Tirana, 24 tetor 2026: Dosja e plotë e protestës së 12-të – Përleshjet, të plagosurit, arrestimet, dëshmitë dhe reagimet ndërkombëtare

Tirana përjetoi të shtunën, më 24 tetor 2026, një tjetër ditë përleshjesh të ashpra mes protestuesve dhe forcave të rendit. Protesta, e udhëhequr nga studentët dhe e mbështetur këtë herë edhe nga mbështetës të Partisë Demokratike, u përhap në disa zona të kryeqytetit. Demonstruesit hodhën gurë, fishekzjarrë dhe koktej molotov, ndërsa policia përdori gaz lotsjellës, ujë me presion dhe predha gome. Flakët përfshinë hyrje institucionesh shtetërore dhe objekte në rrugë, ndërsa 13 persona morën ndihmë mjekësore, mes tyre protestues, policë dhe përfaqësues të mediave.

Ngjarjet e 24 tetorit shënuan ditën e 12-të të valës së protestave të nisura më 13 tetor, por rrënjët e kësaj lëvizjeje shtrihen disa muaj më herët, në demonstratat kundër një projekti turistik në zonën e Zvërnecit.

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Një pjesë e tyre kërkojnë gjithashtu qeveri teknike, ndryshimin e Kodit Zgjedhor dhe reforma në arsim, shëndetësi e ekonomi. Kryeministri ka refuzuar dorëheqjen, ka përsëritur ftesën për dialog dhe ka akuzuar grupe të dhunshme se janë infiltruar në protesta.

Dosja e mëposhtme rindërton zhvillimet e së shtunës, nga deklaratat e paradites deri te përleshjet e mbrëmjes, duke përfshirë bilancet, dëshmitë, reagimet politike dhe raportimet e mediave ndërkombëtare.

1. Nga protestat për flamingot te kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

Lëvizja që kulmoi me përleshjet e tetorit nisi më 31 maj 2026, kur qytetarë dhe aktivistë dolën në rrugë për të kundërshtuar një projekt turistik në zonën e mbrojtur të Zvërnecit, në bregdetin shqiptar.

Projekti është lidhur në raportimet ndërkombëtare me Jared Kushnerin, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Demonstratat, të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, ishin fillimisht kryesisht paqësore dhe kishin në qendër mbrojtjen e mjedisit, transparencën e investimeve strategjike dhe administrimin e pasurive publike.

Gradualisht, protestat morën një karakter më të gjerë social dhe politik.

Pakënaqësitë për korrupsionin e perceptuar, koston e jetesës, çmimet e strehimit, mungesën e vendeve të punës, cilësinë e arsimit dhe perspektivën e të rinjve bashkuan studentë, pedagogë, profesionistë dhe qytetarë të tjerë.

Më 13 tetor nisi vala e re e protestave studentore, e shoqëruar me përleshje, dëmtime pronash, ndalime dhe akuza për përdorim joproporcional të forcës nga policia.

Për disa ditë përpara protestës së 24 tetorit, tensionet ishin zbutur, por tubimi i së shtunës tregoi se përballja mes demonstruesve dhe institucioneve nuk kishte marrë fund.

2. Paraditja e 24 tetorit: Rama paralajmëron masa penale dhe akuzon grupe të infiltruar

Përpara nisjes së demonstratave, kryeministri Edi Rama zhvilloi një komunikim publik së bashku me ministrin e Brendshëm, Ervin Demo.

Në deklaratat e transmetuara gjatë paradites, Rama e cilësoi lëvizjen studentore si një lëvizje të pretenduar dhe akuzoi persona me precedentë penalë se kishin hyrë në turmat e protestuesve duke u paraqitur si studentë.

Kryeministri pretendoi se disa prej personave të përfshirë në akte të dhunshme kishin lidhje me krimin e organizuar, grupe ideologjikisht të radikalizuara dhe ndikime të huaja.

Ai përmendi veçanërisht ANTIFA-n, duke pretenduar se individë të lidhur me këtë lëvizje kishin nxitur dhunë dhe destabilizim.

Rama deklaroi se autoritetet po hetonin rrethana të tjera të këtyre incidenteve dhe se do të paraqiteshin të dhëna shtesë.

Megjithatë, në komunikimin publik nuk u ofruan prova të verifikueshme në mënyrë të pavarur që të mbështesnin lidhjet e pretenduara mes protestuesve, ANTIFA-s, krimit të organizuar apo aktorëve të huaj.

Kryeministri paralajmëroi se personat përgjegjës për dhunën do të përballeshin me masa penale dhe pasoja financiare.

Ai argumentoi se shteti nuk mund të lejonte shkatërrimin e pronës publike e private dhe se veprimet ligjore ndaj autorëve të dyshuar do të vazhdonin.

Njëkohësisht, Rama pranoi se një pjesë e pakënaqësive që kishin nxitur protestat ishin legjitime.

Ai përmendi vështirësitë e strehimit, shtrenjtimin e jetesës, meritokracinë dhe pabarazitë sociale, duke premtuar propozime dhe masa konkrete.

Në atë moment nuk u publikua një paketë e detajuar me afate, financim dhe mekanizma zbatimi.

