Nga Emmy Martin dhe Rebecca Lieberman
Njerëzit që po ndërtojnë dhe qeverisin IA-në po ndahen gjithnjë e më shumë në kampe: Ata që duan ta ngadalësojnë dhe ta rregullojnë zhvillimin e teknologjisë, ata që po garojnë për ta përshpejtuar atë dhe ata që ndodhen në mes ose që kanë ndryshuar qëndrimet e tyre.
Drejtuesit e kompanive
Ngadalësim:
Dario Amodei
Qëndrim i ndryshuar:
Sam Altman
Elon Musk
Në mes:
Demis Hassabis
Satya Nadella
Sundar Pichai
Mark Zuckerberg
Alexandr Wang
Përshpejtim:
Jensen Huang
David Sacks
Marc Andreessen dhe Ben Horowitz
Politikanët
Rregullim:
Bernie Sanders
Hakeem Jeffries
Josh Hawley
Dick Durbin
John Thune
Pa rregullim:
Donald Trump
Mike Johnson
Gjatë javës së fundit, thirrjet për të ngadalësuar zhvillimin e inteligjencës artificiale janë zhvendosur në qendër të agjendës kombëtare. Ajo që nisi si një pyetje filozofike — sa e rrezikshme mund të bëhet kjo teknologji? — është ngurtësuar në fraksione rivale gjithnjë e më të pozicionuara fort.
Njëra palë paralajmëron se teknologjia po përparon më shpejt sesa njerëzit mund ta kontrollojnë. Një tjetër e trajton garën për dominim ndaj konkurrentëve brenda dhe jashtë vendit si të vetmin rrezik që ka rëndësi. Një grup i tretë, në mes, po kërkon masa mbrojtëse që as nuk do ta ndalnin zhvillimin e IA-së, as nuk do ta lejonin atë të kalonte pa pengesa — ndërsa disa zëra të njohur kanë ndryshuar krah ndërsa teknologjia ka ndryshuar.
Ndarjet po e përcaktojnë gjithnjë e më shumë debatin mbi IA-në dhe ato nuk ndjekin vijat e zakonshme. Mosmarrëveshja e ka përçarë Silicon Valley-n, duke i vënë drejtuesit e teknologjisë përballë presidentit Trump, i cili ka refuzuar thirrjet e tyre për ta ngadalësuar zhvillimin, dhe ka bashkuar populistë të së majtës dhe të së djathtës, të cilët bien dakord për shumë pak gjëra të tjera, përveçse se IA-ja duhet të frenohet.
Rezultati do të përcaktojë shumë më tepër sesa vetëm industrinë. Cilado palë që do të mbizotërojë do të ndikojë në mënyrën se si IA-ja hyn në jetën e përditshme dhe se cili vend do t’i vendosë këto rregulla për të gjithë të tjerët. Deri tani, asnjë kamp nuk ka triumfuar dhe teknologjia vazhdon të përparojë.
“The New York Times” ka hartëzuar shumë prej njerëzve që po e udhëheqin këtë betejë: Ata që ndërtojnë sistemet, i financojnë ato ose vendosin nëse qeveria duhet të ndërhyjë.
Drejtuesit e kompanive
Ngadalësim
Dario Amodei
Bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i Anthropic
Dr. Amodei u largua nga OpenAI, një laborator kryesor i IA-së, për të themeluar Anthropic në vitin 2021, kompani të cilën e ka pozicionuar si një firmë që e vendos sigurinë në plan të parë. Ai ka paralajmëruar publikisht për pasojat potencialisht katastrofike të IA-së së avancuar, përfshirë krijimin e armëve biologjike. Ai ka kërkuar vazhdimisht rregullim nga qeveria. Së fundmi, Dr. Amodei bëri thirrje për një ngadalësim global të zhvillimit të IA-së, duke paraqitur në një ese prej 3.800 fjalësh një plan për ta frenuar teknologjinë.
