Në një kohë kur çmimet botërore të karburanteve po rriten ndjeshëm, Komisioni Evropian organizon këtë të premte, më 2 tetor, një takim urgjent me vendet anëtare për të koordinuar përgjigjen ndaj krizës. Çështja është edhe më urgjente pasi Shtetet e Bashkuara mund t’u kërkojnë shprehimisht vendeve evropiane të zhbllokojnë një pjesë të rezervave të tyre të naftës, siç bëri të ditur Donald Trump të enjten.
“Ne mund ta bëjmë këtë. Ata kanë naftë”, deklaroi presidenti amerikan gjatë një bisede me gazetarët në Teksas.
Po atë ditë, ministrat e tij ushtruan presion edhe më të madh. “Partnerët tanë evropianë duhet të përshpejtojnë zbatimin e angazhimeve të tyre ekzistuese dhe të vënë menjëherë në dispozicion sasi shtesë për të përballuar ndërprerjet aktuale”, shkroi në X sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent.
Sekretari i Energjisë, Chris Wright, e përforcoi këtë kërkesë në Fox News: “Është koha për një hedhje të koordinuar në treg të rezervave të naftës, ndërsa po hyjmë në sezonin […] e ngrohjes me naftë gjatë dimrit”, deklaroi ai, duke vlerësuar se “edhe Evropa mund të kontribuojë në përmirësimin e situatës”.
Parisi dhe Berlini në shënjestrën e Uashingtonit
Disa orë më parë, Reuters raportoi se Uashingtoni i kishte kërkuar Francës dhe Gjermanisë të përdornin rezervat e tyre për të ndihmuar në uljen e çmimeve, në të kundërtën duke rrezikuar të përballeshin me një embargo ndaj eksporteve amerikane të naftës.
Ky ultimatum i administratës Trump shënon një intensifikim të presionit ndaj Evropës, megjithëse kreu i Shtëpisë së Bardhë e ka përmendur tashmë publikisht mundësinë e ndalimit të eksporteve të naftës.
Sipas burimeve të intervistuara nga agjencia britanike e lajmeve, Shtetet e Bashkuara janë veçanërisht të pakënaqura me Parisin dhe Berlinin, të cilat, sipas zyrtarëve amerikanë, nuk i kanë përmbushur plotësisht angazhimet e mëparshme për të hedhur në treg rezervat e tyre emergjente të naftës dhe produkteve të naftës.
“Është në interesin e Evropës të bashkëpunojë me Shtetet e Bashkuara, ndërsa po shqyrtojmë disa mundësi për të rritur furnizimin me produkte të rafinuara dhe për të ulur kostot për konsumatorët”, i tha Reuters një nga burimet, një zyrtar amerikan.
Një burim i dytë, me seli në një kryeqytet evropian, saktësoi se Shtetet e Bashkuara i kishin kërkuar Bashkimit Evropian të lironte 120 milionë fuçi naftë gjatë gjashtë muajve të ardhshëm.
Të premten në mëngjes, Pallati Élysée njoftoi se Emmanuel Macron kishte biseduar gjatë natës me Donald Trump për situatën energjetike globale. Presidenti francez i theksoi homologut të tij se vendet e G7-s kanë “interes të përbashkët për të vepruar në mënyrë të koordinuar, pa kufizime ndaj eksporteve”.
Macron bëri gjithashtu të ditur se synonte të organizonte sa më shpejt një videokonferencë të udhëheqësve të G7-s për të siguruar koordinimin e masave që duhen ndërmarrë “me qëllim që të ndihmohet në lehtësimin e presionit të çmimeve”.
Çmimi në pompa arrin rekord të ri
Komisioni Evropian nuk ka saktësuar nëse takimi i kësaj të premteje synon posaçërisht t’u përgjigjet kërkesave amerikane. Megjithatë, këto kërkesa janë gjithnjë e më të vështira për t’u shpërfillur, pasi Evropa është bërë gjithnjë e më e varur nga karburantet amerikane pasi ndaloi importet ruse për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Moska.
Nga ana tjetër, lufta e nisur më 28 shkurt nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kundër Iranit po shkakton ndërprerje në furnizimet që vijnë nga Lindja e Mesme.
Të enjten u zhvilluan bisedat e para telefonike ndërmjet Komisionit Evropian, Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Irlandës për nevojën e mundshme të lirimit të rezervave të naftës. Në këto bisedime mori pjesë edhe Mbretëria e Bashkuar.
Siç thekson The Guardian, edhe Mbretëria e Bashkuar do të goditej rëndë nga humbja e furnizimeve amerikane, pasi vendi nuk rafinon sasi të mjaftueshme nafte për të përmbushur kërkesën e brendshme.
Me një mesatare javore prej 2,24 eurosh për litër, sipas një përmbledhjeje të të dhënave kombëtare të publikuara të enjten nga Komisioni Evropian, çmimi i naftës në pompat e Bashkimit Evropian arriti këtë javë një rekord të ri historik./L’Express