Ministri Demo: Qindra orë filmime për identifikimin e autorëve të dyshuar

Ministri i Brendshëm, Ervin Demo, deklaroi se Policia e Shtetit po analizonte qindra orë regjistrimesh video nga protestat.

Sipas tij, materialet përfshinin pamje televizive, video të publikuara në rrjetet sociale dhe regjistrime nga kamerat e sigurisë të institucioneve e bizneseve.

Demo tha se teknologjia po mundësonte identifikimin edhe të personave që kishin mbuluar fytyrën me maska.

Ai njoftoi se materialet do të dokumentoheshin dhe rastet përkatëse do t’i referoheshin Prokurorisë.

Ministri nuk bëri të ditur numrin e saktë të personave të identifikuar dhe nuk specifikoi nëse policia po përdorte sisteme të njohjes biometrike të fytyrës.

Identifikimi i një personi në pamje filmike nuk përbën vetvetiu provë përfundimtare të përgjegjësisë penale. Çdo akuzë duhet të shqyrtohet sipas procedurave ligjore, duke respektuar prezumimin e pafajësisë.

3. Ora 12:00 – Partia Demokratike nis protestën e saj përpara Kryeministrisë

Partia Demokratike kishte thirrur një tubim kombëtar në orën 12:00 në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”.

Mbështetës të opozitës, të ardhur edhe nga qytete të tjera të Shqipërisë, u mblodhën fillimisht pranë selisë së PD-së dhe më pas marshuan drejt Kryeministrisë.

Në protestë morën pjesë deputetë dhe drejtues demokratë, mes tyre Flamur Noka, Belind Këlliçi dhe Agron Gjekmarkaj.

Tubimi i PD-së ishte i veçantë nga protesta studentore e paralajmëruar për orën 14:00, megjithëse drejtuesit e opozitës deklaruan se synonin të mbështesnin të rinjtë.

Përpara Kryeministrisë, disa protestues u vunë flakën shilteve të vendosura rreth një instalacioni simbolik për dialogun.

Kryeministri kishte vendosur në atë hapësirë një strukturë prej betoni dhe mesazhe me fjalën “Dialog”, si ftesë për studentët që të pranonin bisedime.

Djegia e shilteve u interpretua nga pjesëmarrësit si refuzim i ofertës së tij.

Pamjet e agjencisë Reuters dokumentuan djegien e këtyre objekteve, por jo shkatërrimin e plotë të strukturës së betonit.

Belind Këlliçi: Protesta u përket studentëve

Nënkryetari i PD-së, Belind Këlliçi, deklaroi se opozita nuk kërkonte autorësinë e lëvizjes studentore.

Ai theksoi se synimi politik i Partisë Demokratike ishte largimi i Edi Ramës dhe kërkoi bashkimin e faktorëve opozitarë.

Këlliçi tha se çështja se kush duhet të drejtojë qeverinë më pas i takon vendimit të qytetarëve përmes zgjedhjeve.

Agron Gjekmarkaj: Nuk duam ta monopolizojmë protestën

Deputeti Agron Gjekmarkaj deklaroi se opozita mbështeste pa kushte studentët dhe pedagogët, por nuk synonte të merrte kontrollin e protestave.

Ai kritikoi gatishmërinë e kryeministrit për dialog, si dhe mënyrën e ndërhyrjes së policisë.

Gjekmarkaj shprehu solidaritet me gazetarët që po raportonin nga terreni.

Tedi Blushi: Mungesë besimi tek institucionet

Sekretari i Përgjithshëm i Partisë së Lirisë, Tedi Blushi, iu bashkua tubimit të opozitës.

Ai u ndal te rasti i studentit Jon Sinoimeri dhe deklarata e tij se nuk kishte besim tek institucionet shtetërore.

Blushi e paraqiti këtë si tregues të humbjes së besimit të qytetarëve tek institucionet, ndërsa akuzat e tij ndaj kryeministrit mbeten qëndrime politike.

4. Ora 14:00 – Studentët mblidhen përpara Ministrisë së Arsimit

Në orën 14:00, studentët dhe mbështetësit e tyre u grumbulluan përpara Ministrisë së Arsimit, në rrugën e Durrësit.

Protestuesit kërkuan dorëheqjen e Edi Ramës dhe kundërshtuan ftesat e përsëritura të kryeministrit për dialog.

Pjesëmarrësit përfshinin studentë, pedagogë, përfaqësues sindikatash, artistë, mjekë dhe qytetarë të profesioneve të ndryshme.

Mes tyre ishte edhe këngëtarja Irini Qirjako, e cila deklaroi për News24 se kishte dalë në shesh nga solidariteti me të rinjtë.

Një studente e intervistuar nga i njëjti televizion shprehu qëndrimin se dialogu me kryeministrin nuk ishte më i pranueshëm dhe se dorëheqja e tij ishte kërkesa kryesore.

Ajo pretendoi se veprimet e policisë po nxisnin përshkallëzimin e tensioneve dhe u bëri thirrje bashkëmoshatarëve të merrnin pjesë në protesta.

Këto deklarata pasqyrojnë qëndrimet e personave të intervistuar dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht të gjithë pjesëmarrësit.

