Edhe pse Pekini i kërkon Shteteve të Bashkuara të mos i ekzagjerojnë rreziqet e inteligjencës artificiale, vetë kreu i shërbimit të tij të inteligjencës po e paraqet teknologjinë si një kërcënim për sigurinë e Partisë Komuniste.
Nga Lily Kuo
Kreu më i lartë i shërbimit të inteligjencës së Kinës ka paralajmëruar se inteligjenca artificiale mund të përbëjë një kërcënim të drejtpërdrejtë për kontrollin e Partisë Komuniste Kineze mbi pushtetin, në atë që përbën deri më tani formulimin më të nivelit të lartë dhe më të hollësishëm të mënyrës se si Pekini i sheh rreziqet e sigurisë që lidhen me këtë teknologji.
Vlerësimi jashtëzakonisht i drejtpërdrejtë i Chen Yixin, kreut të Ministrisë së Sigurisë së Shtetit të Kinës, është në kontrast me paralajmërimet që dominojnë debatin mbi IA-në në Shtetet e Bashkuara, të cilat janë përqendruar te mundësia që IA-ja të dalë jashtë kontrollit njerëzor ose të përbëjë kërcënim për vetë njerëzimin.
Në një artikull të botuar të dielën në revistën shtetërore “China Cyberspace”, Chen bëri thirrje për më shumë kontroll të Partisë mbi IA-në dhe për mbikëqyrje më të rreptë qeveritare. Sipas tij, kjo ishte e nevojshme për të mbrojtur stabilitetin politik në vend; për t’u mbrojtur nga sulmet kibernetike gjithnjë e më të sofistikuara dhe fushatat e dezinformimit të “forcave armiqësore”; si dhe për të konkurruar ushtarakisht me vende si Shtetet e Bashkuara.
Chen iu referua konkretisht kompanive amerikane të teknologjisë dhe modeleve të tyre të IA-së — si Claude Mythos dhe GPT-5.5-Cyber — si shembuj të kërcënimeve të reja ndaj sigurisë kibernetike. Ai përshkroi gjithashtu rrezikun që shërbimet e huaja të inteligjencës mund ta përdorin IA-në për “spiunazh në shkallë të gjerë” dhe për sulme ndaj infrastrukturës kritike të Kinës.
Paralajmërimi nga agjencia e fuqishme e sigurisë e bën të qartë se Kina i konsideron modelet e huaja të IA-së si një kërcënim aktiv ndaj vendit, sipas Henry Gao, profesor i së drejtës në Universitetin e Menaxhimit të Singaporit. Kjo, në fakt, vendos një vijë të kuqe përpara bisedimeve ndërmjet zyrtarëve amerikanë dhe kinezë mbi rreziqet e sigurisë së IA-së, të cilat pritet të zhvillohen përpara një takimi mes presidentit Trump dhe udhëheqësit të Kinës, Xi Jinping, më 24 shtator në Uashington.
“Pekini po hyn në këto bisedime duke e parë sigurinë e IA-së jo si një mision të përbashkët humanitar, por përmes një këndvështrimi kundërshtar”, tha Gao. Kina po ua bën të qartë kompanive të saj teknologjike dhe rivalëve të huaj se “sovraniteti i të dhënave dhe siguria politike nuk do të shkëmbehen kurrë me marrëveshje ndërkombëtare për sigurinë”, shtoi ai.
Deklaratat e Chen nuk janë hera e parë që agjencia e sigurisë flet për rreziqet e IA-së, por ato janë më gjithëpërfshirëset deri më tani dhe sinjalizojnë shqetësimin në rritje të Pekinit për këtë industri. Kreu i sigurisë përshkroi disa mënyra se si IA-ja mund të përbëjë kërcënim për Kinën:
Minimi i sigurisë së Partisë Komuniste. Prioriteti kryesor i qeverisë prej kohësh ka qenë ruajtja e pushtetit të partisë në pushtet. Artikulli i Chen paralajmëron se persona me “motive të fshehta” mund ta përdorin IA-në për të krijuar video dhe materiale audio të rreme, me qëllim zhvillimin e një “lufte propagandistike” kundër Kinës.
“Ata shqetësohen, mes të tjerash, për shembull, nga një ‘deepfake’ i një zyrtari kinez që duket sikur thotë diçka që në fakt nuk e ka thënë dhe që më pas përhapet me shpejtësi dhe destabilizon gjithçka”, tha Kyle Chan, studiues në Institutin Brookings, i cili studion teknologjinë dhe politikën industriale të Kinës. “Dikush mendon se Xi Jinping ka bërë një njoftim që në fakt nuk e ka bërë. Kjo mund të mbjellë kaos.”
Sulme ndaj infrastrukturës kritike të Kinës. Chen shkroi se barrierat teknike dhe financiare për kryerjen e sulmeve kibernetike janë ulur në mënyrë drastike për shkak të IA-së. Sipas tij, kjo krijon “rreziqe serioze” për infrastrukturën e informacionit të Kinës. Javën e kaluar, një ekip i vogël studiuesish në Kaliforni e demonstroi këtë rrezik kur bëri publike një vegël hakerimi që mund të merrte kontrollin e llogarive të miliona përdoruesve në WeChat, aplikacionin më të përdorur të mesazheve në Kinë.