Qëndrim i ndryshuar
Sam Altman
Bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i OpenAI
Z. Altman nënshkroi një deklaratë mbi rrezikun e zhdukjes nga IA-ja dhe i tha Senatit në vitin 2023 se mbështeste rregullimin e modeleve të fuqishme. Nga mesi i vitit 2025, ai e kishte zbutur qëndrimin e tij, duke argumentuar se përparimet e mëdha teknologjike do të ishin graduale dhe të menaxhueshme. Këtë muaj, ai tha se mund të ketë ardhur koha për të ngadalësuar zhvillimin e IA-së, pasi sistemet e OpenAI dolën jashtë kontrollit dhe depërtuan në startup-in e IA-së Hugging Face. Z. Altman tha se ishte dakord me Dr. Amodei për nevojën e një ritmi më të ngadaltë në zhvillimin e modeleve të IA-së.
Elon Musk
Drejtor ekzekutiv i xAI, SpaceX dhe Tesla
Z. Musk prej kohësh e ka vlerësuar mundësinë që IA-ja të “shkojë keq” në afërsisht 10 deri në 20 për qind, duke e quajtur atë më të rrezikshme se armët bërthamore. Ai ka argumentuar në favor të rregullimit parandalues përpara se të jetë tepër vonë. Megjithatë, ai themeloi xAI dhe shpenzoi shumë për zgjedhjen e presidentit Trump, administratës së të cilit iu bashkua për një periudhë të shkurtër për të udhëhequr përpjekjen e saj për shkurtimin e qeverisë dhe çrregullimin. Të shtunën, ai tha në një postim në rrjetet sociale se “Dario ka të drejtë” për nevojën e ngadalësimit të zhvillimit të IA-së.
Në mes
Demis Hassabis
Bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i Google DeepMind
Në vitin 2010, Dr. Hassabis ndihmoi në themelimin e DeepMind, një laborator i IA-së që më vonë u ble nga Google. Ai ka thënë se rreziqet e IA-së janë aq serioze sa nuk mund të shpërfillen, duke i krahasuar pasojat me ato të ndryshimeve klimatike. Ai ka bërë thirrje për “rregullim inteligjent” dhe mbikëqyrje. Dr. Hassabis, i cili e ka përshkruar pikëpamjen e tij si optimizëm të kujdesshëm, e mbështeti publikisht esenë e Dr. Amodei për frenimin e IA-së, ndërsa shtoi se hollësitë ende duhet të përpunohen.
Satya Nadella
Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Microsoft
Z. Nadella ka udhëhequr një partneritet me vlerë të madhe mes Microsoft dhe OpenAI dhe, së fundmi, mjetet e brendshme të IA-së të Microsoft. Në një postim në rrjetet sociale gjatë fundjavës, ai tha se mbështeste një “ritëm të menduar” të zhvillimit të IA-së, duke kërkuar mbikëqyrje njerëzore të sistemeve të avancuara. Ai ka thënë se superinteligjenca nuk ia vlen të ndiqet nëse nuk mbetet nën kontrollin njerëzor dhe nuk u shërben gjerësisht njerëzve — ndërkohë që njëkohësisht po nxit përdorimin e gjerë në industri dhe një ekosistem të hapur.
Sundar Pichai
Drejtor ekzekutiv i Alphabet dhe Google
Z. Pichai ka thënë prej vitesh se IA-ja është “tepër e rëndësishme për të mos u rregulluar mirë” dhe ka pranuar rreziqet e teknologjisë. Por ai preferon rregulla të përshtatura për përdorime specifike në vend të kufizimeve të rënda dhe në mënyrë të përsëritur e ka paraqitur rrezikun më të madh si dështimin për të shfrytëzuar përfitimet e IA-së — duke e pozicionuar Google si një zhvillues që dëshiron masa mbrojtëse pa ngadalësim.
Mark Zuckerberg
Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Meta
Z. Zuckerberg beson se përqendrimi i IA-së në duart e një numri të vogël kompanish është rreziku i vërtetë dhe se qasja e gjerë është masa mbrojtëse. Ai ka paralajmëruar se rregullat që ngadalësojnë publikimin e modeleve amerikane do t’ia dorëzonin epërsinë Kinës. Megjithatë, Z. Zuckerberg i pranon shqetësimet për sigurinë dhe ka sinjalizuar se Meta mund të mos i publikojë hapur modelet e saj më të fuqishme të ardhshme.