Përleshjet nisin pranë ministrisë

Pak pas nisjes së tubimit, disa protestues hodhën gurë dhe sende të tjera drejt godinës dhe forcave të rendit.

Policia ndërhyri me gaz lotsjellës dhe automjete me ujë me presion.

Pamjet e publikuara nga mediat tregojnë protestues që largohen nga zona e ministrisë dhe riorganizohen në rrugë të tjera të kryeqytetit.

Përleshjet e para shënuan fillimin e një pasditeje gjatë së cilës protesta u zhvendos nga një zonë në tjetrën.

5. Nga Ministria e Arsimit te Kryeministria: Bulevardi mbushet me demonstrues

Sipas reportazhit të gazetarit Vladimir Karaj për BIRN, rreth orës 14:30 përpara Kryeministrisë mbizotëronte një qetësi relative.

Ndërkohë, përleshjet kishin nisur pranë Ministrisë së Arsimit.

Brenda pak minutash, grupe protestuesish u zhvendosën drejt sheshit “Skënderbej” dhe më pas drejt bulevardit “Dëshmorët e Kombit”.

Në orën 15:05, demonstruesit vazhdonin të marshonin, ndërsa një pjesë e tyre ishte përfshirë në përplasje me policinë përpara godinës së qeverisë.

Në bulevard u dëgjuan thirrje për dorëheqjen e kryeministrit dhe parulla kundër qeverisë.

Gazi lotsjellës përfshin edhe pjesëmarrësit larg përleshjeve

Sipas vëzhgimit të BIRN-it, disa minuta pas orës 15:05, gazi lotsjellës përfshiu edhe demonstrues që ndodheshin qindra metra larg vendit ku po zhvilloheshin përleshjet.

Forcat e policisë përdorën ujë me presion dhe gaz për të shpërndarë turmën në bulevard.

Një pjesë e protestuesve u tërhoq drejt parkut “Rinia”, rrugës “Myslym Shyri”, zonës së pedonales dhe rrugëve të tjera lidhëse.

Raportimi përshkruan situata ku demonstruesit mbetën të rrethuar mes kordonëve policorë, ndërsa disa prej tyre hodhën gurë në drejtim të forcave të rendit.

Pas rreth gjysmë ore, protestuesit u riorganizuan.

Një grup prej rreth 200–300 personash qëndroi pranë hyrjes së parkut “Rinia”, ndërsa grupe të tjera u mblodhën në sheshin “Skënderbej”.

Atje u regjistruan përleshje të reja, gjatë të cilave u përdorën gurë dhe koktej molotov, ndërsa policia reagoi me gaz lotsjellës dhe predha gome.

Ky riorganizim i përsëritur i demonstruesve ishte një nga tiparet kryesore të protestës së 24 tetorit.

6. Pas orës 16:00 – Përleshjet përhapen në disa zona të Tiranës

Gjatë pasdites, protestat u përhapën nga bulevardi qendror drejt rrugëve përreth Kryeministrisë, Ministrisë së Brendshme, sheshit “Skënderbej” dhe zonave pranë selisë së Partisë Socialiste.

Në aksin që lidh bulevardin me Rrugën e Elbasanit, kazanë mbeturinash u vendosën si barrikada dhe disave iu vu flaka.

Gazetarja Klodiana Lala raportoi për News24 se policia po përdorte gaz lotsjellës dhe granata shurdhuese, ndërsa në zona të tjera u përdorën edhe automjete me ujë me presion.

Lala përmendi angazhimin e rreth 6.000 punonjësve të policisë.

Megjithatë, raportime të tjera, që iu referuan autoriteteve, dhanë shifrën prej 2.500 efektivësh të dislokuar. Për shkak të këtij dallimi, numri i saktë i personelit të angazhuar në operacion nuk mund të konsiderohet i përcaktuar përfundimisht.

Zjarr në hyrjen e Ministrisë së Mjedisit

Rreth orës 16:30, sipas raportimeve televizive, protestuesit hodhën koktej molotov në drejtim të Ministrisë së Mjedisit.

Flakët përfshinë hyrjen e godinës dhe u raportua zjarr edhe pranë një dritareje.

Euronews Albania njoftoi se zjarri në hyrje ishte shuar pas një kohe të shkurtër.

Ngjarja shkaktoi dëmtime, por raportimet e kontrolluara nuk konfirmojnë shkatërrimin e plotë të ndërtesës.

Agjencia Reuters raportoi veçmas për zjarr në hyrjen e Ministrisë së Bujqësisë.

Këto raportime duhen dalluar sipas institucionit dhe vendndodhjes, pa i trajtuar automatikisht si përshkrime të së njëjtës ngjarje.

Sulmet pranë Bankës së Shqipërisë dhe selisë së PS-së

Gjatë përleshjeve, demonstruesit hodhën koktej molotov dhe mjete piroteknike edhe në drejtim të ndërtesave të tjera, përfshirë zonën pranë Bankës së Shqipërisë.

Pranë selisë së Partisë Socialiste, një efektiv policie u përfshi nga flakët pas hedhjes së një kokteji molotov.

