Regjistrimi në palestër: u krye. Programi ushqimor pas pushimeve: u krye. Sistemimi i shtëpisë: u krye. Vera mbaroi dhe ju jeni gati për rikthimin në rutinë! Po financat tuaja? Sigurisht, kur bëhet fjalë për menaxhimin e pasurisë, vendimet merren me një horizont afatgjatë dhe është më mirë të shmangen lëvizjet e nxituara ose të tepruara. Megjithatë, rishikimi periodik i strategjisë suaj financiare mbetet një praktikë e dobishme. Një rutinë me tri hapa ju lejon të kontrolloni nëse struktura e pasurisë suaj vazhdon t’u përshtatet objektivave dhe situatës suaj. Së pari, rivlerësoni aftësinë tuaj për të kursyer, veçanërisht nëse të ardhurat ose shpenzimet kanë ndryshuar. Së dyti, shqyrtoni mënyrën se si janë shpërndarë investimet tuaja ndërmjet klasave të ndryshme të aktiveve, në varësi të kushteve të tregut. Së treti, analizoni ecurinë dhe kthimin e produkteve financiare që zotëroni. Sepse mjedisi ekonomik mbetet i paqëndrueshëm: norma interesi në rritje, tregje aksionesh pranë niveleve rekord, treg imobiliar me luhatje… Kursimtarët do të përballen me shumë sfida gjatë muajve të ardhshëm. Parashikimi i tyre ndihmon që vendimet të merren me më shumë qetësi.
Bëjeni provën: “Kam 10 000 euro për të investuar në bursë. Cilat aksione më këshillon?”. ChatGPT nuk ngurron të përgjigjet duke rekomanduar që 70 deri në 80% e shumës të investohet në një ETF global dhe pjesa tjetër në aksione individuale: Microsoft, Nvidia, Amazon, ASML, LVMH dhe Visa. Megjithatë, ndryshe nga një këshilltar financiar, agjenti i IA-së nuk ka informacion për profilin e investitorit, moshën e tij, strukturën e pasurisë apo tolerancën ndaj rrezikut. Kjo nuk e pengon të japë rekomandime… ndërkohë që, kur pyetet më në hollësi, pranon se nuk është këshilltar financiar i licencuar dhe se është më mirë të “shmangni investimin vetëm sepse IA-ja rekomandon një aksion”.
Kufizoni të dhënat personale
A do të ishte zgjidhja t’i jepnim një agjenti të IA-së më shumë të dhëna për situatën tonë personale, si të ardhurat dhe përbërjen e portofolit apo të pasurisë? Autoriteti rregullator dhe mbikëqyrës i tregjeve financiare të Bashkimit Evropian, ESMA, rekomandon, përkundrazi, kujdes maksimal. “Mos i ndani të dhënat tuaja personale me mjetet publike të IA-së në internet. Ato mund të mos jenë mjaftueshëm të sigurta dhe mund t’i vënë në rrezik të dhënat tuaja personale”, saktëson institucioni.
Një zgjidhje tjetër po nis të marrë formë. Bankat dhe platformat e kursimeve po integrojnë gradualisht agjentë të brendshëm të IA-së. Super-chatbotët tashmë mund të trajtojnë çështje të thjeshta që lidhen me administrimin e një llogarie rrjedhëse: sa është gjendja e llogarisë, si mund të bllokohet karta bankare e kështu me radhë. Hapi i ardhshëm, shumë më kompleks, është përdorimi i tyre për çështje që lidhen me menaxhimin e pasurisë. E specializuar në IA dhe në financat e sjelljes, Odonatech ka zhvilluar një agjent të specializuar të IA-së, Lila, që tashmë përdoret nga disa aktorë në Francë, si Crédit agricole, Gestiondepatrimoine.com dhe La Finance pour Tous. “Lila ka qasje, nëse klienti e autorizon, në historikun e transaksioneve të tij dhe mund të japë kështu një përgjigje të personalizuar, në një mjedis të sigurt, pasi gjithçka zhvillohet brenda aplikacionit të klientit”, shpjegon Stéphane Dothée, themelues i Odonatech.
Mjete të dobishme, por me kufizime
Derisa këto mjete të bëhen më të përhapura, agjentët e përgjithshëm të IA-së, si ChatGPT, Claude, Gemini, Le Chat dhe Perplexity, mund të përdoren për të thelluar njohuritë mbi investimet, tatimet, pensionet, tregjet financiare ose kreditë. “Është një mjet i mirë për edukimin financiar, por agjentët e IA-së kanë paragjykime, sepse ushqehen kryesisht me të dhëna amerikane”, paralajmëron Stéphane Dothée.
Dhe, edhe pse këto mjete mund të ndihmojnë në krijimin e një baze fillestare njohurish, ato nuk mund ta zëvendësojnë një vlerësim të plotë të situatës financiare të një kursimtari. “Duke u mbështetur te një IA, rrezikojmë të ndërtojmë një portofol me produkte të ndryshme që nuk kanë koherencë mes tyre, vlerëson Emmanuel Hardy, president i Inovea. Menaxhimi i pasurisë është një fushë komplekse, që kërkon të merret parasysh situata e klientit në tërësinë e saj.” Një këshilltar financiar mund ta bëjë këtë analizë të personalizuar, duke marrë gjithashtu parasysh faktorët psikologjikë dhe sjelljen e secilit investitor.
Rreziku i zhgënjimit
Për më tepër, “disa klientë vijnë me një strukturë të detajuar të portofolit, të hartuar me ndihmën e një agjenti të IA-së, tregon Gilles Belloir, drejtor i përgjithshëm i Placement-direct.fr. Ndonjëherë zhgënjehen kur kuptojnë se nuk mund ta zbatojnë, sepse lista e tyre nuk përputhet 100% me instrumentet e investimit që mund të përfshihen në kontratat tona të sigurimit të jetës, sado e gjerë të jetë oferta jonë.”
Një vështirësi tjetër është se agjentët e IA-së shpesh priren t’i konfirmojnë bindjet e përdoruesit. “Duhet të hartohen prompt-e që luajnë rolin e avokatit të djallit, këshillon Stéphane Dothée. Nëse po mendoni të ndryshoni shpërndarjen e kursimeve në kontratën tuaj të sigurimit të jetës, është me interes t’i kërkoni sistemit arsyet e vlefshme përse nuk duhet ta bëni këtë. Kjo do t’ju ndihmojë të merrni parasysh irracionalitetin tuaj dhe paragjykimet e sjelljes.”
Me fjalë të tjera, IA-ja është vetëm një mjet. Truri… jeni ju./L’Express.fr
