Por nëse zhvilluesit e inteligjencës artificiale Anthropic dhe OpenAI në SHBA do ta ngadalësojnë vërtet ritmin, kjo varet kryesisht nga Kina. Nëse zhvilluesit atje vazhdojnë punën e tyre të paktën me të njëjtin ritëm, njerëzimi nuk do të fitonte më shumë siguri. Në vend të kësaj, Perëndimi vetëm do të humbiste ndikim.
Javën e ardhshme, kur presidenti kinez Xi Jinping të udhëtojë në SHBA, çështja e sigurisë së inteligjencës artificiale ndoshta do të jetë tema më urgjente. Edhe para udhëtimit mund të zhvillohet një takim pune mbi inteligjencën artificiale ndërmjet përfaqësuesve të qeverive të të dyja vendeve. Ky do të jetë shkëmbimi i parë zyrtar mbi këtë temë që kur Donald Trump u rikthye në presidencën e SHBA-së.
Mosbesimi ndaj Amodeit
Megjithatë, për momentin, mosbesimi mbetet i lartë në të dyja palët. Media shtetërore “China Daily” i përshkroi paralajmërimet e drejtuesve të IA-së në SHBA si britmat e “Dr. Frankenstein-it”, që u shërbejnë vetëm motiveve të tyre të fitimit. Qëllimi, pretendohej, ishte të fitohej gara e IA-së me Kinën dhe të krijohej një kartel.
Në mënyrë të habitshme, argumenti i Pekinit i ngjante kështu atij të vetë Trumpit. Në platformën e tij “Truth Social”, ai shkroi se ishte një “gjuetar mashtrimesh”. “Pretendimi se IA-ja po pushton botën, po shkatërron njerëzimin dhe po bën të gjitha këto gjëra të tjera të këqija është një mashtrim”, shkroi ai. Në vend të kësaj, pohoi ai, qëllimi i vërtetë ishte të fitohej gara me Kinën.
Fakti që Dario Amodei, drejtori ekzekutiv i Anthropic, po has kaq shumë rezistencë në Kinë lidhet edhe me vetë Amodein, thotë Gabriel Wagner, i cili studion rregullimin ndërkombëtar të IA-së në Pekin.
“Amodei perceptohet si shumë anti-Kinë. Ai ka qenë shumë i zëshëm në mbështetjen e kontrolleve të eksportit dhe Anthropic e akuzon vazhdimisht Kinën për ‘distilim’. Ai dëshiron që SHBA-ja të mbetet në krye”, thotë Wagner.
Gjermani punon për firmën konsulente Concordia AI, me seli në Pekin, e cila është e specializuar në sigurinë e IA-së dhe është gjithashtu e përfshirë në zhvillimin e standardeve kineze për IA-në.
Kina ndan disa shqetësime, por jo të tjera
Në esenë e tij të botuar gjatë fundjavës, Amodei shkruan fillimisht për mënyrat se si mund të ngadalësohet Kina, në mënyrë që Amerika të sigurojë një epërsi prej tre deri në pesë vjetësh në inteligjencën artificiale. Paragrafi pasues thotë: “Kontrollimi i ritmit global do të kërkojë bashkëpunim me Kinën.”
Fakti që planet e tij për të ngadalësuar Kinën do të ndikojnë në gatishmërinë e Pekinit për bashkëpunim “është dobësia qendrore në argumentin e Amodeit”, shkruan Paul Triolo, një këshilltar me ndikim në fushën e teknologjisë amerikane dhe partner në firmën konsulente DGA-Albright Stonebridge.
Politika e kufizimit të aftësive kineze, të cilën Amodei e sheh si parakusht për bashkëpunim, është pikërisht arsyeja pse deri tani nuk ka pasur bashkëpunim. “Rezultati është një rreth vicioz.”
Në fakt, Kina ndan shumë nga shqetësimet e Amodeit, thotë studiuesi i inteligjencës artificiale Wagner, me seli në Pekin. Më herët këtë javë, Agjencia Kombëtare Kineze e Standardeve publikoi një “Kornizë Rregullatore për Sigurinë e Inteligjencës Artificiale” të re. Ndër rreziqet kryesore të identifikuara aty janë siguria kibernetike dhe aftësia e inteligjencës artificiale për të përmirësuar vetveten.
“Këto janë të njëjtat prirje që përmend Amodei”, thotë Wagner. “Ka një mbivendosje të konsiderueshme midis SHBA-së dhe Kinës.”
Edhe rreziku i humbjes së kontrollit trajtohet në mënyrë të dukshme në këtë kuadër.
Më herët këtë javë, kreu i inteligjencës kineze, Chen Yixin, shkroi në një artikull se inteligjenca artificiale kërcënon sigurinë politike, institucionale dhe ideologjike të Kinës. Megjithatë, ajo që ai nuk përmendi si rrezik ishin kërcënimet ekzistenciale për njerëzimin, për të cilat kanë paralajmëruar përfaqësues amerikanë.
Konkurrenca ndërmjet provincave
Deri tani, Kina e ka rregulluar IA-në më rreptë se SHBA-ja. Megjithatë, ky rregullim përqendrohet më pak te aftësitë themelore dhe më shumë te aplikimet konkrete.
Në vitin 2023 u prezantuan rregulla për ofrimin publik të shërbimeve që lidhen me IA-në gjeneruese, jo vetëm për shkak të shqetësimeve se këto shërbime mund të anashkalonin censurën. Këtë vit pasuan udhëzime për botët e IA-së që bëhen një lloj partneri në jetë për përdoruesit e tyre, si dhe për agjentët e IA-së që veprojnë në mënyrë autonome. Përmbajtja e IA-së në mediat sociale duhet të etiketohet qartë.
Kjo buron gjithashtu nga mënyrat e ndryshme se si kuptohet IA-ja në SHBA dhe në Kinë. Në SHBA dominon synimi për arritjen e superinteligjencës.
“Kjo është një pikë specifike në kohë. Kushdo që arrin atje i pari, fiton”, thotë Wagner.
Në Kinë, nga ana tjetër, IA-ja shihet më shumë si një teknologji ndërsektoriale, njësoj si motori me avull, energjia elektrike ose interneti.
“Çështja se cili vend e ka i pari energjinë elektrike nuk është aq e rëndësishme. Ajo që ka rëndësi është se kush e përdor atë më mirë.”
Prandaj, planet e reja pesëvjeçare, të publikuara këtë vit si nga qeveria qendrore, ashtu edhe nga provincat e Kinës, që mbulojnë periudhën nga viti 2026 deri në vitin 2030, nuk përmbajnë asnjë tregues se zhvillimi i inteligjencës artificiale do të ngadalësohet.
Në vend të kësaj, më shumë se një duzinë provincash i kanë vendosur vetes si objektiv të bëhen qendra kryesore të inteligjencës artificiale, sipas një analize të planeve rajonale pesëvjeçare nga firma konsulente Limen China.
Kjo po nxit konkurrencën brenda Kinës, ashtu si rivaliteti ndërmjet kompanive të tilla si DeepSeek dhe Moonshot AI, kompania që qëndron pas serisë së modeleve Kimi. Të dyja thuhet se planifikojnë të dalin në bursë gjatë muajve të ardhshëm.
Është krejt e mundur që, të paktën në këtë drejtim, ato t’i paraprijnë konkurrentëve të tyre amerikanë./FAZ.net