Pamjet e publikuara tregojnë policin duke u përpjekur të shuajë flakët, ndërsa kolegët ndërhyjnë për ta ndihmuar me një fikëse zjarri.

Efektivi pësoi dëmtime, por shkalla e saktë e tyre nuk është dokumentuar në informacionet mjekësore të disponueshme.

Në disa raportime përdoret shumësja për policët e përfshirë nga flakët, por pamjet më të qarta dokumentojnë të paktën një efektiv.

Dëmtime të bizneseve dhe pronës private

Gjatë demonstratës u dëmtuan vitrina dyqanesh, u dogjën kazanë mbeturinash dhe u raportuan vatra zjarri në objekte të tjera.

Radio Evropa e Lirë dokumentoi edhe djegien e një kioske, ndërsa Lapsi.al raportoi thyerje xhamash në një degë bankare në zonën e Vasil Shantos.

Në disa rrugë, demonstruesit hodhën fishekzjarrë drejt policisë dhe përdorën sende të forta të marra nga hapësirat publike.

Dëmtimi i pronës publike dhe private përbën një nga aspektet që kërkojnë dokumentim të hollësishëm të përgjegjësive individuale.

7. Bilanci mjekësor: 13 të lënduar, mes tyre protestues, policë dhe gazetarë

Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë, të përcjella nga Deutsche Welle dhe Radio Evropa e Lirë, gjatë përleshjeve të 24 tetorit u regjistruan 13 persona që morën trajtim mjekësor.

Bilanci përfshinte:

• Tetë protestues.
• Tre punonjës policie.
• Dy përfaqësues të mediave.

Në Spitalin Universitar të Traumës u paraqitën nëntë persona: Shtatë protestues dhe dy përfaqësues të mediave.

Sipas raportimit të Radio Evropa e Lirë, dy prej protestuesve të trajtuar atje kishin dëmtime në sy.

Pesë nga personat e trajtuar në Spitalin e Traumës u larguan pas marrjes së ndihmës mjekësore.

Në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” morën trajtim një protestues dhe një polic, të cilët më pas u liruan.

Dy policë të tjerë morën trajtim për dëmtime në sy.

Ky është bilanci i raportuar për protestën e 24 tetorit dhe nuk duhet ngatërruar me shifrat kumulative të të lënduarve gjatë ditëve të mëparshme të demonstratave.

Erjon Vishkulli, 28-vjeçari i plagosur rëndë në sy

Një nga incidentet më të rënda ishte plagosja e Erjon Vishkullit, 28 vjeç, në sheshin “Skënderbej”.

Sipas raportimeve të mediave shqiptare, Vishkulli dyshohet se u godit në syrin e majtë nga një predhë gome gjatë ndërhyrjes së policisë.

Ai u dërgua në Spitalin e Traumës dhe iu nënshtrua ndërhyrjes kirurgjikale.

Vishkulli njihet si pjesëmarrës në grupimin e tifozëve të Kombëtares shqiptare, “Tifozat Kuq e Zi”.

Disa media, përfshirë Exit.al, raportuan se i riu kishte humbur syrin e majtë, duke iu referuar burimeve spitalore.

Megjithatë, në informacionet zyrtare të publikuara nuk është dokumentuar përfundimisht nëse dëmtimi ka shkaktuar humbje të përhershme të shikimit ose humbje anatomike të syrit.

Ministria e Shëndetësisë kishte njoftuar se protestuesi me dëmtim në sy po trajtohej dhe ishte jashtë rrezikut për jetën.

Plagosja shkaktoi reagime të opozitës dhe kërkesa për hetim të rrethanave në të cilat ishte përdorur arma për kontrollin e turmës.

Raportohen plagë të tjera nga predhat e gomës

Lapsi.al raportoi edhe për dy protestues që kishin shfaqur dëmtime në pjesën e barkut, të dyshuara si të shkaktuara nga predha gome.

Fotografi të plagëve qarkulluan në media, por nuk u publikuan të dhëna të mjaftueshme për identitetin e personave ose një vlerësim përfundimtar mjekësor.

Në një tjetër video të publikuar nga gazetari Osman Stafa, sipas raportimeve, një punonjës policie shihet duke goditur me shkop gome një qytetar të shtrirë në tokë.

Në pamje dëgjohen kërkesa për ndihmë mjekësore.

Rrethanat e sakta të incidentit dhe përgjegjësia eventuale e personave të përfshirë kërkojnë hetim të pavarur.

8. Gazetarët mes përleshjeve: Dëmtimi i Klevin Mukës dhe reagimi i organizatave të medias

Siguria e gazetarëve u kthye në një tjetër çështje të rëndësishme gjatë protestës së 24 tetorit.

Gazetari i News24, Klevin Muka, raportoi se kishte pësuar djegie dhe acarim të fortë të lëkurës gjatë mbulimit të demonstratës.

Shoqata e Gazetarëve Profesionistë të Shqipërisë deklaroi se Muka ishte lagur nga uji i lëshuar prej autobotit të policisë dhe se kishte shfaqur simptoma të ngjashme me djegien e shkallës së parë.

Shoqata kërkoi transparencë nga Policia e Shtetit për përbërjen e lëndës së hedhur nga autoboti dhe të gazit lotsjellës.