Alexandr Wang
Drejtuesi kryesor për IA-në në Meta
Z. Wang iu bashkua Meta-s në vitin 2025 për të udhëhequr nismat e saj kryesore në fushën e IA-së dhe zhvillimin e agjentit personal të asistencës digjitale të Meta-s, Muse. Ai është bashkautor i një dokumenti strategjik që e paraqet superinteligjencën si teknologjinë më të rrezikshme që nga bomba bërthamore dhe ka argumentuar në favor të një qasjeje parandaluese të sigurisë kombëtare.
Përshpejtim
Jensen Huang
Bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i Nvidia
Z. Huang drejton kompaninë çipat e së cilës furnizojnë pjesën më të madhe të industrisë së IA-së. Ai është bërë një nga mbështetësit më të njohur të teknologjisë në sektor, duke argumentuar se asnjë kompani nuk duhet t’i kërkojë qeverisë më shumë rregullim të IA-së. Ai gjithashtu është përplasur publikisht me Dr. Amodei lidhur me parashikimet për humbjen e vendeve të punës dhe kontrollet e eksportit të çipave.
David Sacks
Këshilltar i Z. Trump për teknologjinë dhe ish-përgjegjës i Shtëpisë së Bardhë për IA-në dhe kriptovalutat
Një investitor prej kohësh në kapital sipërmarrës, Z. Sacks u emërua nga administrata Trump si zyrtari i saj kryesor për IA-në dhe kriptovalutat. Ai ka përdorur termin “Kompleksi Industrial i Katastrofistëve” për të hedhur poshtë thirrjet për rritjen e sigurisë të bazuara në nxitjen e frikës. Ai ka kundërshtuar përhapjen e ligjeve për IA-në në nivel të shteteve, duke favorizuar një qasje federale me ndërhyrje të lehtë. Ai kritikoi thirrjen e fundit të Dr. Amodei për t’i vendosur një “ritëm” zhvillimit të IA-së, duke shtuar se vetë laboratorët e IA-së e përcaktojnë kufirin teknologjik.
Marc Andreessen dhe Ben Horowitz
Bashkëthemelues dhe ortakë të përgjithshëm të Andreessen Horowitz
Një kapitalist sipërmarrës pionier, Z. Andreessen është një nga zërat më të fuqishëm në favor të përshpejtimit të zhvillimit të IA-së. “Manifesti Tekno-Optimist” i tij i vitit 2023 rendiste në mënyrë të qartë “rrezikun ekzistencial” mes armiqve të përparimit dhe ai e ka krahasuar rregullimin e IA-së me Prohibicionin. Z. Horowitz është bashkëdrejtues i Andreessen Horowitz dhe i përpjekjeve të saj në fushën e politikave, dhe ka mbajtur qëndrime të ngjashme kundër rregullimit.
Politikanët
Rregullim
Bernie Sanders
Senator i pavarur amerikan që përfaqëson Vermontin
Z. Sanders është bërë një nga kritikët më të zëshëm në Capitol Hill, duke e paraqitur teknologjinë si një mjet të “oligarkëve” që kërcënon njerëzit që punojnë. Z. Sanders ka propozuar një moratorium për ndërtimin e qendrave të reja të të dhënave të IA-së, një taksë të njëhershme prej 50 për qind mbi kompanitë kryesore të IA-së, të ardhurat e së cilës do të kanalizoheshin në një fond publik pasurie, një ndalim të përhershëm të superinteligjencës dhe një pezullim të zhvillimit të avancuar derisa të ekzistojë një rregullator federal.