Rrjedhje të informacionit të ndjeshëm. Përdoruesit kinezë që përdorin modele të huaja mund të shkaktojnë rrjedhje të të dhënave në shkallë të gjerë, thuhej në artikull. Anthropic, kompania që qëndron pas Claude dhe modeleve të tjera të IA-së, tha javën e kaluar se start-up-i kinez Moonshot AI kishte drejtuar pyetjet e përdoruesve të tij drejt Claude. Këto pyetje përfshinin të dhëna të ndjeshme, përfshirë pamje nga mbikëqyrja me video të lidhura me ushtrinë kineze, si dhe informacione pronësore të kompanive të njohura kineze të teknologjisë.
Konkurrencë ushtarake më intensive. Përdorimi i IA-së nga ushtria amerikane në luftën amerikano-izraelite me Iranin ishte një shembull se si lufta është “transformuar në mënyrë themelore”, shkroi Chen. Ai thotë se kushdo që arrin të shfrytëzojë fuqinë e mjeteve të tilla si algoritmet për të mundësuar zbulim dhe shënjestrim më të saktë, “do të fitojë iniciativën në fushën e betejës”.
Xi Jinping, udhëheqësi i Kinës, gjatë një parade ushtarake në Pekin vitin e kaluar. Xi e ka përcaktuar IA-në si një teknologji strategjike, thelbësore për aftësinë e Kinës për të konkurruar me Shtetet e Bashkuara.
Paralajmërimi i shtohet një vale gjithnjë e më të fortë shqetësimesh nga zyrtarët kinezë për rreziqet e IA-së. Nën udhëheqjen e Xi, Kina e ka shpallur IA-në teknologji strategjike, vendimtare për zhvillimin e vendit dhe aftësinë e tij për të konkurruar me Shtetet e Bashkuara. Në të njëjtën kohë, zyrtarët kanë filluar të lëshojnë paralajmërime dhe udhëzime të reja për rregullimin e industrisë.
Paralajmërimet e mëparshme të rregullatorëve kinezë kanë pasur prirjen të përqendrohen në çështje specifike, si në korrik, kur Ministria e Industrisë dhe Teknologjisë së Informacionit tha se kishte zbuluar një rrezik sigurie në disa versione të mjetit të programimit Claude Code të Anthropic. Rregullatorët gjithashtu kanë paralajmëruar vazhdimisht përdoruesit vendas për rreziqet e asistentëve të IA-së si OpenClaw.
“Tani kemi të bëjmë me një paralajmërim shumë më të gjerë, jo për një kërcënim specifik nga ky model apo nga kjo dobësi e veçantë, por për një ndryshim më të gjerë paradigme në mënyrën se si IA-ja do të krijojë rreziqe të reja për Kinën”, tha Chan nga Brookings.
“Bëhet fjalë për t’i marrë seriozisht këto mjete të reja të fuqishme dhe për të kuptuar se ekzistojnë shumë dobësi dhe se Kina duhet të veprojë më shpejt, si dhe ta përdorë IA-në për t’i korrigjuar këto dobësi dhe për t’u mbrojtur nga këta aktorë të rinj dhe të fuqishëm kibernetikë”, tha ai.
Ndërkohë që kreu i sigurisë së Kinës po shpjegonte shqetësimet e vendit për IA-në, Ministria e Jashtme kineze po akuzonte kompanitë amerikane se po i ekzagjerojnë rreziqet e teknologjisë.
Kjo erdhi si përgjigje ndaj thirrjeve të disa drejtuesve perëndimorë të IA-së, si Dario Amodei, drejtor ekzekutiv i Anthropic, që Uashingtoni të ndërmarrë masa më të ashpra ndaj kompanive kineze.
Në një letër të hapur gjatë fundjavës, Amodei tha se demokracitë duhet ta ruajnë epërsinë e tyre ndaj Kinës. Ai mbështeti kufizimet për shitjen në Kinë të çipave të fuqishëm të IA-së, mes masave të tjera që synojnë ta ngadalësojnë mjaftueshëm përparimin e Kinës, në mënyrë që Shtetet e Bashkuara ta zgjerojnë avantazhin e tyre.
I pyetur nëse industria kineze e IA-së përbënte kërcënim për Shtetet e Bashkuara, Guo Jiakun, zëdhënës i Ministrisë së Jashtme të Kinës, tha të hënën se “narrativa të tilla të kërcënimit” dhe “konkurrenca keqdashëse” vetëm sa do ta vështirësonin bashkëpunimin ndërmjet vendeve për rregullimin e IA-së.
Në një editorial të dielën, tabloidi “Global Times”, i drejtuar nga Partia Komuniste, tha se Kina luan një rol qendror si një nga furnizuesit kryesorë në botë të mjeteve të IA-së. Gazeta e përshkroi thirrjen e Amodei që Shtetet e Bashkuara të frenojnë zhvillimin e Kinës si një “iluzion jorealist”./NYT