Ndërkohë, Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH) raportoi dyshimin se gazetari ishte spërkatur me sprej me piper nga punonjës policie.

AGSH kërkoi identifikimin e efektivëve të përfshirë, sqarimin e rrethanave dhe hetim të paanshëm nga institucionet përgjegjëse.

Organizata iu drejtua veçanërisht Agjencisë së Mbikëqyrjes Policore (AMP), duke kërkuar trajtimin e të gjitha rasteve të raportuara të dhunës ndaj gazetarëve.

Dy organizatat dhanë përshkrime pjesërisht të ndryshme për mënyrën si ishte shkaktuar dëmtimi i Mukës.

Përbërja e substancave irrituese dhe shkaku i saktë i dëmtimit nuk janë konfirmuar përfundimisht.

AGSH: 45 incidente të raportuara ndaj mediave

Në deklaratën e paradites së 24 tetorit, AGSH kishte përmendur 43 raste të raportuara ndaj gazetarëve dhe mediave që nga 13 tetori.

Më vonë, Deutsche Welle raportoi se regjistri ishte rritur në 45 raste.

Kjo shifër përfshin raportime për dhunë fizike, kërcënime, pengim të punës së gazetarëve dhe sulme verbale.

Ajo nuk nënkupton 45 gazetarë të plagosur.

Raportohet edhe ndalimi i një fotoreporteri amerikan

Mbrëmjen e 24 tetorit, Syri.net dhe BoldNews raportuan se një fotoreporter amerikan ishte ndaluar dhe dërguar në Komisariatin nr. 2 në Tiranë.

Në disa raportime ai u identifikua si Michael Mats dhe u përshkrua si bashkëpunëtor i National Geographic.

Ndërkohë, deputetja e PD-së Ina Zhupa përmendi emrin Michael Moates.

Për shkak të kësaj mospërputhjeje, identiteti i saktë, lidhja profesionale me National Geographic dhe statusi procedural i personit nuk mund të trajtohen si të konfirmuara.

Nuk është sqaruar gjithashtu nëse bëhej fjalë për arrestim formal, shoqërim policor apo një masë tjetër.

9. Studentët: Dorëheqje, por jo domosdoshmërisht mbështetje për opozitën

Protestat e tetorit kanë nxjerrë në pah një dallim të rëndësishëm ndërmjet kërkesës për largimin e kryeministrit dhe mbështetjes për partitë tradicionale.

Në intervista për Radio Evropa e Lirë, disa të rinj deklaruan se nuk kërkojnë zëvendësimin e Ramës me një kandidat të caktuar politik, por ndryshimin e kushteve të përfaqësimit dhe llogaridhënies.

Emir Leçini, student i masterit në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, argumentoi se ndryshimi i kryeministrit nuk mjafton nëse mbetet i pandryshuar sistemi që përcakton mënyrën e fitimit dhe ushtrimit të pushtetit.

Ai kërkoi reformimin e Kodit Zgjedhor dhe mundësi më të barabarta për partitë e vogla.

Hana Spahia, e kthyer në Shqipëri pas studimeve në Shtetet e Bashkuara, mbështeti krijimin e një qeverie teknike tranzitore që do të përgatiste kushtet për zgjedhje më të drejta.

Livia Dedej, studente e Psikologjisë klinike, mbështeti idenë e një qeverie ekspertësh që do të niste reforma në arsim, shëndetësi, bujqësi dhe drejtësi.

Këto janë qëndrime të studentëve të intervistuar, jo një platformë e miratuar zyrtarisht nga të gjithë protestuesit.

Përse kërkohet reforma zgjedhore?

Shqipëria ka një sistem proporcional rajonal, ku 140 deputetët zgjidhen në 12 qarqe.

Ndryshimet e Kodit Zgjedhor të vitit 2024 përcaktuan që një e treta e listave të kandidatëve të jetë e mbyllur dhe dy të tretat e hapura.

Në raportin për zgjedhjet e 11 majit 2025, OSBE/ODIHR konstatoi se procesi ishte konkurrues, por garuesit nuk kishin kushte të barabarta, duke rekomanduar reformë gjithëpërfshirëse zgjedhore.

Për disa pjesëmarrës në protesta, pikërisht këto probleme e bëjnë të pamjaftueshëm zëvendësimin e një drejtuesi me një tjetër.

Një dorëheqje e mundshme e kryeministrit nuk do të sillte automatikisht krijimin e një qeverie teknike. Një zgjidhje e tillë do të kërkonte marrëveshje politike dhe respektimin e procedurave kushtetuese.

10. Dëshmitë nga terreni: Studentë, pedagogë dhe punonjës të administratës

Reportazhet e BIRN-it sjellin një pamje më të gjerë të protestave, përtej deklaratave të politikanëve dhe kronikës së përleshjeve.

Iris Kola: Protestoj që të mos detyrohem të emigroj

Iris Kola, 20 vjeç, studente e Planifikimit dhe Arkitekturës së Peizazhit në Universitetin Bujqësor të Tiranës, është pjesë e protestave që nga fillimi i qershorit.