Hakeem Jeffries
Udhëheqësi i pakicës në Dhomën e Përfaqësuesve, demokrat nga Nju Jorku
Në një intervistë në emisionin “This Week” të ABC-së, Z. Jeffries kërkoi “veprim vendimtar” për IA-në dhe kritikoi kryetarin e Dhomës së Përfaqësuesve se po lëvizte tepër ngadalë. Në dhjetor, ai krijoi një Komision Demokrat të Dhomës së Përfaqësuesve për IA-në dhe Ekonominë e Inovacionit dhe ka argumentuar se Kongresi nuk duhet t’i lejojë drejtuesit e kompanive ta rregullojnë vetë teknologjinë e tyre, megjithëse deri tani ka refuzuar të angazhohet për kufizime specifike.
Josh Hawley
Senator republikan amerikan që përfaqëson Misurin
Z. Hawley është bërë një nga skeptikët republikanë më të spikatur të IA-së në Senat. Ai është bashkësponsor i një legjislacioni të vitit 2025 që do t’i klasifikonte sistemet e IA-së si produkte, duke mundësuar ngritjen e pretendimeve për përgjegjësi ligjore kur një sistem IA-je shkakton dëm. Si kryetar i një nënkomisioni të Senatit për menaxhimin e fatkeqësive, ai i dërgoi javën e kaluar një letër Z. Altman, duke kërkuar më shumë hollësi mbi sulmin ndaj Hugging Face, si pjesë e një hetimi zyrtar.
Dick Durbin
Senator demokrat amerikan që përfaqëson Illinoisin
Demokrati numër dy në Senat dhe demokrati më i lartë në Komisionin e Drejtësisë, Z. Durbin ka shtyrë përpara një projektligj që synon imazhet intime të krijuara nga IA-ja pa pëlqimin e personit dhe ka udhëhequr seanca dëgjimore mbi dëmet që chatbot-ët u shkaktojnë fëmijëve. Ai bashkësponsorizoi me Z. Hawley legjislacionin që do t’i klasifikonte sistemet e IA-së si produkte, duke lejuar pretendime për përgjegjësi kur një sistem shkakton dëm.
John Thune
Udhëheqësi i shumicës në Senat, republikan nga Dakota e Jugut
Si republikani më i lartë në Senat, Z. Thune i tha një gazetari të hënën se mbështeste një “ndërhyrje të lehtë” në rregullimin e IA-së. Ai bëri thirrje për masa mbrojtëse që synojnë vetëm kërcënimet më serioze, pa ngadalësuar inovacionin ose pa humbur terren në garën e IA-së. Z. Thune po ndihmon në hartimin e një projektligji dypartiak për IA-në, i cili do të vendoste disa masa mbrojtëse për sigurinë dhe mbrojtjen e modeleve më të rrezikshme.
Pa rregullim
Donald Trump
President i Shteteve të Bashkuara
Z. Trump e ka bërë dominimin në IA një përparësi, duke e paraqitur atë si një garë që SHBA-ja duhet ta fitojë ndaj Kinës. Ai ka theksuar zgjerimin e shpejtë — përfshirë energjinë elektrike të nevojshme për të furnizuar qendrat e të dhënave ku funksionon IA-ja — dhe mbështetjen për modelet e hapura. Të hënën, ai refuzoi thirrjet e drejtuesve të IA-së për ta kufizuar teknologjinë. Në një telefonatë me Z. Huang të Nvidia-s gjatë një konference, Z. Trump la të kuptohej se nuk ishte i gatshëm të ndërhynte në zhvillimin e IA-së.
Mike Johnson
Kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve, republikan nga Luiziana
Z. Johnson ka pranuar se rreziqet e IA-së po rriten, por ka kundërshtuar veprimin e shpejtë. Në një intervistë të dielën në emisionin “Meet the Press” të NBC-së, ai tha se Dhoma e Përfaqësuesve nuk duhet të miratojë me ngut rregullore që mund t’i japin Kinës një avantazh. Të martën, ai tha se Z. Trump do t’i mblidhte të gjithë “ofruesit e platformave” në një takim gjatë javës së ardhshme, por i hodhi poshtë frikërat se IA-ja mund ta zhdukte njerëzimin. /The New York Times