Në reportazhin e gazetares Blerina Gjoka për BIRN, ajo e lidh pjesëmarrjen e saj me pasigurinë për të ardhmen, mundësitë e kufizuara të punësimit dhe dëshirën për të mos u larguar nga Shqipëria.

“Protestoj sot që nesër të mos emigroj”, thotë studentja.

Kola tregon se gjatë muajve të demonstratave është krijuar një komunitet të rinjsh që organizohen përmes rrjeteve sociale dhe ndihmojnë njëri-tjetrin.

Ajo përshkruan edhe frikën nga ndalimet dhe pretendon se disa studentë janë ndjekur nga policë me rroba civile.

Këto pretendime nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Megjithëse kërkon dorëheqjen e Ramës, Kola refuzon identifikimin me një parti politike.

Parullat kundër Ramës dhe Berishës, të dëgjuara në protesta, tregojnë pakënaqësinë e një pjese të të rinjve me të gjithë klasën politike.

Punonjës të administratës që druhen të tregojnë emrin

Në një tjetër reportazh të BIRN-it, gazetari Vladimir Karaj intervistoi pjesëmarrës që punojnë ose kanë punuar në administratën publike.

Një burrë që u prezantua si pedagog i Universitetit Politeknik të Tiranës deklaroi se pakënaqësia ndaj qeverisjes ishte grumbulluar prej kohësh.

Ai nuk pranoi të identifikohej publikisht, duke shpjeguar se punonte në administratë.

Një ish-punonjëse e Autoritetit Rrugor Shqiptar pretendoi se ishte larguar nga puna në korrik për shkak se kishte marrë pjesë në protestat e qershorit.

Ajo deklaroi se arsyen e shkarkimit e kishte mësuar përmes njohjeve brenda institucionit dhe se i kishte shkruar kryeministrit për rastin e saj.

Në reportazh nuk paraqitet një dokument zyrtar që të konfirmojë se shkarkimi ishte pasojë e pjesëmarrjes në protestë, as një reagim i ARRSH-së ndaj këtij pretendimi.

Studenti i Mjekësisë kthehet nga Budapesti

Mes protestuesve të intervistuar nga BIRN ishte edhe Ardi, një student 19-vjeçar i Mjekësisë në Budapest.

Ai tregoi se kishte ardhur posaçërisht në Shqipëri për të marrë pjesë në demonstrata.

Një shok i tij, 18 vjeç, shprehu pakënaqësi me drejtuesit e pandryshuar të politikës shqiptare dhe kërkoi një sistem tjetër përfaqësimi.

Mishel: Shpresa për ndryshim na mban në rrugë

Mishel, studente e Regjisë së Filmit në Akademinë e Arteve, deklaroi se shpresa për një të ardhme më të mirë ishte arsyeja kryesore e pjesëmarrjes së saj në protesta.

Ajo foli për vështirësitë ekonomike të familjeve, kostot e arsimit dhe sakrificat e studentëve.

Dëshmitë tregojnë se lëvizja përfshin njerëz me motive të ndryshme, nga shqetësimet për punësimin dhe emigrimin deri te kërkesat për institucione më transparente.

11. Reagimet politike dhe kërkesat për hetime

Përleshjet e 24 tetorit shkaktuan reagime të shumta nga përfaqësues të opozitës dhe figura publike.

Kryetari i PD-së, Sali Berisha, kërkoi hetimin e ndërhyrjeve policore dhe të përdorimit të predhave të gomës.

Ai kërkoi që Prokuroria të siguronte dokumentacionin për operacionin policor dhe të përcaktonte përgjegjësitë për dëmtimet e protestuesve.

Belind Këlliçi kërkoi hetime ndaj efektivëve dhe drejtuesve të policisë që, sipas tij, kishin urdhëruar ose zbatuar ndërhyrje të paligjshme.

Deputeti Klevis Balliu akuzoi policinë për përdorim të tepruar të forcës, ndërsa Ervin Salianji e cilësoi ndërhyrjen një përpjekje për të frikësuar protestuesit.

Kryetari i Partisë Mundësia, Agron Shehaj, ngriti akuza për dhunë ndaj personave të ndaluar, përfshirë pretendime për keqtrajtim në Komisariatin nr. 2.

Ai paralajmëroi denoncime penale dhe kërkoi hetimin e incidenteve.

Edhe deputetë të tjerë, përfshirë Marjana Koçekun dhe Gjin Gjonin, dënuan dëmtimet e protestuesve dhe kërkuan përgjegjësi institucionale.

Nga ana tjetër, qeveria theksoi detyrimin e policisë për ruajtjen e rendit dhe mbrojtjen e pronës publike e private, duke paralajmëruar ndjekje penale ndaj personave të dyshuar për akte dhune.

Akuzat ndaj policëve, drejtuesve politikë dhe protestuesve kërkojnë shqyrtim përmes provave dhe procedurave përkatëse. Deklaratat publike nuk janë zëvendësim i hetimeve.

Debati për të miturit dhe të ndaluarit

Gjatë protestave të mëparshme u raportuan raste të ndalimit të të miturve dhe pretendime për dhunë në ambientet policore.

Këto çështje ngritën shqetësime për proporcionalitetin e përdorimit të forcës, mbrojtjen e të miturve dhe respektimin e garancive procedurale.

Hetimi i çdo rasti duhet të dallojë sjelljen individuale të protestuesve nga përgjegjësitë eventuale të efektivëve dhe drejtuesve të operacionit policor.

12. Analistë dhe intelektualë: Kritika ndaj qeverisë, por edhe ndaj opozitës

Përveç reagimeve partiake, protestat kanë nxitur një debat publik për gjendjen e demokracisë, korrupsionin dhe të ardhmen politike të Shqipërisë.

Ditmir Bushati: Protestat mund të ndihmojnë rrugën drejt BE-së

Ish-ministri i Jashtëm Ditmir Bushati argumentoi në një analizë të botuar nga Gazeta Panorama se protestat nuk duhet të shihen si pengesë për integrimin evropian.

Sipas tij, kërkesat për shtet të së drejtës, llogaridhënie dhe luftë kundër korrupsionit janë të lidhura ngushtë me reformat e kërkuara për anëtarësimin në Bashkimin Evropian.

Bushati kundërshtoi si dhunën e demonstruesve, ashtu edhe përdorimin joproporcional të forcës nga policia, duke kërkuar hetime të pavarura.

Ai theksoi se pakënaqësitë e të rinjve shqiptarë lidhen me problemet e një sistemi politik ku qytetarët kanë parë për shumë vite të njëjtët drejtues dhe vështirësi të përsëritura.

Fatos Lubonja: Edhe PD-ja duhet të reflektojë

Analisti Fatos Lubonja e mbështeti përfshirjen e grupeve të ndryshme politike në protestë, por kritikoi edhe Partinë Demokratike.

Sipas tij, opozita tradicionale duhet të reflektojë për përgjegjësitë e saj gjatë periudhave të mëparshme të qeverisjes.

Lubonja pretendoi se lidhjet e politikës me interesa ekonomike dhe kriminale nuk janë fenomen i kufizuar vetëm te qeveria aktuale.

Ai kërkoi ndryshime brenda opozitës dhe një përfaqësim më të gjerë politik.

Armand Shkullaku: Paralajmërim për përplasje civile

Gazetari Armand Shkullaku, në një intervistë të dhënë më 19 tetor në Syri TV, paralajmëroi se vazhdimi i ndërhyrjeve të dhunshme mund të rrisë rrezikun e konflikteve shoqërore.

Ai akuzoi kryeministrin për përdorimin e policisë në interes të ruajtjes së pushtetit.

Shkullaku ngriti veçanërisht shqetësimin për pretendimet e dhunës ndaj të miturve, duke argumentuar se incidente të tilla mund të nxisin zemërim dhe mosbesim të mëtejshëm.

Ky ishte vlerësimi i tij politik për rrezikun e përshkallëzimit, jo një parashikim i konfirmuar.

Basir Çollaku: Akuza për presion ndaj drejtësisë

Gazetari Basir Çollaku pretendoi se kishte pasur raste keqtrajtimi në komisariate dhe ngriti akuza ndaj kryeministrit për presion të dyshuar ndaj gjyqtarëve e prokurorëve.

Ai kundërshtoi pretendimet për përfshirjen e ANTIFA-s në protesta dhe ngriti dyshime për persona të infiltruar që mund të kenë kryer sulme ndaj bizneseve.

Për këto pretendime nevojiten prova dhe hetime të pavarura.

Agron Tufa, Mehmet Elezi dhe Ardi Omeri

Shkrimtari Agron Tufa reagoi pas protestës së 24 tetorit, duke akuzuar Ramën për përshkallëzimin e tensioneve dhe duke paralajmëruar rrezikun e konflikteve të tjera.

Publicisti Mehmet Elezi publikoi një tekst kritik ndaj kryeministrit, me akuza për mënyrën e qeverisjes, ekonominë, emigrimin dhe trajtimin e qytetarëve.

Ardi Omeri, në një analizë për Gazetën Panorama, akuzoi rrjetet e patronazhistëve dhe militantëve për veprime kundër protestave studentore, duke bërë krahasime me Revolucionin Hungarez të vitit 1956.

Analiza e Omerit nuk përmban prova të pavarura që të vërtetojnë se patronazhistët kanë organizuar ose ushtruar dhunë gjatë protestës së 24 tetorit.

Këto reagime përfaqësojnë opinione dhe akuza të autorëve. Ato ndihmojnë në kuptimin e debatit publik, por nuk duhen paraqitur si përfundime faktike për përgjegjësinë e individëve apo institucioneve.

13. Reagimet ndërkombëtare dhe vëmendja ndaj protestave

Protestat në Shqipëri kanë tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare dhe të disa përfaqësuesve politikë në Shtetet e Bashkuara dhe në Evropë.

Agjencia Reuters raportoi nga Tirana për përdorimin e gazit lotsjellës, ujit me presion dhe predhave të gomës nga policia, si dhe hedhjen e gurëve dhe sulmet ndaj godinave shtetërore nga protestuesit.

Agjencia intervistoi edhe qytetarë që kritikuan qeverinë për korrupsionin dhe mungesën e perspektivës.

Deutsche Welle publikoi një përmbledhje të hollësishme të ditës së 12-të, duke dokumentuar përleshjet, bilancin prej 13 të lënduarish dhe shqetësimet për sigurinë e medias.

Radio Evropa e Lirë trajtoi si përleshjet, ashtu edhe kërkesat politike të studentëve për një qeveri teknike dhe reformë zgjedhore.

Raportime u publikuan edhe nga agjenci e media të tjera ndërkombëtare, ndërsa Reuters u ribotua në një numër mediash jashtë Shqipërisë.

Kongresmenë amerikanë kërkojnë respektimin e protestës paqësore

Kongresmeni demokrat Jim McGovern bëri thirrje për ndalimin e dhunës ndaj protestuesve, respektimin e sundimit të ligjit dhe dëgjimin e shqetësimeve të qytetarëve.

Senatori demokrat Chris Murphy kërkoi uljen e tensioneve dhe trajtimin e kërkesave legjitime të protestuesve.

Edhe ligjvënës të tjerë amerikanë u përmendën në raportimet e mediave shqiptare si autorë reagimesh për situatën.

Megjithatë, nuk është dokumentuar një qëndrim i përbashkët zyrtar i Kongresit amerikan që të kërkojë dorëheqjen e Edi Ramës ose krijimin e një qeverie teknike.

Këto kërkesa duhen dalluar nga thirrjet e protestuesve dhe të përfaqësuesve të opozitës shqiptare.

Eurodeputetë kërkojnë sqarime për veprimet e policisë

Dymbëdhjetë eurodeputetë, sipas raportimeve shqiptare, kanë ngritur pyetje për veprimet e policisë dhe respektimin e të drejtave të protestuesve gjatë demonstratave.

Kërkesat lidhen me përdorimin e forcës, trajtimin e të ndaluarve dhe mbrojtjen e lirisë së medias.

Një kërkesë e një grupi eurodeputetësh nuk përbën automatikisht qëndrim zyrtar të Parlamentit Evropian.

14. Çfarë mbetet pa përgjigje pas protestës së 24 tetorit?

Pavarësisht raportimeve të shumta, disa çështje të rëndësishme nuk janë sqaruar përfundimisht.

Së pari, nevojitet një dokumentim i plotë i mënyrës së përdorimit të predhave të gomës, përfshirë rastet e protestuesve të goditur në fytyrë ose në pjesë të tjera të trupit.

Së dyti, mbetet për t’u përcaktuar me dokumentacion mjekësor përfundimtar natyra e dëmtimit të Erjon Vishkullit dhe pasojat në shikimin e tij.

Së treti, nevojitet një bilanc i përditësuar i personave të arrestuar, të shoqëruar dhe të proceduar penalisht më 24 tetor, i ndarë nga shifrat kumulative të protestave të mëparshme.

Së katërti, kërkohet sqarimi i incidenteve ndaj gazetarëve, përfshirë dëmtimin e Klevin Mukës dhe raportimin për ndalimin e një fotoreporteri amerikan.

Së pesti, akuzat për persona të infiltruar, ndikime të huaja, krim të organizuar dhe përfshirje të strukturave partiake në dhunë duhet të mbështeten me prova konkrete përpara se të paraqiten si fakte.

Gjithashtu, nevojitet hetim për sulmet me koktej molotov ndaj institucioneve dhe policëve, si dhe për çdo rast të dyshuar të përdorimit të pajustifikuar të forcës nga punonjësit e rendit.

15. Përfundim: Një ditë që nxori në pah thellësinë e krizës politike dhe shoqërore

Protesta e 24 tetorit 2026 tregoi se lëvizja kundër qeverisë së Edi Ramës ka kaluar përtej kundërshtimit fillestar të një projekti turistik dhe ka përfshirë kërkesa më të gjera për ndryshim politik, llogaridhënie dhe perspektivë ekonomike.

Dita e 12-të e demonstratave u shoqërua me përplasje të dhunshme, dëmtime të pronës dhe persona të plagosur nga të dyja anët.

Në të njëjtën kohë, dëshmitë e mbledhura nga gazetarët në terren tregojnë se në protesta marrin pjesë edhe qytetarë që nuk identifikohen me një forcë politike, por shprehin shqetësime për arsimimin, punësimin, emigrimin dhe besimin tek institucionet.

Mbështetja e protestës studentore nga Partia Demokratike dhe forca të tjera opozitare shtoi një dimension të rëndësishëm politik, por nuk e zhduku dallimin mes kërkesave të studentëve dhe objektivave të partive.

Qeveria ka vazhduar të ofrojë dialog dhe të paralajmërojë ndëshkimin e akteve të dhunshme, ndërsa protestuesit vazhdojnë të kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit.

Ngjarjet e 24 tetorit shtrojnë pyetje për proporcionalitetin e ndërhyrjeve policore, përgjegjësinë për sulmet ndaj institucioneve, sigurinë e gazetarëve dhe mundësitë për një zgjidhje institucionale të konfliktit.

Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve kërkojnë hetime të paanshme, transparencë nga autoritetet dhe dallim të qartë ndërmjet protestës paqësore, akteve të dhunshme dhe përgjegjësive individuale./TN